RIB 38 - Bijlage 2 - Analyse wijkschouw

Evaluatie pilot wijkschouw Inleiding Het college heeft op 16 maart 2021 besloten een “pilot wijkschouw toegankelijkheid” te laten plaatsvinden ter uitwerking van: • Aangenomen motie 15, gemeenteraad 12 november 2020 • Reactie college 26 januari 2021 (eindversie) • Visie Openbare Ruimte, raadsbesluit 4 juli 2019 • Lokale Inclusieagenda, bijlage bij raadsvoorstel 24 september 2020 Global Goals De memo waarop het besluit is gebaseerd is opgenomen in bijlage 1. De pilot is bedoeld om inzicht te krijgen in de volgende aspecten: 1. Welke tijd is met een schouw gemoeid 2. Waar lopen we (soms letterlijk) tegenaan 3. Hoeveel en welke knelpunten komen we tegen 4. Welke kosten en capaciteit zijn gemoeid met het oplossen van de gesignaleerde knelpunten De schouw Op 8 september 2021 heeft de schouw plaatsgevonden in de omgeving van de Kanaalstraat, bomenbuurt en prinsessenbuurt. Vanwege corona-maatregelen was een eerdere uitvoering niet mogelijk. De gelopen route is opgenomen in bijlage 2. De schouw is over een afstand van een kleine 2,5 km uitgevoerd door twee inwoners met een visuele beperking en één inwoner in een manuele rolstoel met pendel. De schouw werd begeleid door een mobiliteitsdeskundige van de Zonnebloem en twee medewerkers van gemeente Dongen. De bevindingen 1.

ambtelijke investering en kosten Voor het onderzochte pilotgebied met een totale straatlengte van circa 2,5 kilometer is met de voorbereiding, uitvoering (half dagdeel) en beknopte evaluatie ongeveer 12 uren gemoeid. Als we deze tijdsinvestering omslaan naar weglengte, betekent dat circa 5 uur per kilometer weglengte. Dongen heeft binnen de bebouwde kom xx km aan wegen. Als we de tijdsinvestering van het pilotgebied extrapoleren naar de totale hoeveelheid straten binnen de bebouwde kom betekent dat voor heel Dongen een inzet van xx uren. Naast de uren betreffen de kosten de vergoeding aan de Zonnebloem en het verzorgen van de schouwers. De totale kosten bedragen bij een schouw van één dagdeel ca. € 1000,-2. Toegankelijkheid-beperkende constateringen De volgende zaken die de toegankelijkheid beperken zijn tijdens de schouw geconstateerd: A. Het trottoir is wat aan de smalle kant (1,20 meter). B. Het trottoir loopt sterk af richting de weg. C. Er staan auto’s deels op het trottoir geparkeerd D. Er staan afvalcontainers op het trottoir (clusterplaatsen) E. Er liggen PMD zakken op het trottoir F. Als een clusterplaats op het trottoir ligt, geef dan duidelijk de afmetingen aan. G. Er staan bomen of andere obstakels op het trottoir, waardoor de doorgang aan de smalle kant is H. Door wortels wordt de bestrating opgedrukt. I.

Door het ontbreken van een oprit is de speelplaats slecht toegankelijk voor een rolstoel/rollator J. Rond obstakels, zoals een paaltje of lantaarnpaal staat onkruid. K. Er is zand op het trottoir door herstraatwerkzaamheden die daar hebben plaatsgevonden. L. Er staan paaltjes in een donkere kleur. Een contrasterende kleur is beter zichtbaar. M. Door de aanwezigheid van een verkeersplateau op een kruising is er geen hoogteverschil tussen trottoir en rijweg. N. Het trottoir versmalt plotseling vanwege de aanwezigheid van parkeervakken. O. We missen een invalideparkeerplaats bij een school.

P. Q. R. S.

Er mist soms een opritje bij oversteekplaatsen en speeltuin. Aangrenzend groen hangt over het trottoir. Opritjes zijn niet altijd goed te zien. De bestrating bestaat uit kinderkopjes, wat lastig begaanbaar is.

