RIB 75 - Bijlage 1 - Prestatieafspraken HBV's Dongen Loon op Zand Waalwijk Casade ondertekend

Prestatieafspraken 2024-2028 14 december 2023

Samenwerkende partners:

• • • •

Casade Gemeenten: Dongen, Loon op Zand, Waalwijk Huurdersbelangenverenigingen: HBD Dongen, HBV Loon op Zand, HBV Samen Sterk, HVOW Waalwijk Samenwerkende Huurdersbelangenorganisaties Casade (SHC)

1

2

1 Inleiding 1.1

Achtergrond

Sinds de Woningwet 2015 maken corporaties, gemeenten en huurdersorganisaties jaarlijks prestatieafspraken volgens een vast stramien. Zo ook in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk. In deze drie gemeenten is Casade veruit de grootste corporatie. Net als vorig jaar maken we in deze gemeenten gezamenlijk afspraken. De afspraken worden gemaakt met de vier lokale huurdersbelangenverenigingen, de drie gemeenten en Casade. We maken samen met deze partijen afspraken om de gezamenlijke maatschappelijke impact te vergroten. De afspraken zijn vooral een update van de afspraken van vorig jaar. Daarbij benutten we geactualiseerde cijfers en kijken we gezamenlijk naar aanscherping of vernieuwing van afspraken. Uitgangspunt voor de voorliggende prestatieafspraken is dat gemeenten, huurdersbelangenorganisatie en corporatie in veel gevallen eenzelfde of gemeenschappelijk doel hebben (zoals een goede opvang van kwetsbare doelgroepen, leefbare buurten en kernen, verduurzaming van de woningvoorraad etc.). Daarbinnen vervult iedere organisatie een eigen rol en heeft er een verantwoordelijkheid in.

1.2

1. 2. 3. 4. 5.

Betaalbaarheid en beschikbaarheid; Huisvesting urgente doelgroepen en Wonen met zorg en ouderenhu isvesti n g; Nieuwbouw, Verkoop, Liberaliseren van huurwoningen, investeringen in vrije sector en koop Duurzaamheid, Energiezuinigheid en Kwaliteit; Gewenste inzet voor leefbaarheid.

1.3 Nationale prestatieafspraken Elk jaar maken we in de regio prestatieafspraken. Naast deze lokale prestatieafspraken zijn er in 2022 ook nationale prestatieafspraken gemaakt. In het voorjaar van 2023 zijn de nationale prestatieafspraken vertaald naar regionale Woondeals. De regionale Woondeal van onze regio is opgenomen in de bijlage. Deze is integraal onderdeel van de prestatieafspraken. Een aantal punten uit deze woondeal nemen we expliciet over in de afspraken. Zie bijlage Regionale Woondeal Stadsregio Breda Tilburg 2023

Wettelijk kader en routing

De inhoud van de prestatieafspraken is gebaseerd op de vereisten die de Woningwet stelt aan de inhoud, aangevuld met de aandachtsvelden die beschreven staan in de Kamerbrief Prioriteiten Volkshuisvesting. Daarmee is geborgd dat de inhoud van de prestatieafspraken overeenkomt met de wetgeving in dit kader. Het gaat over de volgende onderwerpen waar we afspraken over maken:

3

1.4

Terugblik

'

Het jaar 2023 stond vooral in het teken van de Regionale Woondeal. Hierin is een forse nieuwbouwopgave opgenomen. Ook voor sociale huurwoningen. In 2024 zal de opgave voor ons werkgebied concretere vormen krijgen.

Weer Thuis In het programma Weer Thuis, een gezamenlijk project van alle gemeenten, van zorginstellingen en de corporaties uit de Regio Hart van Brabant, werken we aan uitstroom uit maatschappelijke opvang. De gezamenlijke uitvoering gaat goed. We houden elkaar scherp om ervoor te zorgen dat de personen die uitstromen goed terecht komen.

Opvang vergunninghouders De opgave om vergunninghouders te huisvesten bleef in 2023 groot. Door een gezamenlijke inspanning hebben we als regio onze taak opgepakt om deze inwoners een woning te bieden.

Huuraanpassingen Per 1 januari 2023 vraagt de Rijksoverheid geen verhuurdersheffing meer. Een van de gevolgen daarvan was dat corporaties een groot deel van hun huurders een huurverlaging moest geven. Ongeveer 25% van de huurders heeft een huurverlaging gekregen. Bij de woningverbeteringen die plaatsvonden in 2023 heeft Casade geen huurverhoging gevraagd.

Woonruimteverdeelbeleid Casade is aangesloten bij Woning in Zicht. Een organisatie die de woningen van de 5 grootste corporaties uit Hart van Brabant verhuurt. Woningzoekenden die staan ingeschreven bij Woning in Zicht gaven aan dat zij vinden dat de manier van zoeken misschien anders kan. Zo moet inschrijfduur een wat minder prominente rol spelen en de persoonlijke situatie van woningzoekenden een grotere rol. Het jaar 2022 hebben we besteed aan verkenningen voor zo'n nieuw systeem. In 2023 is draagvlak voor dit nieuwe systeem gecreëerd bij corporaties, gemeentes en huurdersverenigingen. In 2024 worden de nieuwe afspraken definitief gemaakt en geïmplementeerd.

4

2 Uitvoeringsprogramma 2.1

Betaalbaarheid en beschikbaarheid 2024-2028

Monitoring

Doel: Zorgdragen voor voldoende beschikbare iwoningen voor de sociale doelgroep (onder EU-ïnkomensgrens).

Speerpunten: Betaalbaarheid 1.

Minimaal 9000 woningen van Casade hebben een huur van maximaal de tweede aftoppingsgrens. Dat betekent: Dongen 1.800 woningen Loon op Zand 1.900 woningen Waalwijk 5.300 woningen

In 2024 handhaven we het aantal van 9.000 woningen. In 2024 maakt Casade een nieuw portfoliobeleid. Daarin bekijken we of het aantal van 9.000 heroverwogen moet worden en of er nadere afspraken gemaakt moeten worden over het aantal woningen onder de eerste aftoppingsgrens. Dit gaat dan in per 2025. Jaarlijkse monitoring van de inkomensontwikkeling als input om het gewenst aantal betaalbare (onder de huurtoeslaggrenzen) huurwoningen te bepalen.

Trekker: Casade 2.

Casade volgt ten aanzien van de jaarlijkse huurverhoging van de sociale voorraad de Nationale Prestatieafspraken.

Trekker: Casade 3. De woonlasten blijven op peil bij woningverbetering

Trekker: Casade en gemeenten

Casade volgt de landelijke prestatieafspraken over huurverhoging c.q. huurverlaging. Dit laatste om betaalbaarheid voor kwetsbare doelgroepen te verhogen. Casade overlegt hierover tijdig met de huurdersorganisatie SHC.

