RV 25-55 Startnotitie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp

: 2025-169351 : A. Timm : Startnotitie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

VOORSTEL: 1. De 'Startnotitie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)' vast te stellen.

BESLUIT: 1. De 'Startnotitie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)' vast te stellen.

INLEIDING: In 2018 heeft de gemeenteraad ingestemd met een ambitieus Plan van Aanpak Onderwijshuisvesting met een looptijd van 2018 tot en met 2024. Sindsdien is de nieuwbouw van IKC Sint Agnes, het Cambreur College en de Anspachschool opgeleverd. Daarnaast zijn er een aantal IKC's in ontwikkeling: KC 's Gravenmoer, Kindercampus Heilig Hart en Kindcentrum (KC) Biezenkring. Tegelijkertijd hebben er verschillende ontwikkelingen plaatsgevonden, zoals schoolfusies, sluiting van een school en elke 2 jaar volgen nieuwe leerlingprognoses. De kwaliteit en capaciteit van de huidige schoolgebouwen loopt sterk uiteen: er staan gloednieuwe panden, er worden nog nieuwe panden gebouwd, maar er zijn ook schoolgebouwen die verouderd zijn en nog niet in de planvorming zijn opgenomen. Het nieuwe Integraal Huisvestingsplan (IHP) moet inzicht bieden in het ontwikkelperspectief van schoolgebouwen, met het oog op de toekomstige behoeften van kinderen in onze gemeente. Met voorliggende startnotitie wordt duidelijk hoe de gemeente, de schoolbesturen en kinderopvangpartners in de komende periode samen toewerken naar optimale, duurzame onderwijshuisvesting. Met het vaststellen van deze startnotitie en het uitvoeren van de benodigde haalbaarheidsonderzoeken, wordt samen gewerkt aan optimale onderwijshuisvesting voor de toekomst. Eind 2026 of begin 2027 volgt daarmee het definitieve IHP. ARGUMENTEN: 1.1.

De ambities uit de startnotitie zijn afgeleid van landelijke en lokale ontwikkelingen. De ambities zijn in overleg met schoolbesturen tot stand gekomen, waarbij is gekeken naar lokale wensen en behoeftes. Daarnaast is gebruik gemaakt van advies van het landelijke kenniscentrum Ruimte-OK, die met het Innovatieprogramma ook werken aan opgestelde ambities uit de startnotitie. 1.2. Gemeente, schoolbesturen en kinderopvang hebben overeenstemming bereikt over de startnotitie IHP. De startnotitie IHP is in samenspraak met schoolbesturen en kinderopvang tot stand gekomen. In meerdere sessies hebben we de verschillende onderwerpen behandeld, en is de input besproken en verwerkt. De startnotitie is via het verplicht te voeren Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) met de schoolbesturen besproken. Dit overleg vond plaats op 23 juni 2025. De schoolbesturen hebben overeenstemming bereikt over de startnotitie. 1.3. Voor gemeenten wordt het verplicht om in 2026 een IHP vast te stellen. Als gemeente hebben wij een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting en worden per 1 januari 2026 verplicht een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen, inclusief een vierjarige huisvestingsagenda en een doorkijk van twaalf jaar (in totaal dus zestien jaar). In een integraal huisvestingsplan leggen gemeente en onderwijsbesturen een langetermijnvisie vast op onderwijshuisvesting.

De staat van de onderwijsgebouwen en noodzakelijke investeringen in de toekomst worden in beeld gebracht. Voor het overgrote deel van de onderwijsgebouwen geldt dat deze in het door de gemeenteraad vastgestelde Plan van Aanpak onderwijshuisvesting 2018-2024 in beeld zijn gebracht en ontwikkelingen (nieuwbouw) zijn of worden uitgewerkt. Drie schoolgebouwen, te weten Cambreur College gebouw B, basisschool Sint Jan en

Achterberg, hebben in overeenstemming met de (toenmalige) schoolbesturen geen plaats gekregen in het Plan van Aanpak onderwijshuisvesting 2018-2024. Om in 2026 een nieuw IHP op te stellen is het noodzakelijk om naar deze drie schoolgebouwen onderzoek te doen. 1.4. Een haalbaarheidsonderzoek door een extern onafhankelijke partij is nodig om een beeld te krijgen van wat er voor de drie schoolgebouwen nodig is. Het onafhankelijk onderzoek vormt de basis voor het maken van strategische keuzes rondom renovatie, verduurzaming of nieuwbouw van schoolgebouwen. Deze haalbaarheidsonderzoeken zijn noodzakelijk om inzicht te krijgen in de technische en functionele staat van gebouwen die nog niet op de huisvestingsagenda staan, namelijk voor de Sint Jan, de Achterberg en gebouw B van het Cambreur College. Zonder deze haalbaarheidsonderzoeken bestaat het risico op onjuiste keuzes en financiële onzekerheid. De uitkomsten zijn essentieel om een gedegen en verantwoord IHP op te stellen, met oog voor de financiële kaders zoals de schuldenquote. Deze onderzoeken bestaan uit 3 onderdelen: 1. Nulmeting. De huidige technische en functionele staat van de gebouwen wordt in beeld gebracht. 2. Scenariostudie.

