RV 25-64 Toekomstvisie gemeente Dongen 2040

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp

: 2025-174492 : J.C. Slagboom : Toekomstvisie gemeente Dongen 2040

VOORSTEL: 1. De Toekomstvisie gemeente Dongen 2040 vast te stellen.

BESLUIT: 1. De Toekomstvisie gemeente Dongen 2040 vast te stellen.

INLEIDING: De gemeente Dongen staat voor grote maatschappelijke opgaven die om richting vragen. Denk aan vergrijzing en woningbouw, verduurzaming en klimaatadaptie, digitalisering en de noodzaak tot een sterke sociale basis. Om zulke uitdagingen het hoofd te kunnen bieden is een visie nodig die verder kijkt dan vandaag en houvast biedt voor de keuzes van morgen. De Toekomstvisie biedt dat houvast. Zij is daarbij geen routekaart met vaste stappen, maar een kompas: zij laat zien waar wij naartoe willen, helpt koers houden en biedt houvast bij de keuzes die we onderweg moeten maken én laat daarbij ruimte om de route bij te stellen wanneer de omstandigheden daarom vragen. Tegelijkertijd verwoordt de Toekomstvisie wie Dongen is en wil blijven voor haar inwoners, ondernemers en omgeving. Ook in de profielschets van de te benoemen burgemeester werd het belang onderstreept van een nieuwe Toekomstvisie om richting te geven aan de ontwikkelingen die op ons af komen. De afgelopen jaren zijn verschillende sectorale visies opgesteld op het gebied van wonen, zorg, economie, duurzaamheid en leefomgeving. Deze bieden waardevolle bouwstenen, maar vragen om een overkoepelend, richtinggevend kader dat de samenhang bewaakt en richting geeft aan de ontwikkelingen van de gemeente Dongen als geheel.

Om die reden heeft de gemeenteraad op 6 februari 2025 ingestemd met het plan van aanpak om te komen tot een nieuwe Toekomstvisie. De Toekomstvisie vervangt de huidige visie die in 2025 afloopt en vormt het richtinggevend kompas voor de komende vijftien jaar. Zij is opgebouwd rond zes thema's die samen de koers van Dongen bepalen: • Identiteit en verbondenheid - Onze identiteit als basis voor vernieuwing • Ruimte en wonen - kwaliteit van de leefomgeving centraal • Klimaat en energie - op een duurzame manier vergroenen • Werken en economie - lokale meerwaarde creëren • Opgroeien en zorg - samen gezond ontwikkelen • Samenwerking en dienstverlening - ondersteuning in lokaal eigenaarschap.

ARGUMENTEN: 1.1 De Toekomstvisie biedt een samenhangend en richtinggevend kader De Toekomstvisie geeft richting aan de keuzes die we vandaag maken voor de gemeente van morgen. Een Toekomstvisie is noodzakelijk om samenhang te brengen in het brede geheel van maatschappelijke, ruimtelijke, sociale en economische ontwikkeling waar de gemeente Dongen mee te maken heeft. Ze vormt het kompas waarmee college en raad koers kan houden in een tijd waarin veranderingen elkaar snel opvolgen. De Toekomstvisie maakt zichtbaar waar Dongen voor staat en waar het naartoe wil. Ze biedt houvast bij strategische keuzes, helpt prioriteiten stellen en zorgt ervoor dat afzonderlijke beleidsvelden niet los van elkaar worden ontwikkeld, maar bijdragen aan één gezamenlijk toekomstbeeld. Daarmee geeft de Toekomstvisie richting aan het handelen van de gemeente en houvast bij keuzes voor de toekomst. Bij het opstellen van de Toekomstvisie zijn we niet bij nul begonnen: in fase I hebben we via een analyse van bestaande visiedocumenten het profiel en de profilering van de gemeente Dongen in de breedte verkend. In

fase II hebben we, via gesprekken en bijeenkomsten met inwoners, ondernemers, verengingen en maatschappelijke organisatie de dromen, zorgen en ideeën uit de samenleving opgehaald. De zes thema's van de Toekomstvisie zijn een product van fase I en fase II samen. De thema's weerspiegelen wat voor de toekomstige samenleving van Dongen van wezenlijk belang is: een sterke identiteit en gemeenschap, een duurzame en leefbare woonomgeving, een veerkrachtige lokale economie, een gezonde balans tussen klimaat en energie, kansen voor ontwikkeling en zorg en een betrouwbare en toegankelijk overheid. Samen schetsen deze thema's niet alleen een stip op de horizon, maar ook een duidelijke koers: wat we wél doen en wat we níet doen. De Toekomstvisie vertaalt de dromen, zorgen en ideeën uit de samenleving naar concrete ambities voor komende jaren. Zo is het document zowel inspirerend als sturend bij beleidsvorming en samenwerking in de regio. Kortom, de Toekomstvisie biedt een samenhangend en richtinggevend kader dat houvast geeft aan de ontwikkeling van Dongen. 1.2 Het traject om te komen tot een Toekomstvisie was breed, zichtbaar en zorgvuldig De waarde van de Toekomstvisie zit ook in het proces waarmee het tot stand is gekomen. Door analyse, spiegelsessies en brede participatie zijn bouwstenen verzameld, dromen en zorg opgehaald.

Uiteindelijk is dit vertaald naar herkenbare thema's en ambities. Dit maakt de Toekomstvisie een product dat door inwoners wordt herkend, door bestuurders kan worden gebruikt en door de samenleving wordt gedragen. Het proces om te komen tot een breed gedragen Toekomstvisie hebben we in drie fasen opgedeeld (Toekomstvisie: plan van aanpak): • In Fase I zijn bestaande beleidsdocumenten en het profiel van de gemeente Dongen geanalyseerd. Op basis hiervan zijn voorlopige thema's geïdentificeerd welke we bij verschillende actoren hebben gespiegeld. • In Fase II zijn dromen, wensen en zorgen breed opgehaald bij inwoners, ondernemers en verenigingen via themabijeenkomsten, straatinterviews, de Toekomstkaart en een speciaal ingerichte Zaak van de Toekomst. Middels RIB 25-55 is met de raad het participatieverslag gedeeld. In totaal hebben honderden mensen deelgenomen aan het participatietraject. • In Fase III zijn de resultaten uit Fase I en Fase II samengebracht, opnieuw gespiegeld en aanscherpt tot voorliggende Toekomstvisie. De voorlopige opbrengsten zijn aan het begin van Fase II en Fase III gespiegeld met de raad en de inwoners, waarbij in Fase III tevens een spiegelmoment met inwoners heeft plaatsgevonden. Het gehele traject heeft geleid tot een Toekomstvisie die niet vanachter het bureau is geschreven, maar samen met de samenleving is ontstaan.

Als bijlage bij het raadsvoorstel is een reactienota gevoegd. In deze reactienota geven we een beknopt overzicht van de opgehaalde input en laten we zien waar deze in de Toekomstvisie terugkomt. Alle reacties van zijn met zorg bekeken en gewogen om te bepalen of - en op welke manier - ze een plek konden krijgen in de Toekomstvisie. KANTTEKENINGEN: 1.1 Vanwege de lange looptijd kan de Toekomstvisie ingehaald worden door de realiteit De Toekomstvisie heeft een looptijd van vijftien jaar. In die periode kan er veel veranderen, zowel in de samenleving als in de politieke en bestuurlijke context. Om te voorkomen dat de visie aan actualiteit en relevantie verliest, wordt zij periodiek geëvalueerd. Dit gebeurt in ieder geval één keer per bestuursperiode. 1.2 Het participatietraject levert een maatschappelijk representatief beeld op, maar is niet statistisch representatief Het participatietraject rondom de Toekomstvisie is breed opgezet en heeft geleid tot veel waardevolle opbrengsten. Met themabijeenkomsten, straatinterviews, de Toekomstkaart etc. is op een uiteenlopende manier contact gezocht met de Dongense samenleving. Daarmee heeft iedereen de kans gekregen om een bijdrage te leveren aan de toekomst van Dongen. Tegelijkertijd moet worden onderkend dat dit, in verhouding tot het totale aantal inwoners van Dongen, slechts een beperkt deel van de bevolking vertegenwoordigt.

Wel kan worden gesproken van maatschappelijke representativiteit: de inbreng komt van een brede doorsnede van de samenleving, met betrokkene uit verschillende kernen, leeftijdsgroepen en achtergronden.

1.3 De Toekomstvisie kan nooit ieders inbreng volledig weerspiegelen Het is een uitdaging om recht te doen aan de inbreng die door zoveel mensen is geleverd. Standpunten verschillen en sluiten elkaar soms uit. Daarom zijn rode draden uit gesprekken, bijeenkomsten en de Toekomstkaart gehaald en zijn bewuste keuzes gemaakt. Dit kan betekenen dat niet iedereen zich herkent in alle onderdelen van de Toekomstvisie. Dat is onvermijdelijk. Bovendien komen niet álle beleidsdomeinen terug in een Toekomstvisie: een visie vraagt immers om focus en prioriteiten. Dat sommige thema's niet of slechts beperkt aan bod komen, betekent niet dat ze in 2040 van de agenda van de gemeente zijn verdwenen. FINANCIËN: Aan de uitvoering van dit besluit zijn geen kosten verbonden. COMMUNICATIE: Na vaststelling delen we de Toekomstvisie op onze website, social media en belangstellende die naar de themabijeenkomsten zijn gekomen. Daarnaast komt de toekomstvisie digitaal beschikbaar in een gebruiksvriendelijk digitaal magazine. VERVOLG: Na besluitvorming zal de Toekomstvisie per 1 januari 2026 fungeren als richtinggevend document voor de gemeente Dongen. De visie vormt daarmee het kompas bij het opstellen van nieuw beleid. Om deze samenhang te borgen wordt voorgesteld de P&C-documenten te laten aansluiten op de structuur en opzet van de Toekomstvisie.

Conform artikel 2 van de Financiële Verordening stelt de raad de programma-indeling vast; het college zal hierover. naar verwachting, in het eerste kwartaal van 2026 een voorstel aan de raad voorleggen. De Toekomstvisie is geen statisch document. Iedere bestuursperiode wordt zij geëvalueerd en, waar nodig, bijgesteld zodat de koers actueel blijft en blijft aansluiten bij de actuele maatschappelijke ontwikkelingen. BIJLAGEN: 1. De Toekomstvisie Dongen 2040 2. Reactienota 3. Participatieverslag

Burgemeester en wethouders van Dongen, Namens dezen, de secretaris,

de burgemeester,

dr. G.W. Goedmakers

ir. J.C. Slagboom