RIB 25-80 Onderzoek naar gratis sporten

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer: 25-80 Datum: 28 oktober 2025 Onderwerp: Onderzoek naar gratis sporten voor kinderen en jongeren Portefeuillehouder: I.C.H. Jansen Aan: de gemeenteraad van Dongen

Aan de gemeenteraad van Dongen, In het coalitieakkoord Versterken en Vernieuwen 2022–2026 van de Volkspartij Dongen en het CDA staat: “We gunnen ieder kind een sociaal vangnet. We onderzoeken daarom of het mogelijk maken van gratis sporten voor kinderen hieraan bijdraagt.” Gratis sporten wordt daarbij niet alleen gezien als een manier om kinderen meer te laten bewegen, maar ook als een mogelijke impuls voor: • • • •

Het verminderen van sociale uitsluiting; Het versterken van gezondheid en welzijn; Meer verbondenheid en deelname aan het verenigingsleven; En het creëren van gelijke kansen voor alle kinderen om mee te doen.

In deze raadsinformatiebrief leest u de belangrijkste bevindingen. Doel van het onderzoek Het onderzoek richt zich op de haalbaarheid van gratis sporten voor kinderen en jongeren van 4 tot en met 17 jaar in de gemeente Dongen. Daarbij is specifiek gekeken naar: • • •

De maatschappelijke meerwaarde; De impact op het lokale verenigingsleven; En de financiële gevolgen voor de gemeente.

Het onderzoek betreft een verkenning door de gemeentelijke organisatie en biedt een breder beeld: hoe sporten kinderen en jongeren in Dongen? Tegen welke financiële drempels lopen zij aan? Hoe werken de bestaande regelingen in de praktijk? En wat betekent een mogelijke toename van sportdeelname voor de uitvoerbaarheid binnen het lokale verenigingsleven?

Aanpak van het onderzoek Er is gebruikgemaakt van relevante literatuur en ervaringen van andere gemeenten: • • •

•

Vragenlijsten zijn uitgezet onder sportverenigingen in Dongen, waarmee input is verzameld over mogelijke knelpunten; Gesprekken met onder andere sportverenigingen hebben aanvullende inzichten opgeleverd; Cijfers en analyses van onder meer NOC*NSF, het Mulier Instituut, CBS, Stichting Leergeld en sportverenigingen zijn benut om de sportdeelname en kosten in beeld te brengen; Tot slot zijn voorbeelden uit andere gemeenten meegenomen, om te leren van hun aanpak en ervaringen.

Eén scenario is financieel doorgerekend: een universeel model waarin alle kinderen van 4 t/m 17 jaar recht krijgen op één gratis lidmaatschap, zoals opgenomen als opdracht in het coalitieakkoord. Andere mogelijke scenario’s zijn kort beschreven als inspiratie, maar zijn niet financieel uitgewerkt omdat ze buiten de opdracht uit het coalitieakkoord vallen.

Belangrijkste bevindingen Gratis sporten kan bijdragen aan gelijke kansen, gezondheid en deelname aan het verenigingsleven. Tegelijkertijd brengt het praktische en organisatorische aandachtspunten met zich mee. Het scenario is alleen uitvoerbaar als aan een aantal essentiële randvoorwaarden wordt voldaan: • • • • • •

Voldoende zaal- en veldcapaciteit binnen de gemeente Dongen; Voldoende vrijwilligers en opgeleide trainer-coaches om extra instroom op te vangen; Duidelijke communicatie en eenvoudige procedures voor ouders en verenigingen; Aandacht voor uitvoering, zoals administratie, afstemming en systemen; Structurele monitoring van bereik, deelname en effect; Goede samenwerking met partners.

Voor een universele regeling waarin alle kinderen van 4 tot en met 17 jaar recht hebben op één gratis lidmaatschap, is een structureel extra exploitatiebudget nodig van circa € 900.000 per jaar. Daarbovenop komen kosten die samenhangen met de uitvoering en de genoemde randvoorwaarden, zoals investeringen in sportaccommodaties, administratie, communicatie en extra inzet vanuit de ambtelijke organisatie. Conclusie en blik vooruit De opdracht uit het coalitieakkoord is met dit onderzoek uitgevoerd. Op basis van dit verkennend onderzoek concluderen wij dat het invoeren van een universele regeling voor gratis sporten niet haalbaar is, gezien de impact op sportverenigingen en accommodaties én de structurele financiële gevolgen voor de gemeente.

Tegelijkertijd biedt het onderzoek waardevolle bouwstenen voor toekomstig beleid. De inzichten reiken verder dan sport alleen en sluiten aan bij de visie op de sociale basis, die in december aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.

Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester

Bijlage: - Onderzoeksrapport: Meedoen mogelijk maken