RIB 54 - Bijlage 1 - Jaarverslag 2022
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma Jaarverslag VTH 2022 VTH 2020 Gemeente Dongen QP Project Consultancy ’t Cour 32, 5701 MP Helmond Sherpal® Postbus 570019E AD Helmond Jules 175, Verneweg 5015 BR Tilburg +31(0492 33 07 08 +31 (0) 6 195 267 36 info@qppc.nl info@sherpal.nl www.qppc.nl www.sherpal.nl
2
Colofon Jaarverslag VTH 2022 Bestuurlijke besluitvorming 15 augustus 2023
Opdrachtgevers E. de Bonth
Auteurs Q. Cuppen W. Franssen
Dongen, 17 augustus 2023
Gemeente Dongen Hoge Ham 104 7581 AG Dongen 14 0162 info@dongen.nl www.dongen.nl
© Gemeente Dongen, alle rechten voorbehouden
3
4
Inhoud 1
2
3
4
5
6
Inleiding ....................................................................................................................................... 7 1.1
Wettelijk beleidskader......................................................................................................... 7
1.2
Interbestuurlijk toezicht ...................................................................................................... 8
1.3
Aanpak ................................................................................................................................. 8
1.4
Leeswijzer ............................................................................................................................ 8
Doelen fysieke leefomgeving en dienstverlening ..................................................................... 10 2.1
Gezondheid........................................................................................................................ 10
2.2
Landschappelijke kwaliteit ................................................................................................ 11
2.3
Stedenbouwkundige kwaliteit ........................................................................................... 12
2.4
Klimaat ............................................................................................................................... 12
2.5
Mobiliteit ........................................................................................................................... 13
2.6
Openbare orde en ondermijning ....................................................................................... 14
2.7
Dienstverleningsdoelen ..................................................................................................... 14
Algemeen................................................................................................................................... 15 3.1
Gemeenteverkiezingen 2022............................................................................................. 15
3.2
Covid-19............................................................................................................................. 15
3.3
Implementatie Beleidsplan PVTH ...................................................................................... 15
Preventie ................................................................................................................................... 17 4.1
Ingezette instrumenten ..................................................................................................... 17
4.2
Bijdrage aan doelen ........................................................................................................... 18
Vergunningverlening ................................................................................................................. 19 5.1
Reductie van het effect van een activiteit ......................................................................... 19
5.2
Binnengekomen aanvragen en meldingen ........................................................................ 19
5.3
Tijdigheid van producten ................................................................................................... 20
5.4
Bezwaar, beroep en hoger beroep .................................................................................... 20
5.5
Bijdrage aan doelen ........................................................................................................... 21
Toezicht ..................................................................................................................................... 23 6.1
Toezicht VTH ...................................................................................................................... 24
6.2
Projecten ........................................................................................................................... 26
6.3
Naleefgedrag ..................................................................................................................... 27
5
6.4
Klachten en meldingen ...................................................................................................... 28
6.5
Bijdrage aan doelen ........................................................................................................... 28
7
Handhaving................................................................................................................................ 30 7.1
Toepassing Landelijke Handhavingsstrategie .................................................................... 30
7.2
Mediation .......................................................................................................................... 30
7.3
Bestuursrechtelijk optreden .............................................................................................. 30
7.4
Strafrecht ........................................................................................................................... 31
7.5
Bezwaar en beroep handhaving ........................................................................................ 31
7.6
Bijdrage aan doelen ........................................................................................................... 31
8
Inzet ........................................................................................................................................... 34 8.1
Inzet ................................................................................................................................... 34
8.2
Kritieke massa.................................................................................................................... 34
8.3
Afstemming ....................................................................................................................... 35
9
Conclusie ................................................................................................................................... 37 9.1
Algemeen........................................................................................................................... 37
9.2
Preventie ........................................................................................................................... 37
9.3
Vergunningverlening ......................................................................................................... 37
9.4
Toezicht en handhaving..................................................................................................... 37
9.5
Inzet ................................................................................................................................... 37
10
Aanbevelingen ....................................................................................................................... 38
6
1 INLEIDING Voor u ligt het jaarverslag Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) van de gemeente Dongen over de periode januari 2022 tot en met december 2022. Het verslag biedt een overzicht van de door ons uitgevoerde werkzaamheden op gebied van VTH. Daarnaast geeft het inzicht in de bijdrage die is geleverd aan de doelen zoals deze zijn opgenomen in het PVTH-beleidsplan 2021 – 2024. Er is een onlosmakelijke samenhang tussen het voornoemde beleidsplan, het jaarverslag en het uitvoeringsprogramma. Deze samenhang is inzichtelijk gemaakt in figuur 1.
Figuur 1. De samenhang tussen het beleidsplan, uitvoeringsprogramma en jaarverslag.
1.1
Wettelijk beleidskader
In de Wet VTH zijn artikelen opgenomen om de kwaliteit van de VTH-taken te waarborgen. Deze eisen vinden hun grondslag in de VTH-kwaliteitscriteria 2.2. In de Wet VTH zijn ook eisen opgenomen waarop wordt toegezien vanuit interbestuurlijk toezicht. De grondslag hiervan is opgenomen in de Wet revitalisering generiek toezicht.
7
Het jaarverslag 2022 wordt opgesteld op basis van artikel 7.7. van het Besluit omgevingsrecht (Bor). Daarin is aangegeven dat het college van burgemeester en wethouders voor de VTH-staken, gerelateerd aan de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) een jaarverslag dient te maken. In dit jaarverslag komen de inspanningen van het afgelopen jaar, het bereiken van de gestelde doelen, de uitvoering van de activiteiten en de naleving van de gemaakte afspraken aan de orde.
1.2
Interbestuurlijk toezicht
De provincie ziet er met interbestuurlijk toezicht (IBT) op toe dat de lokale overheden hun maatschappelijke taken goed uitvoeren. De provincie doet dit aan de hand van het provinciaal Beleidskader IBT 2020-2023. In 2022 heeft de provincie een rapportage uitgebracht waarbij is gelet op de volgende prestaties: (1) tijdigheid bestuurlijke vaststelling en actualiteit van de VTH-documenten, op basis van de Wabo-beleidscyclus VTH; (2) naleving van een aantal procescriteria VTH op basis van de Wabo met bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Het IBT komt in 2022 tot de conclusie dat de gemeente Dongen voldoet met een score van 90%. Hierbij is de opmerking gemaakt dat niet uit het uitvoeringsprogramma blijkt of dit wordt afgestemd met de strafrechtelijke handhavingspartners.
1.3
Aanpak
Het integraal VTH-jaarverslag 2022 is opgesteld aan de hand van een documentenstudie, systeemonderzoek en interviews. De documenten zijn aangeleverd door de gemeente en de partners waarmee de gemeente samenwerkt. De interviews zijn gehouden met medewerkers van verschillende disciplines binnen de gemeente, die zijn belast met de vergunningen-, toezichts- en handhavingstaken. Dit om de uit de documenten geëxtraheerde data te verifiëren.
1.4
Leeswijzer
De verantwoording van de in 2022 uitgevoerde VTH-activiteiten - oftewel de controle van wat is opgenomen in het uitvoeringsprogramma 2022 - vindt plaats in dit jaarverslag. Hoofdstuk één hiervan betreft de inleiding waarin het wettelijk kader voor het VTH-jaarverslag 2022 is beschreven. Ook is hierin kort beschreven op welke wijze dit jaarverslag tot stand is gekomen. In hoofdstuk twee wordt ingegaan op de doelen zoals opgenomen in het PVTH-beleid. Hoofdstuk drie gaat in op ontwikkelingen. In de hoofdstukken vier t/m zeven wordt ingegaan op de bijdrage die de resultaten hebben geleverd aan de doelen. De inzet die nodig was om bovengenoemde resultaten te bereiken is beschreven in hoofdstuk acht. In hoofdstukken negen en tien komt de eindconclusie aan de orde en worden aanbevelingen gedaan. De verantwoording van de werkzaamheden die in 2022 door de Omgevingsdienst Midden-West Brabant (OMWB) zijn uitgevoerd, is opgenomen in het jaarverslag dat door deze dienst is uitgebracht. Dit is als bijlage toegevoegd.
8
Doelen en algemeen
9
2 DOELEN FYSIEKE LEEFOMGEVING EN DIENSTVERLENING In het beleidsplan PVTH 2021 – 2024 zijn de constateringen uit de Omgevingsscan en de ambities van de gemeente Dongen vertaald naar doelen. Aan het bereiken van deze doelen kan d.m.v. het uitvoeren van de VTH-taken een bijdrage worden geleverd. Deze doelen hebben een directe relatie met een aantal thema’s in de Omgevingswet. Zij hebben daarnaast een indirecte relatie, met aspecten zoals gezondheid, landschappelijke kwaliteit, stedenbouwkundige kwaliteit, klimaat, mobiliteit of openbare orde en ondermijning. In het navolgende worden voor de voornoemde aspecten, via de thema’s concrete relaties gelegd met de doelen.
2.1
Gezondheid
Een goede kwaliteit van het water, de bodem en de lucht (thema’s uit de Omgevingswet) bevordert de kwaliteit van leven en de gezondheid van de inwoners. Deze zijn daardoor van invloed op het algehele welbevinden van onze inwoners. Ook de inrichting van de leefomgeving beïnvloedt de gezondheid van inwoners. Deze kan worden bevorderd door het hierin creëren van faciliteiten die een gezonde leefstijl mogelijk maken. Denk hierbij aan het kunnen lopen, fietsen, sporten en spelen, maar ook aan het elkaar kunnen ontmoeten. In de onderstaande tabel zijn m.b.t. het aspect gezondheid, via de thema’s de doelen aangegeven die we willen bereiken.
10
2.2
Landschappelijke kwaliteit
Waar bij gezondheid de mens centraal staat, staat in landschappelijke kwaliteit de natuur centraal. Elk landschap is het resultaat van natuurlijke factoren en menselijke ingrepen. De mens is in de loop der tijd steeds meer zijn stempel op het uiterlijk van het landschap gaan drukken. Hierdoor vertoont de landschappelijke kwaliteit een steeds meer dynamisch karakter. De waarde die aan een landschap wordt gegeven is een zogenaamde zachte waarde. Deze waarde is namelijk moeilijk in geld uit te drukken maar heeft wel degelijk een economische betekenis. Zo kan de waarde van een woning, juist door de ligging in een groene omgeving, veel hoger zijn dan een vergelijkbare woning in een minder groene omgeving. De beoordeling van de kwaliteit van een landschap is altijd specifiek vanuit verschillende invalshoeken. Het gaat daarbij om de waardering van aanwezige kenmerken zoals verkavelingen, oude waterlopen, bodemschatten of soortenrijkdom van planten en dieren. Vaak wordt bij die beoordeling de cultuurhistorische waarde1, belevingswaarde2 en ecologische waarde3 van landschappen gehanteerd. In figuur 3 staan de relaties tussen Landschappelijke kwaliteit, thema’s en de doelen die we willen bereiken, weergegeven.
1 Archeologische, bouwkundige en historisch-landschappelijke elementen 2
De kwaliteit van onze leefomgeving, waarbij onder andere de bruikbaarheid en toegankelijkheid van belang zijn voor de beleving ervan
3 Natuurgebieden en landschapselementen, zoals houtwallen of waterlopen
11
2.3
Stedenbouwkundige kwaliteit
De stedenbouwkundige Kwaliteit is de kwaliteit van de gebouwde omgeving en de openbare ruimte. De belevings- en gebruikswaarde bepaalt de stedenbouwkundige kwaliteit van een gebied. De kwaliteit wordt beïnvloed door (maatschappelijke) ontwikkelingen zoals de druk op de woningmarkt, verdichting van stedelijke gebieden en energietransitie. De waardering van een stedenbouwkundige omgeving wordt onder andere bepaald door: de maat en schaal van de bebouwing, afwisseling tussen bebouwd en onbebouwd, het materiaalgebruik et cetera. In onderstaande tabel zijn de relaties tussen stedenbouwkundige kwaliteit, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.
2.4
Klimaat
De gemeente Dongen ziet zich als ieder ander geconfronteerd met een veranderend klimaat. Dat komt doordat er steeds meer broeikasgassen zoals CO2 in de lucht komen. Wetenschappers zijn het erover eens dat de activiteiten die door de mens zijn uitgevoerd hiervan grotendeels de oorzaak zijn. Om te bepalen of activiteiten toelaatbaar zijn is het noodzakelijk te bepalen, wat de te ambiëren regels zijn op het gebied van klimaat. Pas dan kan worden bepaald of het effect van een activiteit toelaatbaar is. In onderstaande tabel zijn de relaties tussen klimaat, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.
12
2.5
Mobiliteit
Verkeersstromen en ruimtelijke functies zijn niet los van elkaar te zien. De opmars van duurzame vervoersmiddelen en parkeren op afstand betekent minder auto’s op straat en meer ruimte voor voetgangers en fietsers. Voor mobiliteit zien we de komende jaren verschillende ontwikkelingen op het gebied van vernieuwende kleinschalige vormen van vervoer en mogelijkheden voor het reizen van deur tot deur, zoals Mobility as a Service (MaaS). De gemeente zal moeten bepalen of activiteiten een positieve of negatieve invloed hebben op haar ambities. In figuur 6 zijn de relaties tussen Mobiliteit, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.
13
2.6
Openbare orde en Ondermijning
Openbare orde en Ondermijning richt zich op de randvoorwaarden/condities waarbinnen de ondermijnende activiteit kan plaatvinden. In onderstaande tabel zijn de relaties tussen Openbare orde en Ondermijning, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.
2.7
Dienstverleningsdoelen
We werken voor en met de samenleving: onze inwoners, ondernemers en instellingen. We streven naar een samenleving die veel dingen zelf kan en verantwoordelijkheid neemt, en de samenleving kan rekenen op een dienstverlenende en faciliterende gemeente Dongen. Eén van onze kernwaarden is dat we in vertrouwen samenwerken. We zijn verantwoordelijk, doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. We hebben hierin de ruimte om zelf te bepalen hoe we dit aanpakken. Deze kernwaarde is vertaald naar doelen die we aan onze producten en diensten hebben gekoppeld. Hieronder zijn de doelen per product of dienst weergegeven Producten
Doelen
Algemeen Preventie
Kwaliteitsniveau binnen de bestaande formatieruimte. Betere kwaliteit van aanvragen. Betere spontane naleving. Spoedige duidelijkheid bij aanvragen. Adequate kwaliteit van vergunningen. De resultaten van toezicht zijn geborgd in de organisatie. Aanspraak maken op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en bedrijven. Adequate kwaliteit van beschikkingen Voltooien handhavingstrajecten
Vergunningen Toezicht Handhaving
14
3 ALGEMEEN 3.1
Gemeenteverkiezingen 2022
Op 14, 15 en 16 maart 2022 zijn verkiezingen gehouden voor een nieuwe gemeenteraad in Dongen. De resultaten van deze verkiezing hebben geleid tot een nieuw college en een bestuursakkoord. In het akkoord zijn de maatschappelijke opgaven van de gemeente en de ambities die het college daarbij heeft verwoord. Het akkoord is op 19 mei 2022 vastgesteld. De opgaven en ambities dienen ook nader te worden uitgewerkt in het PVTH-uitvoeringsprogramma 2023.
