RIB 66 - BIJL1 - Gezamenlijke prestatieafspraken Casade 2023
Tekst van het document
Prestatieafspraken 2023-2027
Samenwerkende partners:
• • •
CASADE GEMEENTEN : DONGEN, LOON OP ZAND, WAALWIJK HUURDERSBELANGENVERENIGINGEN : HBD DONGEN, HBV L OON OP ZAND, HBV SAMEN STERK, HVOW WAALWIJK
1
2
1 Inleiding 1.1 Achtergrond Sinds de Woningwet 2015 maken corporaties, gemeenten en huurdersorganisaties jaarlijks prestatieafspraken volgens een vast stramien. Zo ook in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk. In deze drie gemeenten is Casade veruit de grootste corporatie. Net als vorig jaar maken we in deze gemeenten gezamenlijk afspraken. De afspraken worden gemaakt met de vier lokale huurdersbelangenverenigingen, de drie gemeenten en Casade. De afspraken zijn vooral een update van de afspraken van vorig jaar. Dit jaar ‘verversen’ we vooral de cijfers.
1. Betaalbaarheid en beschikbaarheid; 2. Huisvesting urgente doelgroepen en Wonen met zorg en ouderenhuisvesting; 3. Nieuwbouw, Verkoop, Liberaliseren van huurwoningen, investeringen in vrije sector en koop 4. Duurzaamheid, Energiezuinigheid en Kwaliteit; 5. Gewenste inzet voor leefbaarheid.
1.3 Planning De prestatieafspraken worden jaarlijks gemaakt. In elk jaar worden onderstaande stappen doorlopen. Een uitgebreide toelichting op dit proces is te vinden in het document Handreiking Prestatieafspraken, herziene versie, 12 september 2016, Companen.
Uitgangspunt voor de voorliggende prestatieafspraken is dat gemeenten en corporatie in veel gevallen eenzelfde of gemeenschappelijk doel hebben (zoals een goede opvang van kwetsbare doelgroepen, leefbare buurten en kernen, verduurzaming van de woningvoorraad etc.). Daarbinnen vervult iedere organisatie een eigen rol en heeft er een verantwoordelijkheid in.
1.2 Wettelijk kader en routing De inhoud van de prestatieafspraken is gebaseerd op de vereisten die de woningwet stelt aan de inhoud, aangevuld met de aandachtsvelden die beschreven staan in de Kamerbrief Prioriteiten Volkshuisvesting. Daarmee is geborgd dat de inhoud van de prestatieafspraken overeenkomt met de wetgeving in dit kader. Het gaat over de volgende onderwerpen waar we afspraken over maken:
3
1.4 Nationale prestatieafspraken Elk jaar maken we in de regio prestatieafspraken. Deze afspraken worden gezamenlijk opgesteld en ondertekend door de vier lokale huurdersbelangenverenigingen (Huurdersbelangenvereniging Oud Waalwijk, Samen Sterk, Huurdersbelangenvereniging Dongen en HBV Loon op Zand), de drie gemeenten en Casade. Naast deze lokale prestatieafspraken zijn er dit jaar ook nationale prestatieafspraken gemaakt. In juni 2022 heeft minister De Jonge voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening nationale prestatieafspraken gemaakt met Aedes, Woonbond en VNG. Door het afschaffen van de verhuurderheffing per 1 januari 2023 komt er bij corporaties jaarlijks circa €1,7 miljard aan investeringsruimte vrij. Daar tegenover staan bindende prestatieafspraken. Hieraan zullen ook Casade en de gemeenten binnenkort moeten gaan voldoen. Na een intensief traject ligt de bal op dit moment bij provincies en gemeenten. Zij werken een ‘Woondeal’ uit. Het is de bedoeling dat corporaties afspraken maken met de gemeenten om deze Woondeals te verwezenlijken. De inhoud van de Woondeal zal begin 2023 bekend zijn. De afspraken over de Woondeal zullen we opnemen in de afspraken over 2024. Als het noodzakelijk is om hierover eerder afspraken te maken met elkaar, dan zullen we dat doen. De landelijke afspraken maken nu dus nog geen onderdeel uit van de voorliggende afspraken.
2 Terugblik Het jaar 2022 was het tweede jaar waarover we gezamenlijke prestatieafspraken maakten. We kijken terug op een goede samenwerking bij de totstandkoming ervan. Halverwege het jaar hebben we met alle partijen de stand van zaken besproken. Dat bleek een prima manier om met elkaar te beoordelen hoe de uitwerking van de afspraken vordert. Opvang vluchtelingen Na de inval in Oekraïne hebben de gemeenten en Casade intensief samengewerkt om huisvesting te bieden aan de vluchtelingen uit dat land. Daarnaast hadden we een versnelde opgave om vergunninghouders te huisvesten. Door een gezamenlijke inspanning hebben we als regio onze taak opgepakt om deze inwoners een woning te bieden. Huuraanpassingen Bij de woningverbeteringen die plaatsvonden in 2021 heeft Casade geen huurverhoging gevraagd. Woonruimteverdeelbeleid Casade is aangesloten bij Woning in Zicht. Een organisatie die de woningen van de 5 grootste corporaties uit Hart van Brabant verhuurt. Woningzoekenden die staan ingeschreven bij Woning in Zicht gaven aan dat zij vinden dat de manier van zoeken misschien anders kan. Zo moet inschrijfduur een wat minder prominente rol spelen en de persoonlijke situatie van woningzoekenden een grotere rol. Het jaar 2022 hebben we besteed aan verkenningen voor zo’n nieuw systeem.
Weer Thuis In het programma Weer Thuis, een gezamenlijk project van alle gemeenten, van zorginstellingen en de corporaties uit de Regio Hart van Brabant, werken we aan uitstroom uit maatschappelijke opvang. De gezamenlijke uitvoering gaat goed. We houden elkaar scherp om ervoor te zorgen dat de personen die uitstromen goed terecht komen.
