RV 25-36 Ontwerpbegroting 2026 OMWB (Gewijzigd)

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp

: 2025-167610 : A.M.L. van Eenennaam : Ontwerpbegroting 2026 OMWB

VOORSTEL: 1. De volgende zienswijze ten aanzien van de ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant kenbaar te maken: het naderende ravijnjaar 2026 maakt dat gemeenten voor een grote financiële opgave staan. De gemeenteraad van Dongen verwacht dan ook dat de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant een bijdrage levert aan de taakstelling die vanaf het ravijnjaar op ons af komt en roept het bestuur op om kritisch te kijken naar mogelijke kostenbesparingen op direct beïnvloedbare kostenposten die niet tot het basistakenpakket behoren.

BESLUIT: 1. De volgende zienswijze ten aanzien van de ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant kenbaar te maken: het naderende ravijnjaar 2026 maakt dat gemeenten voor een grote financiële opgave staan. De gemeenteraad van Dongen verwacht dan ook dat de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant een bijdrage levert aan de taakstelling die vanaf het ravijnjaar op ons af komt en roept het bestuur op om kritisch te kijken naar mogelijke kostenbesparingen op direct beïnvloedbare kostenposten die niet tot het basistakenpakket behoren.

INLEIDING: Van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna: de OMWB) zijn "de ontwerpbegroting 2026 OMWB" (hierna: de ontwerpbegroting) ontvangen. De inhoud hiervan wordt hierna op hoofdlijnen toegelicht. Op 6 februari 2025 heeft de OMWB de "Kaderbrief 2026" aangeboden aan de deelnemers van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant 2024 (hierna: Gr OMWB). In deze kaderbrief zijn de meest relevante beleidsontwikkelingen en financiële uitgangspunten voor de begroting 2026 geschetst. De inhoud van deze kaderbrief is nader uitgewerkt in de bijgaande ontwerpbegroting. De OMWB heeft de ontwerpbegroting op 9 april 2025 aangeboden aan het college, waarbij aan de deelnemers aan de Gr OMWB, de mogelijkheid wordt geboden om voor 3 juli 2025 hierover een zienswijze bij de OMWB in te dienen. Het beleidsdeel van de ontwerpbegroting De OMWB is druk bezig met de implementatie van de Omgevingswet in de diverse werkprocessen. Er wordt bijvoorbeeld nagegaan op welke wijze gezondheidsadviezen van de GGD kunnen worden betrokken bij de werkzaamheden. Ook is de OMWB bezig om de uitkomsten van het Interbestuurlijk Programma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (IBP VTH) te implementeren. Dit zou onder andere moeten leiden tot een robuustere omgevingsdienst.

Binnen het thema stikstof richt de OMWB zich op zowel de neerslag van stikstof vanuit de landbouw, als het vrijkomen van stikstofoxide uit andere bronnen, zoals verkeer en industrie. Zij geeft aan de ontwikkelingen nauwlettend te volgen, maar dat de exacte aard en omvang van de werkzaamheden door de telkens nieuwe (juridische) ontwikkelingen moeilijk zijn in te schatten. Bij de bedrijven waar dit van toepassing is vinden inventarisaties plaats met betrekking tot de aanwezigheid van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), waarbij met name bij afvalverwerkers vermijdings- en reductieprogramma's (VRP 's) worden opgehaald en beoordeeld. In 2026 wil de OMWB toegroeien naar een volledig ingericht ISMS (Information Security Management System). Dit biedt een raamwerk dat helpt bij het beschermen van de betrouwbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie van de organisatie, klanten en personen.

Het financiële deel van de ontwerpbegroting De in 2024 vastgestelde werkprogramma’s voor 2025 en de Midden- en West-Brabantnorm (hierna: de MWB-norm), vormen de basis voor de voorliggende ontwerpbegroting 2026. Deze laat voor Dongen een stijging van de deelnemersbijdrage zien van € 598.151,- in 2025 tot € 608.045,- in 2026. Dit is een verhoging van 1,6% die voornamelijk wordt veroorzaakt door een aanpassing van het uurtarief. Dat deze verhoging lager ligt dan de in 2026 te verwachten loonkostenstijging (3,8%) en prijsstijging (2,2%), komt doordat de OMWB maatregelen heeft genomen om efficiënter te werken. Hierdoor is de afgelopen jaren al ruim drie miljoen euro bezuinigd. De nadere uitwerking van het werkprogramma 2026 voor de gemeente Dongen vindt plaats in het najaar van 2025. Op basis van het hiervoor beschikbaar gestelde budget worden dan in overleg met de OMWB de in 2026 uit te voeren werkzaamheden bepaald. ARGUMENTEN: 1.1 De GR OMWB 2024 stelt op grond van artikel 7.1, de gemeenteraad in de gelegenheid om een zienswijze tegen de ontwerpbegroting in te dienen. Indien wenselijk of noodzakelijk kan hierdoor invloed worden uitgeoefend op de richting waarin de OMWB zich ontwikkelt, maar kan ook invloed worden uitgeoefend op de werkzaamheden die door de OMWB voor de deelnemer worden uitgevoerd.

Indien daar aanleiding toe is kan worden verzocht om een aanpassing van de deelnemersbijdrage. 1.2 De OMWB dient een bijdrage te leveren aan de bezuinigingsopgave. Het naderende “ravijnjaar” maakt dat gemeentelijke begrotingen meerjarig financieel onder druk staan. Het “ravijnjaar” ontstaat door een combinatie van factoren die leiden tot een aanzienlijke daling in de inkomsten van Nederlandse gemeenten. Zo wordt vanaf 2024 de ontwikkeling van het bruto binnenlands product als maatstaf voor de groei van het Gemeentefonds gebruikt. Door de invoering van dit nieuwe financieringssysteem in combinatie met geplande bezuinigingen op het gemeentefonds en een aanhoudende onzekerheid over het financieel kader blijven gemeentelijke begrotingen meerjarig onder druk staan. Dit kan er toe leiden dat moet worden bezuinigd en om deze reden is het realistisch om de OMWB te vragen om hieraan een bijdrage te leveren. 1.3 De ontwerpbegroting en de meerjarenraming 2027 t/m 2029 zijn financieel sluitend. De OMWB heeft voor 2026 een een transparante ontwerpbegroting en voor de jaren 2027 t/m 2029 een meerjarenraming opgesteld die financieel sluitend zijn. De hierin opgenomen baten en lasten hebben een omvang van ongeveer € 50 mln.

Met deze sluitende begroting wordt voldaan aan één van de belangrijkste toetsingskaders van de financieel toezichthouder (het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties). 1.4 De ontwerpbegroting voldoet aan de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De ontwerpbegroting voldoet aan het BBV. Zo zijn bijvoorbeeld de overheadkosten apart in beeld gebracht, indicatoren gedefinieerd die inzicht geven in de prestaties van de organisatie en de stand van het eigen en vreemd vermogen vermeld. 1.5 De ontwerpbegroting is in lijn met de "Kaderbrief 2026" Hierdoor zijn er geen extra budgetten en investeringen in de ontwerpbegroting opgenomen. In de ontwerpbegroting wordt een uurtarief gepresenteerd dat € 1,-- lager is dan is opgenomen in de kaderbrief. Deze verlaging is mogelijk door de verjonging van de organisatie én de aanschaf van ICT-apparatuur in plaats van (duurdere) lease. KANTTEKENINGEN: 1.1 Het niet toevoegen van een deel van het positieve resultaat van 2024 aan de algemene reserve kan leiden tot minder financiële stabiliteit. Het dagelijks bestuur van de OMWB is van plan om aan het algemeen bestuur voor te stellen, een gedeelte (€ 600.000,-) van het positieve resultaat van 2024 toe te voegen aan de algemene reserve van de OMWB. Dit is gedaan omdat de weerstandsratio van de OMWB in 2024 0,99 bedraagt, wat volgens de

waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) wordt gekwalificeerd als ‘matig’. Als de € 600.000,- van het positieve rekeningresultaat 2024 niet aan de algemene reserve van de OMWB wordt toegevoegd maar aan de deelnemers wordt teruggeven, dan betekent dit dat de OMWB minder goed in staat is om grote financiële tegenvallers op te vangen. Wordt deze wel aan de algemene reserve toegevoegd dan bedraagt de weerstandsratio in 2026 1,32, wat volgens het NAR wordt gekwalificeerd als "voldoende". FINANCIËN: 1. Op basis van de ontwerpbegroting 2026 zal voor de gemeente Dongen de bijdrage aan de

OMWB in 2026 € 608.045,- bedragen. Dit is gebaseerd op de kosten van het werkprogramma van de gemeente Dongen in 2025; 2. Eind 2025 zal in overleg met de OMWB het werkprogramma voor 2026 worden opgesteld. Hierbij is het op dit moment de verwachting, dat het werkprogramma voor de gemeente Dongen in 2026 op dezelfde wijze zal worden uitgevoerd als in 2025. Het is echter op dit moment lastig om in te schatten op welke wijze de kosten zich in 2025 zullen ontwikkelen. De raming van de bijdrage van de gemeente Dongen in de begroting 2026 oogt echter realistisch; 3. In de meerjarenbegroting van de gemeente Dongen is voor 2026 een bedrag van € 602.829,- opgenomen. Het in de ontwerpbegroting 2026 opgenomen bedrag is hierdoor 0,87% hoger dan het bedrag dat in de meerjarenbegroting van de gemeente Dongen is opgenomen. Dit verhoudingsgewijs geringe verschil wordt veroorzaakt doordat de OMWB in 2025 de werkprogramma's efficiënter heeft kunnen uitvoeren. COMMUNICATIE:

In de aanbiedingsbrief met betrekking tot de ontwerpbegroting 2026 wordt aan de deelnemers van de Gr OMWB 2024 gevraagd, om hierop een reactie voor 3 juli 2025 aan de OMWB te zenden. Omdat gelet op de verzenddatum van de ontwerpbegroting 2026 de voornoemde datum voor de gemeente Dongen niet haalbaar bleek, heeft de OMWB na overleg laten weten dat een reactie hierop op 4 juli 2025 (direct na de vergadering van de gemeenteraad op 3 juli 2025) niet bezwaarlijk was. Om deze reden zal op 4 juli 2025 het standpunt van de gemeente Dongen inzake de ontwerpbegroting 2026 schriftelijk aan de OMWB worden medegedeeld. VERVOLG:

Nadat de gemeenteraad een besluit heeft genomen inzake de ontwerpbegroting 2026 zal dit besluit aan de OMWB worden meegedeeld. Indien er hierbij sprake is van een zienswijze, zal deze in de vergadering van het algemeen bestuur van de OMWB op 10 september 2025 worden behandeld. In deze vergadering vindt ook de vaststelling van de begroting van de OMWB voor 2026 plaats. BIJLAGEN: 1. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2026 OMWB; 2. Ontwerpbegroting 2026 OMWB; 3. Raadsbesluit ontwerpbegroting 2026 OMWB.

Burgemeester en wethouders van Dongen, Namens dezen, de secretaris,

de burgemeester,

dr. G.W. Goedmakers

ir. J.C. Slagboom