RIB 52 - Septembercirculaire 2022

Aan de raadsleden

Dongen, 11 oktober 2022

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

Raadsinformatiebrief nr. 52 J. Maas / 14 0162 Septembercirculaire 2022

Geachte heer, mevrouw, Aanleiding In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de inhoud en de consequenties van de genoemde septembercirculaire ten opzichte van de laatst bekende circulaire (mei 2022). De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ (normeringssystematiek) hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voorvloeiend uit de normeringssystematiek wordt het accres genoemd. Circulaires Onlangs is de septembercirculaire 2022 over de algemene uitkering van het gemeentefonds verschenen. Doorgaans verschijnen er jaarlijks drie circulaires. In mei, september en december. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september de vertaling van de Miljoenennota, december rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De septembercirculaire is dus de tweede van dit kalender- en begrotingsjaar. Effect septembercirculaire Zoals aangegeven wordt de septembercirculaire afgezet tegen de laatst bekende circulaire, die van mei 2022. Dit leidt tot een financiële vertaling van de effecten van de septembercirculaire.

Deze effecten worden daarna onderverdeeld naar de ontwikkeling van het accres (inclusief maatstaven) en naar de taakmutaties. Effecten septembercirculaire (bedragen x €1.000) Stand algemene uitkering meicirculaire 2022 Stand algemene uitkering septembercirculaire 2022 Mutatie

2022 € 42.992

2023 € 44.036

2024 € 43.817

2025 € 45.119

2026 € 41.799

€ 44.341

€ 44.407

€ 43.782

€ 44.714

€ 42.376

€ 1.348

€ 371

€ -37

€ -407

€ 577

Accres De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het (normerings)systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds wordt uitgedrukt in een percentage en vertaald naar maatstaven. Het percentage wordt berekend door de relevante rijksuitgaven in enig jaar te vergelijken met het daaraan voorafgaande jaar. In deze circulaire zijn de accressen vanaf 2023 tot en met 2026 bijgewerkt. Sinds de meicirculaire 2022 is het accres gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominaal deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel acces (groei rijksuitgaven). Belangrijk om te weten is dat het volumedeel voor de jaren 2022 tot en met 2025 is bevroren. Accres zal daardoor slecht nog wijzigen onder invloed loon- en prijsstijgingen. Wijzigingen in het nominale deel van de rijksuitgaven werken daardoor niet meer door in de omvang van het gemeentefonds. Daarbij wordt voor een belangrijk deel de systematiek “trap op, trap af” losgelaten wat zorgt voor meer stabiele systematiek van financiering middels het gemeentefonds.

BTW-compensatie Gemeenten mogen de BTW die ze betalen declareren bij het BTW-compensatiefonds. Sinds een aantal jaren kent dit fonds een maximum. Declareren de gemeenten meer BTW dan er in het fonds beschikbaar is, dan wordt dit verrekend met de Algemene Uitkering. Wordt er minder gedeclareerd, dan wordt er een bedrag toegevoegd aan de Algemene Uitkering. Naar nu blijkt is in 2022 meer beschikbaar dan er gedeclareerd wordt, in deze septembercirculaire wordt al vast een voorschot verstrekt op de afrekening die zal plaatsvinden in de meicirculaire 2023. WOZ Eén van de maatstaven die van invloed is op de omvang van het gemeentefonds is de landelijke ontwikkeling van de WOZ-waarden. De stijging van de WOZ-waarden (woningen) becijfert het rijk in deze circulaire op 30%. Dat betekent in de basis dat gemeenten meer in staat zijn om via de heffing van onroerendzaakbelasting hogere eigen inkomsten te genereren. Vanuit die gedachte leidt een hogere WOZ-waarde tot een kleiner gemeentefonds. Nadat vanuit verschillende kanten bezwaar is gemaakt tegen de hoogte van de waardeontwikkeling, heeft het rijk aangeven dat sprake is van een formulefout. De fout leidt in deze septembercirculaire tot een lagere Algemene Uitkering. De te hoge ontwikkeling zal worden gecorrigeerd in de decembercirculaire 2022, waardoor de Algemene Uitkering op dit punt op dat moment zal stijgen.

Eenmalige bijdrage 2026 Het rijk werkt met gemeenten aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In aanloop daartoe stel het kabinet eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar. Vertaling daarvan per gemeente is opgenomen in deze circulaire. Deze middelen zijn vrij besteedbaar: het is aan de gemeenten en provincies hoe ze die willen inzetten. Met deze extra middelen wil het Rijk de gemeenten en provincies ondersteunen in de belangrijke rol die zij vervullen richting hun inwoners. Bovengenoemde onderwerpen leiden tot de volgende mutaties: (bedragen x €1.000) Accres en maatstaven

2022 € 241

2023 € 971

2024 € 579

2025 € 272

2026 € 126

Plafond btwcompensatiefonds Bijstelling WOZ-waarden

€ 395

€0

€0

€0

€0

€ -221

€ -624

€ -634

€ -646

€ -657 € 1.138

Eenmalige rijksbijdrage Totaal

€ 415

€ 347

€ -55

€ -374

€ 607

Taakmutaties In de meicirculaire worden taakmutaties in beleidsuitvoering of -intensivering financieel vertaald, voor deze circulaire zijn dat op hoofdlijnen de volgende: •

Energietoeslag: via het wetsvoorstel eenmalige energietoeslag lage inkomens krijgen gemeenten extra geld voor de eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen, bedoeld voor gezinnen met een laaginkomen. Het betreft de tweede tranche, waarmee de energietoeslag stijgt van € 800 naar € 1.300;

• •

•

•

Asiel (Inburgering): de omvang van de doelgroep blijft stijgen, daardoor een verhoogde rijksbijdrage voor de uitvoering inburgeringstaken; Leerlingenvervoer Oekraïne: Uit de Oekraïne komen mensen naar Nederland, waaronder veel kinderen en jongeren onder de 18 jaar. We zien dat scholen en gemeenten enorme inspanningen leveren om deze leerlingen onderwijs te bieden, waaronder in sommige gevallen ook het vervoer naar school. Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan Oekraïense leerlingen; Wet Kwaliteitsborging bouw (Wkb): De wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treedt naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere projecten. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Voor de noodzakelijke voorbereidingen die nog getroffen moeten worden ontvangen gemeenten een bijdrage; Maatschappelijke begeleiding statushouders: conform artikel 18 van de Wet inburgering 2013 voorzien gemeenten in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden.

Gemeenten ontvangen voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden o in 2022 in totaal € 3,5 miljoen;

Het is belangrijk te vermelden dat met het overbrengen van gelden voor nieuwe of uitbreiding van bestaande taken het rijk verwacht dat we deze middelen ook alloceren in de gemeentelijke begroting. Dit betekent concreet dat een hogere algemene uitkering aan de batenkant ook leidt tot een verhoging van budgetten aan de lastenkant. Bij het opstellen van de bestuursrapportages monitoren we (het effect van) de inzet van deze middelen. De ontwikkeling van de taakmutaties ziet er als volgt uit: (bedragen x €1.000) 2022 2023 Energietoeslag € 570 Asiel (inburgering)

€ 29

Leerlingenvervoer Oekraïne Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Invoeringskosten Omgevingswet Maatschappelijke begeleiding statushouders Diverse kleine mutaties

€8

€ 235

Totaal taakmutaties

2024

2025

2026

€ 64

€ 50

€ 16

€ 16

€ 16

€ 16

€0

€ -56

€ -48

€ -49

€ -46

€ 933

€ 24

€ 18

€ -33

€ -30

€ 39

€ 52

Bovenstaande taakmutaties zorgen behalve voor een hogere Algemene Uitkering ook voor hogere lasten. Er wordt door het Rijk ook verwacht dat gemeenten geld uitgeven aan extra verkregen middelen via de taakmutaties Het totale effect van de meicirculaire bedraagt daarmee: (bedragen x €1.000) Ontwikkeling accres

2022 € 415

2023 € 347

2024 € -55

2025 € -374

2026 € 607

Ontwikkeling taakmutaties Totaal mutatie meicirculaire

€ 933

€ 24

€ 18

€ -33

€ -30

€ 1.348

€ 371

€ -38

€ -407

€ 577

Vervolg De effecten van deze septembercirculaire zullen voor het jaar 2022 en verder worden meegenomen in Berap 2022-3. Mocht eerder al inzet van middelen benodigd zijn waarvoor een raadsvoorstel/-besluit nodig is, dan zal dat apart aan de raad worden aangeboden waarna de effecten van de voorstel integraal zullen worden verwerkt in Berap 2022-3.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.