RIB 25-89 Voortgang update Nota Cultureel Erfgoed

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer: 25-89 Datum: 28 oktober 2025 Onderwerp: Voortgang nieuw erfgoedbeleid Portefeuillehouder: A.M.L. van Eenennaam Aan: de gemeenteraad van Dongen In het Coalitieakkoord 2022 – 2026 is de ambitie uitgesproken om een toekomstvisie voor cultuur-historisch, industrieel en religieus erfgoed op te stellen. De kerkenvisie wordt hierbij betrokken. Met deze RIB koppelen wij u terug waar we nu staan met deze visie. Waarom een update van het bestaande erfgoedbeleid? Sinds de vaststelling van het huidige erfgoedbeleid (Nota Cultureel Erfgoed) in 2016 is onze samenleving aanzienlijk veranderd. Inwoners willen snel duidelijkheid over initiatieven en makkelijk toegankelijke informatie over randvoorwaarden voor initiatieven. Ook wij hechten waarde aan het behoud van historische verhalen, monumenten en immaterieel erfgoed. Dit sluit mooi aan bij de Toekomstvisie, waarin het behoud van karakteristiek van onze dorpskernen benoemd wordt. De huidige nota sluit door zijn omvangrijke en complexe karakter niet goed aan op de behoefte van de Dongense gemeenschap. Om het beleid toegankelijker te maken komen we met nieuw erfgoedbeleid, zodat wij de culturele identiteit van Dongen optimaal kunnen stimuleren en beschermen in een snel veranderende maatschappij. Voordelen van een erfgoedbeleid 1.

Behoud van Cultuurhistorisch Erfgoed Duidelijk beleid helpt bij het identificeren en beschermen van waardevolle culturele en historische objecten en locaties. Dit zorgt ervoor dat belangrijke aspecten van de lokale geschiedenis en identiteit behouden blijven voor toekomstige generaties. Op dit moment hebben wij de monumenteneigenaren niets meer te bieden dan een abonnement op de Monumentenwacht, waarbij de objecten iedere 2 jaar geïnspecteerd worden. 2. Structuur en Richtlijnen

Erfgoedbeleid geeft duidelijke richtlijnen voor de toekomstvisie en helpt weloverwogen keuzes te maken, bijvoorbeeld over het herinvoeren van een subsidieverordening, zodat het beleid consistent blijft. 3. Versterking van Gemeenschapsidentiteit Cultureel erfgoed draagt bij aan de identiteit en trots van een gemeenschap. Erfgoedbeleid helpt om deze elementen te erkennen en te integreren in de ontwikkeling van de gemeente, wat de sociale cohesie en betrokkenheid van inwoners kan bevorderen. Er is maatschappelijke behoefte aan behoud van cultureel erfgoed. In de toekomstvisie is het uitgangspunt om inwoners meer te betrekken bij onze beleidsvorming en te laten meedenken over de toekomst van onze gemeente. Wanneer we inwoners spreken, geven ze vaak aan dat er in hun beleving ’toch al zoveel van onze geschiedenis is verdwenen’. 4. Stimulering van Toerisme en Economie Een goed beheer van cultureel erfgoed kan toerisme aantrekken en economische kansen creëren. In 2015 heeft het Nationaal Restauratiefonds conclusies uit een onderzoek naar de financiering van herbestemmingsprojecten gepresenteerd. Een belangrijke conclusie was dat restauratie en herbestemming van monumenten een positief effect hebben op financieel, economisch en maatschappelijk vlak. De waarde van het monument stijgt, de aantrekkelijkheid van de omgeving wordt groter en de werkgelegenheid neemt toe.

Een nota helpt bij het ontwikkelen van strategieën om erfgoedlocaties te promoten en evenementen te organiseren die bezoekers aantrekken. 5. Educatie en Participatie Erfgoedbeleid kan programma’s en initiatieven omvatten die gericht zijn op educatie en participatie van inwoners in de geschiedenis en cultuur van de gemeente. Dit bevordert bewustzijn en waardering voor erfgoed, en stimuleert actieve betrokkenheid van de gemeenschap. Kortom, het hebben van adequaat erfgoedbeleid is cruciaal voor het behoud, de ontwikkeling en de waardering van de cultuur en geschiedenis van een gemeente. Wat hebben we al gedaan? In januari 2024 is de klankbordgroep gestart. Hier is een duidelijke wens uitgesproken om het erfgoedbeleid simpeler van opzet te maken zodat dit beter leesbaar wordt en hierbij ook rekening te houden met de leesbaarheid van het geheel (niveau B1).

Wat moet er nog gebeuren? We hebben inmiddels een online onderzoek opgesteld, dat we breed gaan uitzetten zodat iedereen in de gelegenheid is om hierop te reageren. Dit onderzoek zal in de Infokrant van 13 november aanstaande worden gepubliceerd. Het is belangrijk om te weten hoe onze inwoners denken over cultureel erfgoed, wat zij belangrijk vinden en waar wij ons volgens hen op moeten richten. Ook gaan we de ketenpartners, zoals de beide heemkundekringen (Des Graven Moer en De Heerlyckheit Dongen), per brief uitnodigen voor een gesprek over de inhoud van de nota. Gemeente en

heemkundekringen werken namelijk vaak samen aan het behoud en de promotie van lokaal cultureel erfgoed. Zodra wij de reacties op het onderzoek geïnventariseerd en verwerkt hebben, komen wij met een commissienotitie (Commissie Samenleving) bij u terug. Middels deze notitie willen wij deze commissie graag gelegenheid geven om richting te geven aan de inhoud van het nieuwe erfgoedbeleid. Bij de notitie zullen de vragen uit het onderzoek, het aantal reacties en de input uit de Dongense samenleving worden gedeeld. Zodra het richtinggevend kader bekend is, gaan wij het nieuwe erfgoedbeleid verder uitwerken inclusief uitvoeringsprogramma. Ons uitgangspunt is dat de inhoud en uitwerking van het nieuwe beleid geheel binnen de organisatie kan worden opgepakt. Planning 1. Q4 2025: Uitzetten onderzoek / overleg ketenpartners 2. Q1 2026: Beoordelen / uitwerken resultaten survey 3. Q3 2026 – Q4 2026: Werkversie nieuw erfgoedbeleid bespreken met Commissie Samenleving 4. Q4 2026 – Q1 2027: College- / raadsvoorstel vaststelling nieuw erfgoedbeleid + uitvoeringsprogramma Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester