RIB 86 - Ontwikkeling gemeentelijke begraafplaatsen

Aan de raadsleden

Dongen, 15 december 2021

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

00081559 Donald Meulensteen/ 14 0162 Ontwikkeling gemeentelijke begraafplaatsen

Geachte heer, mevrouw,

Middels deze brief informeren wij u over de ontwikkelingen op de gemeentelijke begraafplaatsen. Tijdens de raadsvergadering van 14 mei 2020 heeft uw raad het college opgedragen om het door u gekozen scenario nader uit te werken middels concrete voorstellen. In de afgelopen achttien maanden zijn er onder andere een nieuwe beheersverordening en nieuwe lijkbezorgingsrechten aan u voorgelegd en bent u geïnformeerd over de uitvoeringsbesluiten die daar bij horen. Maar wat zeker zo belangrijk is: op de begraafplaatsen is ook veel werk verzet. Scenario 3: Onderscheidend (Externe focus) Eerst even terug naar het scenario waar uw raad in 2020 het college opdracht toe gaf om verder uit te werken. Dit scenario kenmerkte zich door drie leidende principes: • • •

Onze inwoners meer keuzevrijheid bieden. Het aangezicht van de begraafplaats verbeteren. Het beheer van de begraafplaats toekomstbestendig maken.

Om daar toe te komen hebben we onze blik nadrukkelijker naar buiten gericht. Door middel van pilots en proberen hebben we steeds weer kleine aanpassingen doorgevoerd. In het scenario gaven we een doorkijk naar wat we zouden kunnen aanpassen door bijvoorbeeld de begraafplaats in te delen in zones, het flexibeler maken van de leges, de informatievoorziening over de begraafplaats en de samenwerking met (Dongense) partners. In deze brief leest u meer over wat er allemaal gedaan is op de begraafplaatsen.

Onze inwoners meer keuzevrijheid bieden Een belangrijke stap in het mogelijk maken en duurzaam borgen van de voorgenomen veranderingen was het wijzigen van de beleidsstukken. Samen met mr. Willem van der Putten, specialist lijkbezorgingsrecht en bestuursrecht, zijn er een nieuwe beheersverordening, twee uitvoeringsbesluiten en nieuwe tarieven opgesteld. Deze beleidsdocumenten zijn in de raadsvergadering van 27 mei door uw raad vastgesteld. Door technische problemen moest de inwerkingtreding uitgesteld worden tot 1 januari 2022. De technische problemen zijn inmiddels verholpen en de beleidsdocumenten zijn gepubliceerd waardoor inwerkingtreding op 1 januari geregeld is. De belangrijkste wijzigingen in het beleid hebben betrekking op het creëren van meer keuzemogelijkheden op het gebied van onder andere de periode waarvoor een grafrecht afgesloten kan worden of het type graf waar inwoners voor kunnen kiezen. Het aangezicht van de begraafplaats verbeteren Parallel aan het aanpassen van beleid zijn er op de begraafplaatsen een aantal projecten opgepakt. Samen met de vrijwilligers is er bijvoorbeeld hard gewerkt om achterstallig onderhoud in te lopen en is er zelfs ruimte gevonden om een aantal nieuwe initiatieven uit te werken. Zo is in de urnentuin op begraafplaats de Kremer oude beplanting vervangen door lage, bloeiende beplanting en zijn er schanskorven geplaatst.

Bij het plaatsen van deze schanskorven is handig gebruik gemaakt van de stenen die beschikbaar kwamen vanuit de oude kapel aan de Nieuwstraat. Op de grote, open grasvelden op beide begraafplaatsen is een bollenmengsel ingezaaid dat in het voorjaar zorgt voor een bloemrijke onderbreking van de lege ruimtes. Bovendien komt dit de biodiversiteit ten goede. Ten slotte zijn op begraafplaats de Kremer naar een idee van één van de vrijwilligers zogenaamde strooicirkels gecreëerd op het strooiveldje. Hierdoor kunnen nabestaanden as laten uitstrooien op een plek waar mensen niet zomaar over heen lopen. Het beheer van de begraafplaats toekomstbestendig maken Op basis van onderzoek en vragen van inwoners zijn inmiddels ook de eerste stappen gezet op het gebied van de zonering van begraafplaats de Kremer. Zo kwam eind vorig jaar het verzoek van een aantal nabestaanden om een groter monument te mogen plaatsen. In de geest van de klantreis is daar medewerking aan verleend, dit tot blijdschap van de nabestaanden. Op dinsdag 7 december heeft het college besloten om in de directe omgeving van dit graf een zone voor ‘luxe graven’ aan te wijzen. Recentelijk is er ook een aanvraag binnengekomen voor het begraven van een kindje dat in de twintigste week van de zwangerschap is overleden. In de Wet op de lijkbezorging wordt een foetus pas vanaf de 24e week als kindje erkent.

Pas vanaf dat moment bestaat er een begraaf- of crematieplicht. Voor kinderen die daarvoor overlijden was tot nu toe geen speciale plek gereserveerd op de begraafplaats. Op steeds meer begraafplaatsen wordt hiervoor een zogenaamde foetustuin ingericht. In het eerder genoemde collegevoorstel wordt voorgesteld om een foetustuin mogelijk te maken rondom het reeds bestaande monument voor doodgeboren en niet levensvatbare kinderen. Een andere trend op begraafplaatsen in Nederland is een meer natuurlijke variant van begraven. Zo ontstaan er op steeds meer plekken natuurbegraafplaatsen waar men echt in de natuur begraven kan worden. Op begraafplaats de Kremer zijn we momenteel een gedeelte van de begraafplaats in aan het richten dat inspeelt op deze groeiende behoefte. Deze zone speelt in op alle drie de leidende principes van scenario 3. We bieden onze inwoners meer keuze, we verbeteren het aangezicht van de begraafplaats en we maken het onderhoud en beheer van de begraafplaats eenvoudiger. Naar verwachting is het vanaf het tweede kwartaal in 2022 mogelijk om natuurlijk begraven te worden.

De begraafplaats in ’s Gravenmoer Door de hoge dekkingsgraad en het goede werk dat de vrijwilligersclub daar al jaren levert is de veranderopgave in ’s Gravenmoer in ieder geval op de korte termijn kleiner dan in Dongen. Daarom ligt de focus van de pilots voorlopig op de Kremer. Dat wil niet zeggen dat er in ’s Gravenmoer niets gebeurt. Zo is op het nieuwste gedeelte van de begraafplaats het maaibeleid aangepast en zijn er naast de bloemenmengsels op gedeeltes van de begraafplaats ook kleurrijke bloemen ingezaaid. Op het strooiveld is een paal geplaatst door Van Dosse houtwerken. Op deze paal kunnen nabestaanden sinds kort een glasplaatje met de naam, geboortedatum en datum van overlijden van hun dierbare plaatsen. Samenwerking met partners Voor de ontwikkeling van de zones wordt samenwerking gezocht met partners uit Dongen. Zo wordt bij de ontwikkeling van de foetustuin de ontwerpster van het monument voor doodgeboren en niet levensvatbare kinderen betrokken. Begin volgend jaar bekijken we samen of het mogelijk is om daarbij gebruik te maken van een subsidie uit de impulsgelden van de provincie Noord-Brabant. Met een andere kunstenaar wordt samen gekeken naar meer natuurlijke varianten op een stenen grafmonument. Op de foto hier rechts ziet u bijvoorbeeld houten paddenstoelen die bij het graf geplaatst zouden kunnen worden.

Maar ook alternatieve asbestemmingen zoals asnestkastjes worden onderzocht. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen,

De secretaris,

De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.