RIB 27 - BIJLAGE 3 Bijlage 7 b Regionale Omvingsagenda offerte plan van aanpak 2 0

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Regio Hart van Brabant t.a.v. Willeke Beex postbus 788 5000 AT Tilburg

Jonkerbosplein 52 6534 AB NIJMEGEN

Verzonden per E-mail

+31 88 348 70 00 T +31 24 323 93 46 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Datum: Uw kenmerk: Ons kenmerk: Classificatie:

7 februari 2022 BH5668TPCO2008251446 Projectgerelateerd

Contact: Telefoon: E-mail:

Pauline van Heugten 06 – 12 993 942 Pauline.van.heugten@rhdhv.com

Offerte Plan van Aanpak Regionale Omgevingsagenda 2.0 - Hart van Brabant Beste mevrouw Beex, Hierbij bieden we jullie onze offerte aan voor het Plan van Aanpak en de procesbegeleiding voor de regionale omgevingsagenda (ROA) 2.0 voor de samenwerkende gemeenten en de waterschappen in Hart van Brabant. Visie op het vervolg van de ROA in 2022 Van ROA 1.0 naar ROA 2.0 Het afgelopen jaar hebben we samen hard gewerkt aan de ROA 1.0. De ROA is een nieuw instrument en dient als hulpmiddel bij samenwerking en uitvoering van bestaand beleid. Het is een adaptief instrument dat de mogelijkheid biedt tot actualisering. De ROA hoeft daarom niet in één keer goed of compleet te zijn. Het is belangrijk om te ervaren hoe werken met de ROA uitpakt en die ervaring te benutten in een volgende versie. Daarom besloten de regiobestuurders op die Bestuurlijke Ontwikkeldag van 15 december 2021 om de ROA 1.0 ‘vast te klikken’ om ermee te kunnen gaan werken en dat er een Plan van Aanpak opgesteld zou worden. Dit Plan van Aanpak is gebaseerd op de volgende afspraken: 1. De ROA is een instrument in ontwikkeling. We gaan komend jaar met deze 1.0 versie werken, evalueren de ervaringen en gebruiken de ‘lessons learned’ in de volgende versie. 2. Via de ROA werken we toe naar integrale gebiedsontwikkelingen.

We maken daarom zowel thematische als gebiedsgerichte inventarisaties van onze ambities, hoofdopgaven en projecten, en brengen relaties en afhankelijkheden in beeld. 3. In regio-overleggen (Poho’s, HvB-dagen, BOD’’s) zorgen we voor afstemming en uitwisseling binnen de hoofdopgaven en tussen de hoofdopgaven. 4. De in kaart gebrachte relaties en afhankelijkheden integreren we in een gebiedsgerichte aanpak waarbij we op zoek gaan naar slimme combinaties en meekoppelkansen; we zoeken daarbij ook naar het vergroten van de uitvoeringskracht door samenwerking over de regiogrenzen heen (bijv. in SRBT- en VGNP-verband). In deze offerte doen we een voorstel voor dit Plan van Aanpak waarin we twee bouwstenen onderscheiden.

HaskoningDHV Nederland B.V. is part of Royal HaskoningDHV Trade register number: 56515154

Tijdlijn als kapstok In onderstaande afbeelding hebben we een tijdlijn uitgezet voor dit jaar met daarin vanuit regionaal perspectief gezien belangrijke (overleg)momenten. In onze aanpak houden we rekening met deze momenten zodat er meer focus ontstaat wat we op welk moment willen bespreken/bereiken. We verwachten dat dit ambtelijk en bestuurlijk meer houvast geeft vergeleken met afgelopen jaar.

Rekening houdend met de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen onderscheiden we vier fasen waarbij toegewerkt wordt naar besluitvorming tijdens het BO-MIRT en de Bestuurlijke Ontwikkeldag aan het einde van het jaar: 1. Verdiepen & uitwerken Op een aantal regionale thema’s is nog nadere verdieping gevraagd om uiteindelijk in fase 3 te kunnen prioriteren. Bijvoorbeeld toekomstig landelijk gebied (mede i.r.t beleidskader voedsel en landbouw), het leisure profiel (met name de verblijfsrecreatie) scherper krijgen, maken van een kaartenatlas (thema- en gebiedskaarten) en wellicht XXL-logistiek. We achten de periode rond de gemeenteraadsverkiezingen geschikt om deze inhoudelijke vraagstukken ambtelijke op te pakken zodat de nieuwe bestuurders deze informatie kan worden aangereikt. 2. Informeren & Synchroniseren De gemeenteraadsverkiezingen brengen bestuurlijke veranderingen met zich mee. Daarom stellen we een fase van informeren en synchroniseren voor: Op die manier zorgen we ervoor dat de nieuwe bestuurders en raadsleden het ‘ROA-RIA dossier’ begrijpen en zich comfortabel en voldoende geïnformeerd voelen over ‘waar we staan’, wat de kern is en ‘waar we naartoe werken’. 3. Prioriteren & Concretiseren Een belangrijke stap is keuzes maken. Die zijn nodig om tot afspraken en besluiten te kunnen komen.

Met fase 1 en 2 streven we ernaar de bestuurders de informatie en het inzicht te geven om met elkaar over de keuzes te praten (bijv. bestuurlijke werksessie(s)) en daar knopen over door te hakken. 4. Besluiten & Borgen In deze fase wordt toegewerkt naar de bestuurlijke momenten aan het eind van het jaar: de Hart van Brabantdag en Bestuurlijke Ontwikkeldag. Daarnaast houden we rekening met BO-mirt en een moment waarop het verstedelijkingsakkoord wordt gesloten.

7 februari 2022

BH5668TPCO2008251446

2/7

Onze aanbieding in bouwstenen Wij zien het werken met en aan de ROA dit jaar als een gezamenlijk proces waarbij de regio zo veel mogelijk zelf oppakt, en wij vanuit Royal HaskoningDHV ondersteuning bieden, het proces begeleiden en zorgen dat er niets essentieels tussen wal en schip raakt. Bouwsteen 1: Procesbegeleiding Naar aanleiding van jullie vraag maken we onderscheid in reguliere procesbegeleiding die nodig is om de route naar de ROA 2.0 te doorlopen en intensieve procesbegeleiding gericht op het versterken van het regioproces. • Regulier Gebieds – en opgavegericht ontwikkelen en prioriteren in het fysieke domein is op dit moment complex. Er wordt veel inbreng van gemeenten gevraagd, zowel bestuurlijk als ambtelijk, voor de afzonderlijke processen (ROA, RIA, Verstedelijkingsakkoord, SRBT c.a.). Dit vraagt enerzijds om richting en coördinatie van de vragen die vanuit deze processen aan de gemeenten worden gesteld, maar tegelijkertijd ook het geven van de juiste inbreng op het juiste moment aan de juiste tafel. En deze gesprekken voeren we ook nog tegen de achtergrond van het governancetraject, waarbij kern- en keuze agenda worden gevormd. Het belang om na de verkiezingen de nieuwe besturen goed in staat te stellen afgewogen keuzes inhoudelijk en strategisch te maken is groot; de opgave in het fysieke domein is dat ook.

Inzicht en handelingsperspectief is van vitaal belang; waar moet bestuurlijk en daarmee ook ambtelijk de focus écht naar uit gaan? Het is vaker benoemd het afgelopen jaar: de manier van werken binnen de ROA was ‘niet regulier, wel verfrissend’. We hebben veel vaart gemaakt door eerst bestuurlijk en daarna ambtelijk af te stemmen. Dat is een andere manier van werken binnen de regio maar past wel bij de wens van bestuurders om meer inhoudelijk het gesprek met elkaar te voeren. Echter een bijwerking van deze ‘verfrissende’ werkwijze was dat niet elke gemeenten zich voldoende aangehaakt voelde. Deels een resultante van de gekozen werkwijze, deels ook een capaciteitsvraagstuk. Daarnaast hebben we in de ‘ontdekkingsreis’ van ROA onderweg ook de koppeling gemaakt met de Regionale Investeringsagenda (RIA) en inhoudelijk afgestemd. Dit jaar wil de regio een volgende stap maken met ROA en RIA waarbij regionale, opgaven- en gebiedsgerichte samenwerking een belangrijk thema vormt en toegewerkt wordt naar een verstedelijkingsakkoord met het Rijk later in dit jaar. • Intensief (verbinden en coachen om eigenaarschap voor de ROA te bewerkstelligen) Jullie hebben ons, en specifiek Pauline van Heugten, naast de reguliere procesbegeleiding gevraagd een verbindende en coachende rol te vervullen gedurende dit proces.

Dit vraagt om een intensievere begeleiding inclusief slimme, creatieve en effectieve inzet van werkvormen. In een coachende en verbindende rol brengt Pauline structuur aan en helpt ze de regiogemeenten om écht goed met elkaar samen te gaan werken binnen de ROA en daarmee het opgave- en gebiedsgericht werken. Eigenaarschap creëren bij de regiogemeenten is het overkoepelende doel: ‘de ROA iets van ons allemaal maken’. De procesbegeleiding vindt vooral plaats in de fases 2, 3 en 4. Hieronder vallen onder andere: o Nieuwe bestuurders informeren o Raadsleden informeren (markt in mei 2022) o Bestuurlijke werksessies prioriteren en concretiseren (2x) o Voorbereiden bestuurlijke sessies samen met regio-ambtenaren

7 februari 2022

BH5668TPCO2008251446

3/7

Begeleiden van werksessies (eventueel gecombineerde werksessies waar zowel bestuurders als ambtenaren bij aanwezig zijn). Tussentijdse afstemming ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever Aanwezigheid en voorbereiding Poho’s (HvB-dagen), Bestuurlijke Ontwikkeldagen (6x) Aanwezigheid en voorbereiding werkgroep fysiek/integraal (bestaande overleggen goed benutten) o

o o o

Bouwsteen 2: Verdieping inhoud We stellen voor enkele inhoudelijke verdiepingsslagen te maken die de regio kunnen helpen om tot een betere prioritering van het gebiedsgericht- en opgavegericht werken te komen. De volgende modules zijn opgenomen in dit Plan van Aanpak en vinden vooral plaats in fase 1 ‘verdiepen & uitwerken’. Module Regionale kijk op toekomstbestendig landelijk gebied: Hier heeft de regio op dit moment slechts een globaal toekomstperspectief waarin veel afhankelijkheden zitten deels op andere schaalniveaus. Denk bijvoorbeeld aan de nationale stikstofaanpak of het Europees landbouwbeleid. Daarnaast wordt er vanuit verschillende andere opgaven naar het landelijk gebied gekeken. Voor woningbouw, leefbaarheid van de kleine kernen, werklocaties en energie wordt gezocht naar ruimte. Vanuit natuur en landschap wordt gekeken naar goed beheer van het landelijk gebied. Tegelijkertijd zijn er initiatieven, zoals het Van Gogh Nationaal Park, die aanknopingspunten bieden voor de toekomst van het landelijk gebied van de regio. Een diepere gedachtewisseling hierover in de regio moet nog plaatsvinden. Wij voorzien hiervoor: 1.

Voorbereiding en begeleiding werksessie Toekomstbestendig landelijk gebied met de aanwezigheid van: o Een bestuurlijke+ambtelijke vertegenwoordiging:  Wethouders van de meer landelijke gemeenten worden uitgenodigd  Beleidsmedewerkers van de landelijke gemeenten en waterschappen o Vertegenwoordiger(s) vanuit de Provincie op dit thema (o.a. vanuit uitvoeringsagenda Voedsel en Landbouw) o Vertegenwoordiger(s) vanuit de ZLTO o Vertegenwoordiger(s) vanuit kernteam VGNP (bijvoorbeeld Paul van Hoesel). 2. Opstellen notitie: het product dat hieruit voortkomt is een notitie die als input dient voor fase 3 Prioriteren en Concretiseren. Daarnaast levert de notitie een inhoudelijk verrijking en dus input voor de ROA 2.0. Module Leisure profiel aanscherpen Vitale vakantieparken/verblijfsrecreatie In het totstandkomingsproces van de ROA 1.0 werd een aantal keer aangegeven dat het leisure profiel en dan met name een duidelijke visie op de verblijfsrecreatie nog aanscherping behoeft. In deze module verdiepen we ons hierin en leggen we ook een duidelijk link met provinciaal beleid Vitale Parken. We nemen deze inzichten ook meteen mee in de kaartlaag ‘recreatie en leisure’ uit module Kaartenatlas.

Wij voorzien hiervoor: • Een werksessie met belangrijkste partijen aangaande (verblijfs-)recreatie, óf: • Drietal interviews met deze relevante partijen • Opstellen notitie: het product dat hieruit voortkomt is een notitie die als input dient voor fase 3 Prioriteren en Concretiseren. Daarnaast levert de notitie een inhoudelijke verrijking en dus input voor de ROA 2.0. Module Kaders en perspectief voor (XXL) Logistiek Hierbij gaat het om herijking en verdieping van het regiobeleid ten aanzien logistiek: sluit dit nog aan bij de huidige inzichten over kwaliteit van de leefomgeving en brede welvaart, en het beleid van de andere

7 februari 2022

BH5668TPCO2008251446

4/7

overheden? We proberen samen een duidelijker beeld te krijgen welke bedrijventerreinen zich juist wel of juist niet lenen voor vestigingen van (grootschalige) logistiek en kijken hier uiteraard ook naar (multimodale) mobiliteit en ontsluiting. We nemen deze inzichten ook meteen meer in de kaartlaag ‘werklocaties en bedrijventerreinen’ en ‘mobiliteit’. We voorzien hiervoor: • Voorbereiding en begeleiding van werksessie kaders en perspectief voor logistiek met de aanwezigheid van: o Een bestuurlijke+ambtelijke vertegenwoordiging:  Wethouders van o.a. gemeenten Waalwijk en Tilburg  Beleidsmedewerkers van bovenstaande gemeenten o Vertegenwoordiging vanuit de Provincie Noord-Brabant (vanuit beleidskader leefomgeving/Logisitek, bijvoorbeeld Harro van Neerven) • Opstellen notitie: het product dat hieruit voortkomt is een notitie die als input dient voor fase 3 Prioriteren en Concretiseren. Daarnaast levert de notitie een inhoudelijke verrijking en dus input voor ROA 2.0. Module Kaartenatlas De ‘ruimtepuzzel’ wordt steeds lastiger: we hebben in de regio veel ambities, hoofdopgaven en projecten. Een collectief beeld hierover vormen en samen optrekken is een must om effectief te kunnen samenwerken en te kunnen prioriteren. ‘Als we de samenhang beter gaan zien, kunnen we gerichter investeren’, werd tijdens het bestuurlijk werkatelier van 18 november 2021 gezegd.

Tijdens die bijeenkomst werd ook de bestuurlijke behoefte uitgesproken om te kunnen beschikken over thematische en gebiedsgerichte kaarten. Deze kaarten worden in de fase Verdiepen en Uitwerken voorbereid en dienen als werkmateriaal voor de werksessies Prioriteren en Concretiseren in fase 3. Voor het opstellen van de basiskaart (waarbinnen we onderstaande kaartlagen kunnen ‘laden’) verwachten we dat ambtelijk de beschikbare (basis)kaarten aangeleverd worden. Dat betekent o.a. informatie en bewerkbare kaarten aangaande: • Natuur Netwerk Brabant • De klimaatonderlegger • Kaarten die gemaakt zijn in het kader van de REKS • De kaarten vanuit het RIA proces. Deze basiskaart is uitgangspunt en wordt vervolgens door onze landschapsarchitect/stedenbouwkundige opgepakt en verder verrijkt met de volgende kaartlagen: • Kaartlaag 1: Woningbouwprogramma o Op deze kaart gaat het niet alleen om locaties en aantallen, maar ook om beoogde doelgroepen/typen woningen en de ontwikkelopgaven (bijv.

transformatie bedrijventerrein, uitlegbied of ‘kans transformatie voormalig militair oefenterrein’) • Kaartlaag 2: Werklocaties/bedrijventerrein(afspraken) o Ook hier gaat het om meer specifieke informatie, zoals revitalisering, inbreiding/uitbreiding, type bedrijvigheid o Aanvullingen uit verdiepingsmodule logistiek • Kaartlaag 3: Recreatie en Leisure o Deze kaart richt zich op leisuregebieden en maakt duidelijk om welk type leisure het gaat en op welke doelgroep wordt gemikt o Aanvullingen uit de verdiepingsmodule (verblijfs-)recreatie. • Kaartlaag 4: Landelijk gebied o Aanvullingen uit de verdiepingsmodule landelijke gebied. • Kaartlaag 5: Mobiliteit

7 februari 2022

BH5668TPCO2008251446

5/7

Op deze kaart zouden de verschillende typen gebieden die in de RMA zijn benoemd kunnen worden gevisualiseerd. Door deze thematische kaartlagen over elkaar heen te legen, en er op basis van die kaarten en kaartlagen dwarsverbanden zichtbaar worden, krijgen we de bouwstenen voor de integratie in handen die we gebruiken bij het prioriteren en gebieds- en opgavegericht werken (fase 3). o

Tijdsbesteding en kostenraming De opdrachtsom voor de twee bouwstenen hebben we op jullie verzoek opgedeeld in twee delen: 1. Bouwsteen 1 - periode 1 januari 2022 t/m 23 februari 2022 (HvB€7.500,-dag)

2. Totaal

- periode 24 februari 2022 t/m 14 december 2022

€30.000, --

Bouwsteen 2 Periode 24 februari 2022 t/m 14 december 2022 (BOD)

€30.000, -€67.500,--

We hanteren deze bedragen als plafondbedrag exclusief BTW, doch inclusief bijkomende kosten. Resultaat ROA in lijn met uw uitgangspunten Het bovenstaande proces voldoet naar ons inziens nog steeds aan de door u geschetste uitgangspunten voor de ROA die: • Effectief de vertaling kan maken tussen enerzijds de visie en doelen uit de SMA en anderzijds het perspectief op uitvoering van deze visie en doelen in een concrete actiegerichte agenda. En dat meerjarig. • Op basis van deze actiegerichte agenda het platform biedt om allianties aan te kunnen gaan met provincie en Rijk in de vorm van bijvoorbeeld regio deals, BO MIRT afspraken. • Concreet vorm en inhoud geeft aan de in de NOVI aangegeven samenwerking als één overheid: binnen de regio tussen gemeenten, waterschappen, ed., tussen gemeenten/regio met de provincie, en tenslotte landsdelig tussen Brabant en Limburg en met het rijk. • Input levert vanuit de Regio Hart van Brabant voor, en verband houdt met de Omgevingsagenda Brabant-Limburg. • Die rekening houdt met, en een regionale vertaling geeft aan, de ingezette beweging richting verstedelijkingsakkoord Stedelijke regio Breda-Tilburg.

Uitgangspunten en leveringsvoorwaarden Voor deze aanbieding gelden de volgende uitgangspunten en voorwaarden: • Deze offerte wordt uitgebracht door HaskoningDHV Nederland BV; • Op deze aanbieding en de overeenkomst zijn, vooruitlopend op uw eventuele voorwaarden, de u bekende algemene voorwaarden van HaskoningDHV Nederland B.V. van toepassing. Op verzoek zenden wij deze toe. • Wij baseren onze aanbieding op bestaande informatie, data en stukken van alle partners; wij hebben geen apart eigen onderzoek voorzien. Ook gaan we ervan uit dat digitale gegevens / bestanden voor onze kaarten kosteloos ter beschikking kunnen worden gesteld. • In deze offerte gaan we er vanuit dat we het proces voortzetten met de betrokken gemeenten bij de totstandkoming van de ROA 1.0. De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau participeren hiermee dus nog niet in het omgevingsbeleid van de regio Hart van Brabant.

7 februari 2022

BH5668TPCO2008251446

6/7

• • •

• •

•

Over eventuele afwijkingen en/of meerwerk stellen wij u vooraf en tijdig op de hoogte zodat verrassingen worden voorkomen. Er is geen rekening gehouden met de kosten van zaalhuur, catering van bijeenkomsten en andere bijkomende kosten. Wij factureren het bedrag op basis van de planning en te leveren inspanning in vier termijnen: 25% bij opdrachtverlening 25% na de bestuurlijke ontwikkeldag van 22 juni 2022 25% na de Hart van Brabantdag op 28 september 2022 en 25% bij einde opdracht (de Bestuurlijke Ontwikkeldag op 14 december 2022). Wij reizen indien nodig in principe met OV; reiskosten zijn verwerkt in onze tarieven. We gaan er van uit dat genoemde adviseurs komende maanden daadwerkelijk beschikbaar zijn, maar ook voor ons is de situatie onzeker. In alle gevallen zal er voor passende vervanging worden gezorgd als uitval aan de orde is. Deze offerte is vertrouwelijk en de geldigheidsduur bedraagt 30 dagen na indiening.

Wij verwachten u hiermee een passende aanbieding te doen. Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Pauline van Heugten op telefoonnummer 06 12 993 942, met Hans Büchi op telefoonnummer 06 51 788 318, of met ondergetekende op telefoonnummer 06 22 37 86 65.

Drs. P.A.A.M.l Lamberigts Directeur SMC | Strategie en Management Consultants

7 februari 2022

BH5668TPCO2008251446

7/7