Soorten van knelpunten De geconstateerde knelpunten zijn in een aantal categorieën in te delen 1. Het knelpunt is omvangrijk en eigenlijk alleen op te lossen als de hele straat wordt aangepakt. Voorbeeld: Het trottoir is aan de smalle kant. Het verbreden van het trottoir geldt meestal voor de hele lengte van de weg. Daarnaast moet de rijweg aangepast worden en dient het hele wegprofiel herzien te worden. Daarnaast is het ook nog mogelijk dat de ruimte er gewoonweg niet is. Aanpassing van de breedte van het trottoir kan gezien de grote investering alleen in combinatie met andere grootschalige werkzaamheden aan de weg meegenomen worden, zoals bij rioolvervanging of reconstructie van de weg. 2. Het knelpunt is per locatie redelijk snel op te lossen, maar de hoeveelheid locaties + de kosten maken dat het over een langere termijn moet worden uitgesmeerd. Voorbeeld: Opritjes zijn niet altijd goed te zien. De opritjes zijn beter zichtbaar te maken door tegen het opritje een rij ribbeltegels te leggen. In het pilotgebied betreft het 3 stuks zogenaamde invalidenopritjes. Meer is ook niet nodig aangezien de meeste kruispunten van een plateau zijn voorzien die op hetzelfde niveau liggen als het trottoir. Daarnaast zijn er in het pilotgebied ca. 50 op- en afritten aanwezig ten behoeve van auto’s. 3. Het knelpunt is op te lossen, maar dat geeft een negatief neveneffect.

Voorbeeld: Er staan auto’s deels op het trottoir geparkeerd. Het probleem is op te lossen door parkeren op het trottoir te verbieden en daarop te handhaven. Dat betekent wel dat er flinke parkeerproblemen kunnen ontstaan Een andere mogelijkheid is om op het trottoir belijning aan te brengen tot hoever de auto op het trottoir mag staan. Dit geeft wel een lelijk straatbeeld. 4. Het knelpunt is relatief snel aan te pakken Voorbeeld: Rond obstakels, zoals een paaltje of lantaarnpaal staat onkruid. Door extra inzet op de onkruidbestrijding op verharding, kan dit probleem relatief snel verminderd worden. Hier zit echter wel een kostenplaatje aan. Een eerste reactie op constateringen uit pilotgebied A. Het trottoir is wat aan de smalle kant (1,20 meter). • Alleen op te lossen bij een complete herinrichting van de straat. B. Het trottoir loopt sterk af richting de weg. • Alleen op te lossen bij een complete herinrichting van de straat C. Er staan auto’s deels op het trottoir geparkeerd Oplossen is mogelijk door: • Parkeren op het trottoir te verbieden en hierop te handhaven. Dit kan echter een flinke parkeerproblematiek als gevolg hebben • Markering op het trottoir aanbrengen tot hoever auto’s op het trottoir mogen staan en daarmee voldoende doorgang vrijhouden. Een dergelijke markering kan erg lelijk en dominant aanwezig zijn. D.

Er staan afvalcontainers op het trottoir (clusterplaatsen) Oplossen is mogelijk door: • Permanent parkeerplaatsen op te heffen en om te vormen naar clusterplaatsen. • Bij herinrichting van de straat clusterplaatsen buiten de looproute realiseren E. Er liggen PMD zakken op het trottoir

•

F. G.

H.

I.

J.

K. L.

Kroonringen op lichtmasten monteren waar de zakken aan de straatkant opgehangen kunnen worden. Om de hoeveelheid zakken per lichtmast te beperken moeten er voldoende met kroonringen in de straat aanwezig zijn. Als een clusterplaats op het trottoir ligt, geef dan duidelijk de afmetingen aan. • Uit te voeren door markering aan te brengen Er staan bomen of andere obstakels op het trottoir, waardoor de doorgang aan de smalle kant is. • Geen directe oplossing voorhanden met behoud van de boom. Door wortels wordt de bestrating opgedrukt. • Wortelopdruk is aan te pakken door aanpassing van het straatwerk. Wel dient een inventarisatie plaats te vinden van knelpunten met wortelopdruk. Door het ontbreken van een oprit is de speelplaats slecht toegankelijk voor een rolstoel/rollator. • Aanleggen van een opritje is snel uitvoerbaar. Aanvraag van ontbrekende inritjes kan via Fixi. Rond obstakels, zoals een paaltje of lantaarnpaal staat onkruid. • Onkruidbestrijding op verharding intensiveren door extra rondes uit te voeren. Iedere bestrijdingsronde door de gemeente kost ca. € 20.000 Er is zand op het trottoir door herstraatwerkzaamheden die daar hebben plaatsgevonden. • Niet direct een probleem. Is vaak kortdurend en lost zichzelf op. Er staan paaltjes in een donkere kleur. Een contrasterende kleur is beter zichtbaar.

