RIB 26 - Oekraine update nummer 2

Aan de raadsleden

Dongen, 15 april 2022

Uw kenmerk Zaaknummer

: :

Raadsinformatiebrief nr. 26

Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: :

Team communicatie, 14 0162 Oekraïne update #2

Beste raadsleden, geachte heer, mevrouw, Op 24 februari 2022 is Rusland Oekraïne binnengevallen. De oorlog in Oekraïne en de grote vluchtelingenstroom die dat met zich meebrengt leidde tot een verzoek van de staatssecretaris van Asiel en Migratie om op korte termijn te helpen bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. In deze bestuurlijke informatiebrief wordt u geïnformeerd over de stand van zaken over de (crisis)noodopvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Met deze raadsinformatiebrief willen wij u informeren over de ontwikkelingen betreffende de situatie Oekraïne, zowel landelijk, regionaal als lokaal. Landelijke ontwikkelingen Opvang De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne krijgt steeds meer vorm. Voor de korte termijn in veelal eenvoudige opvangplaatsen voor de eerste te verwachten 50.000 mensen, en daarna voor een mogelijk grotere groep en voor een eventuele langere termijn. Er zijn op dit moment door veiligheidsregio’s en gemeenten circa 30.000 opvangplekken gerealiseerd, waarvan er nu ruim 20.000 worden bezet. Ook zijn inmiddels meer dan 13.000 vluchtelingen geregistreerd. Leefgeld Zoals eerder is besloten, krijgen vluchtelingen uit Oekraïne leefgeld om bijvoorbeeld eten en kleding van te kopen. Bij de verdere uitwerking van de regeling heeft de VNG samen met een aantal gemeenten gekeken of de regeling goed uit te voeren is.

Op basis daarvan is de leefgeldregeling op een aantal punten aangepast. Zo zijn de bedragen afgerond en wordt het leefgeld van € 260 voor alle vluchtelingen uit Oekraïne maandelijks uitgekeerd. Daarnaast krijgen vluchtelingen uit Oekraïne die bij gastgezinnen verblijven een extra maandelijks bedrag, de zogeheten wooncomponent, van € 215 per volwassene en € 55 per minderjarige. Met dit bedrag kunnen vluchtelingen een bijdrage leveren aan de kosten die het gastgezin maakt. Gastgezinnen ontvangen zelf geen vergoeding. Ook is bepaald, dat het leefgeld wordt beëindigd als de vluchteling uit Oekraïne betaald werk gaat doen. Recht op werk Vluchtelingen uit Oekraïne die kunnen en willen werken, krijgen toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. Het kabinet schrapt de verplichting om een tewerkstellingsvergunning te hebben. Deze vrijstelling geldt vanaf 1 april (met terugwerkende kracht tot 4 maart). Om deze kwetsbare groep vluchtelingen extra te beschermen, stelt het kabinet wel een aantal voorwaarden aan de toegang tot de arbeidsmarkt. Zo mogen mensen alleen in loondienst werken. Ook moet de werknemer door de werkgever uiterlijk twee werkdagen voor aanvang van de werkzaamheden aangemeld worden bij UWV en moet de werkgever informatie doorgeven als de werkuren en werkplek.

Regionale ontwikkelingen Stand van zaken opvangplekken Oekraïense vluchtelingen Er is door de 24 gemeenten van onze veiligheidsregio een grote inspanning verricht. De taakstelling hield kortgezegd in dat op 28 maart er 2000 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen beschikbaar moesten zijn. Hoewel dat aantal niet is gehaald per 28 maart, is het gelukt om in de drie districten (Baronie, Markiezaten en Hart van Brabant) ruim voldoende plekken te realiseren. Bovendien voorzien we dat er op korte termijn meer dan de benodigde 2000 plekken beschikbaar zullen zijn. De bezettingsgraad van al deze plekken bedraagt (gesaldeerd) per 31 maart 2022 51% en loopt gestaag op. In onderstaande tabel (peildatum: 31 maart 2022) ziet u de aantallen en bezetting per district.

Figuur 1. Registratie en verdeling vluchtelingen d.d. 15 april 2022

Doorstroomvoorziening Zoals eerder beschreven, is voor de gehele veiligheidsregio in Breda een zgn. doorstroomvoorziening gerealiseerd. Vluchtelingen die niet per direct geplaatst kunnen worden in één van de drie districten, worden hier opgevangen. Van daaruit worden vluchtelingen door de regionale coördinator vluchtelingen spreiding (RCVS) verdeeld over de drie districten. Dit heeft de afgelopen weken goed gefunctioneerd. In totaal hebben 160 vluchtelingen van deze voorziening gebruik moeten maken en zijn doorgestroomd. Screening en registratie Elke vluchteling wordt geregistreerd en samen met de GGD wordt voorzien in een screening van de vluchteling. Aan de hand van deze screening kan worden bepaald of er geneeskundige hulp nodig is en waar de vluchteling het beste opgevangen kan worden. De gemeentelijke registratie is in alle districten operationeel; de geneeskundige screening op hulp wordt verzorgd door de GGD. Deze screening is zowel bij de doorstoomvoorziening als in de districten Baronie en Hart van Brabant operationeel; verwacht wordt dat dit komende week ook in de Markiezaten het geval zal zijn.

Meer dan 50.000 vluchtelingen? Nu 25 veiligheidsregio’s voorzien in 2000 opvangplekken komen er in totaal 50.000 plekken beschikbaar. Wanneer blijkt dat er meer plekken nodig zullen zijn, zal het Rijk eerst ander oplossingen overwegen dan het uitbreiden van de huidige vraag aan de veiligheidsregio’s. Daarbij wordt nu gedacht aan minder, doch grotere opvangplekken op verschillende plekken in het land.

Alleenreizende minderjarige vluchtelingen Een extra kwetsbare groep vluchtelingen betreft de alleenreizende minderjarige vluchtelingen. Zij hebben een bijzondere positie en vallen – als zij tot Nederland zijn toegelaten - onder verantwoordelijkheid van het Nidos. Het Nidos heeft een appèl gedaan op elke veiligheidsregio’s om ook voor hen aparte opvangplekken te realiseren, zodat deze kinderen de juiste zorg geboden kan worden. Voor onze veiligheidsregio zijn hiervoor 40 plekken gevraagd. In het bestuurlijke overleg (RBT) van 24 maart 2022 is afgesproken is dat het district de Baronie deze 40 plekken voor zijn rekening zal nemen. Inzet derden (bijvoorbeeld Nederlandse Rode Kruis (NRK)) In de vorige brief is al enige informatie gedeeld over het Nederlandse Rode Kruis. In reactie daarop zijn er regionaal enkele vragen binnengekomen over onder andere de inzet van het Rode Kruis, de menukaart en het landelijk advies om vrijwilligers aan te melen bij het NRK. In het contact met Het Nederlandse Rode Kruis hebben zij aangegeven dat vrijwilligers bij hen aanmelden een landelijk advies is maar dat dit zeker geen verplichting is. Het kan zijn dat gemeenten zaken zelf willen regelen door middel van het omarmen van burgerinitiatieven of vrijwilligers vanuit verenigingen en/of stichtingen. Dit kan voordelen opleveren ten aanzien van de integratie en lokale betrokkenheid.

Geadviseerd wordt in dat geval tijdig juridisch advies in te winnen ten aanzien van verantwoordelijkheden, verzekeringen en andere juridische aspecten. Dit ter voorkoming van claims of andere juridische discussies. Als een gemeente bij het Rode Kruis capaciteit inkoopt, dan betaalt de gemeente naar gelang hetgeen zij afneemt. Voordeel van het via NRK regelen is wel dat de juridische aspecten met betrekking tot vrijwilligers dus al wel geregeld is. Organisatie Om het proces tussen het Rijk en gemeenten goed te laten verlopen is in onze veiligheidsregio een regionaal projectteam Bevolkingszorg opgezet en een drietal districtelijke projectteams (Baronie, Markiezaten en Hart van Brabant). Daarnaast resteren er nog taken voor elke afzonderlijke gemeente. De taakverdeling staat hieronder vermeld.

