RV 24-49 Begroting 2025 GGD HvB

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp

: 2024-148105 : G.P. Kunst : Raadsvoorstel jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en begroting 2025 GGD Hart voor Brabant

VOORSTEL:1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2023 van de GGD Hart voor Brabant; 2. Met betrekking tot de eerste begrotingswijziging 2024 van de GGD Hart voor Brabant enerzijds geen zienswijze in te dienen ten aanzien van eenmalige bijdrage voor het aanvullen van de algemene reserve van de GGD Hart voor Brabant en het opnemen van de maternale kinkhoestvaccinatie in de inwonerbijdrage, anderzijds als zienswijze kenbaar te maken dat de gemeente Dongen: • het belang van de transitie die de GGD Hart voor Brabant inzet onderschrijft; • het van groot belang vindt dat de GGD laagdrempelig en toegankelijk blijft voor onze inwoners en dat de geboden dienstverlening van goede kwaliteit is; • de GGD oproept om de verbinding te maken met de maatschappelijke- en zorgpartners voor het effectief inrichten van de dienstverlening. 3. Het eenmalig financiële nadeel als gevolg van de eerste begrotingswijziging 2024 en daarmee de verhoging van de inwonerbijdrage van € 3,70 te verwerken in Berap 2 2024; 4. Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2025 van de GGD Hart voor Brabant. BESLUIT:1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2023 van de GGD Hart voor Brabant; 2.

Met betrekking tot de eerste begrotingswijziging 2024 van de GGD Hart voor Brabant enerzijds geen zienswijze in te dienen ten aanzien van eenmalige bijdrage voor het aanvullen van de algemene reserve van de GGD Hart voor Brabant en het opnemen van de maternale kinkhoestvaccinatie in de inwonerbijdrage, anderzijds als zienswijze kenbaar te maken dat de gemeente Dongen: • het belang van de transitie die de GGD Hart voor Brabant inzet onderschrijft; • het van groot belang vindt dat de GGD laagdrempelig en toegankelijk blijft voor onze inwoners en dat de geboden dienstverlening van goede kwaliteit is; • de GGD oproept om de verbinding te maken met de maatschappelijke- en zorgpartners voor het effectief inrichten van de dienstverlening. 3. Het eenmalig financiële nadeel als gevolg van de eerste begrotingswijziging 2024 en daarmee de verhoging van de inwonerbijdrage van € 3,70 te verwerken in Berap 2 2024; 4. Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2025 van de GGD Hart voor Brabant. INLEIDING: In de Wet publieke gezondheid (Wpg) is vastgelegd dat gemeenten zorg moeten dragen voor de instelling en instandhouding van een gemeentelijke gezondheidsdienst. Voor Dongen is dit belegd bij de GGD Hart voor Brabant, een gemeenschappelijke regeling van 19 gemeenten in de regio’s Midden-Brabant en Brabant-Noordoost.

De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor risicogroepen. Mensen die zich gezond voelen, kunnen zelf de regie voeren over hun leven en zich beter aanpassen aan de emotionele en sociale uitdagingen in het leven. De taken van de GGD zijn: jeugdgezondheid, gezondheidsbescherming; gezondheidsbevordering en leefstijl, monitoren, signaleren en advies, toezicht houden, publieke gezondheid bij rampen en crises en openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Op 4 april 2024 ontvingen wij van de GGD Hart voor Brabant de aanbiedingsbrief (zie bijlage 1) met de jaarstukken 2023 (bijlage 2) inclusief cijfers per gemeente (bijlage 3) en (concept)accountantsverslag (bijlage 4), de eerste begrotingswijzing 2024 (bijlage 5), het transitieplan toekomstbestendige GGD (bijlage 6) en de ontwerpbegroting 2025 (bijlage 7). Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen en de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze op de eerste begrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 kenbaar te maken. De portefeuillehouder brengt deze zienswijze in bij de vergadering van het algemeen bestuur op 3 juli 2024. De jaarstukken worden ter kennisname toegestuurd.

ARGUMENTEN:1.1 Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2023 'Gelijke kansen op gezond leven' (bijlage 2) doet de GGD verslag van zijn taken binnen het programma publieke gezondheid. In 2023 zette de GGD zich in op zeven taakvelden en de extra taak voor de beheersing

van het coronavirus. De GGD heeft per gemeente een factsheet opgenomen waarin de belangrijkste cijfers van 2023 zijn opgenomen (bijlage 3). 2023 was het laatste jaar van de beleidsperiode 2019-2023. 2023 was geen gemakkelijk jaar. De GGD heeft de balans opgemaakt richting de toekomst en ziet uitdagingen op inhoudelijk, personeel en financieel gebied. De jaarrekening 2023 laat een negatief resultaat zien van € 394.000. Het negatief resultaat wordt veroorzaakt door extra personeelskosten als gevolg van de actualisatie van het functiehuis en het CAO-akkoord 2023. Het financiële effect hiervan was groter dan in de begroting was voorzien. De GGD heeft voor de zomer een aantal maatregelen genomen, maar heeft hiermee een negatief resultaat niet kunnen voorkomen. Het negatief resultaat wordt opgevangen door een onttrekking uit de algemene reserve. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2023 € 578.000. Hiermee komt de algemene reserve beneden de afgesproken bandbreedte. De ondergrens van de algemene reserve is € 1,5 miljoen en de bovengrens is € 5,3 miljoen. Met de voorgestelde eerste begrotingswijziging 2024 wordt daarom een eenmalige bijdrage van de gemeente gevraagd om de algemene reserve aan te vullen tot de ondergrens (zie beslispunt 2 en 3).

Deze eerste begrotingswijziging 2024 vraagt om een aanpassing van de inwonerbijdrage voor: het aanvullen van de algemene reserve tot de ondergrens, het transitieplan Fit en Gezond van de GGD Hart voor Brabant en de overdracht van de maternale kinkhoestvaccinatie aan gemeenten. 2.1 + 3.1 Om de algemene reserve aan te vullen tot de ondergrens is een eenmalige gemeentelijke bijdrage nodig. Doordat het CAO-akkoord 2023 veel hoger uitviel dan begroot, heeft de GGD Hart voor Brabant de algemene reserve aangewend waar deze voor bedoeld is: om plotselinge en niet-voorzienbare financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Dit betekent wel de algemene reserve door de ondergrens van € 1,5 miljoen is gezakt. In juli 2023 heeft het algemeen bestuur van de GGD besloten om daarvoor in 2024 een factuur aan de gemeenten te sturen. Het gaat om eenmalige aanvullende bijdrage van € 1,20 per inwoner. Voor de gemeente Dongen betekent dat € 32.515. Bij het opmaken van de gemeentelijke jaarrekening 2023 hebben we hier al rekening mee gehouden door een transitorische post aan te maken. 2.2 + 3.2 Een transitie van de GGD Hart voor Brabant is noodzakelijk om de kwaliteit en beschikbaarheid van de dienstverlening aan inwoners op peil te houden en om een aantrekkelijke werkgever te zijn en te blijven. De GGD Hart voor Brabant heeft in toenemende mate te maken met krapte op de arbeidsmarkt.

Dit is nu al aan de hand in taakvelden zoals de forensische geneeskunde en de jeugdgezondheidszorg. Het is een uitdaging om gekwalificeerd personeel aan te trekken en te behouden. De GGD Hart voor Brabant wil een aantrekkelijke werkgever zijn en blijven om de kwaliteit en beschikbaarheid van de dienstverlening aan inwoners op peil te houden. Medio 2022 is besloten tot het actualiseren van het functiehuis, waarbij de inschaling van een aantal functies is herijkt. Dit heeft geleid heeft tot hogere personele kosten. De structurele financiële gevolgen van € 2,2 miljoen vangt de GGD Hart voor Brabant op in de eigen begroting. Dit vraagt om een financiële en inhoudelijke transitie met daarin slimme aanpassingen in de organisatie, zoals personele taakdifferentiatie en herschikking, bezettingsgraad van de huisvesting, procesoptimalisatie en samenwerking. Deze transitie heeft als doel dat de GGD Hart voor Brabant financieel fit en gezond is, klaar voor huidige en toekomstige opgaven. De GGD Hart voor Brabant zet in op een transitiebeweging van drie jaar middels het programma Financieel Fit en Gezond. Het maken van een transitiebeweging vraagt om een investering aan de voorkant. De GGD Hart voor Brabant verwacht eenmalig een investering nodig te hebben van € 3,5 miljoen. Deze investering wordt o.a.