4
3 Uitvoeringsprogramma 3.1 Betaalbaarheid en beschikbaarheid 2023
2024-2027
We gebruiken jaarlijks de CBSinkomensgegevens1 (monitoring van de inkomensontwikkeling) om per gemeente te bepalen of percentage betaalbaar toereikend is. Daarnaast gebruiken we het regionaal woningmarktonderzoek uit de regio als input voor portfoliobeleid en de Woonvisies. Deze laatste gegevens geven meer inzicht in toekomstige ontwikkelingen. Casade volgt de landelijke prestatieafspraken over huurverhoging cq huurverlaging. De maximale huurverhoging in 2023 is vooralsnog de loonontwikkeling van 2022 minus 0,5%. Daarnaast is er sprake van een huurverlaging voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Casade volgt de wettelijke richtlijnen en overlegt hierover tijdig met de huurdersorganisatie SHC.
Jaarlijkse monitoring van de inkomensontwikkeling als input om te het gewenst aantal betaalbare (onder de huurtoeslaggrenzen) huurwoningen te bepalen.
Monitoring
Doel: Zorgdragen voor voldoende beschikbare woningen voor de sociale doelgroep (onder EU-inkomensgrens). Speerpunten: BETAALBAARHEID 1.
9000 woningen van Casade hebben een huur van maximaal de tweede aftoppingsgrens. Dat betekent: Dongen 1.800 woningen Loon op Zand 1.900 woningen Waalwijk 5.300 woningen
Trekker: Casade
2.
Casade volgt ten aanzien van de jaarlijkse huurverhoging van de sociale voorraad het sociaal huurakkoord.
Trekker: Casade
1
Casade volgt de landelijke prestatieafspraken over huurverhoging cq huurverlaging
Wordt norm van 9.000 gehaald? Planning: Januari, terugkijkend naar het vorige jaar
Planning: April, t.b.v. huurverhoging per 1 juli
https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84639NED/table?ts=1603276538107 5
2023
3.
De woonlasten blijven op peil bij woningverbetering
Trekker: Casade en gemeenten
BESCHIKBAARHEID 4. De conclusies van het Kleine Kernenbeleid gebruiken we t.b.v. beschikbaarheid. Dit werken we per gemeente en kern nader uit.
2024-2027
Monitoring
Casade: Woningverbetering leidt niet tot huurverhoging bij de zittende huurder. Dit is opgenomen in het sociaal statuut woningverbetering van Casade. Gemeenten: Er bestaat een kwijtscheldingsregel gemeentelijke woonlasten voor inwoners die daarvoor in aanmerking komen. Huurders die hier baat bij hebben worden hierover geïnformeerd. We houden bij hoe vaak hier jaarlijks gebruik van wordt gemaakt.
Aantal verbeterde woningen /aantal keer gemeentelijke belastingen kwijtgescholden.
We bepalen welke conclusies in dit kader Monitoring voortgang van belang zijn en formuleren hoe die bijdragen aan het thema beschikbaarheid en hoe we de voortgang monitoren. Dit betekent praktisch dat Casade in de kleinen kernen geen woningen verkoopt in 2023. Een deel van de woningtoewijzingen gaat naar bijzondere doelgroepen. Bij het onderdeel van de afspraken over betaalbaarheid en beschikbaarheid gaan we hier nader op in.
Geformuleerde acties en conclusie of die zijn uitgevoerd. Het benoemde percentage is haalbaar.
Planning: Februari, terugkijkend naar het vorige jaar
Planning: Maart
We stellen een bouw en verkoopprognose op voor de kleine kernen voor 2024 en verder. We maken inzichtelijk wanneer we gaan bouwen en weer kunnen gaan Trekker: Casade
6
2023
5.
Om de beschikbaarheid van voldoende woningen te borgen, monitoren we de combinatie van gemiddelde zoektijd en inschrijftijd van woningzoekenden in WiZ. In de gemeenten Dongen en Loon op Zand heeft een onderzoek plaatsgevonden van de Rekenkamercommissie. We verstrekken de Raden jaarlijks cijfers over de woonruimteverdeling.
2024-2027
verkopen in relatie tot portfoliobeleid en regionaal woningmarktonderzoek. We formuleren de bandbreedte van een Jaarlijkse monitoring op basis van de in acceptabele zoektijd. 2021 geformuleerde bandbreedte We gebruiken het rekenkameronderzoek naar zoektijd in Dongen, Loon op Zand en Goirle mede om deze bandbreedte te bepalen. De gemiddelde inschrijftijd en zoektijd2 zijn opgenomen in onderstaande tabel. Wanneer deze in een jaar 10% voor een doelgroep veranderen, doen we een voorstel voor verdeling van het aantal en welke woningen per bemiddelingsmodel en aanpassing van urgentieregels. Inschrijftijd (jaar)
Zoektijd (maand)
Dongen Loon op Zand
6
10
10
10
Waalwijk
8
10
Monitoring
Monitoring ZoektijdInschrijftijd en referentie aan WiZ in totaal. Planning: Maart, terugkijkend naar het vorige jaar
- We verstrekken de drie gemeenteraden en de HBV’s jaarlijks cijfers over de woonruimteverdeling. - we bespreken deze cijfers jaarlijks met elkaar - We ontwikkelen een systematiek met als doel om extreem lange actieve zoekduren bij woningzoekenden te voorkomen. Deze systematiek is gericht op het goed in kaart
2 De inschrijftijd wordt gedefinieerd als: Periode vanaf de inschrijving op de wachtlijst van de corporatie tot het moment dat de ingeschreven woningzoekenden een sociale huurwoning
accepteert. En de definitie voor zoektijd is: Periode vanaf de eerste reactie van een ingeschreven woningzoekende op het vrijkomende woningaanbod van de corporaties tot het moment dat hij/zij een sociale huurwoning accepteert.
7
2023 Trekker: Casade
6.
De bij Woning in Zicht aangesloten corporaties hebben een onderzoek laten doen naar het woonruimteverdeelsysteem. Er zijn ruim 3.000 woningzoekenden ondervraagd. Zij gaven aan dat ‘inschrijfduur’ misschien wat minder belangrijk moet worden en de ‘persoonlijke situatie’ wat belangrijker.
Trekker: Casade
7.
Ook in de toekomst zorgen we dat de sociale woningvoorraad zich kan blijven ontwikkelen en gewerkt wordt aan voldoende beschikbare woningen voor de sociale doelgroep.
brengen van de problematiek en het wegnemen van drempels die woningzoekenden met een actieve zoekduur langer dan 24 maanden ervaren. De samenwerkende corporaties lieten in 2021 onderzoek uitvoeren naar de wijze waarop de woonzoekende kijkt naar de woonruimteverdeling op basis van inschrijftijd. Uitkomst van dit onderzoek was dat de woningzoekende vindt dat de persoonlijke situatie een grotere rol mag spelen, naast inschrijftijd. In 2022 werd in een kopgroep gewerkt aan mogelijke nieuwe of aanvullende manieren van woonruimte verdelen. De verwachting is dat in 2023 gestart gaat worden met het invoeren van dit nieuwe/ aangepaste systeem. De kavels voor sociale woningbouw kennen een grondprijs die lager is dan reguliere marktprijzen. Deze sociale grondprijzen worden per gemeente bepaald en vastgelegd. De verdeling bij nieuwbouw naar huurklassen is zodanig dat Casade blijft voldoen aan de norm van 9.000 woningen onder de tweede aftoppingsgrens.
2024-2027
Monitoring
Gemeenten en huurders worden door Casade op de hoogte gehouden. Dit doen we in de normale terugkoppeling over de prestatieafspraken.
-
Jaarlijkse indexatie sociale grondprijzen.
Aantal uitgegeven kavels met sociale grondprijs Planning: Maart, terugkijkend naar het vorige jaar
We nemen daar ook het belang van gemengde wijken in mee: We willen voor alle inkomensgroepen voldoende woningen beschikbaar hebben Trekker: Casade
8.
We onderzoeken hoe we versnelling kunnen aanbrengen in de gemeentelijke procedures, niet alleen
Stappen die we in dit kader deels al gezamenlijk gezet hebben zijn:
Terugblik: Welke procedures versneld zijn, inclusief ’gewonnen tijd’
Concreet maken welke procedures versneld zijn, inclusief ’gewonnen tijd’. 8
2023 t.a.v. nieuwbouw, maar ook bijvoorbeeld t.a.v. verduurzaming en kwaliteit.
Trekker: Gemeenten
9.
Toevoegingen aan de voorraad om blijvend in beschikbaarheid (kwantitatief en kwalitatief) te kunnen voorzien
2024-2027
Zo vroeg mogelijk afstemmen tussen gemeenten en Casade. - Leren van elkaar ervaringen/procedures. - Op basis hiervan doen we procesverbetervoorstellen. De voortgang monitoren we aan de hand van concrete voorbeelden. blijft Per gemeente wordt jaarlijks de Kansenkaart Jaarlijks terugkerend (wijkanalyses) Waardesturing /Asset Management besproken om te kijken wat er kwantitatief en kwalitatief benodigd is. blijft
Monitoring
-
Planning: In mei stand van zaken opmaken. In oktober beeld gereed
Uitgangspunten Kansenkaart/waarde sturing per jaar Planning: Januari, terugkijkend naar het vorige jaar
Trekker: Casade
10. 80-10-10 wordt 85-15 Op dit moment moeten corporaties minimaal 80% van hun DAEBwoningen toewijzen aan mensen met een inkomen tot 40.024 (prijspeil 2021). Maximaal 10% mag naar huishoudens met een (laag) middeninkomen tot 44.655 euro (prijspeil 2021) en maximaal 10% mag vrij worden toegewezen.
Minimaal 85% van de vrijkomende DAEBwoningen wordt toegewezen aan de beoogde doelgroep. Casade heeft de ruimte om 15% toe te wijzen aan huishoudens met een hoger inkomen. Dit laatste is geen doel van Casade, maar biedt ruimte om maatwerk te leveren aan huishoudens die in de knel zitten. De percentages gelden per gemeente.
Verantwoording in jaarverslag Casade.
Vanaf 1 januari 2022 moeten corporaties minimaal 85% van de woningen toewijzen aan die doelgroep. 15% mag ‘vrij’ worden toegewezen. Dit moet vastliggen in de prestatieafspraken Trekker: Casade
9
3.2 Huisvesting urgente doelgroepen en wonen met zorg en seniorenhuisvesting 2023
2024-2027
Monitoring
Doel: Een woningvoorraad die kwalitatief en kwantitatief aansluit bij de woonbehoefte van verschillende volkshuisvestelijke doelgroepen die extra aandacht nodig hebben of kwetsbaar zijn. Speerpunten: H UISVESTING URGENTE DOELGROEPEN 11. We onderscheiden de volgende volkshuisvestelijke doelgroepen waarvoor we een taakstelling afspreken, bijvoorbeeld: • Vergunninghouders • Uitstroom beschermd wonen GGZ • Uitstroom beschermd wonen • Uitstroom maatschappelijke opvang • Uitstroom Jeugdopvang • Uitstroom detentie
a.
b.
c.
d. e.
Trekker: Casade en gemeenten
f.
In het kader van het traject ‘Weer Thuis’, hebben de regionale gemeenten en corporaties afspraken gemaakt over het aantal te huisvesten huishoudens dat uitstroomt uit de maatschappelijke opvang. We reserveren 34 woningen voor deze doelgroep De woningen worden verdeeld via het ‘matchtingspunt’ dat onderdak krijgt bij Woning in Zicht. Er worden tussen gemeenten en zorgpartijen afspraken gemaakt over de opvang en zorg in de wijk/woning en deze worden jaarlijks geëvalueerd. Casade huisvest de vergunninghouders die opgevangen moeten worden in de gemeenten. We monitoren per kwartaal de voortgang op deze taakstelling en stemmen af wat er moet gebeuren als we het maximum percentage (te) dicht naderen. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten en Casade. Project Tijdelijke huisvesting. We houden rekening met 10 woningen voor daklozen in de drie gemeenten.
a. Taakstelling aantal toewijzingen is bepaald b. Taakstelling is gedeeld onder Casade, gemeente en HBV’s c. Cijfers per kwartaal gedeeld. Indien nodig acties afgesproken Planning: Oktober, voor het volgende jaar. Per kwartaal monitoring van de voortgang.
