RIB 49 - Voortgang Transitievisie Warmte

Aan de raadsleden

Dongen, 20 juli 2021

Uw kenmerk Zaaknummer

: :

Raadsinformatiebrief nr. 49 / 2020-007474

Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: :

Astrid Egberts- Huijbregts/Bernard Lambooij / tel.14 0162 Voortgang Transitievisie Warmte

Beste raadsleden, Met deze brief willen wij u informeren over de stappen die op dit moment zijn gezet en de voortgang om te komen tot een Transitievisie Warmte (TVW). Achtergrond Vorig jaar hebben we u geïnformeerd over de start van de Transitievisie Warmte in onze gemeente. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle Nederlandse gemeenten in 2021 een Transitievisie Warmte opstellen en vaststellen. In de Transitievisie Warmte beschrijft de gemeente besparingsmogelijkheden en de hoeveelheid energie die nodig is om te voldoen aan de vraag naar warmte. Daarnaast wordt beschreven welke warmtebronnen ingezet worden en welke warmteinfrastructuur nodig is met als doel om in 2050 CO₂-neutraal te zijn. Het tussendoel is om in 2030 ten minste 20% van de woningvoorraad, dus één van de vijf woningen, aardgasvrijready te hebben, dat is het tempo zoals afgesproken in het Klimaatakkoord. Dit alles binnen de kaders van haalbaar en betaalbaar. Daarnaast zal deze Transitievisie Warmte aansluiten bij de uitgangspunten van de Regionale Energie- en Klimaat Strategie (REKS) en de Omgevingsvisie.

Wat is aardgasvrijready? Aardgasvrijready betekent dat de woning geschikt is om aardgasvrij te worden gemaakt maar dat de stap naar daadwerkelijk aardgasloos nog gemaakt moet worden. Een woning is aardgasvrijready als deze voldoende is geïsoleerd (minimaal energielabel B) en geschikt is voor elektrisch koken.

Na besluitvorming eind dit jaar van de Transitievisie Warmte door de gemeenteraad gaat de gemeente zich richten op het opstellen van wijk- of buurtuitvoeringsplannen. Hierbij betrekken we wederom de bewoners, overige gebouweigenaren en andere belanghebbenden. Pas dan worden de keuzes over de manier waarop de wijk of buurt aardgasvrij wordt gemaakt definitief. Met het opstellen van deze plannen wordt in 2022 gestart. Wat is de opgave voor Dongen? In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de aanpak zich in de periode tot en met 2030 in ieder geval richt op het isoleren, en daarmee het verlagen van het energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen, en het geschikt maken van de woningen voor elektrisch koken. Het daadwerkelijk aardgasvrij maken mag eventueel naar de daarop volgende jaren worden geschoven. De isolatieopgave voor Dongen Het isoleren tot energielabel B wordt landelijk als een haalbare en betaalbare ondergrens gezien voor

de meeste bestaande woningen en gebouwen. In Dongen voldoet ca. 35 procent van de woningen al aan energielabel B, ofwel ca. 4.000 woningen en dat betekent dat nog ruim 7.000 woningen moeten worden aangepakt. Volgens de afspraken uit het Klimaatakkoord moet Dongen 20% hiervan, ofwel 1.400 woningen (koop en huur) de komende 10 jaar verduurzamen. De opgave aardgasvrij maken voor Dongen Vrijwel alle huizen in Dongen hebben een gasaansluiting. Een zeer klein deel is reeds van het aardgas af. Dit betreft met name woningen in de Beljaart (66 woningen). Volgens de afspraken uit het Klimaatakkoord betekent dit dus dat vrijwel de hele woning- en gebouwenvoorraad in de gemeente nog aangepakt moet worden. Het streven vanuit het Klimaatakkoord is om in de gemeente Dongen in de periode tot 2030 ten minste 2.300 woningen aardgasvrij te hebben. Eventueel mag de laatste stap, (van het gas af) dus naar de daarop volgende jaren worden geschoven. Samenwerking met inwoners, raadswerkgroep en partners over invulling van de TVW De gemeente Dongen heeft de regie over de warmtetransitie en stelt een tijdspad vast wanneer wijken/ buurten verduurzaamd kunnen worden. Als onderdeel hiervan geven we de bewoners een handelingsperspectief hoe zij dat kunnen doen.

Hierin wordt rekening gehouden met wanneer een buurt, wijk of straat aan de beurt is, welke oplossing het meest geschikt zou kunnen zijn en welke maatregelen er nu al genomen kunnen worden. Dit kan de gemeente niet alleen. Dit doen we samen met de klankbordgroep (ca. 40 inwoners), raadswerkgroep, energiecoöperatie, Casade en andere stakeholders zoals Enexis en Brabant Water. De advisering en diverse analyses (technisch-, financieel- en wijkanalyses) worden door adviesbureau Antea uit Oosterhout uitgevoerd. In de bijeenkomsten is gesproken over de mogelijke strategieën om van aardgas af te gaan en welke aanpak geschikt zou kunnen zijn voor Dongen. Er zijn tot nu toe twee strategieën uitgewerkt. De eerste is het isoleren en de tweede het aardgasvrij maken. Hiervoor gaan we gebruik maken van natuurlijke momenten en koppelkansen zoals bijvoorbeeld een wijk waar de riolering moet worden vervangen eventueel te voorzien van een lokaal warmtenet (als dat realiseerbaar is). Of bij grootschalige renovatie te kiezen voor isolatie of zelfs aardgasvrij verbouwen. Deze input wordt nu verwerkt in de conceptrapportage van de Transitievisie Warmte. Voor het opstellen van de Transitievisie Warmte is met elkaar afgesproken dat we geen overhaaste beslissingen nemen. Dit vinden we erg belangrijk.

Hiermee willen we voorkomen dat we nu voor een oplossing kiezen die uiteindelijk niet goed pas bij de diverse wijken en buurten. De ontwikkelingen en innovaties volgen elkaar in een snel tempo op. We blijven de landelijke trends op het gebied van met name de ontwikkeling van warmtenetten volgen. De Transitievisie Warmte dient iedere 5 jaar te worden herzien. De voorkeur gaat er naar uit om dit vaker te doen, omdat er veel innovaties te verwachten zijn in de energietransitie. Gedacht wordt aan het gebruik van lokale netten die gevoed gaan worden door restwarmte en uiteindelijk ook waterstof, die nu al beschikbaar is voor industrie, maar in de toekomst wellicht ook geschikt is voor de gebouwde omgeving. Uit al de geopperde goede ideeën, analyses en randvoorwaarden zal dus een conceptrapportage Transitievisie Warmte opgesteld. Afgesproken is dat de conceptrapportage TVW wordt verstuurd naar de klankbordgroepleden, de werkgroep van professionele stakeholders en de raadswerkgroepleden zodat zij hier hun input op kunnen leveren. Daarna zal een definitief concept worden gemaakt die in het najaar zal worden voorgelegd aan het college en de gemeenteraad. Contactmomenten Omdat communicatie en participatie voor het opstellen van de Transitievisie Warmte en de uitwerking daarvan een belangrijk onderdeel zijn hebben we hiervoor door adviesbureau Antea Group een plan laten opstellen.

Dit helpt ons om de voortgang te bewaken en zorgvuldig om te gaan met de participatie. We hebben drie digitale sessies gehouden met de klankbordgroep bestaande uit inwoners. Twee sessies met de raadswerkgroep waarbij van elke politieke partij een raadslid heeft deelgenomen. Daarnaast is gesproken met diverse professionele partijen zoals Enexis, Brabant Water, Casade, Stowa (aquathermie), TNO (zonthermie), Ardagh (restwarmte) en de coöperatie Energie Dongen Samen Duurzaam en met collega’s van andere teams. Er is een informatieve sessie geweest met de raad en met het college/directie.

Vervolg Van de conceptrapportage Transitievisie Warmte zal, nadat de klankbordgroep, de werkgroep van professionele stakeholders en de raadswerkgroep hun input hebben gegeven, na de zomervakantie, een definitief concept van de Transitievisie Warmte worden gemaakt. In het najaar zal er dan een presentatie worden gegeven aan het college en de raad. De input die dan wordt opgehaald zal worden verwerkt waarna de vaststelling in november/december kan plaatsvinden. Effecten coronavirus Als gevolg van het coronavirus hebben alle bijeenkomsten met de klankbordgroepleden, de raadswerkgroep en de stakeholders digitaal moeten plaatsvinden. In het begin was dit voor iedereen wennen en gaf het soms beperkingen. Wij zijn blij dat -ondanks dat- de overleggen zijn gevoerd en dat dit heeft geleid tot een goede samenwerking waarbij veel input voor de Transitievisie Warmte is opgehaald. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen,

De secretaris,

De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns