RIB 25-75 Bijl1- Wegenbeheerplan Dongen 2026-2029

Beheerplan wegen 2026-2029 1

Verantwoording Beheerplan Wegen

Titel

Beheerplan Wegen 2026 – 2029

Subtitel

Gemeente Dongen

Projectnummer

2024.045

Referentienummer

Beheerplan wegen Dongen 2026-2029.pages

Revisie

Versie 1.5

Datum

2 oktober 2025

Opdrachtnemer

IOSense Rotterdam B.V.

Auteur(s) & inspecteur

Barry Stuijts & Maikel Jansen

E-mailadres

barry.stuijts@iosense.nl

Opdrachtgever

Gemeente Dongen

Gecontroleerd door

Ruud Jansen

Paraaf gecontroleerd

2

Inhoudsopgave Beheerplan Wegen

Hoofdstuk 1: Inleiding

5

Hoofdstuk 2: Samenvatting

6

Hoofdstuk 3: Kwantiteit en kwaliteit

9

Hoofdstuk 4: Beleidskader

17

Hoofdstuk 5: Klimaatadaptatie en duurzaamheid

19

Hoofdstuk 6: Financieel

21

Hoofdstuk 7: Conclusie en aanbevelingen

25

Bijlage: Dongen planning + berekeningen + tabellen.xlsx

3

4

Hoofdstuk 1: Inleiding

Beheerplan Wegen Gemeente Dongen heeft ongeveer 1.7 miljoen vierkante meter aan wegverhardingen in eigendom en beheer. Het gaat hierbij om circa 480.000 m2 asfaltverharding (gesloten verharding), circa 1.200.000 m2 aan bestrating (open verharding), circa 13.000 m2 aan cement-betonverharding en circa 87.000 m2 aan halfverhardingen en overige verhardingen. Om deze verhardingen comfortabel en veilig te kunnen gebruiken is het de zorgplicht van gemeente Dongen om deze goed en verantwoord te beheren. Deze zorgplicht is juridisch verankerd in Artikel 16 van de Wegenwet. Artikel 16 Wegenwet De gemeente heeft te zorgen, dat de binnen haar gebied liggende wegen, met uitzondering van de wegen, welke door het Rijk of een provincie worden onderhouden, van die bedoeld in artikel 17 en van die, waarop door een ander tol wordt geheven, verkeren in goede staat. Binnen de gemeentegrens zijn er verschillende eigenaren van wegverharding. Het beheerplan wegen 2026-2029 dat voor u ligt richt zich op de wegverharding in eigendom en beheer van de gemeente Dongen.

Doelstelling Het doel is het beschikken over een actueel beheerplan wegen, waarin de huidige kwantiteit en de kwaliteit van het areaal wegen binnen de gemeente Dongen inzichtelijk is gemaakt en de gewenste kwaliteit van het areaal wordt uitgesproken. Met deze gegevens worden op een systematische wijze de te verwachten kosten ten laste van het onderhoudsbudget voor de periode 2026-2029 zichtbaar. Tevens geeft dit een indicatie of de jaarlijks vast te stellen begroting overeenstemt met de budgetbehoefte van het wegbeheer om te kunnen voldoen aan het gewenste kwaliteitsniveau.

Begrippenlijst: ๏

Rehabilitatie: volledig vernieuwen van de wegverharding inclusief fundatie en constructieopbouw.

๏

Groot onderhoud: deklaag vervangingen, toepassen oppervlakbehandeling (conserveren), verbeteren vlakheid (100% herstraten) bij elementverhardingen en plaatselijk freeswerk.

๏

Klein onderhoud: herbestrating, herstel markering en berm-onderhoud, gaten en scheuren vullen in asfalt.

๏

Open verharding: verharding die is opgebouwd uit losse elementen, bijvoorbeeld straatklinkers, tegels of gebakken materialen.

๏

Gesloten verharding: een soort wegdek dat, anders dan bij elementenverharding, is opgebouwd uit materiaal dat na het aanbrengen een solide geheel vormt, en waarin geen losse onderdelen meer te onderscheiden zijn. Gesloten verhardingen zijn bijvoorbeeld gemaakt van asfalt of beton.

๏

Halfverharding: een enigszins harde laag voor een tuinpad, fiets- of wandelpad, bospad/zandweg, oprit, parkeerterrein, jeu de boules baan e.d. Halfverharding bestaat meestal uit breuksteen of vergruisde schelpen van verschillende groottes en heeft daardoor een natuurlijke uitstraling.

๏

CROW: CROW is een kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer en werk en veiligheid.

๏

EHK (Essentiële Herkenbaarheid Kenmerken) is een standaardisatie voor wegmarkeringen (belijning) welke door het Rijk is vastgesteld.

5

Hoofdstuk 2: Samenvatting

Beheerplan Wegen

Algemeen

Momenteel wordt wegbeheer toegepast op basis van een methodiek waarbij gebruik gemaakt wordt van een rationeel wegenonderhoudprogramma, ESRI. Hierbij wordt, met een frequentie van twee jaar, de openbare verharding (o.a. wegen en pleinen) geïnspecteerd, waarna met behulp van dit programma een rationele afweging wordt gemaakt welke wegen in aanmerking komen voor grootonderhoud. Naast een rationele afweging vindt ook prioriteitstelling plaats omdat budgetmatig niet alle wegen aangepakt kunnen worden. Vervolgens vindt afstemming plaats met de andere uitvoeringsprogramma’s zoals riolering en verkeer. De onderhoudstoestand van de wegen in Dongen is nog niet op het peil van de gemeentelijke ambitie. Momenteel is de verdeling als volgt: ๏

A+ 27%

๏

A 34,7%

๏

B 13,7%

๏

C 3,2%

๏

D 15,7%.

๏

5,6% Geen beoordeling (halfverhard en/of werk in uitvoering)

Het is de ambitie van de gemeente dat minimaal 90% van het areaal in niveau B of hoger zit. Dit 'overall' kwaliteitsoordeel laat onverlet dat ook een gedeelte van de verharding een toenemende mate van onvoldoende scoort. De terugloop in kwaliteit is enerzijds te verklaren door de toenemende ouderdom en het intensiever gebruik van het areaal (zwaarder transport, bouwactiviteiten etc.), anderzijds hebben we afgelopen jaren te kampen gehad met een bovengemiddelde inflatie. Hierdoor zien we dat de kwaliteit de laatste twee jaar onder druk is komen te staan. Uit de analyse van de laatste weginspectie van maart-april 2025 is vastgesteld dat de trend van het teruglopen van de kwaliteit van het areaal sterker toeneemt dan verwacht. Dit brengt onverlet een hogere budget behoefte met zich mee. Bij het verwerken van de inspectieresultaten in het ESRI beheersysteem worden de schades afgezet tegen gemiddelde normen, om te oordelen of iets in goede, redelijke of slechte staat is. Deze afweging gebeurt op basis van een landelijke richtlijn die wordt opgesteld door het Kenniscentrum voor Verkeer, Vervoer en Infrastructuur, het CROW.

Onderhoudsbudget (groot en klein onderhoud o.b.v. globale inspectie) Het onderhoudsbudget wordt besteed aan zowel groot als klein onderhoud. Met klein onderhoud worden kleine schades, waarbij de veiligheid voor de gebruiker in het geding komt, verholpen. Denk hierbij aan het herstraten van een omhoogstekende tegel en het uitvoeren van kleine asfaltreparaties. Het kleinonderhoud wordt door eigen personeel (buitendienst medewerkers) uitgevoerd. Met het grootschalig geprogrammeerd onderhoud worden de werkzaamheden verricht die voortvloeien uit het wegbeheerprogramma. Deze werkzaamheden worden projectmatig aangepakt en aanbesteed volgens het aanbesteding en inkoopbeleid van de gemeente.

6

Uit het onderzoek dat is uitgevoerd ten behoeve van het wegenbeheerplan blijkt dat het onderhoudsniveau in Dongen afneemt. De oorzaak hiervan is naast het verouderen van het areaal en intensiever gebruik en de stijgende kosten voor onderhoud, ook te wijten aan het feit dat het wegbeheer in grote mate meelift met andere uitvoeringsprogramma’s, zoals de rioleringsprojecten. Deze zijn veelal getemporiseerd door tijdelijke onderbezetting. Het gevolg hiervan is dat verhardingen ter plaatse met kleine noodzakelijke maatregelen is stand gehouden worden in afwachting van uitvoering. Trend is dat jaarlijks meer kleinere onderhoudsprojecten en levensduur verlengend onderhoud (LVO) op de asfaltverhardingen wordt verricht. Dit heeft een positieve uitwerking gehad op het areaal / kosten en milieu. Hierdoor hebben we grootschalige vervangingen van de gehele toplaag van het asfalt uit kunnen stellen. Door het goed functioneren van het melding/klachten systeem worden kleine reparaties en gevaarlijke situaties snel opgelost. Dit heeft een positieve invloed op de beleving, kwaliteit en veiligheid van de openbare ruimte bij de inwoners.

Klimaatagenda In het Coalitieakkoord gemeente Dongen 2022-2026 is een klimaatagenda opgenomen. Klimaat, duurzaamheid en energiebeperking zijn speerpunten in deze bestuursperiode. Dongen heeft de ambitie om alle kernen zo klimaatbestendig mogelijk te maken en te onderhouden. De gemeente heeft zich ten doel gesteld om niet alleen de bebouwing, maar ook de openbare ruimte hierop aan te passen. Bijvoorbeeld door meer groen aan te planten, minder verharding aan te leggen en mogelijkheden te realiseren waar water naartoe kan stromen. En dat levert veel op: Koelere plekken en minder wateroverlast.

