RIB 61 - Septembercirculaire 2023
Tekst van het document
Aan de raadsleden
Dongen, 25 oktober 2023
Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft
: : : : :
Raadsinformatiebrief 61 J. Maas / 14 0162 Septembercirculaire 2023
Geachte raadsleden, Met deze raadsinformatiebrief die is vastgesteld in de B&W-vergadering van dinsdag 24 oktober 2023, willen we u informeren over de Septembercirculaire 2023. Deze circulaire is gebaseerd op de recent verschenen Miljoenennota van het kabinet. Circulaires Onlangs hebben we als gemeente van de rijksoverheid ontvangen de Septembercirculaire 2023 over de Algemene Uitkering van het gemeentefonds. Doorgaans verschijnen er jaarlijks drie circulaires: in mei, september en december. De Meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, de Septembercirculaire de vertaling van de Miljoenennota en de Decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De Septembercirculaire is dus de tweede van dit kalenderen begrotingsjaar. Effect Septembercirculaire Zoals aangegeven wordt de Septembercirculaire afgezet tegen de laatst bekende circulaire, die van mei 2023. Dit leidt tot een financiële vertaling van de effecten van de septembercirculaire. Deze effecten worden daarna onderverdeeld naar de ontwikkeling van het accres (inclusief maatstaven) en naar de taakmutaties. Effecten septembercirculaire (bedragen x €1.000) Stand Meicirculaire 2023 Stand Septembercirculaire 2023 Mutatie
2023
2024
2025
2026
2027
€ 44.945
€ 48.055
€ 48.547
€ 44.488
€ 44.356
€ 45.853
€ 49.295
€ 49.727
€ 45.560
€ 46.217
€ 908
€ 1.239
€ 1.179
€ 1.073
€ 1.861
Accres Het accres is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en overige volumecomponenten. Voor het volumedeel gold tot voor kort de “trap op, trap af” systematiek. Dit hield in dat de Algemene Uitkering meegroeide of -daalde met de rijksuitgaven. Volumedeel Sinds de Meicirculaire 2022 is het volumedeel bevroren tot en met 2025. Dit betekent dat de Algemene Uitkering niet meer wordt aangepast voor volumeontwikkelingen. Bij de Voorjaarsnota 2023 is besloten om de volumeontwikkeling vanaf 2027 te bepalen op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Feitelijk is dit de nieuwe werkwijze die in plaats is gekomen voor de voormalige systematiek “trap op, trap af”. Loon- en prijsdeel Voor de jaren tot en met 2026 geschiedt de index voor loon-prijsontwikkeling op basis van de CPBraming van de loonvoet sector overheid, index materiele overheidsconsumptie en overheidsinvesteringen. Hierbij wordt een verdeling van 60% loonontwikkeling, 20% consumptie en 20% investeringen aangehouden. Vanaf 2027 volgt de indexatie voor inflatie de prijs bbp van het lopend jaar. BTW-compensatie Gemeenten mogen de BTW die ze betalen declareren bij het BTW-compensatiefonds. Sinds een aantal jaren kent dit fonds een maximum.
Declareren de gemeenten meer BTW dan er in het fonds beschikbaar is, dan wordt dit verrekend met de Algemene Uitkering. Wordt er minder gedeclareerd, dan wordt er een bedrag toegevoegd aan de Algemene Uitkering. Naar nu blijkt wordt in 2023 minder gedeclareerd dan er beschikbaar is, in deze septembercirculaire wordt al vast een voorschot verstrekt op de afrekening die zal plaatsvinden in de meicirculaire 2024. Voor deze circulaire een voordeel. WOZ Eén van de maatstaven die van invloed is op de omvang van het gemeentefonds is de landelijke ontwikkeling van de WOZ-waarden. De stijging van de WOZ-waarden zorgt ervoor dat gemeenten meer in staat zijn om via de heffing van onroerendzaakbelasting eigen inkomsten te genereren. Vanuit die gedachte leidt een hogere WOZ-waarde tot een kleiner gemeentefonds. Bovengenoemde onderwerpen leiden tot de volgende mutaties: (bedragen x €1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
Accres en maatstaven
€ 794
€ 1.034
€ 1.045
€ 973
€ 1.865
Plafond btw-compensatiefonds
€ 447
€-
€-
€-
€ -95
Bijstelling WOZ-waarden
€ -365
€ 65
€ 67
€ 68
€ 68
Totaal
€ 876
€ 1.099
€ 1.112
€ 1.040
€ 1.838
Taakmutaties In de Septembercirculaire worden taakmutaties in beleidsuitvoering of -intensivering financieel vertaald, voor deze circulaire zijn deze beperkt, hieronder op hoofdlijnen de volgende: -
-
Bijzonder bijstand en vroegsignalering: het kabinet stelt in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. In deze circulaire is de tranche 2024 verwerkt. Betreft een incidentele baat. Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg: bijstelling van het cluster individuele voorzieningen jeugd. Veilig wonen: de veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 wordt de werkgeversverantwoordelijkheid voor hun veiligheid daarom geëxpliciteerd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Ten behoeve van een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Bij de advisering zal een breder pakket van
-
preventieve maatregelen worden gehanteerd, waaronder fysieke, elektronische en digitale maatregelen. Gemeenten dienen op basis van de nieuwe regeling het beveiligingsadvies altijd over te nemen en de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen te bekostigen. Vanuit het programma Weerbaar Bestuur wordt hier een tegemoetkoming van € 2,4 miljoen per jaar tegenover gesteld voor de periode 2023-2026 Participatie: de integratie-uitkering participatie is herijkt. Dit gaat over de gelden die worden ontvangen voor de Wet op de Sociale Werkvoorziening (Wsw). Conform afspraak worden deze gelden doorbetaald aan de Diamantgroep.
Het is belangrijk te vermelden dat met het overbrengen van gelden voor nieuwe of uitbreiding van bestaande taken het rijk verwacht dat we deze middelen ook alloceren in de gemeentelijke begroting. Dit betekent concreet dat een hogere algemene uitkering aan de batenkant ook leidt tot een verhoging van budgetten aan de lastenkant. Bij het opstellen van de bestuursrapportages monitoren we (het effect van) de inzet van deze middelen. De ontwikkeling van de taakmutaties ziet er als volgt uit: (bedragen x €1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
Bijzondere bijstand en vroegsignalering
€-
€ 48
€-
€-
€-
Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg
€-
€ 58
€ 33
€-
€-
Veilig wonen
€7
€7
€7
€7
€-
Participatie
€ 21
€ 19
€ 18
€ 17
€ 15
Diverse kleine mutaties
€3
€9
€9
€8
€8
Totaal
€ 32
€ 141
€ 68
€ 32
€ 24
Bovenstaande taakmutaties zorgen behalve voor een hogere Algemene Uitkering ook voor hogere lasten. Er wordt door het Rijk ook verwacht dat gemeenten geld uitgeven aan extra verkregen middelen via de taakmutaties . Het totale effect van de septembercirculaire bedraagt daarmee: (bedragen x €1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
Ontwikkeling accres
€876
€1.099
€ 1.112
€ 1.040
€ 1.838
Ontwikkeling taakmutaties
€ 32
€ 141
€ 68
€ 32
€ 24
Totaal mutatie meicirculaire
€ 908
€ 1.239
€ 1.179
€ 1.073
€ 1.861
Ravijnjaar In de Begroting 2024-2027 zijn de jaren 2026 en 2027 niet sluitend. Dat komt door de reeds eerder aangekondigde ravijnjaren, een gevolg van het dalen van de Algemene Uitkering met ruim € 3 miljard. Wat dat voor Dongen betekent, staat vermeld op de pagina’s 10 en 11 van de Begroting 2024-2027. Met deze Septembercirculaire is sprake van een grote toekenning van middelen in latere jaren. Deze toekenningen zijn geen compensatie voor de ravijnjaren maar komen voort uit de te verwachte volumegroei van de uitgaven. We verwerken de baten voorkomend uit deze circulaire voor 2023 en 2024 e.v. via Berap 2023-3. Bij de Begroting 2025-2028 beoordelen we opnieuw integraal het meerjarenperspectief. Vervolg De effecten van deze Septembercirculaire zullen voor het jaar 2023 en verder worden meegenomen in Berap 2023-3. De extra baat voor 2023 is fors en komt laat in het jaar. Het is derhalve niet mogelijk deze gelden in 2023 nog uit te geven. Dit leidt tot een voordeel in de exploitatie wat zal worden verwerkt bij Berap 2023-3, daarmee zal ook de resultaat jaarrekening 2023 toenemen. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester,
Mr. H.L.M. van Noort
M.C. Bakermans
i
De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.