10
2023 g. 12. Naast de doelgroepen waar we een taakstelling voor afspreken onderscheiden we nog de volgende doelgroepen: • Spoedzoekers • Arbeidsmigranten die zich permanent willen vestigen • Woonwagenbewoners
a.
Urgentie WiZ: we houden rekeningen met 10 woningen voor sociaal urgenten Spoedzoekers: Monitoring 1 x per half jaar van de lotingmodule in WiZ met de volgende indicatoren: -Minder dan 1 jaar ingeschreven en actief → Lotingaanbod. -Meer dan 1 jaar ingeschreven en actief → Inschrijfduuraanbod. De verhouding spoedzoekers/ wenszoekers is dan dezelfde verhouding als lotingmodel/ inschrijfduurmodel We evalueren of deze verdeling in de woningbehoefte spoedzoekers en wenszoekers voorziet.
2024-2027
Monitoring
a. Per kwartaal deelt Casade de cijfers over spoedzoekers met de andere partijen b. Formuleren wat opbrengst moet zijn en of dit is gehaald. Formuleren aangrijpingspunten voor Dongen en Loon op Zand. c. Beleid is gereed.
b.
Woonwagenbewoners: Woonwagenbewoners en hun kinderen, die woonachtig zijn in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk, willen we passend bij hun huishouden, inkomen en specifieke woonwens binnen een redelijke termijn huisvesten. Eind 2022 gaat er een nieuw beleid in, dat door de corporaties uit de regio en in samenwerking met Woning in Zicht uitgevoerd zal worden.
Planning: Oktober
a.
Op basis het onderzoek herijken we het aantal benodigde woningen. We betrekken daar ook marktinformatie van WiZ bij, alsmede de uitkomsten van het regionale woningmarktonderzoek. Casade herijkt haar portfoliobeleid eind 2023. We betrekken hier de uitkomsten van deze rapporten bij.
a. Herijking aantal benodigde woningen is vastgelegd. b. Afspraken gemaakt over ‘landing’ in portfoliobeleid. Beide afspraken zijn uiterlijk in besproken met
Trekker: Casade (12a) en gemeenten (12b)
W ONEN MET ZORG EN OUDERENHUISVESTING 13. In de eerste helft van 2023 is er de regionale woonzorgvisie gereed. Deze gebruiken we om de zicht te krijgen op de behoefte aan zelfstandig wonen met zorg.
11
2023
2024-2027
Monitoring Casade, gemeenten en HBV’s.
Trekker: Casade en gemeenten Planning: September
14. Versterking sociaal netwerk
a.
b. Trekker: gemeenten
15. Veilige landing kwetsbare doelgroepen in de wijk.
Versterking van het sociaal netwerk is een belangrijke pijler. Onder het thema Leefbaarheid hebben we daar afspraken over gemaakt t.a.v. regievoering (zaken niet dubbel doen), zorgen voor voldoende aanbod en zichtbaar krijgen van de verborgen groep. We gebruiken de eenzaamheidsdata (eens per vier jaar) om te kijken hoe versterking van het sociaal netwerk verloopt.
a. N.v.t. b. Eenzaamheidsdata (meest recente jaar) zijn verzameld en gedeeld. c. Afspraak GGD en HBV’s heeft plaatsgevonden.
a.
Gesprekken met gemeenten hebben plaats gevonden en zijn gedeeld.
Trekker: gemeenten
b.
Planning: September
In het programma Weer Thuis werken gemeenten, zorgpartijen en corporaties in de regio samen. Met als doel uitstromers (o.a. uit maatschappelijke opvang) een veilig thuis te geven. De gemeenten, zorgpartijen en corporaties zorgen ervoor dat uitstromers uit maatschappelijk opvang goed opgevangen worden in de wijk. In 2023 vindt er een evaluatie plaats van het eerste jaar.
Planning: mei
3.3 Nieuwbouw, Verkoop, Liberaliseren van huurwoningen, investeringen in vrije sector en koop 2023
2024-2027
Monitoring
Doel: Zorgdragen voor een evenwichtige woningvoorraad die aansluit op de woonbehoefte in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk Speerpunten: 12
2023 INSTANDHOUDING SOCIALE VOORRAAD 16. De woningvoorraad moet aansluiten op de behoefte in de drie gemeenten.
Trekker: Casade en gemeenten
17. Uitvoering van experimenten volkshuisvesting is van belang voor een sterke woningmarkt en beantwoording aan nieuwe behoeften
a. We bespreken het portfoliobeleid van Casade als dat gereed is. b. De investeringsbegroting wordt besproken tijdens bespreking begroting c. Ten aanzien van nieuwbouw, woningverbetering, sloop en verkoop leggen we de plannen van Casade voor het komende jaar per gemeente concreet vast. Naast een overzicht in aantallen, laat Casade ook haar investeringsbegroting zien. Deze aantallen zijn opgenomen in hoofdstuk vier van deze afspraken. d. Bij woningverbeteringsplannen of plannen voor sloop/nieuwbouw informeren we de betreffende huurdersorganisatie voordat huurders ingelicht worden. In het werkproces maken we hierover uitvoeringsafspraken. e. In 2023 bespreken we de gegevens van Woning in Zicht opnieuw. We kijken of we zo meer inzicht krijgen in de wensen van woningzoekenden. Na de analyse bespreken we de uitkomsten van de analyse met de huurdersbelangen-verenigingen en mogelijk de dorps- en wijkraden over het woonruimteverdeelbeleid in de kleine kernen. We pakken nieuwe kansrijke initiatieven in overleg samen op. Casade en de gemeente Waalwijk werken samen aan de ontwikkeling van Skaeve Huse.
2024-2027
Monitoring a. De transformatieopgave is besproken b. Aantallen per gemeente liggen vast en investeringsbegroting is gedeeld. c. Beeld van de woonwensen in kleine kernen vanuit WiZ is besproken met HBV’s en dorps- en wijkraden. Planning: December -Januari, na de begroting
Er is een overzicht van nieuwe woonconcepten om verder te onderzoeken.
