RIB 39 - Clientervaringsonderzoek Jeugd 2022 Dongen

Aan de raadsleden

Dongen, 15 juni 2023

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

Raadsinformatiebrief nr. 39 / 2020-005716 2 Mariette de Bruijn/ 14 0162 Cliëntervaringsonderzoek (CEO) Jeugd

Geachte heer, mevrouw, Het Cliëntervaringsonderzoek (CEO) Jeugd is een jaarlijks uit te voeren wettelijke verplichting vanuit de Jeugdwet. De uitkomsten van het CEO Jeugd geven een beeld van de door cliënten ervaren kwaliteit van hulp en ondersteuning vanuit de Jeugdwet. In opdracht van de Regio Hart van Brabant, waarbij Dongen is aangesloten, voerde I&O Research in oktober en november 2022 een CEO uit onder cliënten om inzicht te krijgen in de (effecten van) jeugdhulp binnen de betrokken gemeenten. De doelgroep van het CEO Jeugd zijn cliënten (en/of hun ouders, afhankelijk van de leeftijd) die (in 2022 in het kader van de Jeugdwet) van onze gemeenten jeugdhulp hebben ontvangen. De uitkomsten van het CEO Jeugd geven een beeld van de door cliënten ervaren kwaliteit van hulp en ondersteuning vanuit de Jeugdwet. In de regio Hart van Brabant is het CEO Jeugd niet altijd op dezelfde wijze uitgevoerd: • Over de kalenderjaren 2018 en 2022 is het (kwantitatieve) CEO Jeugd uitgevoerd door een extern bureau (I&O Research). Zij stuurden een vragenlijst aan cliënten (en diens ouders) die in het jaar voorafgaand jeugdhulp hebben ontvangen. • In 2020 is eenmalig gekozen voor kwalitatief onderzoek (interviews) vanwege de coronapandemie.

• Begin 2021 heeft de Regio Hart van Brabant besloten om aan de slag te gaan met een ‘CEO nieuwe stijl’: cliënten worden op basis van het berichtenverkeer meteen al bij aanvang (wanneer er een verwijzing jeugdhulp heeft plaatsgevonden) en direct bij afsluiting (nadat de zorgaanbieder het zorgtraject heeft afgerond) van hun ondersteuningsvraag automatisch bevraagd naar hun ervaring. Om tijd en geld te kunnen investeren in de doorontwikkeling van het nieuwe CEOconcept heeft er dat jaar géén CEO Jeugd plaatsgevonden. In maart 2022 bleek dat er technische onvolkomenheden waren in de nieuwe aanpak, waardoor het helaas nog niet mogelijk was deze al te gebruiken om cliënten over 2021 te bevragen. Daarop is medio 2022 besloten nog een laatste keer het CEO in zijn oorspronkelijke vorm uit te (laten) voeren (najaar 2022 over het voorafgaande jaar). Netto is er over het kalenderjaar 2021 geen CEO Jeugd uitgevoerd. Op 1 juli 2022 is onderbouwd om uitstel bij het Ministerie te vragen voor de aanlevering van de resultaten. • De intentie is om vanaf 2023 te werken met het ‘CEO nieuwe stijl’. Om opnieuw onnodige vertraging te voorkomen is ambtelijk door de regio besloten voor het zomerreces op basis van de actuele stand van zaken en verwachting een nader besluit te nemen.

Informatie In 2022 telt de regio Hart van Brabant 4.549 jeugdhulpcliënten. Er hebben 834 cliënten de vragenlijst volledig ingevuld; een respons van 18 procent. Dit is voldoende om betrouwbare uitspraken te doen over de cliënten op regionaal niveau. Voor Dongen geldt dat 373 jeugdigen en/of hun ouders zijn uitgenodigd deel te nemen; 64 cliënten hebben gereageerd (een respons van 17%). Onder de respondenten zijn 10 jongeren en 54 ouders/verzorgers. Regionaal rapport en lokale factsheet Als bijlage bij deze raadsinformatiebrief zijn zowel het regionale rapport van dit CEO Jeugd 2022 als een factsheet met de lokale resultaten van Dongen zelf te vinden. Bij voldoende nauwkeurige gegevens kan niet automatisch verantwoord worden vergeleken Op lokaal niveau zijn de absolute aantallen respondenten altijd kleiner. Dat is van invloed op de nauwkeurigheidsmarges van die lokale cijfers. Je kunt daardoor lokaal pas verantwoord vergelijken met 2018 als een stijging of daling van een percentage groter is dan de lokale nauwkeurigheidsmarge, die voor Dongen op iets meer dan 10% ligt. Dit betekent dat je trends alleen maar op niveau van de totale regio verantwoord kunt vergelijken; hierna zijn dan ook doorgaans de regionale scores gebruikt.

Resultaat 1: Toegang tot jeugdhulp: cliënt is snel geholpen en ontvangt de hulp die nodig is Ook in Dongen weten de meeste cliënten waar ze met een hulpvraag terecht kunnen, hebben de hulp die nodig is gekregen en ervaren dit als snel. Dit komt overeen met voorgaande jaren (2016 t/m 2018). Op regionaal niveau zijn cliënten voornamelijk doorverwezen naar jeugdhulp via een huis-, jeugd- of kinderarts (51%); Dongen zit op 46%. De nieuwe inkoopstructuur per 2023 heeft als uitgangspunt dat het medisch domein jeugdigen en gezinnen naar de gemeentelijke toegang verwijst zodat daar de integrale vraaganalyse en coördinatie kan plaatsvinden. We zitten nog niet lang in deze nieuwe inkoopstructuur. Sinds 2019 wordt op de huisartsenpraktijken in de gemeente Dongen gewerkt met een Praktijkondersteuner (POH) GGZ Jeugd. Een POH GGZ Jeugd ondersteunt huisartsen in hun hulpverlening, waarbij er tevens extra expertise op het gebied van Jeugd GGZ wordt ingebracht in de praktijk. Het is een laagdrempelige hulpverleningsmogelijkheid waardoor het minder vaak noodzakelijk is om door te verwijzen naar specialistische jeugdhulp. Een kwart van de cliënten (24%) was bekend met de optie om een onafhankelijke cliëntondersteuner in te schakelen. Van deze groep heeft een kwart (26%) dit ook daadwerkelijk gedaan.

Dit zijn niet echt hoge waarden, maar de huidige vorm van het CEO levert geen achterliggende kenmerken of details die hiervoor een verklaring kunnen geven. We nemen dit mee naar het ‘CEO nieuwe stijl’. In ieder geval zijn we in mei 2023 begonnen met het via de (social) media bekendheid geven aan JeugdStem, een organisatie van vertrouwenspersonen in de jeugdzorg. Dit wordt elk kwartaal herhaald. Resultaat 2: Kwaliteit van de jeugdhulp: ruime meerderheid is tevreden Over het algemeen is in de regio en in Dongen zelf een ruime meerderheid tevreden met de jeugdhulp die zij ontvangen. Het percentage dat positief is over de verschillende aspecten van de hulpverlening zakt niet onder de 73 procent. Resultaat 3: Effect van jeugdhulp: meeste cliënten positief Het effect van jeugdhulp is onderzocht aan de hand van stellingen over vier thema’s: opgroeien, zelfstandigheid, zelfredzaamheid en meedoen in de samenleving. Ook hierop zien we weer grotendeels positieve resultaten, zowel voor de regio als voor Dongen. Wat betreft ‘meedoen in de samenleving’ ziet minder dan de helft van de cliënten verbetering in de vrijetijdsbesteding (48%) en in de relatie met vrienden en anderen (48%). In 2018 lagen deze scores boven de 60%. De vraag is in welke mate deze ontwikkeling aan jeugdhulp is gerelateerd.

Tijdens de afgelopen coronaperiode was het immers niet mogelijk om met vrienden activiteiten te ondernemen. Dit kan tot negatieve ervaringen en dus onderzoekscores leiden, maar is niet geheel hard te maken. Verder geven landelijke onderzoeken aan dat het opbouwen van vriendenkringen niet vanzelf gaat en dus de nodige tijd vraagt.

Resultaat 4: Algemene beoordeling: nut van jeugdhulp wordt beoordeeld met een ruime voldoende In het rapport zien we dat het cijfer waarmee in de regio cliënten het nut van de jeugdhulp beoordelen een 7,5 is; voor Dongen zelfs een 7,8. Dit komt sterk overeen met voorgaande jaren. In 2018 was dit voor Dongen een 8,1. Een kleine groep (9%) beoordeelt het voor 2022 met een onvoldoende (rapportcijfers 1 t/m 5), wat in 2018 ongeveer gelijk was (8%). De interpretatie van deze indicator is niet eenvoudig. Er is niets bekend over de context van de casussen, wat een goede interpretatie onmogelijk maakt. Indien er in het ‘CEO nieuwe stijl’ voor wordt gekozen om deze indicator op te nemen, zal hieraan een heldere, niet voor meerdere uitleg vatbare vraagstelling worden gekoppeld. Vervolg De Wmo Adviesraad van de gemeente Dongen is om een reactie gevraagd op het rapport Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 en de bijbehorende factsheet voor Dongen. Op 12 mei 2023 heeft zij haar reactie daarop gegeven. De Wmo Adviesraad draagt de nodige verbeterpunten aan, welke we meenemen bij de regionale doorontwikkeling van het ‘CEO nieuwe stijl’. Voorts spreekt zij de behoefte uit voortaan meer proactief te worden betrokken bij de verschillende ontwikkelingen. De Wmo Adviesraad vroeg zich in een eerder stadium al specifiek af waarom de totstandkoming van het ‘CEO nieuwe stijl’ zo moeizaam verloopt.

Wij hebben haar hierop op 11 mei 2023 een uitvoerige reactie doen toekomen. Communicatie • De resultaten worden intern met de medewerkers gedeeld. • De 11 gemeenten van de regio Hart van Brabant zullen ongeveer gelijktijdig maar vóór 1 juli 2023 de resultaten van het CEO Jeugd 2022 indienen bij het Ministerie van VWS. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester, Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

Bijlagen Regionaal Rapport Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 Factsheet Cliëntervaringsonderzoek Jeugd Dongen 2022

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.