RIB 30 - Bijlage 2 - reactiebrief minister d d 21 april 2023

> Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag

Het college van burgemeester en wethouders Postbus 10153 5100 GE Dongen

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Overheidsidentificatienr 00000001003214369000 T 070 379 8911 (algemeen) F 070 378 6100 (algemeen) www.rijksoverheid.nl/ezk

Datum Betreft

Zuid-West 380kV Oost - advies Gezondheidsraad

Geacht college, Op 21 november 2022 heeft u de minister voor Klimaat en Energie een brief gestuurd waarin u aandacht vraagt voor mogelijke gezondheidsrisico’s voor inwoners van de gemeente Dongen, naar aanleiding van recente rapporten van de Gezondheidsraad omtrent gezondheidsrisico’s nabij hoogspanningslijnen. Deze brief volgt op een eerdere brief van u van 21 juli 2022 en mijn bijbehorende reactie van 18 oktober 2022.

Behandeld door M.J. Bresjer T 070 379 7713 m.j.bresjer@minezk.nl Ons kenmerk DGKE-DRE / 26947814 Uw kenmerk Bijlage(n)

In deze brief ga ik hier graag op in. Voorzorgbeleid en tracékeuze U vraagt op de hoogte gehouden te worden omtrent het advies van de Gezondheidsraad en wat dit betekent voor het voorzorgbeleid. Ook geeft u aan mijn conclusie waarbij ik aangeef geen aanleiding te zien een ander tracé te overwegen, voorbarig te vinden. Op 16 november 2022 heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd over de herijking van het voorzorgbeleid met betrekking tot de mogelijke gezondheidsrisico’s van magneetvelden van netcomponenten in het elektriciteitsnet. Deze Kamerbrief is op 21 november 2022, direct na ontvangst van uw brief, door de projectleider van het project per mail aan u toegestuurd. Aan de hand van het bestaande voorzorgbeleid wordt er in de praktijk in nieuwe situaties bij bovengrondse hoogspanningslijnen zo mogelijk afstand gehouden tot bestemmingen waarin mensen langdurig verblijven. Dit heeft bijgedragen aan een werkbare uitvoeringspraktijk bij de ruimtelijke inpassing van bovengrondse hoogspanningslijnen en de realisatie van nieuwe woningen. Mede met het oog daarop adviseert het Rijk om het bestaande voorzorgbeleid voor bovengrondse hoogspanningslijnen voort te zetten. Bij het komen tot het tracé voor de hoogspanningsverbinding Zuid-West 380kV Oost is het voorzorgbeleid voor bovengrondse hoogspanningsverbindingen toegepast.

De herijking van het voorzorgbeleid leidt daarmee niet tot andere afwegingen of een ander aantal gevoelige bestemmingen langs de verbinding. Ik herhaal daarom mijn eerdere reactie dat ik geen reden zie een ander tracé te overwegen als gevolg van het herijkte voorzorgbeleid.

Pagina 1 van 3

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie

Daarnaast is in het kader van deze herijking met netbeheerders afgesproken dat zij, bij de aanleg van nieuwe netcomponenten (en vanaf 1 oktober 2023 ook bij voorgenomen wijzigingen van bestaande netcomponenten) proportionele bronmaatregelen treffen. Zo worden de magneetvelden van netcomponenten zo klein mogelijk gehouden en verminderd.

Ons kenmerk DGKE-DRE / 26947814

Binnenkort zal ik per brief de regionale overheden hier nader over informeren. Gevoelige bestemming U geeft aan teleurgesteld te zijn met mijn reactie ten aanzien van het uitkoopbeleid van TenneT en het aanbod dat zij doen voor de aankoop van een bedrijfswoning. Bij het totstandkomen van de nieuwe hoogspanningsverbinding geeft TenneT, op verzoek van het ministerie van EZK, zo goed mogelijk invulling aan dit uitkoopbeleid. Dit houdt in dat zij, met oog voor individuele belangen, met bewoners in gesprek gaan en zoeken naar een passend aanbod. Van TenneT begrijp ik dat er de afgelopen periode meerdere gesprekken met de eigenaren van de door u genoemde gevoelige bestemming hebben plaatsgevonden, het laatste gesprek op 8 februari jl. Momenteel is TenneT bezig een drietal scenario’s uit te werken om aan de woningeigenaren voor te leggen. Aan de basis van dit maatwerk staat dat er een uitkoopaanbod van de bedrijfswoning boven het café gedaan wordt. Daarnaast wordt de waardedaling van (in dit geval) het café getaxeerd en vergoed. U haalt daarbij de aanpassingen in het voorzorgbeleid aan. Het voorzorgbeleid is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk, te voorkomen dat burgers (volwassenen en kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden, die afkomstig zijn van de elektriciteitsinfrastructuur.

Niet omdat dit om gezondheidsredenen noodzakelijk is, maar uit voorzorg. Bij bedrijven, en in dit geval een café, is deze blootstelling aan magneetvelden niet langdurig van aard. Monitoring In uw brief geeft u aan dat bij monitoringsonderzoeken gezocht dient te worden naar mogelijkheden om onderzoek op te schalen. Dit omdat, zoals ik in mijn eerdere brief aangaf, bij kleinschalige onderzoeken een eventuele verhoging van het aantal gevallen van leukemie in de buurt van hoogspanningslijnen zodanig gering is dat deze niet te meten valt. De opschaling die u voorstelt, van monitoring van het tracé tussen Rilland en Tilburg of Borssele - Tilburg is, in deze context, nog altijd van een zodanig kleine omvang dat ook hierbij monitoring geen wetenschappelijk zinvol resultaat oplevert. Ook op een schaal van heel Nederland blijft deze groep te klein om wetenschappelijk relevante resultaten te verkrijgen uit een onderzoek naar het verband tussen gezondheidsrisico’s nabij hoogspanningsverbindingen.

De Minister voor Klimaat en Energie, namens deze:

Pagina 2 van 3

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie

Mw. T.W.G.M.M. Albers MT-lid Realisatie Energietransitie

Ons kenmerk DGKE-DRE / 26947814

Pagina 3 van 3