Casade: Woningverbetering leidt niet tot huurverhoging bij de zittende huurder. Servicekosten gaan soms wel licht omhoog. Dit is opgenomen in het sociaal statuut woningverbetering van Casade. Gemeenten: Er bestaat een kwijtscheldingsregel voor gemeentelijke woonlasten voor inwoners die daarvoor in aanmerking komen. Huurders die hier baat bij hebben worden hierover geïnformeerd. Casade en de gemeenten houden bij hoe vaak hier jaarlijks gebruik van wordt gemaakt.

Wordt norm van 9.000 gehaald? Met de SHC monitoren we 4 keer per jaar deze afspraak in het bestuurlijk overleg tussen SHC en Casade. Plannina: Januari, terugkijkend naar het vorige jaar

Plannina: April, t.b.v. huurverhoging per 1 juli

Aantal verbeterde woningen /aantal keer gemeentelijke belastingen kwijtgescholden. Plannina: Februari, terugkijkend naar het vorige jaar

5

2024-2028

Monitoring

Beschikbaarheid 4.

Om de beschikbaarheid van voldoende woningen te borgen, voert Woning in Zicht een 'haastrij' in.

De corporaties die samenwerken in Woning in Zicht hebben in 2022 en 2023 onderzoek gedaan onder woningzoekenden. De uitkomst daarvan is dat we in 2024 starten met de invoer van een 'haastrij'. Het criterium 'inschrijfduur' voor de haastrij vervalt daarmee voor een groot deel van het woningaanbod. De verwachting is dat de 'haastrij' in het derde kwartaal van 2024 start.

We verstrekken de drie gemeenteraden en de SHC jaarlijks cijfers over de woonruimteverdeling.

Planning:

De gemiddelde inschrijftijd en zoektijd1 zijn opgenomen in onderstaande tabel. Wanneer derde kwartaal 2024 terugkijkend naar het vorige jaar deze in een jaar 10% voor een doelgroep veranderen, doen we een voorstel voor verdeling van het aantal en welke woningen per bemiddelingsmodel en aanpassing van urgentieregels. Inschrijftijd (jaar)

Zoektijd (maand)

Dongen Loon op Zand

5

17

7

11

Waalwijk

7

11

- we bespreken deze cijfers jaarlijks met elkaar Trekker: Casade 5.

Ook in de toekomst zorgen we dat de sociale woningvoorraad zich kan blijven ontwikkelen en gewerkt wordt aan voldoende beschikbare woningen voor de sociale doelgroep.

De kavels voor sociale woningbouw kennen een grondprijs die lager is dan reguliere Gemeentelijk overzicht van marktprijzen. Deze sociale grondprijzen worden per gemeente bepaald en vastgelegd. opgeleverde woningen per De verdeling bij nieuwbouw naar huurklassen is zodanig dat Casade blijft voldoen aan de prijsklasse per jaar norm van 9.000 woningen onder de tweede aftoppingsgrens. Casade formuleert met de gemeentes een afwegingskader ten aanzien van verrekening van ingebrachte gronden (grondruil). Hierbij is openheid en fairness van belang. Zowel gemeente als corporaties hebben er immers belang bij om de vastgestelde maatschappelijke opgave tot een succes te maken. Mocht het financiële resultaat in het licht van de gezamenlijke opgaaf, door één de partijen als 'onredelijk1 worden aangemerkt, dan treden partijen met elkaar in overleg en verkennen waar binnen het

Planning: Maart; terugkijkend naar het vorige jaar

1 De inschrijftijd wordt gedefinieerd als: Periode vanaf de inschrijving op de wachtlijst van de corporatie tot het moment dat de ingeschreven woningzoekenden een sociale huurwoning accepteert. En de definitie voor zoektijd is: Periode vanaf de eerste reactie van een ingeschreven woningzoekende op het vrijkomende woningaanbod van de corporaties tot het moment dat hij/zij een sociale huurwoning accepteert.

6

2024-2028

Trekker: Gemeente 6.

We onderzoeken hoe we versnelling kunnen aanbrengen in de gemeentelijke procedures, niet alleen ta.v. nieuwbouw, maar ook bijvoorbeeld ta.v. verduurzaming en kwaliteit

Trekker: Gemeenten 7. Toevoegingen aan de voorraad om blijvend in beschikbaarheid (kwantitatief en kwalitatief) te kunnen voorzien

perspectief van deze prestatieafspraken oplossingsruimte ligt. Het te maken afwegingskader is hierin de leidraad. Gemeenten streven erbij nieuwbouwplannen naar dat alle nieuwbouwwoningen bestaan uit: • 30% uit sociale huurwoningen • 40% uit middeldure huur- of koopwoningen Zie ook regionale woondeal. Terugblik: Welke procedures versneld zijn, inclusief'gewonnen tijd'. Casade onderzoekt met de gemeentes of er integrale vergunningen kunnen worden afgegeven op standaard producten zoals conceptwoningen of flexwoningen

Parkeernorm

Trekker: gemeenten

Concreet maken welke procedures versneld zijn, inclusief'gewonnen tijd'. Plannina: In mei stand van zaken opmaken. In oktober beeld gereed

Per gemeente wordt jaarlijks de Kansenkaart (wijkanalyses) Waardesturing /Asset Management besproken om te kijken wat er kwantitatief en kwalitatief benodigd is. Jaarlijks terugkerend in Vastgoed overleg Zie ook woondeal, afspraken 1.2, 3.3 en 3.4.

Trekker: Casade 8.

Monitoring

De gemeente Waalwijk onderzoekt of de parkeernorm voor sociale woningen omlaag kan. Hierdoor wordt het voor Casade makkelijker om bij sloop en vervangende nieuwbouw meer woningen toe te voegen. De gemeenten Loon op Zand en Dongen bekijken naar aanleiding van de resultaten in Waalwijk of zij een dergelijk beleid ook wenselijk achten.

Uitgangspunten Kansenkaart/waarde sturing per jaar Plannina: Januari, terugkijkend naar het vorige jaar Plannina Parkeervisie Waalwijk gepland in Q1 2024

7

2024-2028 9.

85-15% Vanaf 1 januari 2022 moeten corporaties minimaal 85% van de woningen toewijzen aan die doelgroep. 15% mag Vrij' worden toegewezen. Dit moet vastliggen in de prestatieafspraken

Trekker: Casade 10. Beschikbaarheid grote woningen onder druk

Monitoring

Minimaal 85% van de vrijkomende DAEB-woningen wordt toegewezen aan de beoogde doelgroep. Casade heeft de ruimte om 15% toe te wijzen aan huishoudens met een hoger inkomen. Dit laatste is geen doel van Casade, maar biedt ruimte om maatwerk te leveren aan huishoudens die in de knel zitten. De percentages gelden per gemeente.