3.2
Covid-19
In 2022 heeft als gevolg van de naweeën van Covid-19 pandemie een her-prioritering van de activiteiten plaatsgevonden. De inzet die hiervoor nodig is wordt geleverd vanuit alle disciplines (vergunningverlening, toezicht en handhaving) van beide teams.
3.3
Implementatie Beleidsplan PVTH
In januari 2021 is het nieuwe Beleidsplan PVTH 2021 – 2024 vastgesteld. Het Beleidsplan PVTH geeft rekenschap van de veranderde doelen en taken door ze samen met een nieuwe probleem- en risicoanalyse te borgen in het vastgestelde beleid en daarmee voorbereid te zijn op onder andere de komst van de Omgevingswet. Vaststelling van dit PVTH-beleid was slechts stap één. De noodzakelijke tweede stap was de implementatie van dit beleid in de organisatie en in ons dagelijks werk. Omdat in 2021 niet alle stappen van de implementatie van de PVTH-beleid zijn doorlopen is ook in 2022 hier uitvoering aan gegeven. 2022 is dan ook gebruikt om de overige onderdelen van het beleidsplan PVTH te implementeren. Concreet hebben we in 2022 het risicogestuurd werken verder geprofessionaliseerd. Hiervoor hebben we verschillende stappen ondernomen te weten: het borgen van de registratie van monitoringsgegevens, verbeteren van werkprocessen en werkafspraken herzien, invoeren van tijdschrijven en de herijkte Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) inbedden in onze organisatie. De medewerkers registreren de tijd die ze besteed hebben aan bepaalde producten. Deze weekstaten geven een beeld van de hoeveelheid tijd die besteed is aan bepaalde producten. In het systeem worden de producten geregistreerd.
Voor het verbeteren van de werkprocessen en werkafspraken is een werkafspraken document opgesteld waarin o.a. alle werkprocessen beschreven zijn. Hierin staan ook de functies met bijbehorende taken beschreven. Dit geeft de organisatie een beeld welke taken er binnen het team VTH uitgevoerd worden en hoe het desbetreffende proces loopt. De Landelijke Handhavingsstrategie is onderdeel van het controlerapport sjabloon. Hiermee kan per situatie de juiste strategie bepaald worden. De bovenvermelde onderdelen worden nu door het team VTH gewaarborgd en periodiek beoordeeld. Dit is ook onderdeel van het teamplan wat periodiek gepresenteerd wordt aan de directie.
15
Preventie en Vergunningverlening
16
4 PREVENTIE In 2022 hebben we nadere inzet gepleegd op onze preventieve activiteiten. Dit heeft voornamelijk plaatsgevonden met de inzet van communicatie en voorlichting.
4.1
Ingezette Instrumenten
Door actief met burgers, bedrijven, opleidingen en sectoren in gesprek te gaan worden de belangen van onze gemeente uitgedragen en kan onwetendheid over geldende wet- en regelgeving worden weggenomen. Voorlichting Bij de start van het project m.b.t. het uitvoeren van controles op kamerverhuur aan arbeidsmigranten, is er preventief via de site informatie en infographic gedeeld. Dit over de mogelijkheden om een omgevingsvergunning hiervoor aan te vragen. Wanneer men van mening is dat een woning onterecht voor kamerverhuur wordt gebruikt kan dit worden gemeld. Resultaten project controles kamerverhuur In 2023 eindigt het project en wordt de “Eindrapportage LSI” opgesteld. Het is de verwachting dat dit rapport eind juni aan het college van burgenmeester en wethouders zal worden toegezonden. Publiciteit De getroffen voorbereidingen om in het jaarverslag 2022 de handhavingsresultaten te publiceren, zonder inzet van naming and shaming, heeft vertraging opgelopen. Afhankelijk van de beschikbare capaciteit wordt het project “publicatie van handhavingsresultaten” in het Uitvoeringsprogramma 2024 opgenomen. Communicatie Bij de afhandeling van lichte overtredingen wordt ingezet op het wegnemen van onwetendheid. In 2022 hebben we hier uitvoering aan gegeven door tijdens de controle de overtreding en het doel van de reducerende maatregel (voorschrift) toe te lichten.
Bibob De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Middels Bibob wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Om de mate van gevaar te bepalen, kan de overheidsinstantie een advies aanvragen bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB). Blijkt uit het advies dat er een gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, dan kan de bevoegde overheidsinstantie de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. In 2022 is elf keer Bibob ingezet als bestuursrechtelijk instrument. Dit heeft in 2022 niet geleid tot een weigering.
17
4.2
Bijdrage aan doelen
Wanneer regels spontaan worden nageleefd worden (beleids)doelen het efficiëntst bereikt. Om spontane naleving te bewerkstelligen, dienen normadressanten bekend te zijn met de regels en het nut en de noodzaak daarvan in te zien. Vanuit preventie wordt hierop ingezet. Bijdrage dienstverleningsdoelen Door in te zetten op voorlichten, en communicatie is een bijdrage geleverd aan het dienstverleningsdoel voor preventie zoals verwoord in paragraaf 2.7. Bijdrage doelen fysieke leefomgeving In onderstaand overzicht is weergegeven aan welke doelen, zoals opgenomen in het PVTH-beleid en samengevat in hoofdstuk twee, een bijdrage is geleverd vanuit preventie. Onderstaand is deze bijdrage kort toegelicht. Resultaatgebied
Doel
Gezondheid
Beperkte hinder van geluid, licht en geur
Landschappelijke Kwaliteit
-
Stedenbouwkundige Kwaliteit
-
Klimaat
-
Mobiliteit Openbare orde en Ondermijning
Voorkomen van onrechtmatige bewoning en uitbuiting Voorkomen dat mensen zich onveilig voelen
Door tijdens de controles het doel van de voorschriften toe te lichten is een bijdrage geleverd aan de spontane naleving. Gezien de aard van de overtredingen, zie ook hoofdstuk 2 is hier een bijdrage geleverd aan de:
Gezondheid; Landschappelijke kwaliteit; Stedenbouwkundige kwaliteit; Klimaat.
Zoals hiervoor is vermeld heeft de inzet van het bibob instrument, bij de voornoemde elf aanvragen niet geleid tot een weigering. Op grond hiervan kan worden geconcludeerd dat bij deze aanvragen geen sprake was van ondermijning. Er is daardoor een preventieve positieve bijdrage geleverd in het aanpakken en voorkomen van ondermijning.
18
5 VERGUNNINGVERLENING Een activiteit binnen de fysieke leefomgeving is vergunningplichtig, wanneer deze verboden is op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) of op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente Dongen. Voor deze activiteit is dan een vergunning nodig, tenzij deze voldoet aan de eisen uit de algemene regels. Is de activiteit op basis van de algemene regels meldingsplichtig, dan moet een melding worden ingediend. Indien het te beschermen belang daar aanleiding toe geeft kunnen maatwerkvoorschriften worden opgesteld. De gemeente bewaakt de leefomgeving middels ruimtelijke plannen (bv. bestemmingsplannen). Voor plannen die niet passen binnen ons ruimtelijk beleid moet toestemming worden verkregen. Voorafgaand hieraan dient door de initiatiefnemer te worden onderzocht wat het effect is van de activiteiten die in het kader van het plan worden uitgevoerd. Tevens dient de initiatiefnemer aan te tonen welke stappen worden ondernomen om deze effecten tot een minimum te beperken. Als gemeente toetsen wij deze onderbouwingen. Hiervoor maken we, indien noodzakelijk, gebruik van de diensten van de Omgevingsdienst Midden en West-Brabant (kortweg OMWB) en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant.
