RIB 28 - Ontwikkelingen Beschermd Wonen april 2022

Aan de raadsleden

Dongen, 5 mei 2022 Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

Raadsinformatiebrief 2022-007426 Kirsten Diehl/ 14 0162 Landelijke ontwikkelingen m.b.t. Beschermd wonen

Geachte heer, mevrouw,

1. Aanleiding In de besluitvormende raadsvergadering van 3 februari 2022 heeft uw gemeenteraad de regiovisie Beschermd Wonen vastgesteld. Inmiddels is er sprake van een landelijke ontwikkeling met een gevolg voor Beschermd wonen in onze regio. Met deze raadsinformatiebrief worden de gemeenteraden in de regio Hart van Brabant hierover geïnformeerd. Daarnaast wordt er ter duiding beknopt op een aantal bestaande ontwikkelingen ingegaan.

2. Definitie Beschermd wonen Beschermd wonen is bestemd voor inwoners vanaf 16 jaar, met beperkt psychisch/ psychosociaal functioneren en/of beperkt intellectueel functioneren. Deze inwoners zijn tijdelijk niet in staat om zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. . Deze inwoners wonen in een accommodatie (zelfstandig of binnen een instelling) waarmee een veilige leefomgeving wordt geboden met daarbij behorend toezicht en begeleiding. Er is sprake van onplanbare zorg, die bereikbaarheid van 7 x 24 uur zorg nodig maakt. Deze ondersteuning is van tijdelijke aard en gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en sociaal functioneren, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de inwoner of anderen.

3. Decentralisatie Beschermd Wonen per 2022 De inhoudelijke verantwoordelijkheid voor de organisatie van Beschermd Wonen (BW) is per 1 januari 2022 gedecentraliseerd van de huidige 43 centrumgemeenten naar alle gemeenten van Nederland. Dat betekent een forse veranderopgave. Leidend hierbij is het advies van de Commissie Dannenberg met de titel ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. De kern hiervan is een ‘normalisatie’ van BW en het vergroten van kansen op participatie. Dat is volgens de commissie mogelijk als gemeenten in hun lokale ondersteuningsstructuur beschikken over een breed palet aan producten en voorzieningen: van lichte vormen van begeleiding tot zware vormen van opvang.

4. Regiovisie Beschermd Wonen Hart van Brabant vastgesteld Voor Hart van Brabant (HvB) gaat het om een opgave met veel impact. Eind 2021 ging het om 788 inwoners die van deze vorm van ondersteuning gebruik maakten en een budget van afgerond € 50 miljoen. De afgelopen jaren is door de gemeenten van HvB in nauwe samenwerking met (vertegenwoordigers van) cliënten, zorgaanbieders en woningcorporaties gewerkt aan een vertaalslag van het advies van de Commissie Dannenberg. Daarbij is verbinding gelegd met de Maatschappelijke Opvang en preventieve GGZ en verslavingszorg. In 2020 is landelijk de Norm voor Opdrachtgeverschap BW (NvO) vastgesteld. Concreet betekent dit dat elke regio per 2022 samenwerkingsafspraken moest hebben vastgesteld, waaronder de organisatie van de governance. De regio HvB heeft deze afspraken vastgelegd in de regiovisie BW die de afgelopen maanden door alle gemeenteraden is vastgesteld. Voor een ieder maar in het bijzonder voor nieuwe raadsleden is deze regiovisie beschikbaar via de volgende link. Beschermd wonen - Regio Hart van Brabant (regio-hartvanbrabant.nl)

5. Landelijke ontwikkeling: Uitstel invoering woonplaatsbeginsel en financieel verdeelmodel De regiovisie BW omvat de inhoudelijke kaders voor BW. Wat nog mist is een heldere financiële uitwerking. In 2021 ontbrak namelijk expliciete duidelijkheid vanuit het Rijk over een aantal essentiële bouwstenen: het nieuwe financiële verdeelmodel, de uitname naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ) en het woonplaatsbeginsel. Voor alle gemeenten is duiding hiervan belangrijk, maar zeker voor de gemeenten van de regio HvB. In 2021 is namelijk in beeld gebracht dat op grond van het nieuwe verdeelmodel over een periode van 12 jaar een daling van het rijksbudget voorzien wordt van € 13,7 miljoen. Afgesproken is hierover in 2022 een apart voorstel aan de gemeenteraden voor te leggen. Hierbij uitgaande van de veronderstelling dat de ontbrekende informatie dit jaar boven tafel zou komen en het per 1 januari 2023 gefaseerd invoeren van het nieuwe verdeelmodel (en het per deze datum gaan verdelen van de middelen over alle gemeenten). Staatssecretaris Van Ooijen (VWS) en de VNG hadden 21 februari 2022 een overleg over het traject Beschermd Thuis. De staatssecretaris liet weten invoering van een woonplaatsbeginsel en het daarmee samenhangend nieuw verdeelmodel beschermd wonen per 1 januari 2023 niet langer haalbaar te achten.

Het ministerie van VWS bericht hierover als volgt: 'De invoering van het woonplaatsbeginsel beschermd wonen op 1 januari 2023 is niet meer haalbaar. Met het woonplaatsbeginsel wordt geregeld dat elke gemeente voortaan verantwoordelijk is voor beschermd wonen voor de eigen inwoners.” Door de lange duur van de formatie van het nieuwe kabinet kon het wetsvoorstel niet op tijd ingediend worden. Er zijn daarnaast een aantal aandachtspunten die uitgewerkt moeten worden, in samenhang met het advies van de Raad van State over het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel. Het Rijk, gemeenten en andere partijen gaan hierover in overleg. Hierna wordt bezien in hoeverre bijstelling nodig is van de maatregelen in het kader van de transitie naar beschermd thuis en wat de gevolgen zijn voor het tijdpad.

6. Wat betekent dit voor Hart van Brabant?

Feitelijk betekent uitstel dat het langer duurt voordat wij een duidelijk financieel plaatje voor onze regio hebben. Door VNG, de ministeries VWS en BZK is het vervolgproces uitgewerkt in een opdracht aan een werkgroep. De opdracht wordt nu door de werkgroep uitgewerkt en er volgt in juni 2022 een nieuw bestuurlijk overleg waar besluitvorming over het vervolg plaatsvindt. De uitkomsten en implicaties hiervan zijn nog onbekend. In de tussentijd gaat de regio HvB inhoudelijk verder op de ingeslagen weg en volgens de regiovisie. Dit heeft tot nu toe geresulteerd in afspraken over de uitstroom van cliënten uit intramurale voorzieningen (Weer Thuis), samenwerkingsafspraken op het gebied van de regionale gemeentelijke Toegang en de nieuwe inkoop per 2023. Om de verhuizing van een locatie voor BW naar een gewone woning goed te laten verlopen is in HvB een Matchingstafel gestart. Daarbij werken elf gemeenten, zes woningcorporaties en ruim 40 maatschappelijke instellingen samen. In het eerste kwartaal zijn 80 aanmeldingen binnen gekomen, waarvan er tot nu toe 42 zijn toegekend. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en komen bij u terug wanneer er meer bekend is over de invoering van het woonplaatsbeginsel en financieel verdeelmodel.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.