RV 24-34 Woonzorgvisie Regio HvB

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp

: 2024-147012 : G.P. Kunst : Woonzorgvisie regio Hart van Brabant

VOORSTEL:Uw gemeenteraad wordt voorgesteld 1. De woonzorgvisie regio Hart van Brabant vast te stellen 2. Kennis te nemen van de reactie op het advies van het Regionaal Overleg Sociale Adviesraden (RoSa)

BESLUIT:De gemeenteraad besluit: 1. De woonzorgvisie regio Hart van Brabant vast te stellen 2. Kennis te nemen van de reactie op het advies van het Regionaal Overleg Sociale Adviesraden (RoSa)

INLEIDING: De opgaven op de beleidsterreinen wonen, zorg en welzijn zijn groot en urgent. De zorgkosten stijgen gestaag, de woningmarkt zit vast, er is een forse groei van vluchtelingen en arbeidsmigranten, er komt een grote vergrijzingsgolf aan en het aantal mensen met een kwetsbaarheid en / of een chronische aandoening neemt toe. Ook wordt er een steeds groter beroep gedaan op het sociale netwerk van mensen. Dit zijn opgaven die enerzijds directe actie vereisen maar anderzijds ook een bestendige aanpak voor de lange(re) termijn. In de regio Hart van Brabant hebben de 11 gemeenten geconcludeerd dat de opgaven dusdanig groot worden dat ze het lokale niveau overstijgen. Regionaal optrekken is hierin essentieel. Daarom is afgesproken om een regionale woonzorgvisie op te stellen, in aansluiting op de eerder uitgevoerde woonzorganalyse en voorsorterend op de nieuwe wetgeving. Op 13 december 2023 heeft het gecombineerde portefeuillehouderoverleg (PoHo) Sociaal - Wonen ingestemd met de concept-woonzorgvisie regio Hart van Brabant. Daarna is de woonzorgvisie ter advisering voorgelegd aan het Regionaal Overleg Sociale Adviesraden (RoSa) en besproken in een bestuurlijk overleg met de zorg-, welzijn- en belangenorganisaties.

Op 6 maart 2024 is het PoHo Sociaal - Wonen akkoord gegaan met de definitie versie van de regionale woonzorgvisie en het ter vaststelling voorleggen aan de colleges van burgemeester en wethouders en de gemeenteraden. Het doel is om voldoende betaalbare woningen en voorzieningen te hebben voor alle ouderen die hierop aangewezen zijn, mensen met een lichamelijke en psychische kwetsbaarheid en overige aandachtsgroepen, met een evenwichtige verdeling over de gemeenten in de regio Hart van Brabant en met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. ARGUMENTEN:1.1 De regionale woonzorgvisie is kaderstellend en richtinggevend In het PoHo Sociaal - Wonen is afgesproken om een regionale woonzorgvisie op te leveren die afspraken bevat over de regionale kaders en richtingen. De keuze hiervoor is tweeledig: • Dit is in lijn met de kaderstellende verantwoordelijkheid van uw gemeenteraad. Na het vaststellen van kaders door de 11 gemeenteraden worden de opgaven uitgewerkt in voorstellen, samenwerkingsafspraken, convenanten en / of prestatieafspraken. Tevens wordt een jaarlijks uitvoeringsprogramma opgesteld inclusief tijdlijn en verantwoording, zodat de voortgang van de doelstellingen en acties kan worden gemonitord. • De landelijke verplichting om te komen tot woonzorgvisies geldt per 1 januari 2026.

De wet waarin dit wordt verankerd, de Wet versterken regie op de huisvesting, gaat niet eerder dan 1 juli 2024 in. Het wetsvoorstel is op 7 maart 2024 naar de Tweede Kamer verzonden. In dit traject kunnen nog wijzigingen / aanvullingen op de wet worden gedaan. Het is van belang om in het regionale traject ruimte voor aanpassingen te hebben. Daarnaast komen in het kader van de SRBT Woondeal en onder andere de opgave Fair Share en woonvormen nadere uitwerkingen van de behoefte aan woningen / woonvormen voor aandachtsgroepen. De uitwerkingen zijn naar verwachting niet eerder dan begin tweede kwartaal 2024 gereed. Het is van belang dat de voorstellen in de woonzorgvisie niet 'in beton gegoten zijn' maar dat er ruimte is voor tussentijdse bijstellingen wanneer hier aanleiding voor is. Dat houdt in dat continu gekeken wordt hoe de ambitie zicht verhoudt tot de realiteit. 1.2 Inzet op het gezamenlijke proces De opgaven zijn groot en gemeenten kunnen en willen dit niet alleen doen. Er wordt daarom nauw samengewerkt met de woningcorporaties, zorgpartijen, welzijnsorganisaties, cliëntenraden, belangenbehartigers, ervaringsdeskundigen en natuurlijk de inwoners zelf om de schouder onder de maatschappelijke opgaven te zetten. In het proces is er bewust voor

gekozen om deze partijen aan de voorkant te betrekken en te laten participeren. Dit gelet op de energie en het commitment dat aanwezig is binnen de regio, de urgentie om met de vraagstukken aan de slag te gaan als ook de benodigde tijd voor de uitwerking, borging van de afspraken en de implementatie. Hiermee is gezorgd voor een breed draagvlak, niet alleen voor deze visie maar ook de uitwerking van de opgaven en de borging daarvan. 1.3 De zorg-, welzijn- en belangenorganisaties onderschrijven de regionale woonzorgvisie en committeren zich aan de verdere uitwerking Op 30 januari 2024 is de concept-woonzorgvisie besproken met de zorg-, welzijn- en belangenorganisaties die in de regio HvB actief zijn. Ook was een delegatie vanuit het PoHo Sociaal - Wonen aanwezig. Tijdens het overleg is breed commitment uitgesproken over de inhoud van de visie. Er is waardering uitgesproken over het proces dat is gevolgd en de manier waarop de partijen zijn betrokken. Daarnaast is aandacht gevraagd voor een aantal punten, waaronder: • De schaarste aan handen (krapte op de arbeidsmarkt) • Het op regionaal niveau meer gaan samenwerken op het gebied van welzijn / sociale basis • Het kwantificeren van de woonopgaven, in combinatie met zorg Als antwoord hierop is aangegeven dat deze aandachtspunten meegenomen worden in het vervolgtraject of ingebracht wordt op 'andere tafels'.

Niet alles valt namelijk onder de reikwijdte van de woonzorgvisie. 1.4 We beginnen niet vanaf nul De afgelopen jaren is er al veel gebeurd in regionaal verband op de brede beleidsterreinen van wonen, zorg en welzijn en er staat nog veel op de rol. Voor de leesbaarheid en de compactheid is gekozen voor een weergave op hoofdlijnen en het komen tot de essentie. Voor meer achtergrondinformatie wordt verwezen naar bijlagen / voetnoten of kan informatie op verzoek verstrekt worden. Een concreet voorbeeld hiervan is het hoofdstuk met de demografische gegevens, waarbij ervoor gekozen is om deze niet apart uit te werken. Dit gelet op de vele onderzoeken en informatie die al voorhanden is. 1.5 Regionale samenwerking en gezamenlijke inzet van capaciteit is vereist Er worden steeds meer opgaven bij gemeenten en samenwerkingspartner belegd en het beschikbare budget groeit in veel gevallen niet evenredig mee. Dit heeft zijn weerslag op de inzet van de beschikbare ambtelijke capaciteit. Daar komt bij dat het steeds moeilijker wordt om nieuw personeel te vinden (krapte op de arbeidsmarkt is nog steeds heel groot). Daarom is het van belang om krachten te bundelen en samen te werken daar waar het meerwaarde heeft. Binnen de regio HvB wordt dit op tal van beleidsterreinen gedaan. Voorstel is om dit in de woonzorgvisie te continueren en daar waar mogelijk te versterken.

1.6 De regionale kaders zijn een aanvulling op onze lokale woonzorgvisie In de Woonzorgvisie gemeente Dongen 2024 - 2028 die in december 2023 door uw raad is vastgesteld is aangegeven dat de nadere invulling van zorg en huisvesting voor specifieke doelgroepen terugkomt in een regionale woonzorgvisie. Beide beleidsdocumenten vormen een samenhangend geheel als het gaat om de gemeente Dongen. 1.7 Het traject gaat lopende het besluitvormingsproces door De regionale woonzorgvisie ligt nu ter besluitvorming bij de gemeenteraden van de regio. Gelet op de urgentie wordt geen pas op de plaats gemaakt. De werkgroepen gaan door met de concretisering van de opgaven, maar wel met de mogelijkheid en flexibiliteit om punten die in het bestuurlijke besluitvormingsproces worden aangegeven hierin te verwerken. 2.1 Het advies van RoSa biedt voldoende aanknopingspunten voor de visie en het vervolgtraject De sociale adviesraden hebben het recht om advies te geven over kaderstellende notities en visies die aan gemeenteraden wordt voorgelegd. Met de adviesraden is afgesproken dat er door RoSa een gezamenlijk advies wordt opgesteld namens de 11 afzonderlijke adviesraden. Op 11 februari 2024 is het advies van RoSa ontvangen. In algemene zin kan worden geconcludeerd dat RoSa terechte punten aanstipt, maar dat deze voor een groot deel in het vervolgtraject worden opgepakt.

Op 6 maart jongstleden heeft een bestuurlijk overleg plaatsgevonden met een vertegenwoordiging vanuit de werkgroep woonzorgvisie vanuit RoSa. In dit overleg is stilgestaan bij het advies van RoSa en de reactie van de gemeenten hierop. Aan het eind van het overleg is de gezamenlijke conclusie getrokken dat deze woonzorgvisie een mooi startdocument is en dat met urgentie en snelheid tot concretisering moet worden overgegaan. Daarbij pleit RoSa om zoveel als mogelijk de opgaven regionaal op te pakken en vindt het daarbij van belang dat alle partijen hun verantwoordelijkheid pakken in de uitvoering. Vanuit de gemeentelijke trekkers is dit onderschreven en gesteld is dat een zorgvuldige aanpak, waarbij rekeningen wordt gehouden met de kaderstellende verantwoordelijkheden van de gemeenteraden, hiertoe zal bijdragen.

KANTTEKENINGEN: 1.1 De woonzorgvisie wordt geen antwoord op alle vraagstukken De woonzorgvisie wordt geen antwoord op alle vraagstukken die spelen op de scheidslijn van wonen, zorg en welzijn. De focus in deze visie ligt op de vijf geformuleerde opgaven (fair share, woonvormen, ouderen met een toenemende

zorgbehoefte sociale basis en regionale samenwerking). Wel wordt de verbinding gelegd met al vastgestelde visies, kaders, afspraken en ontwikkelingen. Waar relevant maken aanpakken integraal onderdeel uit van de visie, zoals de actieplannen Aanpak dakloosheid en IZA. 1.2 Het is een gezamenlijk traject met een eigen besluit Het is belangrijk om als gemeenteraden in de regio één lijn te hebben bij een gezamenlijk stuk. Dit neemt echter niet de rol van de lokale gemeenteraden weg. Het niet vaststellen van de regionale woonzorgvisie betekent dat er aanvullend lokaal beleid opgesteld zal moeten worden, waarbij er aanvullende lokale afspraken gemaakt moeten worden met zorgaanbieders en woningsbouw. Het lokaal oppakken kost naar verwachting meer middelen en ambtelijke capaciteit om dit te realiseren. Om uw raad wel de ruimte te geven om invloed uit te oefenen op het proces, kunnen er via moties of amendementen eventuele wijzigingen meegenomen worden in de regio. Op basis van alle besprekingen in de gemeenteraden wordt bepaald hoe ermee omgegaan wordt. Een optie daarbij is het toevoegen van een addendum aan de regionale visie. Een andere optie is om het mee te nemen in het uitvoeringstraject.

2.1 De participatie en zeggenschap van inwoners loopt via overkoepelende organisaties en partijen In het traject van de regionale woonzorgvisie is er - gelet op de behapbaarheid - voor gekozen om overkoepelende belangen- en cliëntengroepen, ervaringsdeskundigen en de regionale adviesraad te betrekken. RoSa heeft aangegeven de inbreng van inwoners essentieel te vinden. De informatie en kennis die voortkomt uit het traject van de lokale woonzorgvisie kan in het regionale vervolgtraject ingebracht worden.

FINANCIËN:Regionaal In de woonzorgvisie staan de inhoudelijke regionale ambities benoemd voor het brede terrein van wonen, welzijn en zorg. Voor een groot deel moeten deze ambities worden gefinancierd vanuit bestaande gemeentelijke budgetten, middelen die vanuit de andere partijen worden ingezet en additionele doelfinancieringen die vanuit het rijk beschikbaar komen, zoals bij IZA en de aanpak dakloosheid. De volgende afspraken zijn in de woonzorgvisie opgenomen: • Bij iedere uitwerking wordt een aparte financiële paragraaf toegevoegd, inclusief begroting en dekking • Daar waar mogelijk worden additionele mogelijkheden voor het aanvragen van subsidie benut, b.v. vanuit het rijk, provincie of fondsen Lokaal Voor de lokale woonzorgvisie is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit programma kan aangevuld worden met de acties die gaan voortvloeien uit de regionale woonzorgvisie. Net zoals voor het lokale uitvoeringsprogramma gebeurt, wordt daarbij in beeld gebracht wat een en ander betekent voor formatie en andere benodigde budgetten. Dit krijgt vervolgens een doorvertaling in voorstellen voor de gemeentelijke begroting die tijdig op de daarvoor bestemde momenten zullen worden voorgelegd. COMMUNICATIE: • Op de website en via de nieuwsbrieven Hart van Brabant wordt aandacht besteed aan de regionale woonzorgvisie.

• Er wordt een publieksvriendelijke versie van de woonzorgvisie Hart van Brabant opgesteld. • De partijen die betrokken zijn geweest bij de lokale woonzorgvisie worden geïnformeerd over de regionale woonzorgvisie.

VERVOLG:Na uw besluitvorming zie de vervolgplanning er als volgt uit: • Derde en vierde kwartaal 2024: Uitwerking van de woonzorgvisie in convenanten en prestatieafspraken. • Vierde kwartaal 2024: Opstellen regionaal uitvoeringsprogramma 2025

BIJLAGEN: 1. Woonzorgvisie regio Hart van Brabant 2. Reactie op advies RoSa 3. Advies RoSa regionale woonzorgvisie 4. Toetsingskader RoSa regionale woonzorgvisie 5. Aanbiedingsbrief RoSa advies woonzorgvisie HvB

Burgemeester en wethouders van Dongen, De loco-secretaris,

De burgemeester,

drs R.G.J. Ehlen MIM

M.C. Bakermans