5.1
Reductie van het effect van een activiteit
Met de instrumenten vergunningen en maatwerkvoorschriften kan de gemeente de effecten van een activiteit op de fysieke leefomgeving beperken. Wanneer een activiteit onder algemene regels valt, dient veelal een melding te worden ingediend of is deze zelfs volledig vrijgesteld. Op basis van een melding kan de gemeente, bijvoorbeeld wanneer de algemene regels onvoldoende bescherming bieden, maatwerkvoorschriften opstellen. Deze maatwerkvoorschriften gelden dan, net zoals bij een vergunning, specifiek voor de gemelde activiteit4. De fysieke leefomgeving wordt beschermd doordat de effecten van een activiteit worden beperkt middels direct geldende regels – mogelijk dat hiervan wel een melding moet worden gedaan en vergunningsvoorschriften en/of maatwerkvoorschriften. Mocht een initiatiefnemer een activiteit uitvoeren moet dit passen binnen de geldende regels of moet toestemming worden gevraagd.
5.2
Binnengekomen aanvragen en meldingen
Ten opzichte van de begroting 2022 ligt het aantal in 2022 ontvangen aanvragen aanzienlijk hoger. In het navolgende overzicht zijn de belangrijkste verschillen weergegeven.
4 In het PVTH-beleid hoofdstuk 4 (in het bijzonder paragraaf 4.2)is het framework uitgewerkt. In de risicoanalyse is het
reducerend effect van activiteiten door maatregelen opgenomen en uitgewerkt.
19
Realisatiefase
Uitvoeringsprogramma 2022 Activiteit Het gebruiken van een bouwwerk met gezondheidszorgfunctie met bedgebied Het gebruiken van een bouwwerk met gezondheidszorgfunctie zonder bedgebied Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk Het gebruiken van een bouwwerk met industriefunctie voor het houden van dieren
vergunningverlening realisatiefase aantal gepland aantal aangevraagd 0 1 6 29 126 250 2 5
Beëindigingsfase
Uitvoeringsprogramma 2022 vergunningverlening Activiteit Slopen slopen ogv ruimtelijke regels houtopstand te vellen of te doen vellen,
beeindigingsfase aantal gepland 42 1 55
aantal gerealiseerd 48 1 8
Als wordt gekeken naar de totalen van de voorgaande jaren, dan is de toename bij activiteit bouwen een uitschieter en mag daardoor nog niet structureel worden genoemd. Het is echter in 2023 belangrijk om te monitoren of deze ontwikkeling zich doorzet. Voor wat betreft de benodigde capaciteit bleek dat de toename van het volume niet heeft geleid tot een capaciteitstekort. De toename van het volume werd namelijk veroorzaakt, doordat er veel meer “niet complexe” (kleinere/eenvoudige bouwwerken) aanvragen zijn ontvangen dan normaliter het geval is. Daarnaast zijn er minder “complexe” (grotere bouwwerken) aanvragen ontvangen. Omdat de afhandeling van de laatstgenoemde aanvragen veel meer tijd kost, kon de hierdoor vrijgevallen tijd aan de afhandeling van de toename van de “niet complexe” aanvragen worden besteed.
5.3
Tijdigheid van producten
Voor het nemen van een besluit op een ontvangen vergunningaanvraag geldt een wettelijke termijn van acht weken (reguliere procedure) of zesentwintig weken (uitgebreide procedure), die verlengd kan worden als dat nodig is om de vergunning te kunnen afhandelen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de vergunningaanvraag zeer complex is. In 2022 is eenmaal een Lex silencio Positivo (een van rechtswege verleende vergunning) afgegeven. De overige aanvragen zijn behandeld binnen de wettelijke termijn
5.4
Bezwaar, beroep en hoger beroep
Op een vergunningaanvraag dient een besluit te worden genomen. Belanghebbenden hebben beschikking over rechtsmiddelen, zoals bezwaar en beroep, wanneer zij tegen een besluit zijn. Er zijn in 2022, 23 bezwaarschriften in behandeling genomen en vijf beroepszaken geweest.
20
5.5
Bijdrage aan doelen
Om het effect van een activiteit te reduceren heeft de wetgever voorschriften opgesteld. Deze voorschriften kunnen algemeen zijn, activiteit specifiek en zelfs gebonden aan een initiatiefnemer of locatie. Algemene en activiteit specifieke voorschriften zijn onder andere opgenomen in verschillende besluiten waarvan het Bouwbesluit 212 of de APV een voorbeeld is. Locatie-gebonden voorschriften zijn onder andere opgenomen in de verschillende plannen (omgeving/bestemming) en in vergunningen die zijn verleend. Bijdrage dienstverleningsdoelen Alle vergunningen op één na zijn behandeld binnen de wettelijke termijn. Bij één aanvraag is lex silencio positivo toegepast. Hierdoor is een substantiële bijdrage geleverd aan een spoedige duidelijkheid van aanvragen. Bijdrage doelen fysieke leefomgeving Het reducerend effect, is het effect van een maatregel (vergunningsvoorschrift) op het bruto-effect (effect dat optreedt wanneer er geen maatregelen worden genomen) van een activiteit. Uit de tabellen opgenomen in paragraaf 5.2 blijkt dat alle binnengekomen aanvragen zijn getoetst conform het toets niveau zoals opgenomen in het PVTH-beleid. Met het opleggen van voorschriften wordt, mits de voorschriften worden nageleefd, het bruto-effect gereduceerd naar het netto-effect. Resultaatgebied
Doel
Bijdrage geleverd door
Gezondheid
Aspecten die van invloed zijn op de gezondheid dienen minimaal te voldoen aan de gestelde norm, zoals lucht, bodem en ondergrond, oppervlaktewater en grondwater; Voorkomen dat mensen zich onveilig voelen
Alle afgegeven vergunningen bevatten de meest actuele normen
Er is geen lex silencio positivo afgegeven Adequate kwaliteit van vergunningen
Alle vergunningen op één na zijn tijdig beschikt Onbekend is of de aanvraag een gerechtelijke toetsing zou doorstaan omdat er geen aanvraag gerechtelijk is behandeld.
Openbare Orde en Ondermijning
Dienstverlening
Covid-19 toezicht
21
Toezicht en handhaving
22
6 TOEZICHT Het doel van toezicht is het controleren of de initiatiefnemers de betreffende wet- en regelgeving naleven bij het uitvoeren van activiteiten. Om te bepalen waar we toezicht moeten uitvoeren maken we gebruik van een probleem- en risicoanalyse, zie deel 1 PVTH-beleid Toezicht vindt plaats op basis van de vastgestelde risicoprioritering 2022, die deel uitmaakt van het Uitvoeringsprogramma 2022. Hierin staat hoeveel uur beschikbaar is voor toezicht en handhaving en waar deze uren aan worden besteed. Ons toezicht is risicogericht. Net als voorgaande jaren hebben wij afgelopen jaar, toezicht gehouden op de aspecten die in de risicoprioritering zijn aangemerkt als ‘hoog’ en ‘gemiddeld’. Wanneer er aanleiding voor was heeft her-prioritering plaatsgevonden hetgeen kan leiden tot verschuiving van taken. In 2022 is de risicoprioritering de basis geweest voor cyclisch toezicht: toezicht waarbij periodiek bewust, op basis van nalevingsgegevens, wordt gekozen welke doelgroep of activiteit gecontroleerd gaat worden. Daarnaast zetten we ook thematisch toezicht in. Deze vorm van toezicht richt zich op een specifiek probleem, voortkomend uit de probleem- en risicoanalyse, of gebied. Naast deze twee vormen hanteren we ook vraag gestuurd toezicht. Vraag gestuurd toezicht vindt plaats vanuit een aanleiding.
Dit kan zijn een vergunning die is aangevraagd of een melding die is ingediend voor een activiteit. Dit in tegenstelling tot cyclisch toezicht, waarbij de activiteit al bekend is en we periodiek toezien of de activiteit conform regels wordt uitgevoerd. Vraag gestuurd toezicht betekent ook toezicht naar aanleiding van een klacht of handhavingsverzoek. Tot slot zetten we toezicht in op ondermijning. Deze vorm van toezicht overstijgt het fysieke domein en heeft een nauwe samenhang met het sociaal domein. De uitgevoerde toezichtcontroles fungeren als input voor verschillende onderdelen van onze taken/instrumenten. Met name het naleefpercentage en het naleefgedrag vormen input voor de wijze van beïnvloeding in de toekomst. Zo zal een initiatiefnemer met een hoge mate van onwetendheid, in de toekomst anders worden gecontroleerd dan wanneer de initiatiefnemer overtredingen begaat op basis van calculerend gedrag. Wanneer naar aanleiding van toezicht overtredingen worden geconstateerd, wordt eerst gekeken of de overtreding ongedaan kan worden gemaakt binnen een hersteltermijn. Indien een overtreding niet ongedaan wordt gemaakt, leidt dit tot handhaving. De toezichthouders OOV hebben vanaf de ingang van het samenscholingsverbod vanwege Covid-19, gemiddeld zes uur in de week toezicht gehouden op dit samenscholingsverbod en naleving van andere Covid-19 regels.
Als gevolg van deze inzet is toezicht op verschillende activiteiten die in het uitvoeringsprogramma 2022 zijn opgenomen niet uitgevoerd.
23
6.1
Toezicht VTH
Toezicht vindt plaats op basis van de vastgestelde risicoprioritering 2022, die deel uitmaakt van het Uitvoeringsprogramma 2022. Hierin staat hoeveel uur beschikbaar is voor toezicht en handhaving en waar deze uren aan worden besteed. Ons toezicht is risicogericht. Net als voorgaande jaren hebben wij dit jaar toezicht gehouden op de aspecten die in de risicoprioritering zijn geprioriteerd als ‘hoog’ en ‘gemiddeld’. Wanneer er aanleiding voor is zal her-prioritering plaatsvinden wat kan leiden tot een verschuiving van taken. Vraaggestuurd toezicht Vraaggestuurd toezicht vindt plaats vanuit een aanvraag of melding (activiteitgericht). Vraaggestuurd toezicht vindt eveneens plaats op basis van een klacht of handhavingsverzoek. Op basis van een aanvraag of een melding die een initiatiefnemer doet voor het uitvoeren van een activiteit, wordt -op basis van het risico- toezicht uitgevoerd. In onderstaande tabellen is op basis van de risico’s en toezichtstrategie aangegeven met welke frequentie de activiteit wordt gecontroleerd. Bij ‘aantal’ voor zowel realisatie- als beëindigingsfase wordt het aantal verwachte aanvragen voor de activiteiten in 2022 weergegeven. Het kengetal bedraagt een gemiddelde schatting van de tijdbesteding per controle. Onderscheid wordt gemaakt in vraaggestuurd toezicht in de realisatie(bouw)fase en vraaggestuurd toezicht in de beëindigings(sloop)fase.
Voor de uitvoering van de in de tabellen opgenomen toezichtstaken is 535 uur geraamd. Realisatiefase Toezicht in de realisatiefase is vraaggestuurd. Dit houdt in dat toezicht wordt uitgevoerd naar aanleiding van een vraag. Dit kan een melding voor het controleren van constructieve onderdelen betreffen, maar het kan ook om een klacht gaan. Klachten zijn uitgewerkt in paragraaf 6.4. In 2022 zijn 203 controles uitgevoerd. In onderstaande tabel is aangegeven wat de geraamde controles zijn en de uitgevoerde controles uitgesplitst naar activiteit. Tabel 1: vraaggestuurd toezicht in realisatiefase
Uitvoeringsprogramma 2022 Activiteit Een weg aan te leggen of verandering te brengen in de wijze van aanleg van een weg Een uitweg te maken, te hebben of te veranderen of het gebruik daarvan te veranderen, Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met woonfunctie (geen woonwagen) Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met bijeenkomstfunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met gezondheidszorgfunctie met bedgebied Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met gezondheidszorgfunctie zonder bedgebied Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met industriefunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met industriefunctie voor het houden van dieren Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met lichte industriefunctie Het realiseren/verbouwenvan een bouwwerk met kantoorfunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met logiesfunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met onderwijsfunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met sportfunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met winkelfunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk met overige gebruiksfunctie Het realiseren/verbouwen van een bouwwerk geen gebouw zijnde Het realiseren/verbouwen van een monument
Toezicht realisatiefase aantal geraamd aantal uitgevoerd 0 0 6 1 83 121 10 13 2 0 1 3 3 2 3 0 12 1 4 1 3 6 2 6 2 4 5 7 4 22 3 16 2 0
24
Het werkvolume van het toezicht is ook door de stijging van het aantal aanvragen toegenomen. Dit doordat er veel meer “niet complexe” (kleinere/eenvoudige bouwwerken) vergunningen zijn verleend dan normaliter het geval is. Er zijn echter minder “complexe” vergunningen verleend. Omdat het toezicht op de laatstgenoemde vergunningen veel meer tijd kost, kon de hierdoor vrijgevallen tijd aan het toezicht op de toename van de “niet complexe” vergunningen worden besteed. Daarnaast zijn er via detachering ook twee senior toezichthouders ingehuurd. Zij hebben relatief minder tijd nodig voor een controle dan de junior toezichthouder die in 2022 de gemeente heeft verlaten.
Sloop/beëindigingfase Het toezicht in de sloop en beëindigingsfase is vraaggestuurd. Dit houdt in dat toezicht wordt uitgevoerd naar aanleiding van een vraag. Dit kan een melding betreffen maar ook een klacht omvatten. Toezicht op de sloopfase waar enkel asbest wordt verwijderd wordt uitgevoerd door de Omgevingsdienst Midden West Brabant (OMWB). In het jaarverslag van de OMWB wordt ingegaan op de resultaten van het toezicht. Bij sloopwerkzaamheden waar geen asbest bij is betrokken houdt de gemeente toezicht. Cyclisch toezicht Cyclisch toezicht kenmerkt zich doordat de activiteit al bekend is of inzichtelijk is waar activiteiten veelvuldig voorkomen. Op deze activiteiten wordt periodiek toegezien of deze de conform regels (reducerende maatregelen) wordt uitgevoerd. Op basis van een probleem- en risicoanalyse5 en toezichtstrategie6 wordt bepaald met welke frequentie een activiteit, object of inrichting wordt gecontroleerd. Ondermijning Op het gebied van ondermijning zijn verschillende taken uitgevoerd. Voor een goede reactie op de signalen over (ondermijnende) criminaliteit is een actuele, complete én integrale informatievoorziening essentieel. Afgelopen jaar is er voor het eerst gewerkt met een informatieoverleg binnen de gemeente Dongen. In het licht van de aanpak van ondermijnende criminaliteit is het belangrijk om het informatieknooppunt verder te ontwikkelen.
Deze doorontwikkeling is een onderdeel van de verdere aanpak ondermijnende criminaliteit, en sluit aan bij de aanpak van de Taskforce Brabant Zeeland op dit gebied. In 2022 is ingezet op informatie en bewustwording. Zo is er via social media een informatie- en stimuleringscampagne gevoerd met betrekking tot 'WhatsApp fraude' en is er een bewustwordingsavond georganiseerd voor de gemeenteraad over de feitelijke zaken en gevaren van drugslabs en hennepteelt in woonwijken en buurten binnen de gemeente Dongen. Tot slot is in 2022 ingezet op gecoördineerde handhaving. Er worden maandelijks integrale multidisciplinaire controles georganiseerd op verdachte panden en op persoonsniveau in samenwerking met de verschillende netwerkpartners.