Duurzaam en circulair beheer Op het gebied van duurzaam en circulair beheer wordt er invulling gegeven aan deze thema’s. Het wegenbeleid sluit hierop aan. Bij de planning en uitvoering van meerjarig onderhoud liggen volop mogelijkheden om de duurzaamheid van de openbare ruimte te verbeteren. Door goed en tijdig onderhoud te verrichten wordt de levensduur van het areaal verlengd. Bij herinrichtingen en reconstructies dient vooraf bepaald te worden welke materialen geschikt zijn voor hergebruik. Buiten het hergebruik van elementenverhardingen wordt er ook ingezet op hergebruik van asfalt in nieuwe deklagen. Dit vertaalt zich ook in het inkoopbeleid van Dongen.

Klimaatbestendige inrichting De openbare ruimte is voor 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. Het wegenareaal moet hiervoor geschikt worden gemaakt. De eerste stappen zijn hierin gezet door het toepassen van waterbergende funderingen onder verhardingen, het aanleggen van boomgroeiplaatsen onder verhardingen en het gebruik van waterpasserende verharding in parkeervakken. Dit zal de komende vier jaar verder worden doorgezet. In- en uitbreidingen Bij de inrichting van nieuwe plannen wordt er ingezet op minder materiaalgebruik (minder grijs, meer groen), gebruik van halfverharde paden in groenstroken en waterpasserende verhardingen op parkeerplaatsen.

7

Benodigd onderhoudsbudget naar aanleiding van weginspecties voorjaar 2025, periode 2026-2029, exclusief rehabilitatie De budgetbehoefte voor geprogrammeerd wegenonderhoud komt uit op gemiddeld € 878.523 voor de komende 4 jaren. In hoofdstuk 6: Financieel treft u de onderbouwing hiervan.

Benodigd rehabilitatie en investeringsbudget periode 2026-2029 De budgetbehoefte voor rehabilitaties en investeringen komt uit op gemiddeld € 1.029.775 voor de komende 4 jaren. In hoofdstuk 6: Financieel treft u de onderbouwing hiervan.

Areaaluitbreiding en indexering Tot op heden is er onvoldoende rekening mee gehouden met indexatie van het budget. Doordat we afgelopen jaren met een onvoorziene bovengemiddelde inflatie te maken hebben gehad is er een significante bijstelling van het budget benodigd. Om dit soort grote bijstellingen in de toekomst te voorkomen adviseren wij u om vanaf heden jaarlijks de actualisatie en indexatie van de bedragen mee te nemen in de begroting.

8

Hoofdstuk 3: Kwantiteit en kwaliteit

Beheerplan Wegen In dit hoofdstuk worden de kwantitatieve en kwalitatieve gegevens van de wegen in de gemeente Dongen uiteengezet. De kwantitatieve gegevens hebben betrekking op de hoeveelheden: wat heeft de gemeente in beheer? De kwalitatieve gegevens hebben betrekking op de vertaling van de weginspectie naar vitaliteit en onderhoudsmaatregelen.

Verhardingstypes De gemeente Dongen bestaat uit 4 kernen, 2 bedrijventerreinen en een buitengebied. Het totale verhardingsoppervlak bedraagt circa 1.700.000 m2. In het wegbeheer maken we onderscheid in verschillende verhardingstypes, te weten: ๏

Asfaltverhardingen (gesloten verharding)

๏

Elementenverhardingen (open verharding)

๏

Cementbeton verharding

๏

Halfverharde en onverharde wegen

In onderstaande figuur is de verdeling van de verschillende verhardingstype van Dongen weergegeven.

0,8%

5,6%

0,2%

5,1%

22,5%

Verhardingstype

Elementen

8.549

1.122.825

Dicht asfaltbeton

Dicht asfaltbeton Cementbeton

697 361

383.764 12.990

Oppervlakbehandeling Zeer open asfaltbeton

212 7

94.641 2.949

Halfverhard/onverhard Totaal

443 10.269

86.277 1.703.447

Cementbeton

65,9%

Wegvakken Oppervlak (m2)

Elementen

Oppervlakbehandeling Zeer open asfaltbeton Halfverhard/onverhard

Figuur 1: cumulatieve verhardingstypes

Wegtype Binnen het wegbeheer worden wegen ingedeeld in verschillende wegtypen. Een wegtype is een benaming voor een weg waaraan bepaalde kenmerken zijn gekoppeld zoals de functie, het gebruik of het beheer van de weg. In onderstaande figuur zijn de diverse wegtypes aangegeven. Wegtype Benaming

Gebruiksfunctie

1

Hoofdwegennet

Stadsautosnelweg, Autoweg

2

Zwaar belaste wegen

Stadsautosnelweg, Provinciale weg

3

Gemiddeld belaste wegen Waterschapesweg (druk), Stadsontsluitingswg, Busbaan, Industrieweg