Trekker: Gemeenten Planning: juli
13
2023 18. Om rechtstreeks grond te kunnen leveren aan Casade, moeten gemeenten in beleid duidelijk zijn over de toevoeging van sociale huurwoningen. (Didam arrest) Ondanks het Didam arrest willen we de mogelijkheid open houden dat een gemeente rechtstreeks grond kan verkopen aan Casade.
We organiseren samen met de juristen van Casade en de gemeente(n) een sessie om de best passende mogelijkheid en/of best passende proces verkennen en uitwerken om dit doel te bereiken.
19. Het Rijk stimuleert de bouw van flexwoningen
Gemeenten en Casade werken samen aan de realisatie van flexwoningen. We proberen in elke gemeente 1 locatie te vullen in 2023: de richtcijfers zijn: Waalwijk: 40 Loon op Zand: 30 Dongen: 30
2024-2027
Monitoring Gereed eind maart 2023
In hun woonvisies geven de gemeenten duidelijk aan ze willen voorzien in de behoefte aan sociale huurwoningen en dat nieuw te bouwen sociale huurwoningen door corporaties worden geëxploiteerd. Elk kwartaal stand van zaken
Er blijft ruimte om bovenop bovenstaande afspraken met elkaar hogere aantallen te realiseren Leefbaarheid en beheersbaarheid staan hierbij hoog in het vaandel. Er komt een goede mix/verdeling van doelgroepen en type woningen.
20. Sommige gemeenten leggen (in hun huisvestingsverordening) vast dat sommige woningen in de gemeente alleen door particulieren aangekocht kunnen en niet door bedrijven. (De zogenaamde opkoopbescherming)
Bij het opstellen of herzien van de huisvestingsverordening wordt de aankoop of verhuur door woningcorporaties buiten de opkoopbescherming gelaten.
Oktober 2023
14
15
3.4 Duurzaamheid, Energiezuinigheid en Kwaliteit 2023
2024-2027
Monitoring
Doel: Zorgdragen voor een toekomstbestendige woningvoorraad in de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk Speerpunten: DUURZAAMHEID 21. Op weg naar een duurzame toekomst betekent een ontwikkeling langs drie sporen: Energie; Biodiversiteit en klimaatadaptatie (water en groen); Duurzaam consumeren en produceren. Realisering van een duurzame toekomst is daarmee een brede maatschappelijke opgave die om een integrale (en geen verkokerde!) aanpak vraagt. Afstemming is noodzakelijk voor een structurele duurzame aanpak. Omdat het om een brede aanpak gaat, dient het overleg ook afdelingsoverstijgend te zijn en wordt dit gecoördineerd via het bestuurlijk vastgoedoverleg. Trekker: Casade en gemeenten
a. Jaarlijks stemmen Casade en de drie gemeenten op tactisch niveau af in het kader van aanpak in wijken en buurten: - Welke grotere projecten zijn er de komende jaren gepland in elke wijk. - Waar vermindering gasgebruik of van het gas af; - Waar gaat straat open; - Stikstof. Deze afstemming wordt gecoördineerd vanuit het vastgoedoverleg van gemeente en Casade. We betrekken hier ook het waterschap bij. b. Halfjaarlijks zoomen we meer praktisch per gemeente verder in op de (duurzaamheids)projecten van Casade die lopen in de gemeente. We doen dit met de afdelingen: vergunningverlening, de experts van klimaatadaptie, duurzaamheid en openbare werken. c. Bij uiteenlopende activiteiten in de wijk (variërend van renovatie, sloop/nieuwbouw, maar ook initiatieven bewoners, ZAV’s, wordt duurzaamheid als standaard ‘kans’ meegenomen. Denk hierbij aan het verkennen van mogelijkheden op het gebied van ontstenen, hittestress en circulariteit.
a. Afstemming heeft plaats gevonden. b. Afstemmingen hebben plaats gevonden Planning: Maart, November
16
2023 22. Duurzaam wonen: Verduurzaming betekent gedragsverandering van huurders en bewoners van particuliere woningen. We coachen en sturen op dit gedrag.
2024-2027
Monitoring
a. Gemeenten, Casade en HBV’s stemmen jaarlijks de acties gericht op gedragsbeïnvloeding op elkaar af. We zetten ondersteunende partijen en lokale initiatieven in en benoemen twee wijken per gemeente om integraal (gericht op huurders en eigenaar/bewoners) aan de slag te gaan. b. We toetsen het resultaat aan de hand van de postcode gebruiksgegevens van Enexis. 2020 is het startjaar. Elk jaar kijken we of het energiegebruik daalt. c. Voor het corporatiedeel zet Casade NOMcoaches in voor het gebruik van een Nul-Opde-Meterwoning (energiezuinige woning).
a. De acties zijn benoemd en afgestemd. b. Toetsing op het energiegebruik daalt. c. De energiecoaches zijn aan de slag en het aantal afgelegde bezoeken is in beeld.
Casade en gemeenten werken de circulariteitsgedachte gezamenlijk verder uit in: - Aanbestedingsbeleid; - Ondersteuning deel-economieën; - Voor eigen vastgoed en gebouwomgeving zoals erfafscheidingen; - Overige zaken.
De circulariteits-gedachte komt zichtbaar terug in de eerste beleidsterreinen.
CO2-reductie (in kg)
Er is in beeld hoever we zijn in realisering van een CO2 neutrale woningvoorraad.
Planning: Mei/juni als input voor het bod
Trekker: Casade en gemeenten
23. Circulariteit is essentieel om verdere structurele verduurzaming mogelijk te maken.
Trekker: Gemeenten
24. Casade heeft als doel om in 2050 een (gemiddeld) CO2-neutrale woningvoorraad te hebben, waarin het gezond, comfortabel en betaalbaar wonen is. Volgens “Route CO2neutraal Casade” betekent dit dat de warmtevraag bij de gehele woningportefeuille is gereduceerd en de energie duurzaam is opgewekt. Het wooncomfort en binnenklimaat zijn sterk verbeterd. Trekker: Casade
Jaar 2020 2021 2022 2023
Doel (gemiddeld) 1,7 mln. 1,7 mln. 1,7 mln. 1,7 mln.
Realisatie/ verwachting 1,6 mln. 1,4 mln. 2,1 mln.
Planning: Oktober
Planning: December – Januari. Na de begroting
Noot: omdat per 1/1/2021 de NTA 8800 in werking treedt zullen de uitkomsten van de energieprestatie van ons woningbezit gaan wijzigen (inherent aan andere rekenmethode). Dus ook de CO2-reductie.
17
2023
2024-2027
Monitoring
De verwachting van 2021 en 2022 is mede afhankelijk van de oplevering van de eerste flats in Bloemenoord in Waalwijk.
25. Transitie Visie Warmte In 2023 wordt verder uitvoering gegeven aan de transitie visie warmte (TVW) die in december 2021 is vastgesteld. In de lokale TVW's is o.a. opgenomen wanneer welke wijken van het gas af gaan en hoe gemeenten, Casade, huurdersvertegen-woordiging, inwoners en overige partijen hierin een rol hebben en samenwerken.
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het verder opstellen en implementeren van de uitvoeringsprogramma’s TVW. In 2023 moet deze implementatie starten.
Onderling af te spreken.
In de eerste helft van 2023 maken we een afspraak hoe de gemeenten een bedrag op kunnen nemen in hun begroting waarmee ze de woonomgeving van projecten van Casade duurzaam in kunnen richten.
Planning: Juni
Trekker: Gemeenten
26. Woonomgeving duurzaam inrichten
18
3.5 Leefbaarheid 2023
2024-2027
Monitoring
Doel: Zorgdragen voor en het verhogen van, de aantrekkelijkheid van een straat, buurt of wijk. Door het goede te stimuleren: dat bewoners mee kunnen doen in het sociaal-maatschappelijk verkeer, ondersteunen van bewonerscollectieven en het bestrijden van het kwalijke, zoals ondermijning, vereenzaming. Speerpunten: ARMOEDEBESTRIJDING 27. We hebben een preventief en vroeg signalerende aanpak bij betaalproblemen. Zo voorkomen we dat er hierdoor problemen ontstaan ‘achter de voordeur’
a.
b.
c.
d.
Casade signaleert en begeleidt haar huurders naar budget coaching of schuldhulpverlening. De gemeente heeft (van rechtswege) de regie om betaal- of schuldproblemen op te pakken. Gemeenten en Casade komen minimaal 2 x per jaar bij elkaar om de samenwerkingsafspraken op het vlak van vroegsignalering en doorverwijzing te evalueren; Casade heeft een monitor ontwikkeld waarin de huurachterstanden o.a. geografisch inzichtelijk zijn en gaat deze informatie in 2023 gericht inzetten; In 2023 maken we (Casade in samenwerking met de 3 afzonderlijke gemeenten) een plan van aanpak Energiearmoede. Planning: februari + september.
Trekker: Casade en gemeenten
28. We streven ernaar dat er geen woningontruiming plaatsvindt op basis van huurachterstand. Trekker: Casade en gemeenten
a.
Gemeente en Casade maken per dreigende casus een maatwerk- hulpplan waarbij huisvesting is geborgd. Indien nodig maken we hierover financiële afspraken.
a. Aantal maatwerkhulpplannen b. Besliskader is vastgesteld. 19
2023
2024-2027
Monitoring
b.
Gemeenten en Casade stellen een besliskader op ter ondersteuning van dit maatwerk.
Planning: februari voor het komend jaar.
a.
Jaarlijks is er een strategisch-tactisch overleg waarin de aanpak wordt bepaald, hierbij is aandacht voor onder andere o Bestrijding van eenzaamheid o Gezamenlijk optrekken bij overlast o Zelfbeheer van bewoners in de sociale of fysieke omgeving o Benoemen van indicatoren waaraan we afmeten of een aanpak is gelukt.
a. Het overleg heeft plaats gevonden.
W IJKGERICHT WERK 29. Sociaal-Maatschappelijk: Voor die buurten of wijken waar dat van toepassing is; een aanpak wat betreft wijkgericht werk die door de netwerkpartners of extern wijkteam is geformuleerd
Planning: November voor het komend jaar.
Trekker: Gemeenten
30. Gebiedsgericht werken a. De druk op de leefbaarheid van de buurten neemt toe, de doelgroep verandert en de vastgoedopgave brengt dynamiek in de wijken mee. Dat vraagt om een andere manier van samenwerken.
b.
c.
31. Vastgoedsturing: De vastgoedprojecten van Casade of infrastructurele projecten van gemeenten geven de externe wijkteams/netwerkpartners een kans /om ‘achter de voordeur te komen’ wat betreft hulp-zorgverlening dan wel een mogelijkheid om sociale cohesie in buurten te versterken en buurtbewoners te betrekken en activeren.
a.
Casade wil toe naar een integrale wijkbenadering in alle gemeenten, meer samenhang, minder versnippering. Jaarlijks benoemen we per gemeente de wijken en buurten waar meerjarige afspraken wijkgericht werken van toepassing zijn. Casade gaat het werken met wijkvisies en wijkplannen verder ontwikkelen in 2023 en zoekt hierbij de samenwerking met de gemeenten.
a.
Per gemeente zijn de wijken benoemd
Per vastgoedproject is er aandacht voor de kansen op gebied van leefbaarheid en zijn ook als acties in het project geformuleerd. Hierbij wordt actief ingezet op participatie van bewoners. Vanuit Casade wordt hierin afgestemd en waar mogelijk de samenwerking gezocht met maatschappelijk werk en de gemeenten.
a. Acties per project zijn geformuleerd. Per project worden tijdens en in evaluaties de effecten benoemd van deze wijkgerichte aanpak. b. Betrokken wijkadviseurs zijn aangesloten. 20
2023 Trekker: Casade en gemeenten
b. c.