Regio

Districtelijk projectteam

Lokale gemeente

RBT (CGS) / ROT (AC) deelname + advisering

Regionaal projectteam deelname

Lange termijn locaties

Schakel rijk – districten/gemeenten (IM)

Doorstroomvoorziening / crisisnoodopvang

Participatie / inburgering / onderwijs

Afspraken partners en doorvertaling naar districten

Communicatie / woordvoering

Loket inwoners (vragen, hulpaanbod)

Hulp bij voorbereiding grootschalige locaties

Publieke Zorg organisatie

Loket vluchtelingen (registratie e.d.)

Uitwisselen best practices (Q&A)

Bestuurlijke afstemming

Financiering (compensatie door Rijk)

Communicatie RBT/ROT en naar districten

Schakel gemeenten / district – regio (IM)

Voorbereiden / inrichten opvanglocaties

Coördinatie/afstemming tussen districten Verdeling vluchtelingen over districten (matchen van vluchtelingen) Bewaking totaalbeeld (bezettingsgraad) locaties

Figuur 2: Taakverdeling binnen de veiligheidsregio MWB RBT = Regionaal Beleidsteam / CGS = Coördinerend Gemeente Secretaris /ROT = Regionaal Operationeel Team /AC = Algemeen Commandant / IM = Informatie Management / Q&A = Questions & Answers

Lokale ontwikkelingen Aantal geplaatste vluchtelingen in Dongen Op d.d.15 april 2022 zijn er 70 vluchtelingen in de gemeente Dongen opgevangen in de door de gemeente georganiseerde opvanglocaties. Hierbij zitten in totaal 18 kinderen onder de 18 jaar. Er zijn momenteel twee Oekraïense vluchtelingen bekend die verblijven bij particulieren in Dongen. Huisvesting De huisvesting vindt op dit moment plaats bij locatie Dongepark van Mijzo, in Glorieux en in een groepswoning van Casade. Alle plekken in deze locaties zijn inmiddels bezet. Er worden momenteel gesprekken gevoerd met nog een andere locatie. In Broederhuis Glorieux huisvest Bouwvast Beheer BV. sinds enkele maanden arbeidsmigranten. Daarnaast vindt sinds een paar weken de opvang van Oekraïense vluchtelingen plaats op deze locatie. Omdat deze twee groepen verschillende samenstellingen en ritmes hebben is besloten om de kamers voor de vluchtelingen te concentreren aan de voorkant van het gebouw aan de Triangellaan. Door deze aanpassing kunnen de vluchtelingen en de arbeidsmigranten goed samen in het gebouw wonen. Door deze indeling van het gebouw, krijgen de vluchtelingen een eigen ingang en uitgang aan de Triangellaan 2. Alleen zij kunnen hier gebruik van maken. Er is hierover een bewonersbrief aan de omwonende van Broederhuis Glorieux verzonden. Opvang en begeleiding De opvang en begeleiding is goed op gang gekomen.

