RIB 39 - Oekraine update 4
Tekst van het document
Aan de raadsleden
Uw kenmerk Zaaknummer Bijlagen Contactpersoon/tel.nr. Betreft
Dongen, 11 juli 2022
: : : : :
Raadsinformatiebrief nr. 39 1 Team communicatie, 14 0162 Update opvang vluchtelingen uit Oekraïne
Beste raadsleden, geachte heer, mevrouw, Op 24 februari 2022 is Rusland Oekraïne binnengevallen. De oorlog in Oekraïne en de grote vluchtelingenstroom die dat met zich meebrengt leidde tot een verzoek van de staatssecretaris van Asiel en Migratie om op korte termijn te helpen bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Met deze raadsinformatiebrief willen wij u informeren over de ontwikkelingen betreffende de situatie Oekraïne, zowel landelijk, regionaal als lokaal.
Landelijke ontwikkelingen Communicatiemiddelen RMO en zorgverzekering Oekraïense ontheemden Per 1 juli 2022 treedt de Regeling Medische zorg Ontheemden uit Oekraïne (RMO) in werking. Het declareren van de vergoeding van medische zorg voor vluchtelingen uit Oekraïne wordt daarmee vereenvoudigd. Ook hebben vanaf 1 augustus Oekraïense vluchtelingen geen zorgverzekering meer nodig omdat zij onder de RMO vallen. Om betrokkenen (zorgverleners, gemeenten, mensen die vluchtelingen opvangen en mogelijk ook Oekraïners zelf) te informeren over de veranderingen in het declareren van zorgkosten én de wijziging in de zorgverzekering is vanuit VWS en J&V een aantal communicatiematerialen gemaakt. Leerlingenvervoer Gemeenten ontvangen een tegemoetkoming van het rijk voor leerlingenvervoer van Oekraïense kinderen. Deze tegemoetkoming zal via de decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen lopen. Het gaat om vervoer van Oekraïense kinderen naar school in de periode van 1 maart tot aan de zomervakantie op 16 juli. Het bedrag hoeft niet verantwoord te worden. De VNG voert op dit moment al gesprekken met OCW over eventuele tegemoetkoming na de zomervakantie.
Regionale ontwikkelingen Stand van zaken opvangplekken Oekraïense vluchtelingen Op dit moment zijn er binnen de drie districten (Baronie, Markiezaten en Hart van Brabant) 2569 plekken gerealiseerd. De bezettingsgraad van al deze plekken bedraagt per 11 juli 2022 96%. In de volgende tabel (peildatum: 11 juli 2022) ziet u de aantallen en bezetting per district.
Figuur 1. Registratie en verdeling vluchtelingen
Situatie derdelanders Onjuiste documentatie Er worden in de VRMWB ruim 3000 Oekraïense vluchtelingen opgevangen in opvangcentra en bij particulieren. Afspraak is dat alle vluchtelingen geregistreerd worden in de basisregistratie personen (BRP). Dit zodat er zicht is op wie waar verblijft, maar vooral dat de vluchtelingen aanspraak kunnen maken op diverse voorzieningen (opvang, zorg, leefgeld etc.) en deel kunnen nemen op de arbeidsmarkt. Een groot deel van de vluchtelingen is geregistreerd in de BRP van de gemeente waar de opvanglocatie is. Een gedeelte van de mensen die een beroep doen op de regeling tijdelijk ontheemden Oekraïne is minder goed of niet gedocumenteerd, dit betreft vooral derdelanders. Hierbij gaat het met name over ontbrekende paspoorten of Oekraïense verblijfsdocumenten. Door het ontbreken van deze documentatie is de vakspecialist van de gemeente niet in staat deze vluchtelingen in te schrijven. Triagetraject De immigratie en naturalisatiedienst (IND) is gespecialiseerd om een juiste triage te doen om het land van herkomst, naam etc. vast te stellen. Als blijkt dat de betreffende personen daadwerkelijk Oekraïense vluchtelingen zijn kan de gemeente hen inschrijven in de BRP en hebben zij recht op de eerder genoemde voorzieningen.
Indien men niet valt onder de regeling tijdelijk ontheemden Oekraïne, is men illegaal in Nederland en is het in eerste instantie een taak van de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) en Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) om terugkeer te bewerkstelligen naar het land waar men de nationaliteit van bezit. Om dit proces goed te doorlopen wordt de triage uitgevoerd door de IND, samen met een tolk, KMAR en BRP-specialist van de gemeente. In overleg met medewerkers van de IND en gemeenten is een scenario uitgewerkt met een aanpak voor de korte en lange termijn.
Aanpak korte termijn Om een snelle slag in de achterstand te maken worden op korte termijn twee triage dagen georganiseerd in opvanglocaties waar grotere groepen slecht gedocumenteerde vluchtelingen verblijven. Aanpak lange termijn De aanpak op de lange termijn vindt plaats middels structurele triage. Eén keer per maand of per twee maanden wordt triage van nieuw ingestroomde, slecht gedocumenteerde vluchtelingen centraal georganiseerd in de regio. De frequentie is afhankelijk van de instroom. Betreffende vluchtelingen kunnen op afspraak langskomen voor triage op een centrale plaats in de regio. Dit kan bijvoorbeeld plaatsvinden in Tilburg, Breda, Roosendaal of combinaties van locaties. Beperkte opvangmogelijkheid in de regio De instroom van derdelanders in de VRMWB is gering omdat er een beperkt aantal passende opvangmogelijkheden zijn. Hierdoor is de instroom van derdelanders in de VRMWB beperkt. Dit heeft een aantal redenen. Allereerst is vastgesteld dat het samen opvangen van Oekraïense mensen en derdelanders op één locatie niet goed verloopt. Door diverse redenen creëert dit spanningen en heeft dit zelfs al geleid tot escalatie. Verder speelt het aanbod op de opvanglocaties hierin een rol. Vaak betreft dit huisjes waar meerdere personen opgevangen kunnen worden.
Dit is goed te gebruiken voor opvang van Oekraïense gezinnen echter, leent dit zich niet voor alleenreizende derdelanders met verschillende culturele achtergronden. Eerste meldpunt Oekraïense vluchtelingen van Breda naar Utrecht Per 8 juli is de Crisisnoodopvang voor Oekraïense vluchtelingen aan de Claudius Prinsenlaan 12 in Breda gesloten. Deze locatie werd gebruikt voor de eerste 72-uurs opvang van Oekraïense vluchtelingen voor de hele regio Midden- en West- Brabant en bood kortstondig plek aan 200 vluchtelingen. De locatie is in maart van dit jaar geopend vanwege de verwachte grote toeloop. Vanuit dit punt werd dan vervolgens besloten op welke locatie de vluchtelingen gedurende langere tijd in de regio konden worden opgevangen. In de praktijk is gebleken dat er slechts enkele vluchtelingen per nacht werden opgevangen en daarmee is het nu niet meer efficiënt om deze plek aan de Claudius Prinsenlaan 12 open te houden. Zie bijlage 1 voor het persbericht vanuit de veiligheidsregio MWB.
Lokale ontwikkelingen Aantal vluchtelingen in Dongen Op dit moment zijn er 66 vluchtelingen (d.d. 14 juli 2022) in de gemeente Dongen opgevangen in de door de gemeente georganiseerde opvanglocaties. Hierbij zitten in totaal 18 kinderen onder de 18 jaar. Er zijn momenteel twee Oekraïense vluchtelingen bekend die verblijven bij particulieren in Dongen. Per 14-07-2022 staan er 64 Oekraïense vluchtelingen ingeschreven in de BRP. Huisvesting De huisvesting vindt plaats bij de locatie Dongepark van Mijzo, in Glorieux en in een groepswoning van Casade. De plekken in deze locaties zijn grotendeels bezet. Op dit moment voldoet de gemeente nagenoeg aan de taakstelling. In Dongen Vaart is een locatie gereed en vanaf maandag 11 juli is deze locatie in gebruik genomen. Omwonenden zijn via een bewonersbrief geïnformeerd. De locatie bij GGz wordt in gereedheid gebracht voor de opvang van vluchtelingen. Deze locatie komt in plaats van de locatie Dongepark. De daar woonachtige vluchtelingen verhuizen dan in principe naar de GGz locatie. De vluchtelingen die momenteel verblijven op de locatie Dongenpark zijn hierover via een brief geïnformeerd. Maatschappelijke partners Werkgroep Arm in Arm Arm in arm is een werkgroep van alle kerken in de gemeente Dongen en zet zich in voor mensen in kwetsbare situaties.
Vanaf het begin van de komst van de Oekraïense vluchtelingen in de gemeente Dongen heeft Stichting Arm in Arm zich als betrokken organisatie getoond. Ze voorzien de vluchtelingen na aankomst in de gemeente van leefbonnen die bij supermarkten ingeleverd kunnen
worden. Dit als overbrugging tot de vluchtelingen leefgeld hebben aangevraagd of werk hebben gevonden. Onderwijs en kinderopvang In Dongen krijgen de Oekraïense basisschoolleerlingen les op basisschool Westerkim. De ervaringen zijn positief. De vluchtelingen die voortgezet onderwijs krijgen, gaan naar het ISK in Tilburg. Leerlingenvervoer wordt daar op dit moment voor georganiseerd. De lijn in het leerlingenvervoer is dat de leerlingen zo veel als mogelijk mee gaan met regiovervoer. Daar waar dat niet lukt, organiseert Dongen zelf het vervoer. Op dit moment liggen de aanvragen voor de 2 leerlingen voortgezet onderwijs bij het regiovervoer. Wij verwachten op afzienbare termijn en in ieder geval voor de ingang van het nieuwe schooljaar het vervoer rond te hebben. Nog niet alle kinderen / jongeren zijn op een school ingeschreven. Een deel van de leerlingen volgt nu nog online les in de Oekraïne. Wij zijn met Vluchtelingenwerk in contact om te zorgen dat deze leerlingen met ingang van het volgende schooljaar conform onze leerplicht ook in een van de scholen ingeschreven zijn. Wij inventariseren de behoefte aan taalles onder de oudere kinderen / jongeren om tijdens de zomerperiode te werken aan de Nederlandse taalvaardigheid. Via vrijwillige taalcoaches is daar in Dongen een aanbod voor beschikbaar.
Sport en bewegen Er is op de opvanglocaties extra ingezet op communicatiemiddelen om het sportaanbod bekend te maken. Dat heeft geleidt tot 2 aanmeldingen bij een tennisvereniging. Op dit moment wordt samen met de vereniging en Stichting Vluchtelingenwerk geïnventariseerd of de vluchtelingen na de zomervakantie geplaatst kunnen worden in bestaande trainingsgroepen. Bij zwembad De Vennen heeft iemand zich gemeld voor zwemles voor een kind. Er wordt eerst gekeken wat het huidige niveau is, en dan bepaald of het kind kan starten. Er is de mogelijkheid geboden om bij de eerste zwemlessen een tolk ingezet om de regels rondom het zwembad uit te leggen. Proces We zullen uw raad actief informeren over de stand van zaken. Vanaf nu doen we dat via de Raadsinformatiebrief Oekraïne. Actuele informatie De volgende landelijke websites bieden informatie over de meest actuele situatie in Oekraïne en Nederland: • • •
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/russische-inval-in-oekraine https://www.vluchtelingenwerk.nl/nl/steun-oekraiense-vluchtelingen/veelgestelde-vragen-overoekraine https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/oorlog-oekraine-informatie-voor-gemeenten
Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen,
De secretaris,
De burgemeester,
Mr. H.L.M. van Noort
Drs. M.C. Starmans-Gelijns