RV 26-07 Verordening op de burgeragendering Dongen 2026

Raadsvoorstel 26-07 Burgeragendering VOORSTEL 1. De Verordening op de burgeragendering Dongen 2026 vast te stellen.

INLEIDING Wij vinden dat de invloed en betrokkenheid van inwoners bij de lokale politiek verder versterkt mag worden. Het is daarom wenselijk om inwoners meer instrumenten in handen te geven waarmee zij ook rechtstreeks invloed kunnen uitoefenen op de politieke agenda. Met dit voorstel bieden we inwoners de mogelijkheid om - met voldoende steun - een onderwerp te agenderen voor bespreking in een raadscommissie. Hiermee hopen we een bijdrage te leveren aan het versterken van de representatieve democratie. Verschillende gemeenten zijn ons hierin voorgegaan, zoals Gilze en Rijen, Utrecht en Barendrecht. De voorgestelde verordening hebben wij geïnspireerd op de geldende verordeningen in deze gemeenten.

ARGUMENTEN 1.1 Het versterkt de lokale democratie door inwoners meer directe invloed te geven. Met burgeragendering krijgen inwoners een duidelijke en formele route om onderwerpen die zij belangrijk vinden op de politieke agenda te plaatsen. Dit vergroot hun invloed en sluit aan bij de bredere wens om een responsieve en open bestuurscultuur te bevorderen. 1.2 De raad(scommissie) behoudt zijn rol. Burgeragendering is een aanvullend instrument en vervangt bestaande inspraak- of participatiemiddelen niet. De gemeenteraad blijft verantwoordelijk voor de uiteindelijke weging en besluitvorming. Burgeragendering brengt een onderwerp op de agenda, maar verplicht de raad niet tot inhoudelijke instemming. 1.3 Stimuleren onderling vertrouwen politiek en samenleving. Het uitbreiden van instrumenten voor inwoners om invloed uit te oefenen op de lokale democratie past bij het streven van de gemeenteraad om toe te werken naar een meer toegankelijkere politiek met ruimte voor democratische vernieuwing. 1.4 Evaluatie waarborgt dat het instrument meegroeit met de Dongense praktijk. Omdat burgeragendering een nieuw participatie-instrument is, is het belangrijk om na een periode van gebruik inzicht te krijgen in hoe vaak en op welke wijze inwoners het benutten, welke thema’s worden ingebracht en hoe de procedure in de praktijk werkt.

Gemeenten die eerder met burgeragendering werkten, laten zien dat er pas na enige tijd zicht ontstaat op toegankelijkheid, effectiviteit en uitvoerbaarheid. Door het instrument na twee jaar te evalueren kan de raad gericht bijsturen, zodat het (nog) beter aansluit op inwoners en bestuurlijke werkelijkheid.

KANTTEKENINGEN 1.1 Verwachtingsmanagement is cruciaal. Burgeragendering maakt bespreking van een onderwerp in een raadscommissie mogelijk, maar biedt geen garantie op inhoudelijk succes. Heldere communicatie en begeleiding zijn essentieel om de juiste verwachtingen vooraf te scheppen. 1.2 Mogelijke extra belasting van de griffie. Het ondersteunen en toetsen van verzoeken kost tijd. In Utrecht wordt expliciet benoemd dat begeleiding van indieners meer werk vraagt van de griffie. Voor Dongen is deze belasting naar verwachting beperkt, maar hier moet aandacht voor blijven. 1.3 Rol presidium. De keuze om het presidium de ontvankelijkheidstoets van verzoeken tot burgeragendering uit te laten voeren sluit aan bij de huidige werkwijze in Dongen, waar het presidium de rol van agendacommissie vervult. In de praktijk zien we ook andere werkwijzen en ligt de ontvankelijkheidsbeoordeling bijvoorbeeld bij de voorzitter van de raad of wordt deze gemandateerd aan de griffier, waarbij het presidium of de raad achteraf geïnformeerd wordt.

1

1.4 Burgerinitiatief nu nog een stap te ver. Een aantal gemeenten combineert het instrument van burgeragendering met het instrument van een burgerinitiatief, waarbij inwoners niet alleen een onderwerp kunnen agenderen, maar ook een uitgewerkt voorstel ter besluitvorming kunnen indienen. Wij stellen voor om dat instrument vooralsnog niet (gelijktijdig) in te voeren. Het belangrijkste argument hiervoor is dat een burgerinitiatief hogere vereisten stelt aan onder andere de ambtelijke organisatie. Daarom achten wij het zorgvuldig om eerst ervaring op te doen met het laagdrempeligere instrument burgeragendering, alvorens te bepalen of een verdergaand instrument wenselijk en haalbaar is. Daarnaast richt burgeragendering zich meer op dialoog en betrokkenheid en een burgerinitiatief meer op besluitvorming.

FINANCIËN De invoering van de burgeragendering vraagt geen extra structurele middelen. Wel moet rekening worden gehouden met de begeleidingsuren van de griffie, die in beginsel binnen de huidige formatie moeten worden georganiseerd, maar geëvalueerd moeten worden.

COMMUNICATIE De verordening Burgeragendering Dongen wordt na vaststelling gepubliceerd op overheid.nl. Op de website van de gemeente zal informatie voor inwoners worden opgenomen over hoe ze een verzoek tot burgeragendering kunnen indienen en wat daarbij de voorwaarden zijn. Ook zal er aandacht aan worden besteed via de reguliere communicatiekanalen.

VERVOLG Na vaststelling treedt deze verordening in werking op 1 maart 2026. Het voorstel is om 2 jaar na inwerkingstrede het instrument te evalueren.

Dongen, 17 december 2025 De fractie van het CDA Dongen - ‘s Gravenmoer, Coert van Os Bijlage(n) Bijlage 1: Concept-Verordening op de burgeragendering Dongen 2026

2