We ontvangen vluchtelingen persoonlijk bij hun woonlocatie om ze verwelkomen, op hun gemak te stellen en te vertellen wat ze van ons kunnen verwachten. Na deze persoonlijk verwelkoming gaat Vluchtelingen Werk aan de slag om de begeleiding te starten. Zij worden vervolgens het aanspreekpunt voor de vluchtelingen. De taal levert soms een barrière op in het contact met vluchtelingen. Een van de eerste vluchtelingen die in Dongen is gevestigd spreekt goed Engels en helpt de gemeentelijke organisatie als tolk. Ook heeft ze een rol gespeeld in de opvang van nieuwe vluchtelingen in Dongen en in het vertalen van brondocumenten die nodig zijn voor de inschrijving in de BRP. Om deze inzet te continueren zijn wij met deze mevrouw in gesprek over een dienstverband middels een uitzendconstructie. Werk DongenWerkt! heeft inmiddels een aantal vluchtelingen gesproken en geïnformeerd over de mogelijkheden op het gebied van werk. Er is een grote bereidwilligheid vanuit de vluchtelingen om te gaan werken. Aan de andere kant staan werkgevers uit de gemeente en de regio te springen om personeel en zij hebben zich al gemeld bij DongenWerkt! Vanuit het WerkgeversServicepunt (WSP) Midden-Brabant is een projectgroep voor vluchtelingen opgezet. De eerste contacten tussen werkgevers en werkzoekende vluchtelingen zijn gelegd.

Projectorganisatie De projectorganisatie heeft er in een korte tijd voor gezorgd dat er in Dongen op meerdere locaties plekken voor Oekraïense vluchtelingen zijn gecreëerd. Met het onderwijs, sportverenigingen, maatschappelijke partners en ondernemers zijn snel en concreet stappen gezet. Hierbij is, waar dat mogelijk is, ingezet op reguliere processen. Maar er is ook met creativiteit gekeken naar andere oplossingen. Iedereen doet dit naast reguliere taken. Dit heeft een grote impact op de ambtelijke organisatie en verdrukt logischerwijs regulier werk.

Maatschappelijke partners Eagle Shelter Bij Eagle Shelter is een complete ‘winkel’ met kleding, schoenen en speelgoed ontstaan. Er staan dagelijks vrijwilligers klaar om spullen in ontvangst te nemen en om vluchtelingen rond te leiden die voor spullen komen. Veel inwoners hebben gehoor gegeven aan de oproep om spullen te brengen. Er is inmiddels voldoende (winter)kleding en speelgoed gebracht. Op www.dongen.nl/oekraine communiceren we welke producten nog wel gewenst zijn, zoals pyjama's en nieuw ondergoed. ContourdeTwern ContourdeTwern biedt taallessen aan voor vluchtelingen die de Nederlandse taal machtig willen worden. Onderwijs en kinderopvang Van 12 kinderen hebben de ouders aangegeven dat ze onderwijs in Nederland willen volgen of in aanmerking willen komen voor kinderopvang. Met het onderwijsveld en de kinderopvangpartners in Dongen is goed overleg over de opvang en plaatsing van Oekraïense vluchtelingen. Geïnventariseerd is op welke wijze eenieder kan bijdragen aan de opvang van vluchtelingen en op welke onderwijs - en opvanglocaties er hiervoor ruimte en expertise aanwezig is. De volgende afspraken zijn daar bij gemaakt: Over de opvang van vluchtelingen in het primair onderwijs zijn de volgende afspraken gemaakt: • Kinderen vanaf 7 jaar (groep 3) worden geplaatst op basisschool De Fontein in Breda. Zij zijn gespecialiseerd in de eerste opvang van anderstaligen.

Voorlopig is er nog voldoende capaciteit. • Het reguliere proces rondom leerlingenvervoer wordt hier gevolgd. • Kleuters in de leeftijd 4 t/m 6 jaar worden zoveel mogelijk lokaal opgevangen in de reguliere kleuterklas van de Westerkim of Noorderpoort (afhankelijk van verblijfadres kinderen). Als sprake is van oudere broers en zusjes, dan bij voorkeur ook plaatsen op dezelfde school in Dongen. Zowel Westerkim als Noorderpoort hebben expertise in huis op het gebied van onderwijs voor niet Nederlandstalige leerlingen (NT2). • Ook de Wegwijzer in ’s Gravenmoer kan desgewenst in de opvang voorzien. • Aanmelding bij de scholen vindt parallel plaats met de inschrijving in de BRP (basisregistratie personen). Afspraken opvang voortgezet onderwijs • Opvang via de Internationale Schakelklas in Tilburg is de standaardroute. Afspraken kinderopvang • Er bestaat geen recht op (vormen) van kinderopvang voor kinderen uit Oekraïne in de leeftijd 0-4 jaar (zoals dat voor onderwijs wel het geval is). • Een gemeente kan er wel voor kiezen om deze kinderen een voorschools aanbod te doen omdat het bevorderlijk is voor de ontwikkeling • Zij vallen dan onder de doelgroep geïndiceerde peuters omdat zij een grote kans hebben op een achterstand in de Nederlandse taal. Voor deze doelgroep is een (van rijkswege) gesubsidieerd aanbod aanwezig.