Welke scenario’s zijn noodzakelijk en/of voorstelbaar om de huisvesting te laten voldoen aan de eisen van deze tijd? De scenario's (gedeeltelijke) nieuwbouw op de huidige locatie, op een andere locatie, (gedeeltelijke) renovatie, verduurzaming, tijdelijke huisvesting en sloop worden in beeld gebracht. 3. Businesscase. De verschillende scenario's worden doorgerekend, zodat duidelijk wordt welke investering het vraagt. Ook wordt inzichtelijk welke (financiële) keuzes er binnen het voorkeursscenario kunnen worden gemaakt, zoals het verschil van bijna energieneutraal (BENG) naar volledig energieneutraal (ENG). Bovendien wordt er gekeken of er investeringsruimte is voor het schoolbestuur, waarbij rekening wordt gehouden met een positieve exploitatielast en onderhoudskosten.

KANTTEKENINGEN: 1.1. Er is beperkte financiële ruimte voor meerjarige investeringen Er is reeds gestart met de bouw en ontwikkeling van een aantal Kindcentra (KC), wat de komende jaren aanzienlijke (financiële) middelen vraagt. Tegelijkertijd wordt verwacht dat zowel de gemeente als onderwijsen kinderopvangorganisaties de komende jaren minder ruimte zullen hebben om te investeren, onder andere door oplopende exploitatie- en onderhoudskosten en stijgende investeringslasten voor de (ver)bouw. Dit kan ertoe leiden dat geplande investeringen worden uitgesteld of beperkt, afhankelijk van de beschikbare middelen. Indien het haalbaarheidsonderzoek een voorziening zoals renovatie rechtvaardigt, zal het definitieve IHP ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. 1.2. Met oog op de toekomst zou de ambitie van bijna energieneutraal gebouw (BENG) naar een volledig energieneutraal gebouw (ENG) al eerder moeten worden vastgesteld. De huidige ambitie van de gemeente is ingestoken op het wettelijke minimale volgens het Bouwbesluit, namelijk BENG. Echter zet niet alleen het landelijke coalitieakkoord aan tot meer duurzaam denken en uitvoeren, ook de doelstellingen zoals verwoord in het Klimaatplan 2025-2035 ''Op weg naar een klimaatneutraal Nederland'' en het Grondstoffenakkoord bereiden ons hierop voor.

Schoolgebouwen zijn bij uitstek dé ideale plek om het duurzaamheidsconcept verder uit te werken. Juist ook omdat we hier kunnen investeren in het maatschappelijke bewustzijn van duurzaamheid bij de jongste generatie. Enerzijds vanwege de zichtbaarheid van duurzaamheidsmaatregelen in en om het schoolgebouw (schoolplein, openbaar gebied en mobiliteit). Anderzijds door het stimuleren van educatieve projecten op het gebied van circulaire economie (recycling en afvalscheiding). Om deze redenen is het goed om deze ambitie niet uit te stellen, gezien dit in de toekomst (in ieder geval in het jaar 2050) een verplichting wordt. Het is een gemiste kans om de ambitie ENG nu nog niet vast te stellen, gezien de gevolgen die het in de toekomst kan hebben voor de onderwijshuisvesting. Een nieuw gebouw zou immers een levensduur van minimaal 50 jaar moeten hebben. Investeringen gericht op de toekomst zijn van belang, waardoor investeringen later in de tijd juist meevallen. FINANCIËN: In de begroting 2026 wordt aan de raad gevraagd om middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van drie haalbaarheidsonderzoeken. De verwachting is dat ieder onderzoek maximaal € 45.000,- bedraagt. In totaliteit wordt er € 135.000,- gevraagd. De kosten voor deze onderzoeken vallen namelijk buiten de

planperiode voor het lopende IHP, waardoor er geen budget voor in de begroting is opgenomen. Door de middelen in de begroting 2026 op te nemen, kan de gemeenteraad deze kosten integraal afwegen. De uitkomst van de haalbaarheidsonderzoeken kan leiden tot een voorziening in de huisvesting, zoals nieuwbouw of renovatie. De financiële consequenties voor deze benodigde investering(en) met betrekking tot de onderwijshuisvesting, worden in het definitieve IHP aan uw raad voorgelegd.

COMMUNICATIE: Na vaststelling in de gemeenteraad wordt in samenspraak met de schoolbesturen, gestart met het uitvoeren van de haalbaarheidsonderzoeken. De uitkomst van deze haalbaarheidsonderzoeken wordt verwerkt in een nieuw IHP, dat dan ter vaststelling aan de raad wordt voorgelegd.

VERVOLG: Nadat de gemeenteraad heeft ingestemd met de startnotitie IHP en het beschikbaar stellen van de middelen voor uitvoering van de haalbaarheidsonderzoeken, wordt gestart met het uitzetten van deze onderzoeken. De uitkomst van de haalbaarheidsonderzoeken wordt gepresenteerd in een nieuw definitief IHP, dat aan de raad ter vaststelling wordt voorgelegd. BIJLAGEN: 1. Raadsbesluit 2. Startnotitie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 3. Leerlingprognose PO 4. Leerlingprognose VO

Burgemeester en wethouders van Dongen, Namens dezen, de secretaris,

de burgemeester,

dr. G.W. Goedmakers

ir. J.C. Slagboom