RIB 32 - BIJLAGE 2 - brief VWS aan burgemeesters over quarantaineplicht

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

> Retouradres Postbus 20350 2500 Ei Den Haag

Aan de burgemeesters van alle Nederlandse gemeenten

Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78 34 www.rijksoverheid.ni

Kenmerk 2368173-1009684-PDC19

Bijlage(n)

Datum Betreft

27 mei 2021 Informatiebrief burgemeesters quarantaineplicht

Correspondentie uitsluitend richten aan het retouradres met vermelding van de datum en het kenmerk van deze brief.

Geachte burgemeester, Op 25 mei jl. is het wetsvoorstel 'Wijziging van de Wet publieke gezondheid vanwege quarantaineplicht voor reizigers' door de Eerste Kamer behandeld en aangenomen. De wet biedt belangrijk instrumentarium om de introductie van besmettingen uit het buitenland - zowel van reeds in Nederland rondwarende virussen als van zorgwekkende nieuwe varianten daarvan - zoveel mogelijk tegen te gaan. De wet treedt in werking op 1 juni2021. U wordt gevraagd om - in samenwerking met de andere gemeenten binnen uw veiligheidsregio - de handhaving van de quarantaineplicht uit te voeren. Ik licht dit hieronder toe. Waarom is deze wet nodig? Deze wet biedt het gereedschap om besmettingen door inkomende reizigers tegen te gaan, zoals tijdens de zomer vorig jaar het geval is geweest. We zien dat mensen toch blijven reizen ook als het niet noodzakelijk is, ondanks het dringende advies om dat niet te doen. Bovendien gaan de meeste mensen lang niet altijd in quarantaine bij terugkomst uit een zeer hoogrisicogebied, ondanks de dringende oproep om dat te doen. De wet stelt een duidelijke norm en biedt de mogelijkheid tot handhaving van de norm. Dat is van groot belang bij het bestrijden van de epidemie, zeker als het gaat om nieuwe varianten die hier een nieuwe golf aan besmettingen kunnen veroorzaken, zoals is gebeurd met de Britse variant.

Tegelijkertijd zetten we stappen om te versoepelen om zo meer reizen weer mogelijk te maken. Een goede naleving en handhaving maken daar onderdeel van uit. Quarantaineplicht voor inreizigers uit hoogrisicogebieden Kern van de wet is de verplichting voor reizigers om bij inreis uit zeer hoogrisicogebieden in quarantaine te gaan. Het proces van de reiziger verloopt als volgt. Bij inreis uit een zeer hoogrisicogebied dient de inreiziger een quarantaineverklaring in te vullen. De vervoerder controleert bij het boarden op de aanwezigheid van de quarantaineverklaring. Indien een betrokkene geen quarantaineverklaring kan laten zien wordt de toegang tot het vervoersmiddel geweigerd. Inreizigers uit zeer hoogrisicogebieden die per auto ons land inreizen kunnen steekproefsgewijs bij de

Pagina 1 van 4

grens worden gecontroleerd door de KMar en ILT. Als een automobilist niet over de noodzakelijke quarantaineverklaring beschikt kan hij door de KMar worden beboet. De hoogte van de boete bedraagt 95,--.

Kenmerk 2368173-1009684-PDC19

De betrokkene dient na inreis onverwijld in quarantaine te gaan. De quarantaineplicht houdt in dat betrokkene gedurende een periode van 10 dagen dient te verblijven op het eigen woonadres of een verblijfplaats naar keuze. De reiziger kan zich op dag 5 na inreis laten testen. Bij een negatieve testuitslag eindigt de quarantaineplicht op die dag. Er is een belteam, aangestuurd door het ministerie van VWS, die quarantaineplichtige reizigers steekproefsgewijs nabelt. Indien het belteam op basis van achtergrondgeluiden vermoedt dat een reiziger zich niet op het quarantaineadres bevindt kan er een melding worden gedaan richting de gemeente waar de quarantaineplicht wordt ingevuld. Niet-naleving van de quarantaineplicht kan door de burgemeester worden bestraft met een bestuurlijke boete van € 339,-. Daarnaast kan een last onder dwangsom worden opgelegd. Handhaving Het ministerie van VWS is met de VNG in overleg geweest hoe de handhaving zo efficiënt mogelijk kan worden uitgevoerd. Daarvoor is advies gevraagd aan een expertwerkgroep onder leiding van oudburgemeester Noordanusl. Om het capaciteitsvraagstuk van de handhaving op te lossen, heeft de werkgroep de suggestie gedaan om mobiele toezicht- en handhavingsteams te vormen die de handhaving van de quarantaineplicht regionaal kunnen uitvoeren.

Hierdoor komt de capaciteitsvraag niet bij individuele gemeenten te liggen, maar wordt deze over meerdere gemeenten gespreid. In afstemming met de VNG heeft mijn ministerie voorgesteld om dergelijke regionale mobiele handhavingsteams in te zetten die vanuit de 25 gemeenten van de voorzitters van veiligheidsregio's worden aangestuurd. De coordinatie van de uitvoering van de handhaving komt hiermee bij de gemeente te liggen die de voorzitter van de veiligheidsregio levert, terwijl de formele bevoegdheid voor de handhaving bij individuele gemeenten blijft. Door het opstellen van mandaatbesluiten kan de mandatering aan deze bovengenoemde gemeenten op een efficiënte wijze geregeld worden. Hiervoor zijn inmiddels modelbesluiten ontwikkeld. Werkproces op hoofdlijnen Inreizigers uit zeer hoogrisicogebieden2 kunnen direct na inreis nagebeld worden door het belteam. Het belteam ondersteunt de betrokkene bij het naleven van de quarantaineplicht. Indien vermoed wordt dat de betrokkene zich niet aan de quarantaineplicht houdt of indien de telefoon meerdere malen niet wordt opgenomen kan het belteam een melding doen dat nader onderzoek door een toezichthouder gewenst is. Deze melding wordt in principe verstuurd aan de burgemeester van de gemeente die voorzitter is van de veiligheidsregio waaronder het opgegeven quarantaine-adres valt.

De burgemeester ontvangt dezelfde dag 1 Conform het advies 'Verkenning praktische en effectieve uitwerking handhaving quarantaineplicht' van de expertwerkgroep onder leiding van oud burgemeester Noordanus. 2 De zeer hoogrisicogebieden worden gepubliceerd in de Staatscourant en periodiek herzien. Naar verwachting worden thans de volgende gebieden aangewezen binnen de EU: Cyprus, Zweden en Litouwen. Buiten de EU zijn dat naar verwachting alle landen, behalve: NieuwZeeland, Australië, Singapore, Zuid-Korea, China, Canada, Verenigde Staten van Amerika, Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Japan, Taiwan en Israël.

Pagina 2 van 4

via een koerier de quarantaineverklaring met daarin de relevante gegevens van betrokkene. De gemeentelijke toezichthouder kan vervolgens een controle uitvoeren bij het opgegeven quarantaine-adres. In de wet is expliciet bepaald dat de betrokkene bereikbaar moet zijn voor de toezichthouder. De verwachting is dat de persoon thuis wordt aangetroffen. In dat geval is er geen overtreding van de quarantaineplicht. De gemeentelijke toezichthouder kan in het gesprek met de betrokkene het belang van de quarantaine benadrukken. Wordt de persoon buiten aangetroffen dan is er in beginsel een overtreding van de quarantaineplicht (behoudens bijvoorbeeld overmacht). Er is in beginsel ook sprake van een overtreding van de quarantaineplicht als iemand anders open doet en verklaart dat de betrokkene niet op het quarantaine-adres aanwezig is. In de situatie dat er niemand open doet, zoekt de toezichthouder telefonisch contact en vraagt om de deur open te doen. Doet de persoon de deur vervolgens niet open dan is dit een belangrijk vermoeden dat er sprake is van een overtreding van de quarantaineplicht. Wordt ook de telefoon niet opgenomen dan is de betrokkene op dat moment onbereikbaar voor de toezichthouder.

Afhankelijk van de omstandigheden van het geval (bijvoorbeeld een verklaring van een huisgenoot of buurman) kan ofwel aangenomen worden dat de quarantaineplicht is geschonden ofwel dat een extra controle op een later moment nodig is. Overtreding van de quarantaineplicht kan leiden tot een bestuurlijke boete van €339,- en eventueel aanvullend een last onder dwangsom. De last onder dwangsom kan worden ingezet als voorzienbaar is dat de enkele boete niet tot een gedragsverandering zal leiden. De hoogte van de dwangsom wordt bepaald door de burgemeester, die kan beoordelen van welk bedrag in dat specifieke geval voldoende prikkel uitgaat om de quarantaineplicht na te leven. Voor meer informatie verwijs ik u graag naar de uitgebreide handreiking voor gemeenten en bijbehorende modelbesluiten, die in opdracht van mijn ministerie zijn opgesteld. Deze zijn digitaal beschikbaar op de website van de VNG.

Kenmerk 2368173-1009684-PDC19

Aantallen en vergoeding Ik verwacht dat het aantal te handhaven casussen overzichtelijk zal zijn. Dagelijks worden in beginsel driehonderd reizigers door het belteam benaderd. Naar verwachting zullen wekelijks honderd meldingen voor handhaving worden doorgegeven aan de burgemeester van één van de 25 veiligheidsregio's. Dit betekent gemiddeld vier signalen per regio per week waarop gehandhaafd dient te worden. Bij de bekostiging van het toezicht is uitgegaan van de inrichting van regionale mobiele teams die bestaan uit twee handhavers per regio voor een periode van zeven maanden. Via een decentralisatie uitkering in het gemeentefonds wordt voor dit kalenderjaar in september 2021 een bedrag van 120.000 euro beschikbaar gesteld aan de 25 gemeenten waaronder de regionale mobiele teams ressorteren. In totaal ontvangen de gemeenten derhalve dit kalenderjaar een vergoeding van drie miljoen euro voor de inrichting van de mobiele teams. Daarnaast worden eventuele bezwaar- en beroepskosten per casus vergoed. Gemeenten wordt verzocht om deze kosten, op het moment dat ze zich voordoen, bij te houden zodat ze achteraf gedeclareerd kunnen worden. Over de wijze van vergoeding van die kosten wordt nader gecommuniceerd.

Pagina 3 van 4

Door u te ondernemen acties Hoewel ik het advies van de expertwerkgroep om toezicht en handhaving te organiseren via voornoemde 25 regionale mobiele teams onderschrijf, staat het gemeenten vrij om de handhaving naar eigen inzicht en in afstemming met andere gemeenten vorm te geven. U kunt hierbij gebruik maken van de genoemde handreiking en modelbesluiten en -mandaatregeling. Ik verzoek u om over de vormgeving van het toezicht de nodige afstemming te hebben binnen het regionaal beleidsteam van uw veiligheidsregio. Vanwege de inwerkingtreding van de wet vraag ik u om dit op korte termijn te realiseren.

Kenmerk 2368173-1009684-PDC19

Mijn ministerie ontvangt graag per regiogemeente een naam, postadres, emailadres en telefoonnummer van de contactpersoon aan wie het belteam de te handhaven casussen dagelijks (ook in het weekend) per koerier kan versturen. Om vooraf informatie te kunnen delen en de processen in te regelen wordt u verzocht deze contactgegevens uiterlijk vrijdag 4 juni te versturen aan het Quarantaine Servicepunt via het mail adres: esp@minvws.nl. Deze gegevens zijn nodig om het werkproces in te regelen en contact met de regio's te leggen vanuit het belteam. Mocht u nog vragen hebben of meer informatie wensen, dan kunt u tevens een bericht sturen naar bovengenoemd e-mailadres. Wij zien uit naar een goede samenwerking en wensen u succes bij de handhaving van de quarantaineplicht. Hoogachtend, de minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport,

e Jopg

Pagina 4 van 4