ingezet voor opleidingen, tijdelijke vervanging, ICT en automatisering en programma- en projectcoördinatie. De GGD Hart voor Brabant stelt voor om gedurende drie jaar – vanaf 2024 – het jaarlijkse budget voor innovatieve projecten te halveren. Hierdoor kan de GGD Hart voor Brabant € 0,75 miljoen incidenteel opvangen binnen de eigen begroting. Het verzoek aan de gemeenten dat dan resteert, is een eenmalige transitie-investering van € 2,75 mln. Per inwoner komt dit neer op een bedrag van € 2,50. Voor de gemeente Dongen komt dit neer op een eenmalige bijdrage van € 67.946. De zienswijzen van de gemeenten worden meegenomen in de GGD vergadering van het algemeen bestuur van 3 juli waarna een besluit genomen zal worden. De GGD rapporteert periodiek (twee keer per jaar) aan het algemeen bestuur over de voortgang van de transitie door het opstellen van voortgangsrapportages. Indien nodig legt hij bestuurlijke keuzemogelijkheden voor. 2.3 + 3.3 De uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie is per 1 januari 2024 formeel overgedragen aan de gemeenten. Voor de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie hebben gemeenten een uitkering in het gemeentefonds ontvangen. De GGD heeft dit vertaald naar een inwonerbijdrage van € 0,24. Voor de gemeenten is de uitvoering nagenoeg budgetneutraal, op kleine herverdeeleffecten na. 4.1.

De inhoudelijke koers van de ontwerpbegroting 2025 sluit aan bij de ambities zoals geformuleerd in het beleidsplan, de kadernota 2025 van de GGD Hart voor Brabant en de regionale nota publieke gezondheid Midden-Brabant. De begroting 2025 volgt uit het beleidsplan 2024-2027. De GGD vertaalt concreet de ambities vanuit het beleidsplan naar het komende jaar. Eerder dit jaar lag de kadernota 2025 voor een zienswijze aan u voor. De raad van de gemeente Dongen heeft hier geen zienswijze op gegeven. In de begroting 2025 concretiseert de GGD de kadernota 2025 en laat de GGD zien welke stappen hij in 2025 gaat zetten op weg naar “Wij maken samen gezond gewoon”. Waar in 2024 de opstart van het nieuwe beleidsplan centraal stond, verschuift in 2025 de aandacht naar de dagelijkse praktijk. Er komen nieuwe thema’s en doelen bij en sommige thema’s uit 2024 zetten we voort. Duidelijk is dat gezond nog lang niet voor iedereen gewoon is. De praktijk is soms weerbarstiger dan we zouden willen. De GGD werkt aan de doelen en

