RIB 25-83 Beleidsregels Mantelwonen

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer:

25-83

Datum:

6 november 2025

Onderwerp:

Beleidsregels mantelwonen gemeente Dongen

Portefeuillehouder: A.M.L. van Eenennaam Aan de gemeenteraad van Dongen

Op 4 november 2025 hebben wij de ‘Beleidsregels mantelwonen gemeente Dongen’ vastgesteld. Met de beleidsregels voor mantelwonen maken we het mogelijk om in familieverband met elkaar op één perceel te wonen. Mantelwoningen zijn dan met een tijdelijke omgevingsvergunning toegestaan voor maximaal tien jaar. Met een relatief eenvoudige procedure kan er medewerking worden verleend aan een dergelijke voorziening. Aanleiding In het coalitieakkoord van de gemeente Dongen en in de door de gemeenteraad vastgestelde Woonzorgvisie Dongen 2024-2028 is verwoord dat de gemeenteraad op zoek wil gaan naar vernieuwende en creatieve oplossingen om de markt voor bestaande woningen open te breken. Er moeten voor elke doelgroep woningen komen. In RIB 25-51 Flexwonen informeerden wij u reeds over de kansen en mogelijkheden die wij zien om in onze gemeente flexibele woonvormen te realiseren. Op 3 juli 2025 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel “Versterking regie volkshuisvesting” aangenomen. Met deze wet wordt het makkelijker om een mantelzorg- of familiewoning op het eigen erf te plaatsen. Dit geldt ook voor tijdelijke woningen voor kinderen die geen betaalbare woning kunnen vinden. Met deze beleidsregels voor mantelwonen kunnen we hier nu al aan tegemoet komen, door deze woningen via een omgevingsvergunning mogelijk te maken.

Mantelzorg en mantelwonen De gemeente Dongen kent al geruime tijd regelingen voor het realiseren van een woonvoorziening voor (pre-)mantelzorg. Ook de Omgevingswet voorziet in mogelijkheden om (vergunningvrij) een mantelzorgwoning te realiseren. Een belangrijke voorwaarde bij mantelzorg is dat er sprake is van aantoonbare intensieve zorg of ondersteuning.

Tegelijkertijd zien we een groeiende behoefte aan het samen wonen in elkaars nabijheid, zónder dat er direct sprake is van zorg. Dit noemen we mantelwonen in plaats van mantelzorg. Deze vorm van wonen biedt ruimte voor verbondenheid, onderlinge ondersteuning en een groter gevoel van veiligheid, ook wanneer er nog geen zorgvraag is. Daarnaast biedt mantelwonen woningzoekenden de kans om zelfstandig te wonen. De gemeente Dongen wil met de vaststelling van beleidsregels in deze behoefte voorzien. Beleidsregels mantelwonen Met de beleidsregels voor mantelwonen wordt beoogd om het realiseren van een mantelwoning bij een bestaande woning tijdelijk mogelijk te maken. Dit biedt de mogelijkheid om in kleine kring, binnen familie, zorg te dragen voor elkaar en samen op één bouwperceel te wonen. Het biedt een kans voor jongeren in de gemeente Dongen om zelfstandig te wonen. Daarnaast biedt het de mogelijkheid om in aanloop naar mantelzorg eerder bij elkaar te wonen en ondersteuning te geven. Familieband In de gemeente Dongen willen we mantelwonen toestaan in geval van eerste-, tweede- en derdegraads familieband. Ouders kunnen hierdoor bijvoorbeeld langer zelfstandig blijven wonen in hun vertrouwde omgeving en kinderen kunnen eerder zelfstandig wonen. Het is niet de bedoeling om huisvesting aan willekeurige derden te verlenen, die toevallig om woonruimte verlegen zitten.

Dat gaat immers voorbij aan het doel van mantelwonen (onderlinge relatie). Bovendien leidt wonen in familieverband in het algemeen tot minder onenigheid en overlast. Tijdelijk en persoonsgebonden Een mantelwoonvoorziening is een tijdelijke, persoonsgebonden voorziening. Mantelwoningen zijn met een tijdelijke omgevingsvergunning toegestaan voor maximaal tien jaar. Als er op enig moment sprake is van een langere behoefte, dan kan daaropvolgend een nieuwe vergunning worden aangevraagd. De situatie zal op dat moment opnieuw worden beoordeeld. Zodra de mantelwoonbehoefte komt te vervallen, vervalt ook de mogelijkheid om het betreffende bijgebouw te bewonen. De basis voor een mantelwoonvoorziening ligt immers bij de familieband tussen de hoofdbewoner en de bewoner van de mantelwoonvoorziening. Alle woonvoorzieningen in bijbehorende bouwwerken dienen te worden verwijderd.

Het gebouw mag dan niet meer worden gebruikt voor bewoning. De beleidsregels voor mantelwonen zijn immers niet bedoeld om zomaar extra woningen toe te voegen. Vertaling naar Omgevingsplan De beleidsregels voor mantelwonen zullen te zijner tijd een passende plek krijgen in het Omgevingsplan, overeenkomstig de doelstellingen en uitgangspunten van deze beleidsregels. De belangrijkste wijziging ten opzichte van de bestaande mogelijkheden voor mantelzorgwoningen is dan dat er niet langer om een medische indicatie wordt gevraagd en dat er in familieverband en zonder leeftijdscriterium wordt gewoond. Kosten Aan het verlenen van een omgevingsvergunning voor het tijdelijk afwijken van het omgevingsplan voor een mantelwoonvoorziening zijn legeskosten verbonden. De legesverordening voorziet hierin. Ook wordt er met de aanvrager een nadeelcompensatieovereenkomst gesloten. Tot slot Bekendmaking van de beleidsregels vindt plaats op 27 november; op 28 november treden de beleidsregels in werking. U treft de beleidsregels, met de bijbehorende toelichting, bij deze raadsinformatiebrief aan. Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester