RV 24-08 Uitwerkingsmogelijkheden bewegingsonderwijs Dongen

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp

: 2023-142139 : G.P. Kunst : Uitwerkingsmogelijkheden bewegingsonderwijs Dongen

VOORSTEL: 1. Voor IKC Heilig Hart te kiezen voor uitwerkingsrichting 3 waarbij aan het nieuw te bouwen IKC Heilig Hart een geïntegreerde gymzaal wordt toegevoegd voor het bewegingsonderwijs op IKC Heilig Hart; 2. Voor IKC de Biezenkring te kiezen voor scenario 10 waarbij aan het nieuw te bouwen IKC De Biezenkring een geïntegreerde gymzaal wordt toegevoegd voor het bewegingsonderwijs op IKC De Biezenkring. 3. Voor de herziening van de planvorming voor IKC Heilig Hart een aanpassingskrediet van € 450.000 beschikbaar te stellen.

BESLUIT: 1. Voor IKC Heilig Hart te kiezen voor uitwerkingsrichting 3 waarbij aan het nieuw te bouwen IKC Heilig Hart een geïntegreerde gymzaal wordt toegevoegd voor het bewegingsonderwijs op IKC Heilig Hart; 2. Voor IKC de Biezenkring te kiezen voor scenario 10 waarbij aan het nieuw te bouwen IKC De Biezenkring een geïntegreerde gymzaal wordt toegevoegd voor het bewegingsonderwijs op IKC De Biezenkring. 3. Voor de herziening van de planvorming voor IKC Heilig Hart een aanpassingskrediet van € 450.000 beschikbaar te stellen.

INLEIDING: Langs twee lijnen is dit onderzoek naar mogelijkheden voor het bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs tot stand gekomen. In 2021 heeft de gemeenteraad van Dongen een motie aangenomen over de voorgenomen sloop van gymzaal de Otterdonk. Het college wordt opgedragen om, voordat daadwerkelijk gesloopt wordt, een oplossing te bedenken voor het bewegingsonderwijs voor leerlingen van het IKC De Biezen (na sluiting van De Noorderpoort: IKC Biezenkring). Daarnaast gaat voor IKC Heilig Hart met vaststellen van de nieuwe leerlingenprognoses in 2023 andere bepalingen gelden op basis van de verordening onderwijshuisvesting. In deze verordening is vastgelegd in welke nabijheid bewegingsonderwijs gegeven moet kunnen worden. De bepalingen hiervoor zijn gekoppeld aan het aantal leerlingen op de school. Met de toename van het aantal leerlingen is Sporthal De Salamander niet langer een optie voor IKC Heilig Hart, in verband met de af te leggen afstand. In het uitgevoerde onderzoek is uitgebreid onderzocht welke opties er zijn om gym- en sportvoorzieningen te realiseren voor de leerlingen van IKC De Biezenkring en IKC Heilig Hart. Verschillende locaties, combinaties en alternatieven zijn onderzocht en uitgewerkt. Dat leidt tot in totaal 13 uitwerkingsrichtingen. De uitkomsten van het onderzoek zijn besproken met de schoolbesturen.

De voorkeur van de schoolbesturen komt overeen met de voorkeur van het college: bij de schoolbesturen is draagvlak voor de voorgestelde uitwerkingsrichtingen. ARGUMENTEN: 1.1 Een geïntegreerde gymzaal bij IKC Heilig Hart lost het knelpunt voor het bewegingsonderwijs voor IKC Heilig Hart op In de verordening zijn een aantal bepalingen opgenomen over de maximale reisafstand van de school naar de locatie voor bewegingsonderwijs. Deze bepalingen die voor IKC Heilig Hart van toepassing zijn zijn gekoppeld aan het aantal leerlingen, het aantal klassen en daarmee aan het aantal uur bewegingsonderwijs dat wekelijks wordt gegeven. Met de nieuw vastgestelde leerlingprognoses groeit het aantal leerlingen van IKC Heilig Hart naar 454 leerlingen, wat leidt tot 19 of 20 klassen, waarvan 5 groepen 1/2 en 14 of 15 groepen 3 t/m 8. Voor de groepen 1/2 is er een optie om hen in een speellokaal bewegingsonderwijs te geven (3,75 klokuren per week). De groepen 3 tot en met 8 hebben recht op 1,5 klokuren bewegingsonderwijs, 21 of 22,5 klokuren in totaal. Op basis van de verordening heeft het Heilig Hart daarmee recht op een voorziening binnen een straal van 1 kilometer van het schoolgebouw. De Salamander ligt op circa 1300 meter van het nieuw te bouwen IKC en is daarmee niet langer geschikt. Het toevoegen van een geïntegreerde gymzaal heft dit knelpunt op.

1.2 Het toevoegen van een geïntegreerde gymzaal past op het bouwperceel voor IKC Heilig Hart en is planologisch mogelijk Het kavel heeft voldoende omvang om een geïntegreerde gymzaal toe te voegen. Dit gaat echter wel ten kosten van een deel van de buitenspeelruimte. Om dit te ondervangen moet er een combinatie worden gemaakt met het naastgelegen

park als alternatieve speelvoorziening. Er is voldoende ruimte voor het realiseren van parkeervoorzieningen om aan de parkeernorm te voldoen. Hierbij is de gedachte dat de parkeerruimte overdag wordt gebruikt voor het onderwijs en in de avonduren door sporters. Als daar combinaties van gemaakt worden, dan ontstaat er een kritisch punt op het gebied van parkeren. Naar verwachting is er draagvlak te creëren in de omgeving voor de toevoeging van een geïntegreerde gymzaal. 1.3 Er is draagvlag voor deze oplossingsrichting bij Stichting Initia (vanaf 2024 Stichting Mondiaen (voorheen Stichting Tangent)) De loopafstand tussen de huidige Heilig Hartschool en de Salamander is al langer onderwerp van gesprek tussen de Heilig Hartschool en de gemeente. In die gesprekken erkent de Heilig Hart school dat de Salamander past binnen de bepalingen uit de verordening. Maar, zo stelt de Heilig Hartschool, er gaat met het lopen van en naar de Salamander onderwijstijd verloren. Met het integreren van een gymzaal in het nieuwe IKC valt de reistijd weg. Zoals verwacht kan dat rekenen op instemming van de schooldirectie en het bestuur van de onderwijsstichting. Alternatieven voor een oplossing voor het bewegingsonderwijs op IKC Heilig Hart hebben nadelen.

Afhankelijk van de locatie voor het alternatief gaat reistijd ten koste van onderwijstijd én is de oversteek van de Bolkensteeg niet de meest veilige oversteek. 2.1 Herbouw (en/of integreren) van gymzaal De Otterdonk bij de nieuwbouwlocatie IKC de Biezenkring brengt een eenduidige oplossing voor het bewegingsonderwijs voor IKC de Biezenkring De Biezenkring geeft per week 12 klokuren aan bewegingsonderwijs. Daarvoor geldt dat binnen een straal van 7,5 km van de school een voorziening moet zijn waar bewegingsonderwijs gegeven kan worden. Hiervoor zijn komen 2 locaties logischerwijs in beeld: De Kelly van Zon zaal (op 1,4 km) en De Salamander (op 1,9 km). De Kelly van Zon zaal is het dichtste bij, maar daar is onvoldoende capaciteit om het volledige bewegingsonderwijs van IKC Biezenkring te laten geven. Er moet ook worden uitgeweken naar De Salamander. Bij deze oplossingen geldt dat het niet verantwoord is om alle groepen te laten fietsen (veiligheid). Dat betekent ofwel dat de afstand te voet of per bus moet worden afgelegd. De oudere groepen kunnen eventueel op de fiets gaan. Deze verplaatsingen gaan ten koste van de lestijd. Door de Otterdonk te herbouwen ontstaat voor IKC De Biezenkring een voorziening nabij en eenduidigheid voor het bewegingsonderwijs op de Biezenkring.

Omdat de planvorming voor IKC De Biezenkring nog in het beginstadium verkeerd ontstaat door de voorgestelde toevoeging van een gymzaal geen extra vertraging. 2.2 Het herbouwen (en/of integreren) van de Otterdonk is planologisch eenvoudig mogelijk Het perceel waar de huidige gymzaal staat, heeft de juiste afmetingen en de juiste bestemming. Planologisch hoeft er daarmee weinig te gebeuren. De inrichting van de openbare ruimte vraagt wel om nieuwe afwegingen. De wijk kent al een relatief hoge parkeerdruk. Het toevoegen van parkeerplaatsen op en rondom het perceel is wenselijk. Bij het ontwerp moet daar rekening mee worden gehouden. In ruimtelijke zin is er een koppelkans met de 'trim trail' die in de nabijheid van de school is aangelegd. 2.3 Er is draagvlak voor deze oplossingsrichting bij Stichting Bravoo Stichting Bravoo heeft altijd aangegeven de voorgenomen sloop van de Otterdonk te betreuren. Met als voornaamste argument dat het bewegingsonderwijs ten koste gaat van de lesuren voor het bewegingsonderwijs zelf of van de reguliere onderwijstijd. Herbouw van de Otterdonk kan dan ook rekenen op steun van de directeur van de Biezenkring als ook van het schoolbestuur (Bravoo).

3.1 Het toevoegen van een geïntegreerde gymzaal aan IKC Heilig Hart vergroot de totale capaciteit van binnensportaccommodaties Met de bouw van een gymzaal bij IKC Heilig Hart wordt de capaciteit aan binnensportaccommodaties vergroot. Dat op zichzelf is positief. Welk effect dat op de bezettingsgraad van de verschillende accommodaties heeft, moet blijken. De gymzaal bij IKC Heilig Hart (en ook bij IKC de Biezenkring) zijn voor specifieke sporten en bewegingslessen te gebruiken. Op basis van de vloerafmetingen zijn de zalen echter niet geschikt voor alle typen sport en activiteiten. 3.2 Het toevoegen van een gymzaal past in het integraal Kindcentrum gedachte De gedachte onder het realiseren van IKC's is dat zoveel mogelijk kindgerelateerde activiteiten en voorzieningen onder één dak worden gevestigd. Het toevoegen van een gymzaal aan beide IKC's zorgt ervoor dat aan de beide IKC's een extra voorziening wordt toegevoegd, waardoor kinderen nog meer op een en dezelfde locatie kunnen verblijven.

KANTTEKENINGEN: 1.1 Het toevoegen van een geïntegreerde gymzaal bij IKC Heilig Hart vraagt om aanpassing van de plannen Er zal opnieuw getekend en gerekend moeten worden aan het ontwerp van IKC Heilig Hart. Het betreft een geïntegreerde gymzaal. Dat betekent dat gebruik kan worden gemaakt van al berekende constructie en muren van het ontworpen IKC. De bouw van het IKC loopt minimaal 1 jaar vertraging op. De oplevering is voorzien voor Q3 of Q4 van 2026. 1.2 Het toevoegen van een geïntegreerde gymzaal bij IKC Heilig Hart vraagt om extra investering

Een geïntegreerde gymzaal is dan minder duur dan een vrijstaande gymzaal: er wordt immers gebruik gemaakt van bestaande muren en constructies. Per saldo vraagt het toevoegen van een gymzaal echter wel om een extra investering. De investering is in een eerste raming geschat op € 1.95 mln, wat een extra kapitaalslast van € 107.250 oplevert (zie verder financiële paragraaf). Daarnaast betekent het integreren van een gymzaal dat de plannen voor IKC Heilig Hart moeten flink worden aangepast. Een groot deel van de planvorming moet overnieuw worden gedaan. Dit brengt een bedrag van € 450.000 met zich mee. In dit raadsvoorstel wordt gevraagd om daar krediet voor te voteren. 2.1 Het toevoegen van een geïntegreerde gymzaal bij IKC Biezenkring vraagt om extra investering Het voornemen van de gemeente was om de gymzaal te slopen. Het geïntegreerd herbouwen van de gymzaal vraagt om een extra investering van de gemeente. Net als bij IKC Heilig Hart kunnen in het ontwerp van IKC de Biekzenkring keuzes worden gemaakt ten aanzien van een speelzaal voor de jongste groepen en een groeps/aulavoorziening in het IKC. Maar deze besparingen wegen niet op tegen de bouwkosten van de gymzaal. De investering is in een eerste raming geschat op € 1.35 mln, wat een extra kapitaalslast van € 77.000 oplevert (zie verder financiële paragraaf).

3.1 Vanuit sportperspectief is de totale capaciteitsvergroting op dit moment niet strikt noodzakelijk en/of leidt niet tot vermindering van de druk op Sportzaal de Salamander Basisschool Heilig Hart gymt op dit moment in sporthal de Salamander. met de realisatie van een geïntegreerde gymzaal vervalt het gebruik van IKC Heilig Hart in de Salamander. Er valt daar capaciteit vrij en de bezettingsgraad tijdens schooltijden in de Salamander daalt. In de weekenden wordt de Salamander goed gebruikt door binnensportverenigingen. Dat leidt tot drukte en planningsvraagstukken, met name in de maanden oktober tot en met maart. De realisatie van twee geïntegreerde gymzalen leidt niet of nauwelijks tot verlichting van de piekdrukte in de Salamander. Het vloeroppervlak van de twee te realiseren gymzalen is simpelweg te beperkt om teamsporten/wedstrijden te houden. 3.2 Scenario 8 (sportzaal op locatie De Otterdonk) is een mogelijk alternatief Uit het onderzoek komt een haalbaar alternatief voort. Het realiseren van een sportzaal ten behoeve van het bewegingsonderwijs voor IKC Heilig Hart en IKC de Biezen op de locatie Otterdonk/IKC Biezenkring lijkt een realistisch en haalbaar alternatief. Het alternatief ligt in eenzelfde lijn voor wat betreft kosten. Het alternatief biedt eenzelfde oplossing voor het bewegingsonderwijs voor IKC De Biezenkring.

Het alternatief heeft meer meerwaarde voor gebruik door sportverenigingen (door de grotere afmeting is het geschikt voor meer type sporten). Nadeel van dit alternatief is dat de leerlingen van IKC Heilig Hart reistijd krijgen en dat de leerlingen de Bolkensteeg moeten oversteken. FINANCIËN: Op basis van de verordening voorziening onderwijshuisvesting 2017 hebben scholen bepaalde rechten als het gaat om bewegingsonderwijs. Op basis van deze verordening is het de gemeente die (financieel) verantwoordelijk is voor het aanbieden van oplossingen voor bewegingsonderwijs binnen de gemeente. Dat kan enerzijds door het aanbieden van sportvoorzieningen binnen de gestelde kaders in de verordening. Of door het aanbieden van vervoer naar een sportvoorziening. Toename bouwkosten (en kapitaalslasten) De bouw van twee geïntegreerde gymzalen conform het voorliggende raadsvoorstel leidt tot een stijging van de kredietbehoefte. Voor IKC Heilig Hart betekent dit een stijging van de bouwkosten met circa € 1,95 miljoen (extra kapitaallast € 107.250). Het integreren van een gymzaal in IKC Biezenkring vraagt om een extra krediet van € 1,4 miljoen (extra kapitaallast € 77.000). Dit betreft het extra krediet dat nodig is in vergelijking met eenzelfde IKC zonder voorziening voor bewegingsonderwijs.

Ontwerpkosten Voor IKC de Biezenkring geldt dat geen aanvullende kosten voor het maken van een ontwerp gemaakt hoeven worden: de realisatie van IKC de Biezenkring bevindt zich op het punt van de ontwerpfase. Voor IKC Heilig Hart geldt dat niet. De ontwerpfase is daar doorlopen en zal voor een groot deel opnieuw moeten worden doorlopen. Dat brengt extra kosten voor het ontwerp van € 450.000 met zich mee. Schuldquote De bovengenoemde toename van de kredietbehoefte heeft ook effect op de schuldquote. Er moet extra vreemd vermogen worden aangetrokken. Het toevoegen van een gymzaal bij IKC Heilig Hart zorgt voor een extra stijging van 2,4% van de quote. Het toevoegen van een gymzaal bij IKC De Biezenkring zorgt voor een extra stijging van 1,8%. Uitgaande van de huidige beschikbare informatie blijft met deze beide stijgingen de schuldquote onder de met de gemeenteraad afgesproken 130%. In het bijgevoegde Uitwerkingsplan bewegingsonderwijs is een nadere beschouwing van de financiële effecten opgenomen. Later in 2024 ontvangt de raad een integraal kredietvoorstel voor de bouw van beide IKC’s. Hierin wordt de

besluitvorming van de raad op het nu liggende voorstel verwerkt in een integrale raming voor de bouw van de IKC’s. COMMUNICATIE: De uitkomsten van het uitgevoerde onderzoek zijn besproken met de schoolbesturen op maandag 18 december. De betrokken schoolbesturen geven aan voorstander te zijn van oplossingsrichting 3 (IKC Heilig Hart) en oplossingsrichting 10 (IKC Biezenkring). Het college heeft op dinsdag 19 december kennis van genomen van de voorkeur van de schoolbesturen en geconcludeerd dat de voorkeuren van de schoolbesturen overeen komen met het ambtelijk advies en de voorkeuren van het college. Het college heeft daarop op dinsdag 19 december opdracht gegeven om tot een raadsvoorstel te komen op basis van uitwerkingsrichting 3 en uitwerkingsrichting 10 voor respectievelijk IKC Heilig Hart en IKC de Biezenkring. VERVOLG: Na een besluit van de gemeenteraad over dit voorstel worden de uitwerkingsrichtingen vertaald in de bouwplannen voor IKC Heilig Hart en de Biezenkring. Op dat moment vindt ook de definitieve doorrekening plaats. Dat leidt later in 2024 tot twee voorstellen: 1) een voorstel voor een aanvullend krediet voor de bouw van IKC Heilig Hart en 2) een kredietvoorstel voor de bouw van IKC de Biezenkring. De ontwikkeling leidt tot vertraging in de bouw van de beide IKC's. Dat is helder met de schoolbesturen besproken.

Zowel de gemeente als de schoolbesturen kiezen ervoor liever nu iets te vertragen, met daarna twee IKC's die voor langere tijd goed bruikbaar zijn, dan voor snelheid en mogelijke aanpassingen achteraf. Zoals gemeld in RIB 2023-68 kan een vervolgplanning pas worden afgegeven nadat besluitvorming over de scenario's door de gemeenteraad heeft plaatsgevonden. Uiterlijk 2 weken na besluitvorming ontvangt de gemeenteraad een inzicht in de planning. BIJLAGEN: 1. Uitwerkingsplan bewegingsonderwijs 2. Motie M2021-29 Gymzaal Otterdonk

Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris,

De burgemeester,

mr. H.L.M. van Noort

M.C. Bakermans