4

Licht belaste wegen

Waterschapesweg (rustig), Buurtontsluitingswg, Parallelweg, Landbouwweg

5

Weg in woongebied

Woonstraat, Woonerf, Parkeerterrein, Wijkstraat

6

Weg in verblijfsgebied

Winkelerf, Plen, Voetpaden

7

Fietspaden

(Vrijliggend) fietspad

Figuur 2: wegtype volgens CROW publicatie 147

9

In onderstaande figuur is de percentuele verdeling van het wegenareaal naar wegtype weergegeven. 6,3%

3. Gemiddeld belaste weg 21,6%

19,8%

8,4%

43,8%

4. Licht belaste weg 5. Weg in woongebied 6. Weg in verblijfsgebied 7. Fietspaden

Wegtype

3. Gemiddeld belaste weg 4. Licht belaste weg

Wegvakken Oppervlak (m2)

885 548

337.223 143.325

5. Weg in woongebied

5.429

745.750

6. Weg in verblijfsgebied 7. Fietspaden Totaal

2.993 399 10.254

368.178 107.051 1.701.527

Figuur 3: cumulatieve wegtypen

Leeftijdsopbouw van verhardingen in Dongen In onderstaand figuur is de opbouw van het areaal op basis van jaar van aanleg in decennia weergegeven. De figuur laat zien dat vanaf de jaren ’70 t/m ’90 een sterke groei of vervanging van het areaal heeft plaatsgevonden. Deze figuur geeft alleen de leeftijdsopbouw weer. Hieruit mag niet de conclusie worden getrokken dat in de periode vanaf 2001 het areaal met de gepresenteerde hoeveelheden (m2) is gegroeid. Voor deze periode geldt dat niet zo zeer nieuw verhard areaal is aangelegd, maar dat bestaand verhard areaal dat een nieuw jaar van aanleg krijgt doordat het is gerehabiliteerd en/of gereconstrueerd. Het areaal vóór de periode 1980 (383.124 m2 ofwel 22,5%) is het areaal dat op basis van leeftijd langzamerhand in aanmerking komt om te worden vervangen. Een deel van deze vervangingsopgaven is al in “Groot onderhoud wegen” voorzien.

Figuur 4: leeftijdsopbouw verhardingen Dongen

10

Kwalitatieve gegevens

Dongen KO elementen 2025

Weginspectie

In het voorjaar 2025 (maart-april) is het wegenareaal van de gemeente Dongen visueel geïnspecteerd. Deze inspectie uitgevoerd conform de CROW systematiek omschreven in publicatie 146b, 'Globale Visuele Inspectie'. Hierbij is de s te

eg

Wezeldonken zijn schades op ernst en omvang beoordeeld. kleinonderhoud kwaliteit van de verhardingen vastgesteld de ga en

elo

7

M

7

5

Gaarde

Key

ar

1

16

3

12

14

Bo

10

lke n

De resultaten van de inspecties zijn ingevoerd in Public Domain®. Volgens de methodiek, als beschreven in CROW 20

6

13

4

11

2

9

589

9

18

publicatie 147 'Wegbeheer', is aan de hand van de schadebeelden en ernst daarvan de kwaliteit van wegen bepaald. 594 8

ss en

lg

M is pe

16

4

Be

rd e

592

aa

14

23

D

De inspectie is uitgevoerd aan de hand van de landelijk geaccepteerde inspectiemethodiek zoals die door het 25

6

ar

21

ga

19

ru iv en

1

de

17

ga

54

ar

26

de

12

3

15

24

Verhardingssoort Tegel

10

22

8

542

27

18

52 C

10

591

12

20

52 B

14

16

22

52 A

26

24

28

2

Datum 7/4/2025 10:0:2 C.R.O.W. is ontwikkeld. De inspectiemethodiek richt zich op de verhardingskenmerken die voor het voorspellen van 52

