RIB 69 - Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) en woondeal stand van zaken

Aan de raadsleden

Dongen, 21 december 2022

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n)

: : :

Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: :

Raadsinformatiebrief 69 / 2022-020742 1. Concept-Ontwikkelperspectief stedelijk Brabant d.d. 24-10-2022 2. Brief kabinet aan Tweede Kamer d.d. 14-11-2022, uitkomsten BO MIRT 3. Bijlage bij Kamerbrief (afsprakenlijst) 4. Infographic provincie (overzicht MIRT-investeringen Brabant) 5. provinciaal akkoord met Rijk Connie Gorissen/ 14 0162 Regio Hart van Brabant - SRBT Verstedelijkingsakkoord Raadsinformatiebrief

Geachte raadsleden, Op de schaal van de Stedelijke Regio Breda – Tilburg (SRBT) werken negentien gemeenten met rijk, provincie, en waterschappen samen aan de gezamenlijke verstedelijksopgaven in het gebied, zowel in de (middel)grote steden als in de meer landelijke gemeenten, dorpen en kernen. Voor de zomer is een concept-verstedelijkingstrategie voor de SRBT in alle colleges besproken. U bent hierover met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Op 21 september jl. is in een webinar voor raadsleden hierop én op het vervolgproces een nadere toelichting gegeven. De verstedelijkingsstrategie van de SRBT (zie figuur 1), die mede is opgebouwd uit de regionale investeringsagenda’s (RIA’s), vormt de input en reflectie voor het Ontwikkelperperspectief Stedelijk Brabant1. Hierin zijn ontwikkelprincipes en eerste uitwerkingsafspraken voor de vier stedelijke regio’s in Brabant beschreven. SRBT is een van die regio’s. De provincie maakt met dit ontwikkelperspectief afspraken met het rijk, ook namens de regio’s. In het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) van woensdag 9 november jl. is met het Rijk o.a. over het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant gesproken. Via deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de resultaten van dit overleg en geven wij een doorkijk naar de komende periode.

Daarnaast informeren we u met deze brief over de voorbereiding van de Woondeal SRBT die op dit moment wordt uitgewerkt. 1 Tot het BO Leefomgeving van 21 juni jl. werkten we toe naar een verstedelijkingsakkoord tussen SRBT en Rijk

en provincie en de waterschappen (zie ook figuur 2). Het rijk heeft echter enkele maanden geleden aangegeven geen afzonderlijke akkoorden met regio’s meer af te willen sluiten maar één ontwikkelperspectief voor heel Stedelijk Brabant (als NOVEX-gebied) te willen bespreken. Dit is gebeurd in het BO MIRT van 9 november jl.

Figuur 1 - Bouwstenen voor verstedelijkingsakkoord

Figuur 2 - Interbestuurlijke samenwerking

Resultaten BO MIRT Het BO MIRT (november) en BO Leefomgeving (medio juni) zijn de twee momenten in het jaar waarop regio’s afspraken maken met het rijk over inzet en investeringen op ruimtelijke- en mobiliteitsopgaven. Deze overleggen vinden plaats per landsdeel. Wij vallen onder landsdeel Zuid. Over de uitkomsten van het BO MIRT hebben de ministers van infrastructuur en waterstaat, voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening en de staatssecretaris van infrastructuur en waterstaat op 14

november jl. een Kamerbrief gestuurd. Deze vindt u samen met het ontwikkelperspectief in de bijlagen. Ook is bij deze raadsbrief een ‘infographic’ van de provincie Noord-Brabant gevoegd, waarin de investeringen handzaam en overzichtelijk zijn samengevat. Aan het overleg namen gedeputeerde Erik Ronnes (Provincie Noord-Brabant) en wethouder Bas van der Pol (gemeente Tilburg) deel. De belangrijkste gemaakte afspraken in het BO MIRT van 9 november zijn: ● Voor de ontsluiting van de grootschalige woningbouwlocaties en de versnellingslocaties binnen de SRBT is een pakket mobiliteitsmaatregelen afgesproken voor een totaal investeringsbedrag van 286 miljoen euro. Voor SRBT ging het in eerste instantie alleen om locaties in Breda (Chassékwartier) en Tilburg (Kenniskwartier en Binnenstad) maar daar zijn ook nog investeringen in Moerdijk (Zevenbergen Oost) en Oosterhout (Amphia Pasteurlaan) bijgekomen. Een overzicht van de investeringen is terug te vinden in de bijlage bij de Kamerbrief (vanaf pagina 4 respectievelijk pagina 33 staan de algemene en specifieke afspraken voor het landsdeel Zuid). ● Rijk, provincie Noord-Brabant en de gemeenten Breda en Tilburg spreken af te onderzoeken hoe een pakket van maatregelen de mobiliteitsimpact vanwege het tijdelijk aanhouden van rijkswegenprojecten op met name de A58 kan beperken.

● Rijk en regionale partners werken daartoe gezamenlijk een multimodaal, mobiliteitspakket voor de stedelijke regio Breda-Tilburg uit. Dit samenhangend mobiliteitspakket richt zich o.a. op de mogelijkheden om de verkeersdoorstroming op het hoofdwegennet rond Breda te verbeteren; het stimuleren en realiseren van duurzame mobiliteit door regionaal OV, deelmobiliteit, fiets en mobiliteitshubs en het creëren van meer nabijheid en daardoor verminderen van vraag naar mobiliteit. Voor het pakket wordt nadrukkelijk aangesloten bij de verstedelijkingsopgave in de stedelijke regio Breda-Tilburg met bijbehorende wens in de stedelijke regio’s in te zetten op mobiliteitstransitie. ● De hoofdkeuzes uit het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant zijn door Rijk, provincie, stedelijke regio's en waterschappen van Brabant onderschrijven de hoofdkeuzes uit het concept ontwikkelperspectief voor NOVEX-gebied Stedelijk Brabant. Zij erkennen dat meer tijd nodig is voor bestuurlijke verankering van het ontwikkelperspectief voor Stedelijk Brabant in de colleges en dagelijks bestuur van de betrokken overheden.

Rijk, provincie, stedelijke regio's en waterschappen spreken af om in het kader van dit concept ontwikkelperspectief tot uitvoeringsafspraken te komen op het BO Leefomgeving 2023 en hebben ingestemd met onderstaande werkafspraken richting het BOL 2023 vooruitlopend op de uitvoeringsagenda: ○ Provincie, stedelijke regio's en waterschappen starten met het werken met de signaleringskaart water als richtinggevend kader en doen een aantal 'botsproeven' om de werking van de kaart te testen. ○ om de groei van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen per stedelijke regio te kunnen accommoderen wordt voor elke stedelijke regio een meerjarig en samenhangend pakket aan mobiliteitsmaatregelen opgesteld (inclusief kosten, financiering en fasering). Deze pakketten faciliteren de gewenste mobiliteitstransitie en de beoogde schaalsprong in het OV-systeem. Hierin worden de uitgangspunten van nabijheid en duurzame mobiliteit vertaald in concrete doelstellingen en maatregelen en worden onder andere de volgende aspecten meegenomen: bereikbaarheid van werklocaties, een sturende parkeeraanpak, een passende OV-exploitatie, mobiliteit voor iedereen, stadslogistiek, herinrichting/herroutering stedelijke hoofdstructuur auto en de relatie met goederennetwerken.

● Basisnet: Rijk, provincies en stedelijke regio’s erkennen de spanning tussen de opgave van binnenstedelijk bouwen en wonen in de spoorzones en het gebruik van het spoor voor goederenvervoer en specifiek voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Rijk en regio constateren dat het van gezamenlijk belang is om met elkaar in gesprek te blijven over een robuust Basisnet en verstedelijking langs het spoor.

Verder is onder andere gesproken over het MIRT-onderzoek Werkendam (vervolg haalbaarheidsonderzoek havenuitbreiding) en het Wilhelminakanaal (trimodale ontwikkeling en ontsluiting Tilburg als (inter)nationaal goederenknooppunt). Voorbereiding Woondeal SRBT Op verzoek van de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening wordt een Woondeal voorbereid door de provincie Noord-Brabant en de gemeenten binnen onze regio en de regio Breda. Onlangs hebben het Rijk en alle provincies provinciale woningbouwafspraken gemaakt voor 900.000 woningen tot en met 2030. Provincies en gemeenten werken deze afspraken op dit moment verder uit in Regionale Woondeals. In de Nationale Woon en Bouwagenda is opgenomen dat er voor alle regio’s Regionale Woondeals komen voor eind 2022. De Woondeal is een set aan afspraken tussen gemeenten, provincie en rijk die bijdragen aan de landelijke woningbouwopgave. De Woondeal gaat over de periode tot en met 2030. De regio’s Breda en Hart van Brabant vormen samen de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT). De Woondeal wordt gesloten met de SRBT. Als gezamenlijke regio is het onze intentie maximaal bij te dragen aan het oplossen van het woningtekort en de uitbreiding van betaalbare woningen en overige woonopgaven, die we voorzien. Als bijlage ontvangt u het provinciale akkoord met het rijk, toegespitst naar onze SRBT-regio.

Dit dient als basis voor de uitwerking in de Woondeal. Het betreft het aantal woningen waarvan de provincie het realistisch acht dat deze ten minste kunnen worden gerealiseerd. De provincie staat open voor meer ambitie en een grotere bijdrage vanuit onze SRBT-regio aan het (landelijk) woningtekort. Uitgangspunt daarbij is dat deze woningen landen op locaties die in lijn zijn met de Verstedelijkingsstrategie Brabant. Thema’s in de woondeal Woningbouwplannen In onze Woondeal maken we afspraken over onze woningbouwplannen tot en met 2030, die we in samenwerking met corporaties en marktpartijen willen realiseren. Hierin gaan we ook in op het aandeel betaalbare woningbouw en voor welke groepen wordt gebouwd. Uitgangspunt is in ieder geval dat het aandeel sociale huur in gemeenten groeit naar 30%, conform landelijk beleid. Wederkerigheid Naast aantal woningen zal de Woondeal ook wederkerige afspraken bevatten, die het ons mogelijk maken om essentiële woningbouwlocaties tot stand te brengen. Essentiële woningbouwlocaties zijn in ieder geval de grootschalige gebiedsontwikkelingen en de versnellingslocaties. Deze sleutelprojecten zijn nog onderwerp van gesprek. Het zal gaan om grote projecten die tot uitvoering kunnen worden gebracht en die wat betreft betaalbaarheid voldoen aan de uitgangspunten van het rijk.

Wat betreft de locaties van deze sleutelprojecten is belangrijk dat deze passen binnen de afspraken, die we maken in de Verstedelijkingsstrategie Brabant. We zoeken nadrukkelijk de wederkerigheid vanuit het Rijk op bij het maken van afspraken hierover. Overige woonopgaven Samen met de provincie en regio stellen we momenteel vast welke aanvullende afspraken we willen maken. We zetten in op de meerwaarde van regionale samenwerking bij onze woonopgaven en –ambities. Denk hierbij aan de realisatie van tijdelijke woningen en het maken van kwalitatieve afspraken over de realisatie van betaalbare woningen en de spreiding van aandachtsgroepen over de regio.

Organisatie en proces Als regio stellen we momenteel de Woondeal SRBT op. Afstemming met een vertegenwoordiging van gemeenten en corporaties vindt plaats zowel in ambtelijke als bestuurlijke overleggen met de wethouders Wonen. Deze overleggen zijn na de zomer opgestart. De komende periode zullen we in intensieve dialoog met (een vertegenwoordiging van) gemeenten en corporaties komen tot een concept afsprakenkader. In de uitwerking van de Woondeal zoeken we aansluiting bij wat is vastgelegd in de Regionale Investeringsagenda’s, de Verstedelijkingstrategie SRBT en het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant. Daar waar mogelijk maken we concrete afspraken, zo nodig een procesafspraak. Actueel rijksbeleid en deze Woondeal vragen om een kritische blik op zowel lokaal als (sub) regionaal woonbeleid. Het kan ook zijn dat aanpassing van ons beleid op rijks- of provinciaal beleid aan de orde is. Voor alle gemeenten zal het een uitdaging zijn om concrete bijdrage te leveren aan de regionale en landelijke woonopgaven, in het bijzonder ten aanzien van betaalbaarheid en de huisvesting van aandachtsgroepen. U wordt de komende periode nader geïnformeerd over de totstandkoming en vooral de inhoud van de Woondeal.

Vervolgproces naar BO Leefomgeving voorjaar 2023 De periode tot het BO Leefomgeving (BOL) van het voorjaar 2023 werken we met elkaar zowel de Verstedelijkingsstrategie SRBT als het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant verder uit. We werken daarbij toe naar concretere uitvoeringsafspraken in de regio en met het rijk, de provincie en de betrokken waterschappen. Dan gaat het bijvoorbeeld over verdere invulling van de van woningbouwopgave (zowel locatiekeuze als aantallen), zorg voor goede bereikbaarheid en behoud en versterking van het landschap. Zowel Verstedelijkingsstrategie SRBT als het Ontwikkelperspectief gaan over de opgaven van de (middel)grote steden in de regio en die van de meer landelijke en kleinere gemeenten en hun kernen en dorpen. En de wisselwerking daartussen. Het vervolg voorziet daarom onder andere in de gezamenlijke ontwikkeling en uitwerking van zogenaamde dorpenstrategieën. In het BOL van medio 2023 zal het ontwikkelperspectief voor Stedelijk Brabant inclusief uitvoeringsagenda met eerste programmering- en uitvoeringsafspraken vastgesteld worden.

Figuur 3 - Vervolgproces naar BO Leefomgeving

In de periode voorafgaand aan het BOL (maart - mei 2023) is er ruimte voor de colleges van de gemeenten in het SRBT-gebied om met de gemeenteraden in gesprek te gaan en hen in de gelegenheid te stellen om hun zienswijzen over de dan opgewerkte en voorliggende Verstedelijkingstrategie SRBT, het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant en de daarin opgenomen uitvoeringsafspraken te geven. Waar dat meerwaarde biedt wordt dit proces van lokale bespreking(en), ondersteund met regionale bijeenkomsten (bijvoorbeeld in de vorm van een webinar) waarop gemeenteraden collectief kunnen worden bijgepraat over de voortgang in de SRBT. Zodra de concrete (proces)afspraken over het vervolg bekend zijn, zullen wij u hierover nader informeren. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.