activiteiten middels de volgend vier pijlers: • Voorkomen als het kan, beschermen als het moet; • Zelf, maar niet alleen; • Iedereen verschillend, allemaal gelijk; • Overal om ons heen, binnen en buiten. Binnen de pijlers wordt invulling gegeven aan ontwikkelingen op preventie van infectieziekten, toegankelijkheid van de jeugdgezondheidszorg en het versterken van regionale samenwerking. Ook valt binnen de pijlers de bijdrage aan activiteiten op basis van het GALA en IZA en activiteiten op basis van de omgevingswet. Een belangrijke inhoudelijke ontwikkeling die hier vermeld wordt, heeft te maken met eerder ingezette meerjarige transitieproces naar een toekomstbestendige GGD, zie ook beslispunten 2 en 3. Dit meerjarig traject loopt in 2025 door. De inhoudelijke, financiële en personele uitdagingen zijn hiervoor de aanleiding. 4.2 De GGD Hart voor Brabant presenteert een sluitende ontwerpbegroting 2025. De ontwerpbegroting 2025 is sluitend. In de begroting is het verloop van de reserves opgenomen, waaronder een algemene reserve van € 1,5 miljoen per 31-12-2024. Deze is bedoeld voor het opvangen van onvoorziene financiële tegenvallers. Deze € 1,5 miljoen is de vastgestelde ondergrens. 4.3 De GGD indexeert de begroting conform de afspraken in de gemeenschappelijke regeling.

Voor de indexering van de gemeentelijke bijdrage werkt de GGD Hart voor Brabant met het systeem van de gemeente Tilburg, zoals vastligt in de gemeenschappelijke regeling. Jaarlijks voorspelt zij de loon- en prijsstijgingen op basis van cijfers van het Centraal Planbureau en corrigeert ze voor de werkelijke ontwikkeling in de twee voorgaande jaren. De indexering van de inwonersbijdrage en tarieven, met inbegrip van de toegepaste correctie op de twee voorgaande jaren, reflecteert de reële stijging van lonen en prijzen. KANTTEKENINGEN: 1.1 Een definitief accountantsverslag ontbreekt nog. Het jaar 2023 is het eerste jaar dat de GGD een zogeheten rechtmatigheidsverantwoording afgeeft. Dat betekent dat het bestuur van de GGD een rechtmatigheidsverantwoording afgeeft en de accountant alleen nog een controleverklaring afgeeft over de getrouwheid (inclusief de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording). Voor beiden geldt dat de GGD een goedkeurende verklaring ontvangt. Omdat de landelijke accountantsnormen echter nog niet zijn gewijzigd, kan de accountant nog geen definitief verslag aan de GGD overhandigen. Naar verwachting is dit wel gereed voor de vergadering van het algemeen bestuur in juli.

2.1 + 3.1 Het risico is aanwezig dat kosten voor gemeenten alsnog oplopen, als het programma Financieel Fit en Gezond onvoldoende bijdraagt aan de het verbeteren van een gezonde financiële positie van de GGD Hart voor Brabant. De financiële positie van de GGD is in 2023 verslechterd. Het eigen vermogen is afgenomen met 45%. De solvabiliteit en liquiditeit, de mate waarin de GGD op de lange en korte termijn schulden kan voldoen, is afgenomen. Het effect van de onvoorzien grote CAO verhoging in 2023 bleek door de GGD niet geheel op te vangen in de eigen begroting. Indien het programma Financieel Fit en Gezond onvoldoende bijdraagt aan het verbeteren van de financiële gezondheid van de GGD, dan kunnen de kosten voor de gemeente verder oplopen. 4.1 In de ontwerpbegroting 2025 anticipeert de GGD Hart voor Brabant op een verhoging van de algemene reserve tot ondergrens van € 1,5 miljoen. In de begroting is het verloop van de reserves opgenomen, waaronder een algemene reserve van € 1,5 miljoen per 3112-2024. Deze is bedoeld voor het opvangen van onvoorziene financiële tegenvallers. Deze € 1,5 miljoen is de vastgestelde ondergrens. Echter, de algemene reserve bedraagt in de Jaarrekening 2023 per 31-12-2023 (€ 578.000 minus het resultaat 2023 van - €394.000) € 184.000.

In de begroting 2025 wordt dus geanticipeerd op een verhoging van de algemene reserve tot de ondergrens van € 1,5 miljoen (zie beslispunt 2 en 3), waarover de gemeenteraden hun zienswijzen nog kenbaar kunnen maken. Gezien de afspraken binnen de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant over de reservevorming ligt het wel in lijn met de verwachting dat de gemeenteraden hiermee in zullen stemmen. FINANCIËN:Eerste begrotingswijziging 2024 De eerste begrotingswijziging 2024 stelt de volgende wijzigingen van de inwonerbijdrage 2024 voor: Oorspronkelijke inwonerbijdrage 2024 Gemeentelijke inwonerbijdrage 2024 Aanvulling algemene reserve Transitieplan Financieel Fit en Gezond Toevoeging maternale kinkhoestvaccinatie Inwonerbijdrage 2024 na begrotingswijziging

Bedrag in € 42,59 1,20 incidenteel 2,50 incidenteel 0,24 structureel 46,53

Totaal gaat het in 2024 voor de gemeente Dongen om een extra inwonerbijdrage van: Onderdeel Aanvulling algemene reserve Transitieplan Financieel Fit en Gezond Maternale kinkhoestvaccinatie Extra inwonerbijdrage 2024

Bedrag in € 67.946 32.515 6.417 106.879

Geadviseerd wordt deze wijzigingen op te nemen in Berap 2 2024. De dekking voor de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie komt uit de toevoeging van deze taak aan het gemeentefonds. Inwonerbijdrage 2025 De door de GGD voorgestelde gemeentelijke inwonerbijdrage 2025 is als volgt opgebouwd: Inwonerbijdrage Bedrag in € Gemeentelijke bijdrage basispakket o.b.v. vastgestelde begroting 2024 Maternale kinkhoestvaccinatie Indexering 2025 Aanpassingen contactschema Rijksvaccinatieprogramma Inwonerbijdrage 2025

42,59 0,24 2,03 PM 44,86

structureel structureel incidenteel

Voor de berekening van de gemeentelijke bijdrage is gerekend met het inwoneraantal op 1 januari 2024 (CBS): 27.096. Hiermee komt de inwonerbijdrage van de gemeente Dongen op € 1.215.530 in 2025. Geadviseerd wordt dit bedrag mee te nemen in de begroting 2025 van de gemeente Dongen voor activiteiten in het basispakket. Bij de kadernota 2025 van de GGD werd nog uitgegaan van een inwonerbijdrage van € 1.218.460 (€ 44,95 per inwoner) voor de gemeente Dongen. De uiteindelijke inwonerbijdrage voor 2025 is dus iets lager. Dit komt door: • en lagere indexering (4,74% t.o.v. 4,94% bij de kadernota 2025 van de GGD); • een kleine afname van het inwoneraantal (27.096 t.o.v. 27.107 bij de kadernota 2025 van de GGD).

COMMUNICATIE: Het raadsbesluit wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd en het bestuur van de GGD Hart voor Brabant wordt in kennis gesteld van de zienswijze van de gemeenteraad. VERVOLG: De GGD Hart voor Brabant stuurt de jaarstukken 2023 voor 15 juli 2024 naar de provincie. De portefeuillehouder publieke gezondheid en jeugdgezondheidszorg, wethouder Kunst, brengt als lid van het Algemeen Bestuur de zienswijze van de gemeente Dongen in tijdens de AB-vergadering van 3 juli 2024. Tijdens deze vergadering stelt het Algemeen Bestuur van de GGD Hart voor Brabant de ontwerpbegroting 2025 vast. BIJLAGEN: 1. Brief jaarstukken 2023 en begroting 2025 GGD Hart voor Brabant; 2. GGD Hart voor Brabant jaarstukken 2023; 3. GGD Hart voor Brabant cijfers per gemeente 2023; 4. Concept accountantsverslag 2023 GR GGD Hart voor Brabant d.d. 3-4-2024; 5. Eerste wijziging begroting 2024 GGD Hart voor Brabant; 6. Toekomstbestendige GGD Transitieplan;

7. GGD Hart voor Brabant begroting 2025.

Burgemeester en wethouders van Dongen, De loco-secretaris,

De burgemeester,

drs R.G.J. Ehlen MIM

M.C. Bakermans