Verantwoording in jaarverslag Casade.

Casade ziet dat er een toename is van grote gezinnen (7 personen of meer). Er komen te weinig grote woningen (4 slaapkamers of meer) vrij in verhouding tot de vraag. Casade onderzoekt in 2024 hoe we deze grote gezinnen kunnen huisvesten.

Bespreken uitkomst onderzoek in bestuurlijk overleg met SHC en gemeenten.

8

2.2

Huisvesting urgente doelgroepen en wonen met zorg en seniorenhuisvesting

Monitoring

2024-2028

1

Doel: Een woningvoorraad die kwalitatief en kvvantïtatief aansluit bij de woonbehoefte van verschillende volkshuisvestelijke doelgroepen die extra aandacht nodig hebben of kwetsbaar zijn.

Speerpunten: Huisvesting urgente doelgroepen 11. We onderscheiden de volgende volkshuisvestelijke doelgroepen waarvoor we een taakstelling afspreken, bijvoorbeeld: • Vergunninghouders • Uitstroom beschermd wonen GGZ • Uitstroom beschermd wonen • Uitstroom maatschappelijke opvang • Uitstroom Jeugdopvang • Uitstroom detentie

a.

b. c. d. e. f.

Trekker: Casade en gemeenten 12. Naast de doelgroepen waar we een taakstelling voor afspreken onderscheiden we nog de volgende doelgroepen: • Woonwagenbewoners

Trekker: gemeenten

In het kader van het traject 'Weer Thuis', hebben de regionale gemeenten en corporaties afspraken gemaakt over het aantal te huisvesten huishoudens dat uitstroomt uit de maatschappelijke opvang. We reserveren 38 woningen voor deze doelgroep Er worden tussen gemeenten en zorgpartijen afspraken gemaakt over de opvang en zorg in de wijk/woning en deze worden jaarlijks geëvalueerd. Casade huisvest de vergunninghouders die opgevangen moeten worden in de gemeenten conform de jaarlijkse huisvestingstaakstelling We monitoren per kwartaal de voortgang op deze taakstelling. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten en Casade. Project Tijdelijke huisvesting/ acute huisvesting met begeleiding. We houden rekening met in totaal 10 woningen voor daklozen in de drie gemeenten. Urgentie toegekend door urgentiecommissie: we houden rekeningen met 10 woningen voor sociaal urgenten

Woonwagenbewoners en hun kinderen, die woonachtig zijn in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk, willen we passend bij hun huishouden, inkomen en specifieke woonwens binnen een redelijke termijn huisvesten. Januari 2024 is een nieuw beleid ingegaan, dat door de corporaties uit de regio en in samenwerking met Woning in Zicht uitgevoerd wordt.

a. Taakstelling aantal toewijzingen is bepaald b. Taakstelling is gedeeld onder Casade, gemeente en HBV's c. Cijfers per halfjaar gedeeld. Indien nodig acties afgesproken Plannina: Oktober, voor het volgende jaar. Per kwartaal monitoring van de voortgang.

a. Formuleren wat opbrengst moet zijn en of dit is gehaald. Formuleren aangrijpingspunten voor Dongen en Loon op Zand. b. Beleid is gereed. Plannina: Oktober

9

2024-2028 Wonen met zorg en OUDERENHUISVESTING 13. In de eerste helft van 2024 is de regionale woonzorgvisie gereed. Deze gebruiken we, naast het portfoliobeleid van Casade, om zicht te krijgen op de behoefte aan zelfstandig wonen met zorg. Trekker: Casade en gemeenten 14. Veilige landing kwetsbare doelgroepen in de wijk.

a.

b.

Op basis van de woonzorgvisie herijken we het aantal benodigde woningen. We betrekken daar ook marktinformatie van WiZ bij, alsmede de uitkomsten van het regionale woningmarktonderzoek. Casade herijkt haar portfoliobeleid begin 2024. We betrekken hier de uitkomsten van deze rapporten bij.

Monitoring

a. Herijking aantal benodigde woningen is vastgelegd. b. Afspraken gemaakt over 'landing' in portfoliobeleid. Plannina: Juli 2024

a. In het programma WeerThuis werken gemeenten, zorgpartijen en corporaties in de regio samen. Met als doel uitstromers (o.a. uit maatschappelijke opvang) een veilig thuis te geven. De gemeenten, zorgpartijen en corporaties zorgen ervoor dat uitstromers uit maatschappelijk opvang goed opgevangen worden in de wijk. b. In 2024 werken we gezamenlijk de verbeterpunten van de evaluatie uit. De coördinatie ligt bij de coördinatiegroep Weer Thuis. SHC vraagt aandacht voor de sociale integratie in de buurt

Gesprekken met gemeenten hebben plaats gevonden en zijn gedeeld. Plannina: mei

Trekker: gemeenten

10

2.3

Nieuwbouw, Verkoop, Liberaliseren van huurwoningen, investeringen in vrije sector en koop Monitoring

2024-2028

]

Doel: Zorgdragen voor een evenwichtige wonin gvoorraad die aansluit op de woonbehoefte in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk l

Speerpunten: Instandhouding sociale voorraad 15. De woningvoorraad moet aansluiten op de behoefte in de drie gemeenten.

a.

We bespreken het portfoliobeleid van Casade als dat gereed is.

b. De investeringsbegroting wordt besproken tijdens bespreking begroting c. Ten aanzien van nieuwbouw, woningverbetering, sloop en verkoop leggen we de plannen van Casade voor het komende jaar per gemeente concreet vast. Naast een overzicht in aantallen, laat Casade ook haar investeringsbegroting zien. Deze aantallen zijn opgenomen in hoofdstuk vier van deze afspraken. d.

e.

f.

In 2024 bespreken we de gegevens van Woning in Zicht opnieuw. We kijken of we zo meer inzicht krijgen in de wensen van woningzoekenden. Na de analyse bespreken we de uitkomsten van de analyse met de huurdersbelangenverenigingen en mogelijk de dorps- en wijkraden over het woonruimteverdeelbeleid in de kleine kernen.

a. De transformatieopgave is besproken b. Aantallen per gemeente liggen vast en investeringsbegroting is gedeeld. c. Beeld van de woonwensen in kleine kernen vanuit WiZ is besproken met HBV's en dorpsen wijkraden. Plannina: December -Januari, na de begroting

Statushouders hebben vaak grote gezinnen. De huisvesting van statushouders leidt ertoe dat we een tekort hebben aan grote eengezinswoningen. Casade onderzoekt hoe we deze gezinnen zo goed mogelijk kunnen huisvesten. Casade onderzoekt in 2024 of zij een doorstroombeleid willen gaan voeren en in hoeverre woningsplitsing oplossingen kan bieden

Trekker: Casade en gemeenten We pakken nieuwe kansrijke initiatieven in overleg samen op. 16. Uitvoering van experimenten Casade en de gemeente Waalwijk werken samen aan de ontwikkeling van Skaeve Huse. volkshuisvesting is van belang voor een sterke woningmarkt en beantwoording aan nieuwe behoeften

Er is een overzicht van nieuwe woonconcepten om verder te onderzoeken. Plannina: juli

11

2024-2028

Monitoring

Trekker: Gemeenten 17. Om rechtstreeks grond te kunnen In hun woonvisies geven de gemeenten duidelijk aan ze willen voorzien in de behoefte leveren aan Casade, moeten aan sociale huurwoningen en dat nieuw te bouwen sociale huurwoningen door gemeenten in beleid duidelijk zijn over corporaties worden geëxploiteerd. de toevoeging van sociale huurwoningen. (Didam arrest) Ondanks het Didam arrest willen we de mogelijkheid open houden dat een gemeente rechtstreeks grond kan verkopen aan Casade. Trekker: Gemeenten 18. Het Rijk stimuleert de bouw van flexwoningen

Zie ook de woondeal: afspraken hfst. 2 nr. 5, 6 en 7

Elk kwartaal stand van zaken

Gemeenten en Casade werken samen aan de realisatie van flexwoningen. We proberen in elke gemeente 1 locatie te vullen in 2024. Er blijft ruimte om bovenop bovenstaande afspraken met elkaar hogere aantallen te realiseren

Trekker: Casade en gemeenten 19. Sommige gemeenten leggen (in hun huisvestingsverordening) vast dat sommige woningen in de gemeente alleen door particulieren aangekocht kunnen worden en niet door bedrijven. (De zogenaamde opkoopbescherming) Trekker: Gemeenten

Leefbaarheid en beheersbaarheid staan hierbij hoog in het vaandel. Er komt een goede mix/verdeling van doelgroepen en type woningen. Bij het opstellen of herzien van de huisvestingsverordening wordt de aankoop of verhuur Oktober 2024 door woningcorporaties buiten de opkoopbescherming gelaten.

12

2.4

Duurzaamheid, Energiezuinigheid en Kwaliteit 2024-2028

Monitoring

I

Doel: Zorgdragen voor een toekomstbestendig<5 woningvoorraad in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk

Speerpunten: Duurzaamheid 20. Op weg naar een duurzame toekomst betekent een ontwikkeling langs drie sporen: Energie; Biodiversiteit en klimaatadaptatie (wateren groen); Duurzaam consumeren en produceren. Realisering van een duurzame toekomst is daarmee een brede maatschappelijke opgave die om een integrale (en geen verkokerde!) aanpak vraagt. Afstemming is noodzakelijk voor een structurele duurzame aanpak. Omdat het om een brede aanpak gaat, dient het overleg ook afdelingsoverstijgend te zijn en wordt dit gecoördineerd via het bestuurlijk vastgoedoverleg.

a.

Jaarlijks stemmen Casade en de drie gemeenten op tactisch niveau af in het kader van aanpak in wijken en buurten: - Welke grotere projecten zijn er de komende jaren gepland in elke wijk. In Waalwijk zijn dit de wijken Landgoed Driessen, Zanddonk en Waspik - Waar vermindering gasgebruik of van het gas af; - Waar gaat straat open; - Stikstof. - Grondwateroverlast (van groot belang) Deze afstemming wordt gecoördineerd vanuit het vastgoedoverleg van gemeente en Casade. We betrekken hier ook het waterschap bij. b. Halfjaarlijks zoomen we meer praktisch per gemeente verder in op de (duurzaamheids-)projecten van Casade die lopen in de gemeente. We doen dit met de afdelingen: vergunningverlening, de experts van klimaatadaptie, duurzaamheid en openbare werken. Casade neemt hierin het initiatief. c. Bij uiteenlopende activiteiten in de wijk (variërend van renovatie, sloop/nieuwbouw, maar ook initiatieven bewoners, Zelf aangebrachte voorzieningen, wordt duurzaamheid als 'kans' meegenomen. Denk hierbij aan het verkennen van mogelijkheden op het gebied van ontstenen, hittestress en circulariteit d. In het kader van SMP. Casade en gemeente onderzoeken mogelijke samenwerking voor monitoring bedreigde diersoorten. Inzet innovaties om uren onderzoek door ecoloog terug te dringen. Casade neemt hierin het voortouw.

o. Afstemming heeft plaats gevonden. b. Afstemmingen hebben plaats gevonden Plannino: Maart, November

Trekker: Casade en gemeenten

13

2024-2028 a. 21. Duurzaam wonen: Verduurzaming betekent onder andere gedragsverandering van huurders en bewoners van particuliere woningen. We coachen, ondersteunen b. en stimuleren bewustwording

Trekker: gemeenten 22. Uitgangspunten Casade bij nieuwbouw

Gemeenten, Casade en HBV's stemmen jaarlijks de acties gericht op gedragsbeïnvloeding op elkaar af. We zetten ondersteunende partijen en lokale initiatieven in en benoemen twee wijken per gemeente om integraal (gericht op huurders en eigenaar/bewoners) aan de slag te gaan. We toetsen het resultaat aan de hand van de postcode gebruiksgegevens van Enexis. 2020 is het startjaar. Elk jaar kijken we aan de hand van actuele gegevens of het energiegebruik daalt.

Casade stelt in 2023/2024 een uitgangspuntendocument op voor projectontwikkelaars ten behoeve van projecten in de toekomst. Gemeenten geven dit document aan

Monitoring 0. De acties zijn benoemd en

afgestemd. b. Toetsing op het energiegebruik daalt

Planning: Mei/juni als input voor het bod

Planning Feb 2024

projectontwikkelaars als zij nieuwe locaties ontwikkelen waar ook sociale huur gebouwd wordt. Zo kunnen de ontwikkelaars in een vroeger stadium rekening houden met de wensen en eisen van Casade en is de kans op succes groter. Trekker: Casade en Gemeenten 23. Casade heeft als doel om in 2050 een C02-reductie (in kg) (gemiddeld) COi-neutrale Realisatie/ Jaar Doel woningvoorraad te hebben, waarin (gemiddeld) verwachting het gezondcomfortabel en 1,6 mln. 2020 1,7 mln. betaalbaar wonen is. Volgens "Route 1,4 mln. 2021 1,7 mln. COi-neutraal Casade" betekent dit dat 2022 1,7 mln. 2,1 mln. de warmtevraag bij de gehele 1,8 mln. 2023 1,7 mln. woningportefeuille is gereduceerd en 2024 1,5 mln. de energie duurzaam is opgewekt Het wooncomfort en binnenklimaat Noot: omdat per 1/1/2021 de NTA 8800 in werking treedt zullen de uitkomsten van de energieprestatie van ons woningbezit gaan wijzigen (inherent aan andere rekenmethode). Dus ook de C02-reductie. zijn sterk verbeterd.