28

1

29

Schadebeeld

30

5

rd e

2 7

4 6

rd e 8

k on

aa

lg M is pe

ng itr oe

10

eld

12

22

W ez

1

18

16

7

20

C

15 13 11 9

G aa rd e

9

32

aa

50 E

s te 50 D

lke n Bo

50 C 50 B

50 A 50

Opmerking

Ko nij ne nd on k

594

24

eg

3

het planmatig groot onderhoud van belang zijn. Oneffenheden

3

16

18

5

12

3

k

on

10

7

21

eld

19

11 13

aa 15

itr oe C

2

21

k

5

on

k

on

16

nd nij ne

10 8

10

Ko nij ne nd on k

45 10

H az en do nk

8

4

6

k

11 0

on

2

9 7

nk

4

do az en

Voegwijdte

7 9

44

7

15

9

42

13

11

40

5

aa ng te

38

Pr uim en ga ar d

e rd

14

11

2

No

6

8

Ko nij ne nd on k

e

H

Oneffenheden Scheurvorming

e

50 54

12

90 88 56

10 8

Ro ze m ari

2

H az en do nk

2

eld

8

on

k

D on k

Eg

86 84 82

11 9

29

597

10

80

31

k on

3

O

tte rd

20

18

16

nk

6 4

nd on k

O tte rd on k

N U01

8

27

Da ss e

Do

WIN_20250407_10_30_27_Pro.jpg

W olv en

27

599

25

2

Opname klein onderhoud

do

nk

3

10

5

H az en do nk

22

12

7

14

12

13

Da ss en do nk

15

35 33

Opmerking

O 4 tte rd on k

6

2 2 4 6

Schadebeeld Oneffenheden

jn tu in

4

6

Datum 7/4/2025 10:30:49Figuur 5: schadebeelden visuele inspectie

55

16

O tte rd on k

14

92

37

Pr 52 uim en ga ar d

ar M

94

43 41

46

590

18

te

1

rd o

48

nk

5 3

Voegvulling H

VerhardingssoortWaterdichtheid Tegel

17

nk

Key 597

Scheurvorming Randschade

do

Samenhang Kantstrook

Dwarsonvlakheid Oneffenheden

az en

kleinonderhoud

4

Dwarsonvlakheid Donk Oneffenheden

53

Rafeling

Vlakheid

11

2

596

55

Textuur

12

12

47

14

Ko

Ko

49

14

3

ne nij

51

Cementbetonverharding Elementenverharding D

(E1) Herstraten elementenverharding 1,00Schadegroep Asfaltverharding

1

10

D on k

Schadebeelden weginspectie

nd

6

Maatregeladvies Maatregel Omvang Kosten

7

10 4

19

9

10

17

13

2

10

11

0

4

ng

15

98

6

rd e

17

96

8

9

k

W ez

weergegeven.

1

W ez eld on

14

5

14

WIN_20250407_09_59_43_Pro.jpg Bij de globale visuele inspectie worden schade (beelden) vastgesteld. Deze schadebeelden zijn in onderstaande tabel

Tijdens de inspectie is op de kaart een overzicht gemaakt van de locaties waarvoor een kleinschalige correctieve 21

23

Da ss e

19

2

10

nd on k

4

17

6

Maatregeladvies ondehoudsbehoefte is. Het gaat om incidentele en lokale schades van ernstige omvang zoals gaten, 8

Maatregel

(E1) Herstraten elementenverharding

44

2

46

48

15

D on k

22

24

10

k

34

on

30

32

D

Donk 11 0

k

10 4

on D

2

9

az en do nk

596

9

Verhardingssoort Tegel

nk

4

59

8

H

57

az en

6

595

do

55

11

53

2

13

11

Key 598

8

H Be ve rd on k

6

kleinonderhoud

36

Kosten plan voor het eerste planjaar.

Sc hu tte rs ve ld

38

8

40

6

42

4

boomwortelopdruk en opstekende tegels. Ook deze lijst wordt meegenomen bij het opstellen van het operationeel Omvang 1,00

61

94

63

10

7

43 92

12

5

41

3

65

1

90

600

88

1

H

3

H

on k

az en do nk on Eg

6 15

35

9

11

13

13

11

H

14

9

Schadebeeld Oneffenheden

az en

do

eld

4

7

nk

k

2

5

D 12

10

8

az en

20

do

18

Datum 7/4/2025 10:53:13

nk

16

14

37

598

13

10

do

nk

6

8

az en do nk

4

18

27

5

H

3 1

W olv en

H

15

WIN_20250407_10_49_55_Pro.jpg

16

az en

do

nk

12

11

N U01

7

Opmerking

25 17

ss en

do

nk

2

27

599

19

17

19

21

Vo

23

20

on k

48 46 44

(E1) Herstraten elementenverharding 1,00

34

32

D

H

az en

30

nk

on

k

36

38

40

42

24

do

Maatregel Omvang Kosten

D

22

15

Maatregeladvies

Figuur 6: voorbeeld opname kleinonderhoud kolkaansluiting in Dongen

11

IOSense Rotterdam B.V.

Vertaling naar beeldkwaliteit Voor de presentatie van de kwaliteit van de verhardingen is een vertaalslag gemaakt van de inspectiecijfers naar beeldkwaliteit (A+ t/m D). In de kwaliteitscatalogus openbare ruimte (CROW publicatie 323-380) is een koppeling gemaakt met de landelijke systematiek voor wegbeheer. Hierdoor kunnen de resultaten van de visuele inspectie van wegverhardingen worden gepresenteerd in de beeldkwaliteitsniveau’s A+, A, B, C en D, die ook door Dongen worden gehanteerd. Per schadebeeld en wegtype is het inspectiecijfer van 0 t/m 9 vertaald naar een beeldmeetlat A+ t/m D. Uiteindelijk is de hoogste score van de schadebeelden per wegvak bepalend voor de eindwaardering. De beeldkwaliteit is gedefinieerd voor alle aspecten in de openbare ruimte (wegonderhoud, groenonderhoud, straatmeubilair etc.) en vormt daarom in dit plan het primaire communicatiemiddel als het gaat om kwaliteit. Dit maakt een kwaliteitsvergelijking tussen objecten in de openbare ruimte eenvoudiger. Beeldkwaliteit CROW

Technische kwaliteit (publicatie 147)

Handboek Beeldkwaliteit

A+ en A

B

C

D

Hoog

Aantrekkelijk, goed verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Er is lichte schade, maar niet hinderlijk

Redelijk

Verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Er is schade aanwezig. De waarschuwingsgrens wordt bereikt en soms overschreden

Matig

Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder

De richtlijn is overschreden (onderhoud binnen 2 jaar noodzakelijk)

Laag

Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid

De richtlijn is meer dan één klasse overschreden (onderhoudsachterstand)

Voorbeeld

Figuur 7: Beeldkwaliteitsniveau’s

In onderstaande figuren 8 en 9 treft u de kwaliteit van het hele areaal. Totaal kwaliteit 2025

5,6% 3,2%

15,7%

A+ 27,0%

Niveau

34,7%

Opp/m2

%

5.357

460.763

27,0%

A

1.876

591.820

34,7%

C

B C

944 495

234.163 54.220

13,7% 3,2%

D

D

B

13,7%

Wegvakken

A+

A

Halfverhard, werk in uitvoering

Figuur 8: beeldkwaliteit totale areaal

12

Halfverhard, werk in uitvoering Totaal

980

268.144

15,7%

646 10.298

95.347 1.704.458

5,6% 100,0%

In onderstaande tabellen treft u de kwaliteit van het hele areaal, onderverdeeld in de diverse CROW verhardingstypes. 0,6% 17,4%

4,2%

Kwaliteit elementverharding 2025

A+ 31,0%

16,2%

Niveau

4.699

347.558

B

A

1.485

344.558

B

871

181.611

C

488

47.155

853 153 8.549

194.991 6.953 1.122.825

D Niet betreedbaar, werk in uitvoering

9,7%

1,8%

6,2% 0,1%

D Niet betreedbaar, werk in uitvoering Totaal

Kwaliteit dicht asfaltbeton 2025

A+ 24,9%

Niveau

263

95.467

B

A B

317 54

219.754 37.327

Niet betreedbaar, werk in uitvoering

4,8% 27,6%

52,1%

15,5%

23.883

11 697

267 383.764

Niet betreedbaar, werk in uitvoering Totaal

Niveau

A+

B

A

0,0% 0,0%

Opp/m2

350

12.137

11 361

852 12.990

C D Niet betreedbaar, werk in uitvoering Totaal

Kwaliteit oppervlakbehandeling 2025

A+

Niveau

A B

Wegvakken

39

4.532

A

73

26.163

B

18

14.676

82 212

49.270 94.641

C D Totaal

D

Opp/m2

A+

Kwaliteit ZOAB 2025

A+ 35,8%

Wegvakken

B

C

C

45,6%

7.065

45

A

Niet betreedbaar, werk in uitvoering

18,6%

7

D

Kwaliteit cementbetonverharding 2025

D

0,0%

C

A+

93,4%

Opp/m2

A+

D

6,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0%

Wegvakken

A C

57,3%

Opp/m2

A+

C

30,7%

Wegvakken

A

Niveau

A B C

Wegvakken

Opp/m2

A+

5

1.055

A B

1 1

1.346 549

7

2.949

C D Totaal

D

Figuur 9: beeldkwaliteit asfalt-, elementen- en cementbetonverhardingen

Totaal kwaliteit 2025 Uit figuur 8 is af te lezen dat de beeldkwaliteit van de huidige inspectieronde uit kom op: A+ kwaliteit 27,0%, A kwaliteit 34,7%, B kwaliteit 13,7%, C kwaliteit 3,2%, D kwaliteit 15,7% en Halfverhard en/of werk in uitvoering 5,6%

Kwaliteitsvergelijk wegen 2025 - 2023 - 2021 - 2019 - 2017 Om een beter beeld te kunnen vormen over de huidige kwaliteit van het wegenareaal in de gemeente Dongen is de huidige kwaliteit vergeleken met de kwaliteit van het wegenareaal tijdens de vorige perioden waarvan een globale visuele inspectie is uitgevoerd. In onderstaande figuren is de kwaliteit in de gemonitorde jaren vergeleken.