• Het Consultatiebureau en jeugdverpleegkundigen zijn in staat om een goede afweging te maken of een kind gebaat is bij een voorschools aanbod.

•

Als tot verwijzing naar voorschools aanbod overgegaan wordt, zijn daar op de locaties van Kiddy (Glorieux) en Tovertuin (locatie Noorderpoort) plaatsen voor beschikbaar.

Sport en bewegen Op basis van een actieve uitvraag zijn er acht Dongense sportaanbieders die zich gemeld hebben met aanbod voor vluchtelingen. Er is aanbod voor kinderen en volwassenen. Er is op 31 maart een digitaal overleg geweest om de praktische zaken af te stemmen. Daarnaast zijn de sportaanbieders gewezen op de informatie die verstrekt wordt door NOC*NSF waaronder ook het stimuleringsbudget voor sportclubs die passend aanbod ontwikkelen voor vluchtelingen. Ondernemers Dongense ondernemers blijven meedenken. Ook de afgelopen weken is er op barmhartig manier meegedacht en worden goederen beschikbaar gesteld. Veiligheid De opvang van vluchtelingen in de gemeente Dongen verloopt rustig en gemoedelijk. Er zijn geen incidenten te melden. Financiën Het rijk heeft toegezegd met een vergoeding te komen voor alle kosten die gemeenten maken voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. We zijn nog in afwachting van de daadwerkelijke regeling. Vooruitlopend daarop registreren we alle gemaakte kosten. We gaan ervan uit dat er een één op één declaratie gaat komen. Communicatie De ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Hierdoor kan informatie snel verouderd zijn. Om inwoners snel te voorzien van de meest recente informatie is de webpagina www.dongen.nl/oekraine ingericht.

Hierop staat onder andere informatie over de opvang van vluchtelingen, het bieden van hulp, veel gestelde vragen en een verwijzingen naar landelijke en regionale initiatieven. Ook wordt de informatiekrant en Facebook ingezet als communicatiemiddel. Voor inwoners, ondernemers en partners is het mailadres oekraine@dongen.nl aangemaakt. Alle vragen, initiatieven, hulpaanbod e.d. kunnen hiernaar toe gemaild worden. Hier wordt veel gebruik van gemaakt. Via dit mailadres zijn al ruim 50 vragen, verzoeken en aanbieden binnengekomen. Www.rijksoverheid.nl/opvangoekraine is online. Dit is de landelijke pagina waar veel info op te vinden is. Er wordt verder aan gebouwd. RO actualiseert de pagina doorlopend en publiceert wet -en regelgeving in de breedste zin van het woord. Proces We zullen uw raad actief informeren over de stand van zaken. Vanaf nu doen we dat via de Raadsinformatiebrief Oekraïne. Actuele informatie De volgende landelijke websites bieden informatie over de meest actuele situatie in Oekraïne en Nederland: • • •

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/russische-inval-in-oekraine https://www.vluchtelingenwerk.nl/nl/steun-oekraiense-vluchtelingen/veelgestelde-vragen-overoekraine https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/oorlog-oekraine-informatie-voor-gemeenten

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen,

De secretaris,

De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns