RIB 28 - SRBT Verstedelijkingsakkoord

Aan de raadsleden

Dongen, 15 april 2021

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n)

: : :

Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: :

Raadsinformatiebrief 28 2021-006383 1. ‘leaflet’ Verstedelijkingsakkoord SRBT 2. Regionale Investeringsagenda Baronie van Breda Connie Gorissen/ 14 0162 Regio Hart van Brabant - SRBT Verstedelijkingsakkoord Raadsinformatiebrief

Geachte heer, mevrouw,

De provincie Noord-Brabant werkt met BrabantStad aan een verstedelijkingsstrategie voor stedelijk Brabant. Deze geeft richting aan verschillende regionale verstedelijkingsakkoorden, waaronder die van de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT). Het voornemen is om in het najaar van 2021 een concept-akkoord af te hebben, zodat in het voorjaar van 2022 een akkoord met de Rijksoverheid kan worden gesloten. In deze raadsinformatiebrief wordt u, vanuit regionaal perspectief, geïnformeerd over het werk aan een verstedelijkingsakkoord voor de Stedelijke regio Breda-Tilburg. Deze week worden zoveel mogelijk alle gemeenteraden over de SRBT geïnformeerd. Over de positionering van Dongen zijn wij ons bestuurlijk nog aan het beraden en deze zullen we verder vorm gaan geven. Daar komen we op een later moment graag bij u op terug. Van Nationale Omgevingsvisie naar keuzes en ambities voor Hart van Brabant/Baronie van Breda De rijksoverheid heeft een Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Daarin werkt het Rijk ideeën uit over de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Een belangrijk onderdeel van die NOVI gaat over ‘verstedelijking’. Dit betreft alles wat te maken heeft met wonen, werken, bereikbaarheid, klimaatadaptatie, economische ontwikkeling, energietransitie in een stedelijke context.

De NOVI bevat geen detailkaarten met precieze woningbouwlocaties of snelwegtrajecten, maar geeft wel duidelijke prioriteiten en uitgangspunten voor de leefomgeving in Nederland. Daarmee vormt de NOVI het startpunt voor gesprekken met de rijksoverheid over samenwerking en te maken keuzes in de leefomgeving.

Over verstedelijking stelt het Rijk in de NOVI dat een groot deel van Nederland functioneert als één stedelijk netwerk. De gemeenten in Hart van Brabant en de regio Breda maken onderdeel uit van dat netwerk. In de NOVI wordt geconstateerd dat tot 2035 er in Nederland 1,1 miljoen woningen bijgebouwd moeten worden. Het grootste deel daarvan wordt verwacht gebouwd te worden in het stedelijk netwerk Nederland. Daarbij wil de rijksoverheid juist de open ruimtes tussen woonkernen behouden, en dus allereerst verdichten in bestaand bebouwd gebied. De uitgangspunten voor de verstedelijkingsopgaven worden nog uitgewerkt in verstedelijkingsstrategieën. Voor Brabant wordt zo’n strategie opgesteld door de provincie, in samenwerking met de B5-steden en het Rijk. Die strategie zal vervolgens een vertaling krijgen in enkele verstedelijkingsakkoorden. Voor de stedelijke regio Breda-Tilburg werken we aan zo’n verstedelijkingsakkoord. Naast de negentien gemeenten uit de stedelijke regio zijn daarbij ook de waterschappen, de provincie en het Rijk betrokken. Eén stedelijke regio De regio Hart van Brabant en de regio Breda (Baronie) zijn twee regio’s die een hele grote functionele samenhang vertonen. Feitelijk vormen ze één daily urban system.

Dit zien we aan de manier waarop veel van onze inwoners gebruik maken van voorzieningen: in de ene gemeente wonen, in de andere werken, op bezoek gaan bij familie en vrienden et cetera. Dit maakt dat we keuzes voor de ontwikkeling van deze twee regio’s meer in samenhang willen bekijken. Dat alles in een aantrekkelijk en gevarieerde groene omgeving met een aantal natuurgebieden van topklasse. Hierbij valt te denken aan de ontwikkeling van nieuwe woonmilieus, bereikbaarheidsopgaven of bijvoorbeeld landschapsinvesteringen. En terwijl we dat doen willen we onze kwaliteiten behouden, en zo mogelijk versterken. We willen de levendigheid van de kernen in onze regio vergroten, ruimte bieden voor een stedelijke groei in bestaand stedelijk gebied én ons groene, open landschap beschermen. Het Rijk heeft ons gevraagd wat wij kunnen betekenen in de oplossing van het nationale woningtekort. Dit geeft ons de mogelijkheid om onze kwalitatieve ambities voor de leefomgeving een stap verder te brengen. Zo kunnen we tegelijkertijd met de verstedelijking investeren in ons groene open landschap, in ecologie en biodiversiteit, en onze regio klimaat robuust maken. We zijn ons bewust van de samenhang tussen opgaven in het fysieke en het sociale domein. We streven in dit verstedelijkingsakkoord naar fysieke ingrepen die het welzijn van onze bewoners bevorderen.

Deze verstedelijking moet dus goed zijn voor iedereen en zorgen dat we over twintig jaar nog altijd voldoende banen hebben in een aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Een aantrekkelijke, bereikbare, concurrerende en duurzame verstedelijking: dat is verstedelijking op z’n Brabants. Korte termijn, lange termijn In een verstedelijkingsakkoord kunnen afspraken worden gemaakt met andere overheden als de provincie of het rijk, voor de korte, en voor de lange termijn. Onze gemeenten hebben momenteel al allerlei afspraken met elkaar gemaakt over gezamenlijke ambities. Die zijn bijvoorbeeld opgenomen in de Strategische Meerjarenagenda Hart van Brabant en Economische agenda West-Brabant. Bovendien hebben veel gemeenten ook hun eigen ambities als het gaat over bijvoorbeeld woningbouw, bereikbaarheid, landschap of klimaatadaptatie. Voor het bereiken van die bestaande ambities zoeken we samenwerking met de rijksoverheid, waterschappen en provincie. Ook bedrijfsleven en kennisinstellingen gaan we in dit proces opzoeken. Belangrijke bouwstenen voor dit akkoord, naast de hiervoor genoemde beleidsnota’s, is de Regionale Investeringsagenda (RIA) regio Breda en de Regionale Investeringsagenda Hart van Brabant. Hierin zijn ook onze ideeën over versnelling van de woningbouw opgenomen. De RIA van de regio Breda/Baronie is reeds gereed en is als bijlage bij deze brief gevoegd.

Aan de RIA van de regio Hart van Brabant wordt nog gewerkt. In het kader van het verstedelijkingsakkoord brengen we alle ambities en opgaven voor de korte en lange termijn bij elkaar en onderzoeken we met behulp van verschillende scenario’s voor welke keuzes of dilemma’s we staan bij het realiseren van deze opgaven. Dit doen in het kader van de verstedelijkingsstrategie die voor de hele Brabantse stedenrij wordt opgesteld, samen met Rijk, provincie, waterschappen en de andere stedelijke regio’s van Brabant. Zo kunnen we vanuit een gezamenlijke basis in Brabant werken aan een aantrekkelijk, bereikbaar, concurrerend en duurzaam stedelijk Brabant en krijgen we goed in beeld hoe de verschillende ambities en opgaven in de stedelijke regio’s van Brabant elkaar kunnen versterken of elkaar beconcurreren. Voor de lange termijn biedt de samenwerking met het Rijk ons gelegenheid om een nog beter beeld te vormen van hoe we willen dat onze leefomgeving zich in samenhang ontwikkelt, specifiek met het oog op de verstedelijkingsopgave. Zo willen we zorgen voor een verstedelijking die past bij onze regio: met twee dicht bijeen gelegen bruisende grote steden, vitale middelgrote woon- en werkkernen, prettige dorpen, allemaal gelegen in een schitterend afwisselend landschap. Centraal staat dat we onze

kwalitatieve ambities kunnen versterken door ze te koppelen aan opgaven in het stedelijk netwerk Nederland (o.a. de woonopgave). Relatie met Omgevingsagenda’s Een Omgevingsagenda fungeert als opvolger en verbreding van de MIRT-gebiedsagenda. Omgevingsagenda’s moeten een logische verbinding vormen tussen opgaven zoals geformuleerd in omgevingsvisies (NOVI, POVI’s, GOVI’s en de huidige voorlopers daarvan) en alle relevante bestaande en nieuwe programma’s van Rijk en regio. Een omgevingsagenda fungeert zo in feite als een schakelkast tussen strategische ambities en integrale uitvoering. De regionale omgevingsagenda richt zich op uitvoering die partnerschap binnen de regio en tussen regio en provincie behelst. Er wordt momenteel ook gewerkt aan een omgevingsagenda BrabantLimburg. Deze omgevingsagenda op landsdelig schaalniveau vervult een vergelijkbare functie als de regionale omgevingsagenda, maar zal voornamelijk projecten/programma’s bevatten waarvoor partnerschap met de rijksoverheid cruciaal is. De verstedelijkingsstrategie voor Stedelijk Brabant (en de daarmee samenhangende verstedelijkingsakkoorden) wordt onderdeel van deze landsdelige omgevingsagenda. Verstedelijkingsstrategieën worden ook vermeld in de NOVI als instrumenten om specifiek verstedelijkingsopgaven verder te brengen.

Hoe verder? We werken zoveel mogelijk met bestaande (regionale) structuren om het benodigde inhoudelijk gesprek mogelijk te maken. De planning is om in het najaar van 2021 een concept verstedelijkingsakkoord af te hebben. In het voorjaar van 2022 kan het akkoord dan met de Rijksoverheid gesloten worden. Als allereerste stap is op 18 december 2020 een bestuurlijke bijeenkomst georganiseerd, waarop de 19 wethouders met de portefeuille ruimtelijke ordening van de regio Hart van Brabant en de regio Breda1 bijeen kwamen om te bespreken welke mogelijkheden een Verstedelijkingsakkoord voor de stedelijke regio Breda-Tilburg hen allemaal biedt. Dit was een prima bijeenkomst waarbij de aanwezige wethouders veel enthousiasme lieten zien om deze opgave gezamenlijk op te pakken. Naar aanleiding van de inhoudelijke consensus op die bijeenkomst is bijgevoegd ‘leaflet’ samengesteld. Over het vervolgtraject zult u zoals gezegd vanzelfsprekend geïnformeerd worden.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris,

De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

1

De gemeenten die worden betrokken zijn (in oplopende bevolkingsomvang): Baarle-Nassau, Alphen-Chaam, Hilvarenbeek, Geertruidenberg, Zundert, Loon op Zand, Goirle, Dongen, Gilze en Rijen, Oisterwijk, Drimmelen, Moerdijk, Heusden, Etten-Leur, Waalwijk, Altena, Oosterhout, Breda en Tilburg.