Het is mogelijk de bestaande paaltjes te vervangen door paaltjes met een andere kleur (licht grijs of wit) • Betekent een flinke kostenpost. In het onderzochte gebied staan er circa 86 stuks. Kosten per stuk (leveren en vervangen) circa € 110 • Is dit esthetisch aanvaardbaar? Het is ook mogelijk om bij herinrichting standaard lichtgekleurde palen toe te passen. • Is dit esthetisch aanvaardbaar. • Doet afbreuk aan uniformiteit in de gemeente.

Een andere mogelijkheid is om kritisch te bekijken of alle palen wel noodzakelijk zijn en de exemplaren die gemist kunnen worden, te verwijderen en daarmee de hoeveelheid palen aanzienlijk te verminderen. M. Door de aanwezigheid van een verkeersplateau op een kruising is er geen hoogteverschil tussen trottoir en rijweg. Het is mogelijk zogenaamde noppen- en golfjestegels aan te brengen die de visueel gehandicapte hierop attent maakt. • Kosten per kruispunt circa € 3500 • Kosten per T-splitsing circa € 2500 N. Het trottoir versmalt plotseling vanwege de aanwezigheid van parkeervakken. Alleen bij een herinrichting op te lossen O. We missen een invalideparkeerplaats bij een school. Indien deze gewenst en nodig is kan hij aangelegd worden. Kosten € xxx P. Er mist soms een opritje bij oversteekplaatsen en speeltuin. Zie punt I Q. Aangrenzend groen hangt over het trottoir. Extra aanspreken en controle door BOA’s kan dit oplossen. Vraagt wel prioritering en extra inzet. R. Opritjes zijn niet altijd goed te zien. Aanbrengen van markering door middel van noppen- en golfjestegels maakt de locatie duidelijk aan visueel gehandicapten. • In het pilotgebied betreft het 3 stuks zogenaamde invalidenopritjes. Veel meer is ook niet nodig aangezien de meeste kruispunten van een plateau zijn voorzien die op hetzelfde niveau liggen als het trottoir.

Kosten per opritje € xxx • Daarnaast zijn er in het pilotgebied ca. 50 op- en afritten aanwezig ten behoeve van auto’s. Om deze te markeren bedragen de kosten per oprit € 450 S. De bestrating bestaat uit kinderkopjes, wat lastig begaanbaar is. Het betreft de parkeervakken. Bestrating is eventueel te vervangen door andere bestrating

Conclusie en aanbevelingen ➢

De eerste indruk is dat de toegankelijkheid in het pilotgebied redelijk op orde is. Het blijkt wel dat de straten die enkele jaren geleden zijn heringericht (Prinsessenbuurt) beter uit de bus komen als bijvoorbeeld de oudere, niet heringerichte straten (bomenbuurt). Bij de laatsten zijn de trottoirs vaak smaller en/of lopen vrij steil af naar de straat.

➢

Het herhalen van een toegankelijkheidsschouw in een heel ander deel van de gemeente, geeft een beeld of de uitgevoerde schouw representatief is geweest voor heel de gemeente.

➢

Het met één wiel parkeren op het trottoir en het aanbieden van huisvuil in de looproute zijn belemmeringen die meerdere keren geconstateerd zijn en zich in het onderzochte gebied op grotere schaal voordoen.

➢

Alles is nagenoeg technisch op te lossen. De vraag is alleen: Tegen welke prijs? Wat is noodzakelijk en wat is buitenproportioneel?

➢

Het verminderen van obstakels kan meerdere doelen dienen. Serviceteam Dongekant is in West 1 bezig om overbodige palen te verwijderen of om ze zoveel mogelijk te combineren met meerdere functies (bijvoorbeeld een straatnaambord bevestigen aan een lantaarnpaal). Dit kan in meer wijken worden opgepakt.

➢

Zaak is in ieder geval om bij nieuwe aanleg en bij herinrichting van bestaande straten al tijdens het ontwerp goed te kijken naar de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Dan kan werk met werk gemaakt worden en zijn er nauwelijks extra kosten aan verbonden.

➢

Een toetsing van een aantal ontwerpen voor (her)inrichting van de openbare ruimte door een externe deskundige op het gebied van toegankelijkheid kan intern voor een andere kijk zorgen op de inrichting van het openbaar domein.

Dongen, 26 april 2022