5
De probleem en risicoanalyse worden herzien, zie ook paragraaf 1.2
6 Onderdeel van de nalevingsstrategie
25
Brandveiligheid (brandveilig gebruik) Naast cyclisch toezicht is er ook vraaggestuurd toezicht. Dit betreft klachten en bedrijfsmeldingen. In 2022 zijn 62 controles toezicht op brandveiligheid uitgevoerd. De constateringen tijdens toezicht geven geen aanleiding om het beleid m.b.t. het naleefgedrag aan te passen. Vrije veld toezicht Het team OOV voert haar taken uit middels vrije veld toezicht (surveillance). Met vrije veld toezicht wordt gebiedsgericht gecontroleerd. Het doel van vrije veld toezicht is veelal het opsporen van (illegale) activiteiten. Binnengekomen klachten en meldingen kunnen in het vrije veld toezicht worden gebruikt om de pakkans te vergroten. Op basis van SHERPAL®Lite en de toezichtstrategie wordt tijdens het vrije veld toezicht op de volgende activiteiten gecontroleerd:
Vuurwerk en carbidschieten; Loslopende dieren; Dumpen (drugs)afval; Parkeren en weggebruik, inclusief defecte voertuigen; Voorwerpen op of aan de openbare weg plaatsen; Samenscholen aan de openbare weg.
Toezicht in de openbare ruimte vindt plaats door onze Buitengewoon Opsporing Ambtenaren. Door de BOA is op verschillende activiteiten toezicht gehouden. In 2022 zijn 394 controles uitgevoerd binnen het domein van het PVTH-beleid. De onderstaande cijfers betreffen het aantal eerste controles en hercontroles:
Categorie Meldingen openbare ruimte Controle verkeer Controle veiligheid en integrale dagen Hond Jeugd Karren campers en aanhangwagens Milieu Covid-19 BRP
6.2
Aantal 257 31 17 29 23 6 5 23 2
Projecten
Thema- en doeltoezicht Project veilig wonen Het project veilig wonen Dongen zit in een afrondende fase. In februari 2023 zal er een evaluatie plaatsvinden over het project, de behaalde resultaten en de eventuele noodzaak voor de
26
voortzetting hiervan (eventueel in een afgeslankte vorm zonder keten partners en volledig met eigen personeel). Tot nov 2022 zijn er in totaal 26 adressen gecontroleerd. Hiervan voldeed er geen enkele aan het opgestelde beleid van de gemeente Dongen (herzien in 2022). Bij ongeveer de helft van de adressen was een vergunning verleend of is naderhand een vergunning verleend. Bij de overige adressen is de strijdigheid beëindigd. De adressen waar een vergunning verleend is of naderhand is verleend, is gecontroleerd of het aan de gestelde eisen voldoet. Bij geen enkel adres is het tot een formeel handhavingsbesluit gekomen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat het naleefgedrag hoog is. Verkopen van tweedehands goederen In 2022 is een plan van aanpak opgesteld voor de verkoop van tweedehands goederen. Voor veel initiatiefnemers is onbekend, welke regels en randvoorwaarden hieraan gebonden zijn waardoor er een toenemend risico is dat de aangeboden goederen (bewust of onbewust) een bijdrage leveren aan heling. In 2023 wordt uitvoering gegeven aan dit plan van aanpak.
6.3
Naleefgedrag
Zoals aangegeven voeren we risicogericht toezicht uit. Dit betekent dat toezicht wordt gehouden daar waar de risico’s het grootst zijn en de naleving het slechtst. Het gevolg hiervan is dat het nalevingspercentage omlaag gaat omdat je je concentreert op de bedrijven die niet of onvoldoende naleven. Sanctionering vindt bij niet naleving plaats conform de landelijke sanctie strategie (ook wel landelijke handhavingsstrategie genoemd, LHS). In deze strategie is beschreven wanneer welke sanctie moet worden opgelegd. Zo zullen bij categorie 1 overtredingen (zware overtredingen) en/of herhaaldelijk overtreden een dwangsom en/of bestuursdwang worden opgestart. Bij lichtere overtredingen wordt een brief met hersteltermijn (waarschuwingsbrief) verzonden. Dit blijkt vaak al voldoende om de regels na te leven. Wanneer de overtreding niet ongedaan wordt gemaakt binnen de hersteltermijn wordt overgegaan tot een voornemen dwangsom/bestuursdwang. In onderstaand overzicht is in de linker tabel het naleefgedrag weergegeven, dat is gebruikt voor het opstellen van het Uitvoeringsprogramma 2022. Het naleefgedrag op basis van de uitgevoerde controles staat in de rechter tabel. Het naleefgedrag is afgezet tegen het effect. Het naleefgedrag is verwerkt in de risicoanalyse dat dient als uitgangspunt voor het uitvoeringsprogramma 2023
27
Uit bovenstaande tabellen blijkt dat er door toezicht (en handhavend optreden) een verschuiving heeft plaatsgevonden in het naleefgedrag. Door het toezicht vindt er geen bewust crimineel gedrag plaats. Overtredingen die plaatsvinden op basis van calculerend gedrag zijn met 1 toegenomen. Overtredingen op basis van de “moet kunnen” redenatie (onverschillig over de overtreding of pas in actie na strafmaatregel) is gedaald van 31 naar 25. Bij overtredingen die “goedwillend” zijn begaan is een kleine toename te zien.
6.4
Klachten en meldingen
Onderstaand is een overzicht van gegronde klachten en meldingen die een relatie hebben met onze gemeente. Klachten die (vermoedelijk) zijn veroorzaakt door provinciale bedrijven, zijn niet in de overzichten meegenomen.
6.5
Er zijn 144 klachten binnengekomen met betrekking tot horen. Door toezicht is geluidsoverlast van airco gereduceerd
Er zijn 49 klachten binnengekomen met betrekking tot ruiken. De voornaamste klachten betreffen; rotting, kadavers en weeïge lucht.
Er zijn 24 klachten binnengekomen met betrekking tot zien.
