RIB 34 - Monitoring Uitvoeringsplan Grondstoffen

Aan de raadsleden

Dongen, 15 juni 2021

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

Raadsinformatiebrief 1 J. Schouwenaars / 14 0162 Monitoring en stand van zaken Uitvoeringsplan Grondstoffen

Geachte heer, mevrouw,

Via deze brief willen wij u informeren over de stand van zaken inzake het Uitvoeringsplan Grondstoffen. Aanleiding In januari 2020 heeft u het Uitvoeringsplan Van Afval naar Grondstoffen vastgesteld. Op verschillende momenten bent u het afgelopen jaar geïnformeerd over de voortgang van de implementatie. In deze brief willen we u meenemen in de laatste stand van zaken. 1. Vergelijking hoeveelheden afval 1.1 Restafval Sinds 1 januari 2021 kunnen inwoners met een container aan huis deze nog eens per vier weken aanbieden. Gebruikers van de ondergrondse container kunnen nog 39 keer per jaar storten. In het eerste kwartaal van 2021 is er ongeveer 29% minder restafval opgehaald, vergeleken met het eerste kwartaal van 2020. Verschil 2020 - 2021

Huishoudelijk fijn restafval

Grof restafval (milieustraat)

Januari

-45,2%

-21,0%

Februari

-16,6%

-30,2%

Maart

-27,7%

-27,9%

Als we deze lijn doortrekken komen we aan het eind van dit jaar uit op zo’n 126 kg per inwoner. Het eindresultaat van 2020 was 183 kg per inwoner. De doelstelling voor dit jaar is 100 kg per inwoner. In bijlage 1.1 ziet u een vergelijking van de cijfers per maand, in kilo’s per inwoner. 1.2 Gft In januari van dit jaar is gestart met het inzamelen van gft bij tien hoogbouwlocaties. Verderop in deze brief vindt u een verslag van de eerste maanden van deze proef. In juli worden op de overige hoogbouwlocaties gft-verzamelcontainers geplaatst.

In de huis-aan-huis inzameling is er niets gewijzigd. De inzameling van gft bij hoogbouw in combinatie met het minder inzamelen van restafval in de huis-aan-huis route zorgt voor betere scheiding en een stijging van 12% gft. 1.3 PMD In oktober 2020 zijn we op verzoek van uw raad gestart met PMD wekelijks huis-aan-huis in te zamelen. Daarnaast zijn er nog steeds diverse brenglocaties in de gemeente. Om tot een goede vergelijking te komen is voor PMD het vierde kwartaal van 2019 en het eerste kwartaal van 2020 vergeleken met het vierde kwartaal 2020 en het eerste kwartaal 2021. In de bijlage zijn de cijfers in een grafiek in beeld gebracht. Het wekelijks inzamelen, in combinatie met het minder inzamelen van restafval per 1 januari 2021, heeft in de afgelopen zes maanden gezorgd voor een toename PMD van ruim 35%. 1.4 Luiers en incontinentiemateriaal Bij de inzameling van luiers en incontinentiemateriaal zien we sinds 1 januari een bijzondere stijging. Deze afvalstroom is in het eerste kwartaal van 2021 meer dan verdubbeld, vergeleken met het eerste kwartaal van 2020. Op diverse locaties zijn daarom extra containers geplaatst. Ook komt er een extra inleverpunt aan het Kloosterpad bij. We monitoren de hoeveelheden nauwkeurig om overlopende containers en overlast te voorkomen.

1.5 Voorlopige conclusie inzameling afvalstromen Duidelijk is dat de hoeveelheid restafval daalt en de hoeveelheid ingezamelde grondstoffen stijgen. De landelijke doelstelling van 100 kg restafval per inwoner komt daarmee een stuk dichterbij. Daarbij moeten we echter niet uit het oog verliezen dat de vervuiling van grondstoffen stijgt en dat sommige bewoners alternatieve manieren zoeken om van hun restafval af te komen. Dit kan voor extra kosten zorgen. 2. Afkeur en controle afvalstromen In het eerste kwartaal zijn meer dan gemiddeld PMD-zakken achtergelaten door de ophaaldienst omdat deze verkeerd afval bevatten. Door deze zakken te bestickeren weten bewoners dat de zak wel gezien is, maar niet meegenomen kon worden. Deze controles hebben er toe geleid dat het aantal afgekeurde PMD-zakken is afgenomen. In het eerste kwartaal zijn twee vrachten GFT door de verwerker afgekeurd. Ook zien we een stijgend aantal uitgedeelde rode kaarten in de GFT-routes. De inhoud van elke container wordt beoordeeld door één van onze beladers. Bij een overduidelijke foute inhoud wordt er een rode kaart uitgeschreven en opgehangen. 3. Evaluatie gft- inzameling bij hoogbouw In februari zijn op tien locaties gft-verzamelcontainers voor hoogbouw geplaatst. De betreffende bewoners zijn persoonlijk benaderd en voorzien van informatie, een gft-emmertje en een rol biologisch afbreekbare zakjes.

Gedurende de looptijd van de eerste uitrolperiode zijn steekproefsgewijs in totaal 50 inwoners bevraagd over hun ervaring met het scheiden van hun groente- en fruitafval. Zeven huishoudens geven aan door onwil of medische redenen niet deel te nemen. Inwoners die wel gebruik maken van de gft-service zijn content en zien hun restafval met 50% tot 66% afnemen. Enkele bewoners hebben los van elkaar niet afbreekbare plastic zakjes gebruikt, terwijl een paar ervan overtuigd waren dat deze wel afbreekbaar waren. Dit nemen wij mee in de voorlichting bij de verdere uitrol van dit project. Bewoners van hoogbouw zijn tevreden met de geboden service. Gemiddeld gebruik leidt tot aanzienlijke reductie van het restafval en de frequentie waarmee de ondergrondse restafvalcontainer gebruikt wordt is beduidend minder. Ook de vullingsgraad van de gftcontainer laat zien dat goed gebruik wordt gemaakt van de service.

Voor dit systeem is het gebruik van gft-zakjes noodzakelijk. Meer voorlichting welke zakjes er toegepast kunnen worden en supermarkten daarbij betrekken is belangrijk om geen afgekeurde vrachten door gebruik van plastic te krijgen. 4. Kwaliteit PMD In onderstaande tabel zijn de resultaten van maart 2021 vergeleken met die van september 2020. We zien geen grote verschillentussen de beide jaren. De gealuminiseerde kunststof verpakkingen worden vanaf 2021 niet meer als vervuiling beschouwd. In 2020 was dit nog wel het geval. Huis-aan-huis route

Verzamelcontainers

sep-2020

mrt-2021

sep-2020

mrt-2021

Kunststof verpakkingen

51,5%

56,2%

59,8%

57,5%

Metalen verpakkingen

6,9%

7,7%

7,0%

7,4%

Drankkartons

17,4%

14,8%

6,4%

8,4%

Inzamelzakken

2,6%

4,1%

2,5%

3,6%

Vervuiling

21,7%

17,2%

24,3%

23,1%

5. Sorteeranalyses fijn restafval In het voorjaar van 2020 zijn er diverse sorteeranalyses uitgevoerd op het restafval, zowel hoogbouw als laagbouw. Deze analyses zijn in het voorjaar van 2021 herhaald om een effectmeting te doen. Het restafval van de milieustraat is in deze analyse niet meegenomen. 2020 Nulmeting

2021 Effectmeting

44,8%

36,4%

Waarvan tuinafval

8,5%

4,8%

Waarvan keukenafval

36,3%

31,6%

Papier en karton

4,0%

4,8%

Hygiënisch papier

GFT

8,8%

15,8%

Waarvan luiers

2,6%

8,5%

Waarvan overige inco

6,2%

7,2%

Drankkartons

1,2%

1,1%

Kunststoffen

10,0%

10,5%

Waarvan kunststof verpakkingen

6,2%

7,1%

Waarvan overige kunststoffen

3,7%

3,4%

Glas

3,1%

2,2%

Metalen

2,1%

2,7%

Waarvan metalen verpakkingen

1,0%

1,6%

Waarvan overige metalen

1,2%

1,2%

Textiel

5,2%

6,3%

Puin

3,2%

2,1%

Hout

5,6%

1,6%

Klein chemisch afval

0,3%

0,0%

Elektrische apparaten

0,8%

0,5%

Overig afval

10,9%

15,9%

100,0%

100,0%

In totaal wordt in 2021 in Dongen gemiddeld per inwoner 92 kilogram fijn restafval ingezameld. 71 kilogram betreft afvalsoorten die inwoners gescheiden kunnen aanbieden. Groente- en fruitafval heeft ook in 2021 met 28 kilogram nog het grootste aandeel (geëxtrapoleerde cijfers op basis van eerste 4 maanden).

In vergelijking met 2020 is in 2021 in het fijn restafval minder gft-afval, kunststoffen, glas, puin, hout en elektrische apparaten aangetroffen. Er is meer papier en karton, hygiënisch papier, textiel en overig afval aangetroffen.

6. Gebruik ondergrondse container voor restafval In het vorig jaar vastgestelde Uitvoeringsplan Grondstoffen is besloten dat gebruikers van de ondergrondse restafvalcontainer nog maximaal 39 keer per jaar een inworp mogen doen. Op basis van de inworpen in het eerste kwartaal van dit jaar zou 52% van de gebruikers toekomen met 39 inworpen. In het Uitvoeringsplan is geen alternatief opgenomen voor bewoners als zij hun 39 inworpen hebben gebruikt. Dit zou betekenen dat vanaf het derde kwartaal van 2021 bijna de helft van alle gebruikers van ondergrondse containers (ruim 1700 huishoudens) geen restafval meer kan aanbieden. Dit kan leiden tot een grote stijging van het aantal bijplaatsingen, dumpingen en het aanbieden van restafval in een verkeerde container, met afkeur tot gevolg. Het gemiddelde gebruik was in het eerste kwartaal 12,5 inworpen per huishouden. Aan één inworp per week zou bijna 70% van de gebruikers voldoende hebben. Wij zijn dan ook voornemens het maximale aantal inworpen bij te stellen naar 52 per jaar. Daarnaast zullen we in de legesverordening 2022 de optie om inworpen bij te kopen verwerken. Inwoners met een medische indicatie krijgen, zonder bijbetaling, extra inworpen. 7. Kroonringen Na een oproep via social media zijn er meer dan honderd reacties gekomen van bewoners die graag een kroonring voor PMD-zakken in hun woonomgeving wilden zien.

Helaas hebben we enkele reacties moeten afwijzen vanwege verkeersveiligheid, zichtlijnen uit een uitrit of begaanbaarheid van het voetpad. Op basis van alle reacties zijn er in eerste instantie zo’n 80 kroonringen opgehangen. Diverse bewoners hebben naar aanleiding van het ophangen van de ringen meer locaties aangewezen. In totaal hangen nu honderd kroonringen verdeeld over de hele gemeente. Inmiddels is er wederom een oproep gedaan, waar massaal op gereageerd is. De bruikbare reacties worden in beeld gebracht en ook daar zullen kroonringen opgehangen worden. 8. Opheffen verzamellocaties PMD PMD wordt op twee manieren ingezameld in de gemeente Dongen: Wekelijks huis-aan-huis en met verzamelcontainers. Dit enorm hoge serviceniveau laat goede inzamelresultaten zien (zie bijlage 1.3). Het aandeel van de verzamelcontainers op de totale hoeveelheid neemt af. Daarnaast zijn op enkele locaties defecte ondergrondse containers vervangen door bovengrondse. Door slijtage en herhaaldelijk verkeerd afval erin gooien waren deze containers niet meer te repareren. Om de opbrengst van de wekelijkse inzamelroute te optimaliseren zullen een aantal verzamellocaties na het derde kwartaal van 2021 opgeheven worden. Bewoners kunnen daarna nog steeds profiteren van het zeer hoge serviceniveau door elke week hun PMD aan straat aan te bieden.

Per kern blijft er ook nog één brenglocatie voor bewoners beschikbaar. Dit zal in het derde kwartaal uitgebreid gecommuniceerd worden, zowel in de media als op locatie. 9. Toegangscontrole milieustraat Om de toegangscontrole op de milieustraat mogelijk te maken zijn diverse voorbereidingen getroffen. Dit heeft geresulteerd in een brede aanpak waarin we alle thema’s waarin we samen werken met de gemeente Tilburg op het gebied van databeheer en afvalinzameling samen brengen. De verwachting is dat de uitrol van de toegangscontrole op de milieustraat nu in het vierde kwartaal van dit jaar kan plaatsvinden. 10. Pilot druktemeter milieustraat Tijdens de coronacrisis hebben we gemerkt dat veel Dongenaren naar de milieustraat komen. We zijn blij dat het afval op de juiste manier wordt weggebracht, maar helaas zorgt dat ook regelmatig voor lange wachttijden. Om Dongenaren niet teleur te stellen en om het werk op de

milieustraat soepel te laten verlopen gaan we de komende weken testen met een druktemeter. Dit systeem is ook gebruikt tijdens de Tweede Kamerverkiezing in Dongen en dit werd erg goed ontvangen en de druktemeter werd veel geraadpleegd. De druktemeter wordt in week 19 geplaatst op www.dongen.nl/milieustraat en geeft aan of en hoe lang mensen moeten wachten. Na een testperiode van een aantal weken beoordelen we of het naar behoren werkt en of we hiermee doorgaan. We houden u op de hoogte van de ontwikkelingen. 11. Klankbordgroep Het komende jaar staat nog een aantal aanpassingen rondom afval en grondstoffen op de planning. Om ervaringen van inwoners op te halen en betrokkenheid te creëren gaan we voor het komende jaar een klankbordgroep samenstellen. Deze klankbordgroep wordt een goede afspiegeling van de Dongense samenleving. Met de leden van de klankbordgroep willen we het huidige beleid toetsen. Zijn er verbeteringen te benoemen? Zijn er zaken die we over het hoofd zien? Is het beleid duidelijk bij inwoners? Hebben ze tips voor andere inwoners om beter te scheiden? We gaan voor deze klankbordgroep inwoners benaderen die eerder contact met de gemeente hebben opgenomen rondom het nieuwe afvalbeleid. Ook via de informatiekrant en Facebook doen we een oproep. 12. Planning Kwartaal 2 2021 Kwartaal 3 2021

Kwartaal 4 2021

-

Pilot druktemeter milieustraat Verhogen maximaal aantal inworpen van 39 naar 52 Aandacht voor het inzamelen van grondstoffen bij scholen en verenigingen Uitzetten gft-verzamelcontainers bij overige hoogbouwlocaties Deels opheffen PMD-brenglocaties Vaststelling afvalstoffenheffing 2022 Uitrollen toegangscontrole milieustraat

Wij hopen u voor nu hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris,

De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.