32. De inwoners van de wijken waar Casade voornamelijk bezit heeft, ervaren hun woonomgeving als Schoon, Heel en Veilig.
a.
b. c.
d.
Trekker: Casade en gemeenten
2024-2027
Monitoring
Bij de grote vastgoedprojecten sluit, lokale HBV aan, en een wijkadviseur namens de gemeente. Casade bekijkt hoe eigenaren die tussen huurwoningen wonen, mee kunnen doen met woningverbetering.
Planning: November voor het komend jaar
Gemeenten en Casade stimuleren en faciliteren initiatieven van bewoners om het groen in hun woonomgeving bij te houden. De inzet loopt via de wijkteams. Gemeente en Casade zetten buurtbemiddeling in bij geschillen tussen buren Bij woningverbeteringstrajecten passen we na overleg met de huurders maatregelen toe die bijdragen aan het vergroten van het gevoel van veiligheid. (Bijvoorbeeld videofoon in appartementen, inbraak werend hang- en sluitwerk, e.d.) We trekken samen op in handhaving om woonfraude en ondermijnende activiteiten in huurwoningen tegen te gaan. Hierbij willen we in 2023 de mogelijkheden verkennen om de samenwerking en communicatie via de formele weg te organiseren en een gezamenlijke visie en aanpak te formuleren. Hierbij willen we nauw samenwerken met de politie.
a. Aantal initiatieven dat is opgestart. b. Aantal keren inzet buurbemiddeling. c. Aantal projecten waar dit is toegepast. Planning: Doorlopend. Februari terugkijkend op het afgelopen jaar.
21
3.6 Gemeente specifieke afspraken (Loon op Zand) 2023 Gemeente Loon op Zand en Casade trekken gezamenlijk in wat betreft de inzet van de wijk coördinatie.
Het dienstencentrum Rode Loper heeft een waardevolle functie in het realiseren van de doelstellingen van de WMO.
Voor iedere wijk is 18 uur wijk coördinatie beschikbaar’ Casade betaalt 40% en gemeente betaalt 60% De bijdrage wordt ingezet voor de pilots de Wijk-GGD ’er en Kiemuur. In 2022 bezien we of we het aantal inloopen ontmoetingspunten kunnen uitbreiden of versterken, in samenspraak met onze maatschappelijke partners (o.a. Casade, CdT en Farent).
2024-2027
Monitoring Onderling af te spreken.
Onderling af te spreken.
22
4 Investeringsoverzicht
4.2 Investeringen
In deze paragraaf geeft Casade inzicht in een aantal financiële gegevens. Het gaat over de leefbaarheidsuitgaven en de investeringen van Casade.
We geven onze beoogde investeringen hieronder weer. Investeringen x € 1.000
4.1 Investeringsruimte Dit hoofdstuk bevat een overzicht van de investeringsruimte van Casade. Van belang voor de huurdersvertegenwoordiging en de gemeenten waarin Casade werkzaam is, is daarin de verdeling van onze investeringsruimte per gemeente. Op de langere termijn moet daarin een verdeling ontstaan die eerlijk is voor elke gemeente.
2023
Ten behoeve van haar investeringen sluit Casade leningen af. De gemeenten zorgen voor de achtervang van deze leningen.
2025
2026
2027
-6.525 -15.670
-19.011
-8.057
Dongen
-14.976
Aankoop huur
-10.636
0
0
0
0
Nieuwbouw huur
-2.793
-6.182
-9.754
-12.838
0
Woningverbetering
-1.443
0
-5.562
-5.819
-8.057
-104
-343
-354
-354
0
-20.180
-35.158 -22.689
-5.704
-7.543
Nieuwbouw huur
-9.040
-22.890 -18.654
-3.922
0
Woningverbetering
-10.626
-11.335
-3.071
-818
-7.543
-514
-933
-964
-964
0
-46.733 -27.691
-43.425
-43.191
Woningverbetering (dak)
Casade voert een financieel beleid dat gericht is op financiële continuïteit op de lange termijn. De basis van dit beleid is dat wij onze schuldenlast in verhouding tot de waarde van het vastgoed in een goede balans houden. Een grote schuldenlast ten opzichte van de waarde van het vastgoed levert te veel risico op.
2024
Loon op Zand
Woningverbetering (dak) Waalwijk
-44.370
Aankoop huur
-4.364
Nieuwbouw huur
-19.279
-35.051 -11.957
-26.740
-30.542
Woningverbetering
-20.498
-11.682 -15.734
-16.685
-12.649
-229
0
0
0
0
Eindtotaal
-79.526
-88.416 -66.050
-68.140
-58.791
Dongen
19%
7%
24%
28%
14%
Loon op Zand
25%
40%
34%
8%
13%
Waalwijk
56%
53%
42%
64%
73%
Woningverbetering (dak)
Zoals hierboven beschreven kan Casade in 2023 ongeveer € 80 miljoen investeren. In de begroting 2023 zijn onderstaande investeringen opgenomen. Projecten waarover al contracten zijn afgesloten (harde projecten), worden bij naam genoemd. De overige projecten zijn in totaliteit opgenomen.
23
Nieuwbouw Nieuwbouwcomplex
NB Bloemenoord fase 2 (MGW) NB GGZ Dongen Fase 2 (Intramuraal) NB Kasteellaan (MGW) NB Lommerijk (EGW) NB Park Wijtenburg (MGW) NB Vossenberg (MGW) NB Westwaard Hoefnagel (EGW)
Transformatie en aankoop Opleverjaar
Aantal
Gemeente
132 20 75 28 63 67 6
2025 2024 2024 2024 2025 2025 2024
Waalwijk Dongen Waalwijk Waalwijk Loon op Zand op Loon Zand op Loon EGW =Eengezinswoning, MGW = Meergezinswoning, ONZ = onzelfstandige eenheid Zand
Aantal
Opleverjaar
Gemeente
SNB Akkerwinde (EGW)
6
2025
Waalwijk
SNB Baardwijksestraat (EGW)
12
2026
Waalwijk
SNB Baardwijksestraat (MGW)
48
2026
Waalwijk
SNB Heuveleind (EGW)
48
2026
Dongen
SNB Heuveleind (MGW)
48
2026
Dongen
SNB Irenestraat e.o. Waspik fase 1 (EGW) SNB Irenestraat e.o. Waspik fase 1 (MGW)
3
2026
Waalwijk
22
2026
Waalwijk
SNB LeoHendrik (EGW)
10
2026
Loon op Zand
SNB LeoHendrik (MGW)
14
2026
Loon op Zand
SNB Loonsestraat Sprang Capelle (EGW)
7
2026
Waalwijk
SNB Loonsestraat Sprang Capelle (MGW)
12
2026
Waalwijk
SNB Molenhoek (EGW)
44
2026
Waalwijk
SNB Molenhoek (MGW)
36
2026
Waalwijk
SNB Rijckevorselstraat (EGW)
19
2024
Loon op Zand
SNB Rijckevorselstraat (MGW)
31
2024
Loon op Zand
Aantal
Opleverjaar
6
2024
Dongen
7
2024
Waalwijk
Aankoop woningen
74
2023
Dongen
Aankoop woningen
25
2023
Waalwijk
TRANSF Locatie kantoor Dongen (MGW) TRANSF Locatie kantoor Vredesplein (EGW)
Gemeente
Sloop/nieuwbouw Sloop/nieuwbouw
24
Woningverbetering
Verkoopplannen Aantal geplande te verkopen woningen in beschouwingsperiode Aantal
Opleverjaar
Gemeente
Plaats
Aantal gelabeld
2024
Loon op Zand
Dongen
188
Verwachte verkopen in 2022 9
A.Bloemaertstraat verkoop gelabeld
6
Akkerwinde (7102)
14
2023
Waalwijk
Albert Rousselstraat (6608-I) Albert Rousselstraat (6608-I) verkoop gelabeld
Kaatsheuvel
120
6
94
2023
Waalwijk
Sprang-Capelle
156
8
38
2023
Waalwijk
Waalwijk
355
18
Albert Rousselstraat (6608-II)
65
2023
Waalwijk
Totaal
819
41
Albert Rousselstraat (6608-III)
29
2024
Waalwijk
Bachstraat (8014)
15
2023
Waalwijk
Berndijksestraat (3104) Berndijksestraat (3104) verkoop gelabeld
18
2024
Loon op Zand
9
2024
Loon op Zand
Dirck Boutsstraat (3204)
14
2023
Loon op Zand
Fase 3 - Dakenstroom
175
2025
Divers
4
2023
Loon op Zand
Haverkamp (13 t/m 29) (8105)
9
2023
Waalwijk
Prof.Piersonstraat verkoop gelabeld
15
2023
Waalwijk
Professor Pierson- / Talmastraat (6202)
57
2023
Waalwijk
Professor Pierson- / Talmastraat (6202)
30
2024
Waalwijk
Rembrandtstraat
96
2024
Loon op Zand
Wijnruitstraat
30
2024
Waalwijk
Woningverbetering 2024
165
2024
Divers
Woningverbetering 2025
133
2025
Divers
Woningverbetering 2026
253
2026
Divers
Woningverbetering 2027
253
2027
Divers
Frederik Hendrikpark verkoop gelabeld
4.3 Uitvoeringskalender 2023 Met elkaar hebben we op verschillende momenten afgesproken om de stand van zaken te monitoren. Soms één keer per jaar, soms vaker. In de tabel staat, om het overzicht te bewaren, weergeven in welke maanden van het jaar we de 32 prestatieafspraken monitoren.
25
Uitvoeringskalender 2022 Prestatieafspraak 1 9.000 betaalbare woningen (D: 1.800, L: 1.900, W: 5.300)
Jan
Feb
Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
X
2 Jaarlijkse huurverhoging
X
3 De woonlasten blijven op peil
X
4 Conclusies Kleine Kernenbeleid input voor beschikbaarheid
X
5 Monitoring gemiddelde wachttijd en zoektijd per gemeente
X
6 Onderzoek woonruimteverdeling
X
7 Monitoring aantal uitgegeven kavels met sociale grondprijs
X
8 Mogelijkheden versnelling gemeentelijke procedures 9 Uitgangspunten kansenkaart/waarde sturing per jaar
X
X
X
10 85% verhuring aan doelgroep, 15% vrij
X
11 Per kwartaal monitoring taakstelling bijz. doelgroepen
X
X
X
12 Monitoring huisvesting spoedzoekers per kwartaal
X
X
X
X X
13 Herijking aantal benodigde zelfst. won. met zorg
X
14 Versterking sociaal netwerk
X
15 Veilige landing kwetsbare doelgroepen in de wijk 16 De woningvoorraad sluit aan op de behoefte
X X
X
17 Experimenten: Overzicht nieuwe woonconcepten voor onderzoek
X
18 Tekst Didam Arrest
X
19 Flexwoningen
X
X
X
20 Opkoopbescherming
X
21 Ontwikkeling langs drie duurzame sporen
X
X
22 Acties duurzaam wonen betekent duurzaam doen
X
23 Circulariteitsgedachte komt terug in de eerste beleidsterreinen 24 Op weg naar een CO2-neutrale voorraad
X X
X
25 Transitievisie warmte
X
X
26 Woonomgeving duurzaam inrichten
X
27 Preventief en vroeg signalerende aanpak betaalproblemen
X
28 Streven: Geen enkele woningontruiming o.b.v. alleen huurachterstand
X
X
29 Aanpak wijkgericht werken
X
30 Gebiedsgericht werken
X
31 Vastgoedsturing en participatie 32 Schoon-Heel-Veilig
X X 26
Ondertekend te Dongen d.d. 19 december 2022
Wethouder Kees de Jong Gemeente Dongen
Ank Fransen Voorzitter HBV Loon op Zand
Peter Bosmans Voorzitter HBV Samen Sterk
Wethouder Ad de Jong Gemeente Waalwijk
Petra Mols Voorzitter HVOW
Joke Verlaan Interim Voorzitter HBD Dongen
Wethouder Louis Laros Gemeente Loon op Zand
Roel van Gurp Directeur-bestuurder Casade
27