RV 24-86 Voorziening kwaliteitsverbetering landschap gemeente Dongen

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp

: 2024-154204 : C.A.M. de Jong : Voorziening kwaliteitsverbetering landschap gemeente Dongen

VOORSTEL: 1. Op grond van artikel 44 lid 2 van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) een voorziening in te stellen voor investeringen in de kwaliteitsverbetering van het landschap in Dongen; 2. Het college te mandateren om de geoormerkte opbrengsten van derden aan de voorziening toe te voegen en de planning en uitgaven via de Planning & Control cyclus te verantwoorden.

BESLUIT: 1. Op grond van artikel 44 lid 2 van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) een voorziening in te stellen voor investeringen in de kwaliteitsverbetering van het landschap in Dongen; 2. Het college te mandateren om de geoormerkte opbrengsten van derden aan de voorziening toe te voegen en de planning en uitgaven via de Planning & Control cyclus te verantwoorden.

INLEIDING: In artikel 5.11 van de omgevingsverordening bepaalt de provincie Noord Brabant dat een omgevingsplan dat de ontwikkeling van activiteiten mogelijk maakt in het landelijk gebied moet garanderen dat deze ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van een gebied of de omgeving. In de regio Hart van Brabant hebben betrokken gemeenten dit geborgd in de Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap (zie bijlage 1), die in 2023 zijn geactualiseerd en opnieuw door het college zijn vastgesteld. Deze werkafspraken leggen gedetailleerd vast hoe omgegaan moet worden met verschillende categorieën van ontwikkelingen en wat voor investeringen in het landschap daar tegenover moeten staan. Het streven is om de landschappelijke inpassing bij de ontwikkeling te laten plaatsvinden. Soms is het echter onmogelijk om de gehele investering in de directe omgeving van de betreffende ontwikkeling te laten plaatsvinden en in een enkel geval is er in zijn geheel geen ruimte. Een voorziening kan het dan mogelijk maken om de investering (gedeeltelijk) op een andere plek binnen de gemeente te laten landen, in een project dat reeds in uitvoering is of in de nabije toekomst voorzien wordt. Het conceptraadsbesluit en bijbehorende bijlagen maken deel uit van dit raadsvoorstel.

ARGUMENTEN: 1.1 De kwaliteit van het landschap dient optimaal versterkt te worden Een voorziening maakt het mogelijk om het geld dat besteed dient te worden aan de kwaliteitsverbetering van het landschap op die locaties te laten landen waar dit het meest nuttig is. Soms is het onmogelijk alle investeringen in beplanting of andere landschapselementen in de directe omgeving van een ontwikkeling te laten plaatsvinden. Het is dan beter om in belangrijke landschapsprojecten te investeren in plaats van stringent vast te houden aan een volledige besteding van het geld in de omgeving van de te ontwikkelen locatie. In de omgevingsvisie van Dongen wordt de realisatie van de ecologische verbindingszone bijvoorbeeld genoemd als belangrijke versterking voor natuur en landschap. Ook hecht de omgevingsvisie aan het in stand houden en mogelijk versterken van groene buffers aan de randen van de gemeente, zoals op de grens met de gemeente Gilze Rijen aan de zuidzijde van Tichelrijt, waar ook een ecologische verbindingszone loopt. In het projectenboek zijn voorbeelden opgenomen van projecten die dit soort doelstellingen naderbij brengen (zie bijlage 4).

1.2 De voorziening biedt flexibiliteit waardoor vertraging voorkomen kan worden Wanneer geld voor de kwaliteitsverbetering van het landschap (gedeeltelijk) ook elders binnen de gemeente besteed kan worden, kunnen mogelijke vertragingen voorkomen worden. Niet altijd hebben initiatiefnemers zelf genoeg grond in de omgeving van de ontwikkeling om daar de investeringen op te doen. Dan is men afhankelijk van andere grondeigenaren, hetgeen een vertragende werking kan hebben voor de betreffende woningbouw of andere ontwikkeling.

1.3 De voorziening maakt het mogelijk inkomsten en uitgaven die in de tijd niet synchroon lopen te verwerken De inkomsten en uitgaven zullen niet alleen ruimtelijk uiteen lopen, maar kunnen ook in de tijd niet synchroon gaan verlopen. Het is mogelijk dat er in een bepaald jaar veel gelden vanuit de kwaliteitsverbetering landschap in de voorziening gestort worden en het niet mogelijk is om ook in datzelfde jaar de uitgaven op verantwoorde wijze te organiseren. Middels een voorziening kan zo'n geldstroom beter verwerkt worden.

2.1 De begrotingsrechtmatigheid dient geborgd te worden De voorziening kwaliteitsverbetering landschap zal op de gemeentelijke balans staan als vreemd vermogen. Het geld wordt verkregen van particuliere ontwikkelaars en is bedoeld om verplichtingen na te komen; in dit geval verplichtingen om te investeren in het landschap. Zowel inkomsten als uitgaven zijn per jaar onzeker. Het is niet exact te voorzien welke ontwikkelingen afgerond zullen worden en een groot deel van de landschappelijke kwaliteitsverbeteringsverplichtingen zal op de locatie gerealiseerd worden. Uitgangspunt blijft immers dat de inpassing en de kwaliteitsverbetering van het landschap bij de ontwikkeling plaatsvinden, maar als dat niet volledig kan dan is storten van een bijdrage in de voorziening mogelijk. Hoeveel geld er uiteindelijk gestort wordt in de voorziening is per ontwikkelingsproject onzeker. Ook de bestedingen zijn niet exact te voorzien. Wel zal voor de begroting een raming van de inkomsten en uitgaven gemaakt worden De voorziening kwaliteitsverbetering landschap wordt vanaf 2025 opgenomen in de Planning en Control cyclus. Tevens wordt middels de rechtmatigheidsverantwoording de inkoop- en begrotingsverantwoording aan de raad verstrekt.

KANTTEKENINGEN: 1.1 De voorziening maakt het nog belangrijker te zorgen voor transparantie Gelden voor de kwaliteitsverbetering van het landschap worden bij voorkeur in de omgeving van de te ontwikkelen locatie besteed. Door de voorziening wordt het mogelijk om, indien nodig of gewenst, deze middelen (gedeeltelijk) ook elders te besteden. Het is belangrijk om te zorgen dat dit op transparante wijze gebeurt, ook naar de provincie en de regiogemeenten toe aangezien het gaat om een uitwerking van beleid uit de omgevingsverordening waarover regionaal afspraken gemaakt zijn (artikel 5.11 lid 4 omgevingsverordening Provincie Noord Brabant). Een transparante verantwoording vindt plaats in de jaarrekening, waarbij wordt aangegeven voor welke ontwikkelingen gelden gestort zijn en aan welke projecten gelden besteed zijn. Dit zullen waar mogelijk projecten zijn rondom of binnen de gemeentegrenzen, die de landschappelijke kwaliteit van de gemeente Dongen ten goede komen. Ook zullen projecten vallen binnen de kaders van de omgevingsvisie, die door uw raad is vastgesteld. Bovendien zullen voor de berekeningen in alle gevallen de regionale werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant, actualisatie 2023, leidend zijn. FINANCIËN: Voor dit voorstel zijn vanuit de gemeente geen financiële middelen nodig.

De voeding van de voorziening komt uit bijdragen van derden bij ontwikkelingen die de kwaliteitsverbetering landschap niet in de directe omgeving van die ontwikkeling kunnen realiseren. Vervolgens kan de gemeente deze middelen besteden aan de realisatie van projecten ter verbetering van het landschap elders in de gemeente. De voorziening zorgt er voor dat de van derden verkregen middelen direct beschikbaar blijven voor het doel waarvoor ze ontvangen zijn.

Het voorstel verandert wel de systematiek van financieren. Tot nu toe lagen verplichtingen vast als te realiseren investeringen in het omgevingsplan of in een anterieure overeenkomst. Met de voorziening vindt voor de gelden die in de voorziening gestort worden een stelselwijziging plaats. Hiervoor zal het college via de Planning en Control cyclus informatie over de voorziening verstrekken en wordt middels de rechtmatigheidsverantwoording de inkoop- en begrotingsverantwoording aan de raad verstrekt. COMMUNICATIE: Na vaststelling van de voorziening kwaliteitsverbetering landschap gemeente Dongen door uw raad zal het besluit worden gepubliceerd in de Informatiekrant en het Gemeenteblad. Voorts zullen de provincie Noord Brabant en de gemeenten van de regio Hart van Brabant op de hoogte gebracht worden. Indien relevant zal het besluit ook gecommuniceerd worden naar ontwikkelaars. VERVOLG: • Publicatie • Opname voorziening in begrotingscyclus en jaarrekening • Regionale terugkoppeling besteding voorziening kwaliteitsverbetering landschap gemeente Dongen

BIJLAGEN: 1. Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap, actualisering 2023 2. Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten 3. Concept Raadsbesluit 4. Projectenboek

Burgemeester en wethouders van Dongen, Namens dezen, de secretaris,

de burgemeester,

dr. G.W. Goedmakers

ir. J.C. Slagboom