13

Kwaliteitsvergelijk Dongen 2025, 2023, 2021, 2019, 2017 2025

50,0% 40,0%

2023

30,0%

2021

20,0% 10,0% 0,0%

2019

A+

A

B

C

D

Halfverhard, werk in uitvoering

2017

Figuur 10: beeldkwaliteit vergelijk voorgaande jaren vanaf 2017 t/m 2025 Uit de figuur 10 blijkt dat de huidige kwaliteit van het wegenareaal ten opzichte van 2023 en daarvoor aan het versoberen is. Het percentage C en D niveau stijgt van 14,3% in 2023 naar 18,9% nu.

Onderhoudstoestand De onderhoudstoestand van de verhardingen in Dongen scoort op basis van landelijk gehanteerde CROW normen, over het gehele areaal gezien matig tot onvoldoende. De hoeveelheid C en D niveau vertegenwoordigt 18,9% van het areaal terwijl het CROW voorschrijft dat dit tussen de 4% en 9% mag schommelen. De achterstand in het kwaliteitsniveau van wegen is gebaseerd op de weginspectie. Op basis van figuur 10 kan worden opgemaakt dat de totale kwaliteit van het wegennet achteruit is gegaan in de periode 2023-2025. In de figuur valt op dat de kwaliteit van het totale areaal achterblijft met een percentage C+D van respectievelijk 18,9% in 2025 tegenover 14,3% in 2023. Op de wegen die schade vertonen dient zodoende op korte termijn onderhoud worden uitgevoerd. Circa 15,7% van de asfaltverhardingen scoort een kwaliteit D, voor deze wegen is het uiterst belangrijk dat op korte termijn (1-2 jaar) onderhoud wordt uitgevoerd om kapitaalvernietiging en verdere achteruitgang te voorkomen.

Oorzaak afname kwaliteit wegen In de kwaliteitsgegevens is een forse afname in kwaliteit te zien. Daarnaast valt het op dat circa 23% van het aantal wegvakken zijn aangelegd tussen 1950 en 1979, dit vertegenwoordigd circa 22,5% van het totaal oppervlakte verhardingen. Dongen rekent met een gemiddelde technische levensduur van verhardingen van 50-60 jaar, afhankelijk van het wegtype. Hierdoor is een hogere onderhoud- vervangingspiek in de komende jaren te verwachten. Het uitstellen van groot onderhoud zorgt al snel dat deze wegvakken terug vallen in een lager kwaliteitsniveau met het gevaar van veiligheidsrisico’s en kapitaalvernietiging tot gevolg. Het betreffen hier met name wegvakken in de woonwijken of in het buitengebied waarbij de ondergrond stabiel is, en er met een grootonderhoudmaatregel een behoorlijke levensduurverlenging te verwachten valt.

14

Figuur 11: kwaliteitsnormen Dongen vs CROW landelijk 2020

Achterstand in projecten opgelopen door arbeidsmarktkrapte; In de periode 2021-2025 zijn meerdere reconstructie projecten binnen de gemeente Dongen helaas uitgesteld. Dit komt doordat de capaciteit in verhouding tot de werkzaamheden bij reconstructie projecten onvoldoende in balans was. Ondanks een sterke inzet van het huidige team en verschillende wervingsinspanningen, is het niet gelukt om de benodigde capaciteit op tijd beschikbaar te stellen. Daarnaast is door een grote hoeveelheid werkaanbod bij de aannemers de wachttijden op de uitvoering van projecten langer. Zowel de interne als externe druk op tijdige inzetbaarheid heeft directe gevolgen gehad op zowel de planning als de uitvoering van diverse werkzaamheden gerelateerd aan het wegbeheer. Momenteel wordt met uitgebreide capaciteit gekeken naar de nieuwe planning om projecten te realiseren en in te lopen op de achterstand.

Organisatie Naast de wegbeheerder zijn er een tweetal medewerkers voor het wegbeheer actief. De werkzaamheden betreffen hoofdzakelijk het oplossen van calamiteiten en meldingen, het uitvoeren van kleine asfaltreparaties en het aanpassen van kleine mutaties in de openbare ruimte. Door het snel en adequaat in kunnen spelen op meldingen en calamiteiten door de inzet van deze medewerkers, wordt een goed signaal afgegeven naar de burger, en beperken we eventuele aansprakelijkheidsstellingen als gevolg van (letsel)-schade. Daarnaast wordt met snel ingrijpen bij schade aan met name asfaltverhardingen kapitaalvernietiging voorkomen. Deze inspanning is in de huidige context voldoende. Wegbeheer wordt zeer praktisch uitgevoerd. Binnen de gemeente zijn de lijnen en besluitvormingstrajecten kort en overzichtelijk. De lijnen met andere gerelateerde beleidsvelden (GRP, kabels en leidingen) vormen geen belemmering in het nemen van inhoudelijke besluiten.