Er zijn 12 klachten binnengekomen met betrekking tot voelen.7
Bijdrage aan doelen
Waar het doel van vergunningverlening het reduceren van een effect van een activiteit is middels voorschriften, is het doel van toezicht en handhaving erop toe te zien dat de voorschriften worden nageleefd (teneinde het gereduceerde effect optreedt). Op basis van de toezichtresultaten wordt geconcludeerd dat toezicht aan de, in onderstaande tabel opgenomen resultaatgebieden, een bijdrage heeft geleverd. Indicator
Aantal gegronde klachten Aantal geconstateerde overtredingen Aantal handhavingsinterventies Aantal (her)controles Nalevingsscore
resultaatgebied Ruimtelijke Natuur en Bouwen ordening houtopstand Sloop Toezicht Toezicht Toezicht Toezicht X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X
7 Indien een melder, naast de bedrijfsmatige overlast, aangeeft gezondheidsklachten (veelal hoofdpijn, misselijk, slapeloosheid) te
ondervinden, wordt dat geregistreerd en wordt de melder door de klachtenintake er op geattendeerd dat ze m.b.t. gezondheidsklachten terecht kunnen bij de huisarts of GGD. Bij ernstige gezondheidsklachten zal de klachtenmedewerker de situatie opschalen
28
Bijdrage dienstverleningsdoelen De bevindingen van een controle worden vastgelegd in een controleverslag en bewaard in het dossier, waarmee invulling wordt gegeven aan het dienstverleningsdoel voor toezicht: “de resultaten van toezicht te borgen in de organisatie. Uitzondering hierop is OOV zij hebben een separaat systeem waar zij de resultaten van een controle in verwerken. Ook hiermee is uitvoering gegeven aan het doel. Bijdrage doelen fysieke leefomgeving Het reducerend effect, is het effect van een maatregel (vergunningsvoorschrift) op het bruto-effect (effect dat optreedt wanneer er geen maatregelen worden genomen) van een activiteit. Uit de tabellen opgenomen in paragraaf 5.2 blijkt dat alle binnengekomen aanvragen zijn getoetst conform het toets niveau zoals opgenomen in het PVTH-beleid. Met het opleggen van voorschriften wordt, mits de voorschriften worden nageleefd, het bruto-effect gereduceerd naar het netto-effect. Resultaatgebied
Doel
Bijdrage geleverd door
Gezondheid
Aspecten die van invloed zijn op de gezondheid dienen minimaal te voldoen aan de gestelde norm, zoals lucht, bodem en ondergrond, oppervlaktewater en grondwater; Behouden waardevolle bomen en nieuwe aanplantplicht. Voorkomen van onrechtmatige bewoning en onrechtmatig gebruik Voorkomen dat mensen zich onveilig voelen in gemeente Dongen;
Door toezicht is het nalevingsgedrag verbeterd van het naleven van de vergunningsvoorschriften
Landschappelijke Kwaliteit
Stedenbouwkundige Kwaliteit
Openbare Orde en Ondermijning
Toezicht op kappen van bomen om waardevolle bomen te beschermen Middels het project veilig wonen is onrechtmatige bewoning aangepakt Toezicht dat de Covid-19 maatregelen werden nageleefd
29
7 HANDHAVING Bij een constatering van een overtreding van wet- of regelgeving waar wij bevoegd gezag voor zijn, treden wij handhavend op. Deze constatering kan door onszelf gedaan worden tijdens toezichtmomenten. Een overtreding kan ook volgen uit een in- of externe melding. Bij een overtreding treden wij bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk op. Hierbij hanteren wij het uitgangspunt dat iedere overtreding passend gevolg krijgt. Hoewel alle overtredingen worden aangepakt, betekent dit niet dat repressief optreden altijd vóór andere (toezicht)activiteiten gaat. Er wordt gekeken naar de urgentie van de overtredingen. Heterdaad overtredingen en/of overtredingen waarvan directe beëindiging leidt tot het beperken van gevolgen, worden met voorrang opgepakt. Het optreden tegen de overige overtredingen, waarbij de gevolgen voor de leefomgeving beperkt zijn, wordt gepland.
7.1
Toepassing Landelijke Handhavingsstrategie
De Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) geeft aan wanneer welke instrumenten kunnen worden toegepast. Door op te maken hoe de overtredingen zijn ingeschaald wordt goed inzichtelijk hoeveel overtredingen er begaan zijn, maar ook hoe deze zijn ingeschaald. In 2022 zijn, behalve voor OOV toezicht, alle overtredingen beoordeeld op basis van de LHS.
7.2
Mediation
De gemeente Dongen past in haar handhavingsproces, wanneer de casus dat toelaat, mediation toe. Na het vaststellen van een strijdige situatie wordt geprobeerd in een persoonlijk onderhoud (o.a. keukentafelgesprek) met belanghebbenden de zaak aan te pakken/op te lossen. In 2022 is er één mediation trajecten doorlopen. Als blijkt dat deze aanpak niet het gewenste resultaat oplevert wordt opgeschaald naar de wettelijke repressieve mogelijkheden. Bij bezwaren wordt door het secretariaat van de Adviescommissie voor de bezwaarschriften bekeken of de casus voor mediation in aanmerking komt. De vakspecialisten worden hierbij betrokken.
7.3
Bestuursrechtelijk optreden
Om te bepalen of interventies leiden tot het gewenste effect wordt de bestuursrechtelijke handhaving geregistreerd. In de hierna volgde tabel is inzichtelijk hoeveel waarschuwingen, vooraankondigingen, voornemens, maar ook bestuursdwang er in 2022 zijn toegepast en afgerond.
30
Domein
Maatregel Waarschuwing bestuursdwangbesluit Bouw/verbouwfase dwangsom gedoogbeschikking Waarschuwing bestuursdwangbesluit Gebruikfase dwangsom gedoogbeschikking Waarschuwing bestuursdwangbesluit Sloop/beëindigingsfase dwangsom gedoogbeschikking Waarschuwing bestuursdwangbesluit Openbare orde dwangsom gedoogbeschikking
7.4
2022
5 3
Strafrecht
In ons beleid staat dat iedere overtreding een passend vervolg krijgt. In 2022 is hiervoor wat betreft strafrecht, geen gebruik gemaakt van de LHS om te bepalen welke handhavingsinstrumenten ingezet moeten worden.
7.5
Bezwaar en beroep handhaving
Er zijn twee lopende handhavingszaken van 2022 niet afgerond. In 2022 zijn drie handhavingszaken door de rechter behandeld en ongegrond verklaard.
7.6
Bijdrage aan doelen
Daar waar tijdens toezicht wordt geconstateerd dat de voorschriften niet worden nageleefd krijgt -afhankelijk van de LHS- de initiatiefnemer in het kader van toezicht een waarschuwingsperiode waarin de geconstateerde overtreding ongedaan moet worden gemaakt. Wanneer hier geen gehoor aan wordt gegeven wordt middels handhaving opgetreden. Bijdrage dienstverleningsdoelen Omdat er geen gerechtelijke toetsing heeft plaats gevonden heeft geen onafhankelijke beoordeling plaatsgevonden van de (adequate)kwaliteit van de producten. Wel worden de producten collegiaal getoetst om zorg te dragen dat de beschikkingen voldoen aan de adequate kwaliteit. Hiermee is invulling geven aan het dienstverleningsdoel voor handhaving.
31
Bijdrage doelen fysieke leefomgeving De geconstateerde overtredingen hebben geleid tot 5 waarschuwingen, waarna het naleefgedrag in overeenstemming is gebracht met de regelgeving. In 3 gevallen heeft het geleid tot een vervolg in de vorm van een dwangbesluit/dwangsom, waarna het gedrag in overeenstemming is gebracht met de regelgeving, dan wel de overtreding is beëindigd. Door de inzet van handhaving is het bruto effect van de activiteiten gereduceerd tot het netto effect. Hiermee is er vanuit VTH een substantiële bijdrage geleverd aan de doelen van de fysieke leefomgeving.
32
Organisatie en inzet
33
8 INZET Dit hoofdstuk bevat de informatie over de teams die het beleid en de taken VTH voor de gemeente Dongen uitvoeren. Dit zijn “Vergunningen en toezicht en Handhaving (VTH)” en “Openbare Orde en Veiligheid (OOV)” van de gemeente Dongen. De inzet van de OMWB is verantwoord in hun eigen jaarverslag.
8.1
Inzet
De geraamde capaciteit voor 2022 voor preventie, vergunningverlening, toezicht en handhaving van de teams VTH en OOV zijn in onderstaande tabel weergegeven. In totaal was er ruim 10.000 uur beschikbaar voor de uitvoering van onze VTH-taken. De capaciteit van de taken die belegd zijn bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant is niet in onderstaande overzicht opgenomen. In 2022 is per week 13 begonnen met tijdschrijven om beter inzicht te krijgen in de gemaakte uren. Omdat niet het gehele jaar is tijd geschreven zijn de uren geëxtrapoleerd. Op basis hiervan is in de laatste kolom is de aangegeven of de daadwerkelijke capaciteit hoger, lager of ongeveer gelijk was aan de geraamde uren. Geraamde uren
Functie
Gerealiseerde uren
Team VTH Vergunningverlening
2179
lager
Toezicht
1508
lager
Handhaving
1141
lager
Team OOV Toezicht
2424 Ongeveer gelijk
Handhaving
716
lager
10376
lager
TOTAAL
Dat de capaciteit lager lag is een gevolg van ziekte bij handhaving en het vertrek van een fulltime junior toezichthouder. Hierna is de functie van toezichthouder ingevuld met meerdere ervaren externen. In 2023 zal de ontstane vacature worden ingevuld.
8.2
Kritieke massa
Voor een goede uitvoering van de vergunningverlening, het toezicht en de handhavingstaken, zijn door VNG, IPO en het Rijk (I&M) landelijke kwaliteitseisen ontwikkeld. Deze zijn overgenomen in de “Modelverordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht”. In deze verordening wordt verwezen naar de set kwaliteitscriteria 2.2. De kwaliteitscriteria 2.2 bevatten criteria voor kritieke massa, inhoud en proces. De criteria voor de kritieke massa geven voor 27 deskundigheidsgebieden aan welke capaciteit, kennis en ervaring tenminste aanwezig moet zijn om de VTH-taken goed te kunnen uitvoeren.
34
Op basis van een uitgevoerde inventarisatie is m.b.t. de VTH-werkzaamheden in de gemeente Dongen t.a.v. de kwaliteitscriteria 2.2 vastgesteld dat 22 deskundigheidsgebieden voldoen aan de gestelde eisen. Bij vier deskundigheidsgebieden wordt niet voldaan aan de eisen en moet er actie worden ondernomen. In het jaarverslag 2022 wordt nader ingegaan op de kwaliteitscriteria. nr
Deskundigheidsgebieden (thuistaken) 1 Casemanagen 2 Vergunningverlening bouwen en RO
voldoet ja ja
4 Toezicht en handhaving bouwen en RO
nee
Behandelen juridische aspecten vergunningverlening Behandelen juridische aspecten 9 handhaving Behandelen juridische aspecten 10 afwijkingsbesluiten 13 Bouwfysica 15 Constructieve veiligheid 17 Sloop en asbest Stedenbouw en inrichting openbare 24 ruimte 25 Exploitatie planeconomie 8
26 Cultuurhistorie
8.3
nee nee
Toelichting
actie geen geen in 2022 onvoldoende medewerkers samenwerking andere ondanks inhuur en uitzetten gemeenten opzoeken in 2022 onvoldoende medewerkers samenwerking andere ondanks inhuur en uitzetten gemeenten opzoeken in 2022 onvoldoende medewerkers samenwerking andere ondanks inhuur en uitzetten gemeenten opzoeken
ja beperkt marktpartij uitbesteed beperkt marktpartij uitbesteed beperkt marktpartij uitbesteed
geen geen geen geen
ja
geen beperkt marktpartij uitbesteed geen in 2022 onvoldoende medewerkers samenwerking andere nee ondanks inhuur en uitzetten gemeenten opzoeken
Afstemming
In 2022 zijn de bestaande samenwerkingen voortgezet. Onderstaand wordt kort ingegaan op de samenwerking met de verschillende organisaties. Een bijzondere vorm van samenwerking is de MIA (Multidisciplinaire Integrale Aanpak) en de toezicht dagen ‘Veilig wonen’. Hierbij worden op 1 dag (enkele dagen) meerdere bedrijven/locaties gecontroleerd in samenwerking met een aantal partners. Veiligheidsregio Wekelijks vindt er ambtelijk overleg plaats tussen de gemeente en de veiligheidsregio om lopende zaken te bespreken. Omgevingsdienst Midden-Brabant Maandelijks is er een accountoverleg met de Omgevingsdienst en gemeente. Er zijn vaste agendapunten, zoals voortgang (Power BI), ontwikkelingen, lopende zaken (o.a. bestuurlijk gevoelige zaken). De afspraken van dit overleg worden vastgelegd. Regelmatig schuift er een operationeel verbinder aan voor nadere toelichting. Politie en Openbaar Ministerie Tweewekelijks vindt er ambtelijk overleg plaats tussen gemeenten en politie om lopende zaken en aandachtspunten te bespreken. Ook vindt er eens in de twee weken overleg plaats op leidinggevend niveau tussen politie en gemeenten. Eens in de zes weken is er een driehoeksoverleg tussen gemeente, politie en functioneel parket.
35
Conclusie en aanbevelingen
36
9 CONCLUSIE Het doel van het uitvoeren van de evaluatie jaar 2022 is verbeterpunten ophalen die meegenomen worden meegenomen bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma.
9.1
Algemeen
Uit de registratiesystemen (‘Squit 2020’ en ‘op Orde’) zijn beperkt betrouwbare gegeven te herleiden met betrekking tot het eerder beschikken dan de wettelijke termijn.
9.2
Preventie
Door tijdens de controles het doel van de voorschriften toe te lichten is een bijdrage geleverd aan de spontane naleving. Ook is door de inzet van voorlichting (o.a. in project veilig wonen), is een bijdrage geleverd aan spontane naleving. Met de inzet van spontane naleving is geborgd dat het gewenste netto-effect optreedt doordat de regels worden nageleefd. Hiermee is vanuit Preventie een bijdrage geleverd aan de doelen van de fysieke leefomgeving.
9.3
Vergunningverlening
Door de aanvragen te beoordelen en te toetsen en zorg te dragen dat de beschikkingen worden afgegeven die, bij naleving, zorgdragen dat het bruto effect wordt gereduceerd naar het netto-effect is de basis gelegd voor leveren van een bijdrage van de fysieke leefomgevingsdoelen.
9.4
Toezicht en handhaving
Middels toezicht wordt beoordeeld of de regels worden nageleefd en bij overtredingen, wordt middels handhaving zorggedragen dat de regels alsnog worden nageleefd. Doordat het naleefgedrag is verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren is een bijdrage geleverd aan het bereiken van de doelen van de fysieke leefomgeving.
9.5
Inzet
Omdat binnen de gemeente pas later in 2022 tijd is gaan schijven waardoor over het gehele jaar niet inzichtelijk is wat de bestede uren zijn voor de taken. Als gevolg hiervan kan alleen door het extrapoleren van de uren worden bepaald of de kengetallen kloppen en inzicht worden gemaakt waar de capaciteit daadwerkelijk is ingezet. De kwaliteitscriteria 2.2 bevatten criteria voor kritieke massa, inhoud en proces. De criteria voor de kritieke massa geven voor de taken van de gemeente Dongen van 12 deskundigheidsgebieden aan, welke capaciteit, kennis en ervaring tenminste aanwezig moet zijn om de VTH-taken goed te kunnen uitvoeren. Er zijn een aantal stappen gemaakt om te voldoen aan deze criteria. Op vier punten wordt niet voldaan en worden nieuwe medewerkets gezocht. In de krappe arbeidsmarkt is het moeilijk deze te vinden echter per 2023 zullen nieuwe medewerkers in dienst treden. Voor de criteria waar we niet aan voldoen wordt samenwerking gezocht of wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor uitbesteding.
37
10 AANBEVELINGEN Waar nodig zijn op basis van de resultaten en conclusies aanbevelingen gedaan. Deze aanbevelingen zijn hieronder weergegeven. Uit de evaluatie 2022 blijkt dat niet alle geregistreerde gegevens uit het systeem gehaald kunnen worden. Hierin zijn in 2022 wel stappen gemaakt met de professionalisering. Als gevolg van personele wisselingen blijft het adequaat registreren een aandachtspunt voor 2023. Volgend jaar streven we ernaar om periodiek inzichtelijk te maken en te rapporteren wat het naleefpercentage is voor de risicoprioritering. Hiervoor zijn in 2022 onze producten (bezoekrapporten, controleverslagen, etc.) aangepast. Deze aanpassing betreft het opnemen van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) matrix per overtreding om te bepalen welke bestuursrechtelijke of strafrechtelijke sanctie wordt toegepast. Na vaststellen van het jaarverslag het beleidsplan PVTH aanpassen. Deze aanpassing betreft minimaal het in overeenstemming brengen van de doelen en ambitie met de “omgevingsvisie” van de gemeente Dongen.