Er is in beeld hoever we zijn in realisering van een CO2 neutrale woningvoorraad. Planning: December - Januari. Na de begroting

Trekker: Casade

14

2024-2028 24. Transitie Visie Warmte In 2024 wordt verder uitvoering

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het verder opstellen en implementeren van de

Monitoring Onderlina af te spreken.

uitvoeringsprogramma's TVW. We vervolgen dit in 2024 en betrekken hier ook Casade

gegeven aan de transitie visie warmte

bij.

(TVW) die in december 2021 is

We gaan aan de slag in de volgende gebieden:

vastgesteld. In de lokale TVW's is o.a. opgenomen wanneer welke wijken

Dongen:

van het gas afgaan en hoe

's Gravenmoer

gemeenten, Casade,

West 1

huurdersvertegenwoordiging,

Loon op Zand:

inwoners en overige partijen hierin

Pannenhoef

een rol hebben en samen werken.

Molenwijk Waalwijk: Landgoed Driessen Zanddonk

Trekker: Gemeenten 25. Woonomgeving duurzaam inrichten

Waspik Bij projecten van Casade zorgen de gemeenten voor het duurzaam inrichten van het openbaar gebied.

Plannina: Juni

Trekker: Gemeenten 26. Particuliere eigenaren mee laten doen Casade betrekt waar mogelijk particuliere eigenaren die een huis bezitten 'tussen' Casade-woningen bij woningverbetering. met woningverbetering De gemeenten faciliteren Casade en bewoners zoveel mogelijk, om kosten te reduceren en het werk efficiënt uit te voeren. Trekker: Gemeenten en Casade In de uitvoering van de TVW dient het gespikkeld bezit meer aandacht te krijgen.

15

2.5

Leefbaarheid

2024-2028

Monitoring

Doel: Zorgdragen voor en het verhogen van, de aantrekkelijkheid van een straat, buurt of wijk. Door het goede te stimuleren: dat bewoners mee kunnen doen in het sociaal-maa tschappelijk verkeer, ondersteunen van bewonerscollectieven en het bestrijden van het kwalijke, zoals ondermijning, vereenzaming»■r

Speerpunten: Armoedebestrijding 27. We hebben een preventief en vroeg signalerende aanpak bij betaaiproblemen. Zo voorkomen we dat er hierdoor problemen ontstaan 'achter de voordeur'

a.

b.

c. d. Trekker: Casade en gemeenten 28. Voorlichting en aanpak schimmelproblematiek en hoge energielasten in relatie tot energiearmoede

Casade signaleert en begeleidt haar huurders naar budget coaching of schuldhulpverlening. De gemeente heeft (van rechtswege) de regie om betaal- of schuldproblemen op te pakken. Gemeenten en Casade komen minimaal 2 x per jaar bij elkaar om de samenwerkingsafspraken op het vlak van vroegsignalering en doorverwijzing te evalueren; Casade heeft een monitor ontwikkeld waarin de huurachterstanden o.a. geografisch inzichtelijk zijn en gaat deze informatie in 2024 gericht inzetten; In 2024 maken we (Casade in samenwerking met de 3 afzonderlijke gemeenten) een Plannina: plan van aanpak Energiearmoede. februari + september.

Casade heeft een team dat zich erop richt problemen rondom schimmel en hoge energielasten aan te pakken. Dit is team MOVE.

Plannina Doorlopend

Dit team kijkt niet alleen naar bouwtechnische zaken, maar ook naar gedrag en financiën van individuele bewoners.

Trekker: Casade 29. We streven ernaar dat er geen woningontruiming plaatsvindt op basis van huurachterstand.

Waar mogelijk betrekken we gemeenten bij de maatwerkoplossingen. a. Gemeente en Casade maken per dreigende casus een maatwerk- hulpplan waarbij huisvesting is geborgd. Indien nodig maken we hierover financiële afspraken. b. Gemeenten en Casade stellen een besliskader op ter ondersteuning van dit maatwerk.

Plannina: februari voor het komend jaar.

Trekker: Casade en gemeenten

16

2024-2028

Monitoring

Wijkgericht werk 30. Sociaal-Maatschappelijk:

a.

Voor die buurten of wijken woor dot van toepassing is; een aanpak wat betreft wijkgericht werk die door de netwerkpartners of extern wijkteam is geformuleerd

Jaarlijks is er een strategisch-tactisch overleg waarin de aanpak wordt bepaald, hierbij is aandacht voor onder andere o Bestrijding van eenzaamheid o Gezamenlijk optrekken bij overlast o Zelfbeheer van bewoners in de sociale of fysieke omgeving o Benoemen van indicatoren waaraan we afmeten of een aanpak is gelukt.

o. Het overleg heeft plaats gevonden.

Plannfna: November voor het komend jaar.

Trekker: Gemeenten 31. Gebiedsgericht werken a. De druk op de leefbaarheid van de buurten neemt toe, de doelgroep verandert en de vastgoedopgave brengt dynamiek in de wijken mee. Dat vraagt om een andere manier van samenwerken.

Casade wil toe naar een integrale wijkbenadering in alle gemeenten, meer samenhang, minder versnippering. Jaarlijks benoemen we per gemeente de wijken en buurten waar meerjarige afspraken wijkgericht werken van toepassing zijn. Casade gaat het werken met wijkvisies en wijkplannen verder ontwikkelen in 2024 en zoekt hierbij de samenwerking met de gemeenten. Doen onderzoek naar de oprichting/ continuering van externe wijkteams waarbij de regie ligt bij de gemeentes.

o.

a.

Per vastgoedproject is er aandacht voor de kansen op gebied van leefbaarheid en zijn ook als acties in het project geformuleerd. Hierbij wordt actief ingezet op participatie van bewoners. Vanuit Casade wordt hierin afgestemd en waar mogelijk de samenwerking gezocht met maatschappelijk werk en de gemeenten.

b.

Bij de grote vastgoedprojecten sluit, lokale HBV aan, en een wijkadviseur namens de gemeente.

a. Acties per project zijn geformuleerd. Per project worden tijdens en in evaluaties de effecten benoemd van deze wijkgerichte aanpak. b. Betrokken wijkadviseurs zijn aangesloten.

c.

Casade bekijkt hoe eigenaren die tussen huurwoningen wonen, mee kunnen doen met woningverbetering.

Plannina: November voor het komend jaar

a.

Gemeenten en Casade stimuleren en faciliteren initiatieven van bewoners om het groen in hun woonomgeving bij te houden. De inzet loopt via de wijkteams. Gemeente en Casade zetten buurtbemiddeling in bij geschillen tussen buren

a. Aantal initiatieven dat is opgestart.

b. c. d.

Trekker: Casade en gemeenten 32. Vastgoedsturing: De vastgoedprojecten van Casade of infrastructurele projecten van gemeenten geven de externe wijkteams/netwerkpartners een kans /om 'achter de voordeur te komen' wat betreft hulp-zorgverlening dan wel een mogelijkheid om sociale cohesie in buurten te versterken en buurtbewoners te betrekken en activeren. Trekker: Casade en gemeenten 33. De inwoners van de wijken waar Casade voornamelijk bezit heeft,

b.

Per gemeente zijn de wijken benoemd

17

2024-2028 ervaren hun woonomgeving als Schoon, Heel en Veilig.

c.

d.

Monitoring

Bij woningverbeteringstrajecten passen we na overleg met de huurders b. Aantal keren inzet maatregelen toe die bijdragen aan het vergroten van het gevoel van veiligheid. huurbemiddeling. (Bijvoorbeeld videofoon in appartementen, inbraak werend hang- en sluitwerk, e.d.) c. Aantal projecten waar dit is We trekken samen op in handhaving om woonfraude en ondermijnende activiteiten toegepast. in huurwoningen tegen te gaan. Hierbij willen we in 2024 de mogelijkheden Plannina: verkennen om de samenwerking en communicatie via de formele weg te Doorlopend. Februari terugkijkend organiseren en een gezamenlijke visie en aanpak te formuleren. Hierbij willen we op het afgelopen jaar. nauw samenwerken met de politie.

Trekker: Casade en gemeenten

18

2.6

Gemeente specifieke afspraken (Loon op Zand) 2024-2028

Monitoring

Gemeente Loon op Zand en Casade trekken

De gemeente neemt de kosten voor het ambtelijk apparaat zelf. De werkwijze is goed

Onderling af te spreken.

gezamenlijk in wat betreft de inzet van de wijk

geland en is onderdeel van de normale dienstverlening.

coördinatie. Het dienstencentrum Rode Loper heeft een

In 2024 bezien we of we het aantal inloop- en ontmoetingspunten kunnen versterken, in

waardevolle functie in het realiseren van de

samenspraak met onze maatschappelijke partners (o.a. Casade, CdT en Farent).

Onderling af te spreken.

doelstellingen van de WMO. Huisvesting verenigingen in de Venloene

Casade, ZGEM en de gemeente verzorgen de huisvesting van diverse verenigingen. Zij vinden tijdelijk onderdak in de periode dat de Wetering vernieuwd wordt.

2.7

Gemeente specifieke afspraken (Dongen) 2024-2028

Monitoring Onderling af te spreken.

Eagle Shelter heeft een waardevolle functie in

Casade continueert haar bijdrage voor de jaren 2024 en 2025. De gemeente ziet Eagle

het realiseren van de doelstellingen van de

Shelter als een belangwekkende voorziening van algemeen belang in haar gemeente en

WMO. Gemeente Dongen en Casade trekken

draagt bij aan een financieel gezonde situatie voor deze voorziening. Casade koppelt

gezamenlijk in wat betreft de inzet voor Eagle

haar bijdrage aan de ondersteuning vanuit de gemeente Dongen

Shelter.

2.8

Gemeente specifieke afspraken (Waalwijk) 2024-2028

Monitoring Onderling af te spreken.

De corporaties die werkzaam zijn in de

Jaarlijks stemmen gemeente, Casade, Woonzorg Nederland en Habion af welke

gemeente Waalwijk maken jaarlijks

woningbouwontwikkelingen in het komende jaar op worden gepakt, waarbij

afspraken over de inbreng in projecten

gemeentelijk grondbezit betrokken is. In onderling overleg worden afspraken

waarbij gemeentelijk grondbezit betrokken

gemaakt over de inbreng van de genoemde corporaties bij deze projecten. Deze

is (Didam)

afspraken leggen we separaat vast.

19

3.4

3 Investeringsoverzicht

Investeringen

We geven onze beoogde investeringen hieronder weer.

In deze paragraaf geeft Casade inzicht in een aantal financiële gegevens. Het gaat over de leefbaarheidsuitgaven en de investeringen van Casade.

Investeringen x € 1.000 2027

2028 1

-17.523

-21.942 -20.180

-16.601

-20.405

-7.734

-16.126 -15.460

-12.084

Woningverbetering

-8.387

-9.789

-5.816

-4.719

-4.517

2024

2025

Dongen

-28.792

werkzaam is, is daarin de verdeling van onze investeringsruimte per gemeente.

Nieuwbouw huur

Op de langere termijn moet daarin een verdeling ontstaan die eerlijk is voor elke

3.1

Investeringsruimte

2026

Dit hoofdstuk bevat een overzicht van de investeringsruimte van Casade. Van belang voor de huurdersvertegenwoordiging en de gemeenten waarin Casade

gemeente. Loon op Zand

-29.243

-46.061

-34.580 -16.317

-16.601

Casade voert een financieel beleid dat gericht is op financiële continuïteit op de

Nieuwbouw huur

-14.080

-38.132

-28.764 -11.597

-12.084

lange termijn. De basis van dit beleid is dat wij onze schuldenlast in verhouding

Woningverbetering

-15.163

-7.929

-5.816

-4.719

-4.517

Waalwijk

-40.989

-57.056

-49.543 -38.140

-49.803

Nieuwbouw huur

-25.987

-44.171

-32.094 -23.982

-36.251

Woningverbetering

-15.002

-12.885

-17.449 -14.158

-13.552

Eindtotaal

-99.024 -120.640 -106.065 -74.636

-83.005

tot de waarde van het vastgoed in een goede balans houden. Een grote schuldenlast ten opzichte van de waarde van het vastgoed levert te veel risico op. Ten behoeve van haar investeringen sluit Casade leningen af. De gemeenten zorgen voor de achtervang van deze leningen.

3.2

Leefbaarheid

De uitgaven voor leefbaarheid in 2024 bedrag ca €1,5 miljoen.

3.3

Nieuwbouw versus verduurzaming

Casade merkt dat de gevraagde nieuwbouw uit de Nationale Prestatieafspraken

Dongen

29%

15%

21%

27%

20%

Loon op Zand

30%

38%

33%

22%

20%

Waalwijk

41%

47%

47%

51%

60%

en onze verduurzamingsopgave gaan schuren. Volgend jaar bekijken we of en zo ja, hoe we ambities gaan verschuiven. In dat kader zijn alleen harde projecten opgenomen. Bovengenoemde ambities bespreken we volgend jaar met de huurdersvertegenwoordiging en gemeenten.

Zoals hierboven beschreven zal Casade in 2024 ongeveer € 100 miljoen investeren. In de begroting 2024 zijn onderstaande investeringen opgenomen. Projecten waarover al contracten zijn afgesloten (harde projecten), worden bij naam genoemd. De overige projecten zijn in totaliteit opgenomen.

20

Nieuwbouw project

Lommerrijk Park Wijten burg Kasteellaan Heuveleind Skaeve Huse Park Vossenberg Noorderbunder

Transformatie EGW

MGW

opleverjaar

2024 Waalwijk 2025 Loon op Zand 2025 Waalwijk 2025 Dongen 2025 Waalwijk 2026 Loon op Zand 2026 Dongen

28

48 7 23

gemeente

63 75 48 67 46

project

Kantoor Waalwijk Kantoor Dongen

EGW

7

MGW

opleverjaar

1 6

gemeente

2026 Waalwijk 2026 Dongen

EGW ^Eengezinswoning, MGW = Meergezinswoning

Sloop/nieuwbouw project

SalmRijck Magnoliapark ■ Borksesticht Molenhoek Akkerwinde LeoHendrik Loonsestraat Oranjehoek Bloemwaard

EGW

MGW

19

31 132 48 30

12 51 7 10 7 24

14 12 33 50

opleverjaar

gemeente

2024 Loon op Zand 2024~ Waalwijk 2025 Waalwijk 2025 Waalwijk 2025 Waalwijk 2026 T Loon op Zand 2026 Waalwijk 2027 Waalwijk 2027 Loon op Zand

21

Verkoopplannen

Woningverbetering Gemeente

Aantal geplande te verkopen woningen in beschouwingsperiode

2024

Loon op Zand

Plaats

1

2024

Waalwijk

Dongen

20

Rembrandtstraat

96

2024

Loon op Zand

Loon op Zand

6

EGW Doormanstraat Dongen

55

2024

Dongen

Waalwijk

34

Albert Rousselstraat

130

2024

Waalwijk

Totaal

60 |

A.Bloemaertstraat

6

2024

Loon op Zand

Frederik Hendrikpark+Berndijksestraat

52

2025

Loon op Zand

Collinsstraat

12

2025

Loon op Zand

Vooreinde

6

2025 , Waalwijk

Burg.Meijerstraat + Burg.Smïtstraat

13

2025

Waalwijk

C. de Bourbonstraat

23

2025

Waalwijk

overzicht te bewaren, weergeven in welke maanden van het jaar we de

Woningverbetering

90 |

2025

Divers

prestatieafspraken monitoren.

Woningverbetering

334

2026

Divers

Woningverbetering

142

2027

Divers

Woningverbetering

232

2028

Divers

Aantal

Opleverjaar

Dirck Boutsstraat

14

Sint Jozefhof ontmoetingsruimte

3.5

Verwachte verkopen in 2024

Uitvoeringskalender 2024

Met elkaar hebben we op verschillende momenten afgesproken om de stand van zaken te monitoren. Soms één keer per jaar, soms vaker. In de tabel staat, om het

22

Uitvoeringskalender 2024 Prestatieafspraak

Jan

Feb

Mrt Apr

Mei

Jun Jul

Aug Sep

Okt

Nov

Dec

1 9.000 betaalbare woningen (D: 1.800, L: 1.900, W: 5.300) 2 Jaarlijkse huurverhoging 3 De woonlasten blijven op peil 4 Haastrij 5 Ontwikkeling sociale woningvoorraad 6 Mogelijkheden versnelling gemeentelijke procedures 7 Uitgangspunten kansenkaart/waarde sturing per jaar 8 Parkeernorm 9 85% verhuring aan doelgroep, 15% vrij 10 Beschikbaarheid grote woningen 11 Per kwartaal monitoring taakstelling bijz. doelgroepen

X

12 Beleid woonwagenbewoners invoeren 13 Herijking aantal benodigde zelfst. won. met zorg 14 Veilige landing kwetsbare doelgroepen in de wijk 15 De woningvoorraad sluit aan op de behoefte

X

16 Experimenten: Overzicht nieuwe woonconcepten voor onderzoek

X X

17 Flexwoningen

X

X

18 Opkoopbescherming X

19 Ontwikkeling langs drie duurzame sporen

X X

20 Acties duurzaam wonen betekent duurzaam doen 21 Uitgangspunten Casade nieuwbouw 22 Op weg naar een C02-neutrale voorraad X

23 Transitievisie warmte

X

24 Woonomgeving duurzaam inrichten X

25 Particuliere eigenaren mee laten doen met woningverbetering 26 Preventief en vroeg signalerende aanpak betaalproblemen

X

X X

X

X

X

X X

29 Aanpak wijkgericht werken 30 Gebiedsgericht werken

X X

X

27 Voorlichting en aanpak tav energiearmoede 28 Streven: Geen enkele woningontruiming o.b.v. alleen huurachterstand

X

XX

X 23

Prestatieafspraak

Jan

Feb

Apr

Mei

Jun Jul

Aug

Sep

Okt

Nov X

31 Vastgoedsturing en participatie 32 Schoon-Heel-Veilig

Mrt

X

Dec

Ondertekend te Waalwijk d.d. 14 december 2023

Voorzitter HBV Samen Sterk

vl&mm

gs

Petra Lommers - Mol Voorzitter HVOW

Joke Verlaan Voorzitter HBD Dongen

Hassan Najj Directeun-tfésVuurder Casade

25

Regionale Woondeal Stadsregio Breda Tilburg 2023 woningbouwopgave in de regio (hoofdstuk 1), versnelling in sleutelgebieden, op de sleutellocaties en door flexwonen (hoofdstuk 2). We maken afspraken over het vergroten van het betaalbaar woningaanbod (hoofdstuk 3). Daarna volgen kwalitatieve afspraken over de opgave voor aandachtsgroepen (hoofdstuk 4). En over de opgave, die samenhangt met herstructurering, transformatie en verduurzaming (hoofdstuk 5). Tot slot gaan we in op de samenwerking, monitoring en sturing (hoofdstuk 6). En op de kritische succesfactoren, die van belang zijn voor het kunnen verwezenlijken van onze ambities (hoofdstuk 7)

3. 4.

5. 6.

7. Casade zet in op directe samenwerking met onze gemeenten en daarnaast op het volgen van de regionale besprekingen omtrent de woondeal.

8.

t.a.v. wonen en zorg. Zij trekken hierin samen met corporaties op. De regio houdt als totaal een (zachte en harde) planvoorraad aan van ten minste 130%. Alle gemeenten zorgen voor voldoende harde plancapaciteit voor de eerstvolgende drie jaar om de woningbouwopgave te kunnen realiseren. We monitoren steeds op dat er voor de eerstvolgende drie jaar lOOOZo harde plancapaciteit beschikbaar is als SRBT-regio. We voeren met elkaar het kritische gesprek op het moment dat gemeenten achterblijven in het opharden van plancapaciteit. Alle gemeenten zorgen voor het doorlopen van alle benodigde ruimtelijke procedures en verlenen van vergunningen voor woningbouwprojecten. Corporaties en/ of marktpartijen zijn verantwoordelijk voor start bouw. De partners in deze woondeal zetten in op dialoog en samenwerking om start bouw te stimuleren. Reeds harde plannen (bij ondertekening woondeal) worden zo snel mogelijk gerealiseerd. Kritische succesfactoren (H6) zijn bij deze afspraken randvoorwaardelijk.

2. Afspraken versnelling 1. Afspraken woningbouwopgave 1. Elke gemeente neemt een aandeel van de regionale woningbouwopgave van in totaal 39.210 woningen (netto) c.q. 42.905 woningen (bruto). De voorlopige, minimale opgave voor de periode 2022 t/m 2026 is per gemeente opgenomen in tabel 2. 2. Gemeenten werken deze afspraak in 2023 uiterlijk begin 4e kwartaal op het niveau van de SRBT verder uit in een opgave per gemeente per jaar op basis van de resultaten van de woningmarktonderzoeken, de provinciale woningbouwprognose 2023 en regionale afsprakenkaders

1. De provincie geeft in de komende jaren ruim baan aan goede woningbouwplannen om in de woningbehoefte te kunnen voorzien. Gemeenten krijgen bij concrete en zorgvuldige planvorming, passend binnen de behoefte, ook buiten bestaand stedelijk gebied mogelijkheden. 2. Gemeenten en provincie organiseren per gemeente een separaat regulier planteamoverleg, voor zover dit nog niet bestaat. In dit planteam overleg worden in vroegtijdig stadium de te verwachte gebiedsontwikkelingen besproken. 3. De regionale afstemming van uitleglocaties bij de bestaande bestuurlijke overlegstructuren Wonen blijft vooralsnog gehandhaafd. In Q2 2023 wordt nagedacht 26

4.

5. 6.

7.

8.

over een aangepaste werkwijze zodat sleutelgebieden en sleutellocaties op een integrale wijze kunnen worden beoordeeld en specifiek vanuit de afspraken binnen deze woondeal t.a.v. wonen. Gemeenten gaan in 2023 samen met woningcorporaties, marktpartijen en provincie in regionaal verband met elkaar in gesprek om concrete gezamenlijke afspraken te maken over de nieuwbouwplannen en de wijze waarop we deze projecten gaan realiseren. Voor flexwoningen zoeken we als gemeenten nadrukkelijk de samenwerking en verbinding in de SRBT-regio. Waar mogelijk wordt de verkaveling van flexwoningen duurzaam ingestoken zodat een vervolgfunctie (park, reguliere woningen, maatschappelijk vastgoed, etc.) efficiënt te realiseren is. We verkennen de mogelijkheden om goede regionale afspraken te maken over herplaatsing en hergebruik van de flexwoningen i.r.t. de garantieregeling die in ontwikkeling is en maken afspraken over behoud van voldoende sociale voorraad na verplaatsing van flexwoningen uit een gemeente. Waar mogelijk zijn de woningen circulair gebouwd en/of, kan de leverancier ze terugnemen na gebruik of zijn ze bij een volgend gebruik anders.

3. Afspraken betaalbaarheid 1. Het is de gezamenlijke opgave dat er een duidelijke beweging in gang wordt gezet naar een groter aandeel sociale huurwoningen in de lokale voorraad van gemeenten, waar het aandeel sociale huur kleiner is dan 30%. Gemeenten, die meer sociale huurwoningen in hun bestaande woonvoorraad hebben dan 30%, houden dit aandeel vast. 2. De SRBT-regio spant zich gezamenlijk in om de regionale opgave twee-derde betaalbare woningen voor de periode 2022-2030 (totaal 28.604 woningen, waarvan 12.871 sociale huurwoningen) ten minste te realiseren en de

3.

4.

5.

6.

7.

planvoorraad hiervoor uit te breiden en op te harden, conform uitgangspunten Hl. Gemeenten en corporaties in de SRBT-regio werken de opgave betaalbaar wonen verder uit en maken regionaal afspraken over het kwantitatief en kwalitatief aandeel dat gemeenten in deze opgave nemen en over de versnelling die hierin mogelijk is en verwerken dit in lokaal beleid en p resta tiea fsp ra ke n. Gemeenten en corporaties matchen de lokale planvoorraad om de geplande maar nog niet aan locaties gebonden sociale huurwoningen te koppelen aan concrete plannen (2023-Q2) We spreken af dat per gemeente 30% in de sociale huur wordt gerealiseerd en 40% in middeldure huurwoningen en/ of betaalbare koopwoningen bij nieuwe plannen met als doel de onder 3 uit te werken opgave te realiseren. Er is een inspanningsverplichting dat gemeenten bestaande zachte planvoorraad, waar mogelijk en noodzakelijk omvormen zodat 30% in de sociale huur wordt gerealiseerd en 40% in middeldure huurwoningen en/ of betaalbare koopwoningen met als doel de onder 3 uit te werken opgave te realiseren. Gemeenten zetten erop in om de nieuwbouw van sociale huurwoningen te beleggen bij de woningcorporaties.

Wanneer de in de gemeente actieve corporatie(s) om een passende reden niet kunnen leveren, worden eerst door de corporatie de andere corporaties in de woningmarktregio gevraagd om de nieuwbouw op te pakken conform de regionale intentieverklaring. Pas als dat ook niet succesvoi is, kan de sociale huur door een belegger opgepakt worden. De voorwaarden waaronder werken we de komende periode samen uit.

4. Afspraken aandachtsgroepen 1. Beide regio's werken in 2023 een regionaal afsprakenkader uit waarbij ze vanuit het wonen in ieder geval: 27

a. De kwantitatieve en kwalitatieve opgave voor de aandachtsgroepen 'een thuis voor iedereen' en het 'Programma Wonen en Zorg' en de optimale verdeling van de woningen tussen de aandachtsgroepen in beeld brengen; b. Afspraken maken over een faire share verdeling van de aandachtsgroepen over de regio; c. De versnelling van de fair share verdeling van de huisvesting van aandachtgroepen concretiseren. 2. Gemeenten geven lokaal uitwerking aan woonwagenbeleid, de opgave voor studentenhuisvesting en arbeidsmigranten.

28