15

Burgermelding-systeem De gemeente Dongen beschikt over een zogenaamd burgermelding-systeem waarmee klachten over de openbare ruimte kunnen worden gemeld. Dit systeem betreft een tweetal kanalen: ๏

De Fixi app

๏

Het meldingsformulier op de website van de gemeente

Sinds de invoering zien we dat burgers steeds vaker als onze extra ogen fungeren in de buitenruimte waardoor schade snel worden gemeld en actief worden afgehandeld. Hiermee verkennen we de kans op calamiteiten en aansprakelijkheidsstellingen.

Figuur 12: Meldingen slecht wegdek

16

Hoofdstuk 4: Beleidskader

Beheerplan Wegen De gemeente Dongen hanteert vier uitgangspunten ten aanzien van het beheer en onderhoud van het wegenareaal: 1. Het beheer en onderhoud van het wegenareaal wordt uitgevoerd volgens de CROW systematiek. 2. Voor het kwaliteitsniveau wordt uitgegaan van niveau B voor minimaal 90% van het areaal. Dit is het basisniveau met gangbaar onderhoud, datgene wat conform de richtlijnen minimaal wordt voorgeschreven (zie figuur 7, pagina 12) 3. Duurzaamheid en klimaatadaptatie hebben in de gehele uitvoering een prominente positie. (Verdere toelichting in hoofdstuk 5) 4. De financiële kaders die worden gesteld vanuit de beschikbare budgetten. (Verdere toelichting in hoofdstuk 6)

Verantwoord beheer De gemeente moet het wegbeheer adequaat uitvoeren, en moet als wegbeheerder kunnen aantonen dat zij structureel monitoring en onderhoud uitvoert. Op deze wijze kunnen claims worden voorkomen. De wegbeheerder kan dit realiseren door te werken volgens de CROW-richtlijnen van Wegbeheer. Met behulp van de CROW-methode wordt op netwerkniveau een meerjarig onderhoudsplan gemaakt. Aan de hand van de actuele staat van de wegen en het gewenste kwaliteitsniveau zijn het benodigde onderhoud en de daarmee gepaarde kosten bepaald. Het is evident dat uitstellen van onderhoud de kans verhoogt op aansprakelijkheidsstellingen en zal leiden tot hogere onderhoudskosten. Dit komt omdat de degeneratie bij het niet tijdig nemen van de juiste onderhoudsmaatregelen aanzienlijk wordt versneld. Aan de hand van de visuele inspectie is het uit te voeren onderhoud in beeld gebracht. Om de kans op claims te verkleinen geeft de wegbeheerder professioneel invulling aan de volgende processen: ๏

Onderhoudsproces

๏

Meldingenproces

๏

Inspectieproces

๏

Claimbehandelingsproces

In dit beheerplan wegen worden de kwaliteitsrichtlijnen en de geaccepteerde schade per wegtype behandeld. De normen voor geaccepteerde schade zijn vertaald naar kwaliteitsniveaus die overeenkomen met de kwaliteitsniveaus volgens de richtlijnen Wegbeheer (CROW publicatie 147). Als het wegbeheer volgens bovenstaande richtlijnen wordt uitgevoerd, minimaal het kwaliteitsniveau B (basisniveau) wordt gehanteerd en de maatregelen volgens de voorgestelde planning worden uitgevoerd, is er sprake van verantwoord beheer.

17

Beleidsuitgangspunten Het is voor gemeente Dongen van belang dat er een juiste balans wordt gevonden tussen evenwichtige groei van de gemeente, investeren in voorzieningen en behoud van het specifiek Dongense karakter. Daarnaast vragen ontwikkelingen als vergrijzing/ontgroening, individualisering, bereikbaarheid en mobiliteit in Dongen aandacht. Het beleid kent een aantal eigenschappen, waaronder: ๏

Communicatie met de inwoners, instellingen en ondernemers blijft een speerpunt voor de komende jaren, waarbij in een continu proces de wensen en behoefte over de openbare ruimte worden geïnventariseerd en verwerkt in eventuele uitvoeringsplannen.

๏

Kwalitatief goede voorzieningen, die goed en veilig bereikbaar zijn, dragen ook bij aan het welzijn van de inwoners.

๏

Een gemeente met klantvriendelijke, kwaliteitsbewuste en resultaatgerichte dienstverleningen, waar ontwikkelingen met betrekking tot deregulering en vereenvoudiging van regelgeving actief worden gevolgd en snel en adequaat worden geïmplementeerd.

De veiligheid en de uitstraling van de openbare ruimte zijn belangrijk voor het leefgenot van de burger en de aantrekkelijkheid van de gemeente voor bezoekers. De gemeente is eigenaar van, en daarmee verantwoordelijk voor, de openbare ruimte in haar gebied. Wegen vormen een wezenlijk onderdeel van deze openbare ruimte. In de Wegenwet is deze zorgplicht voor de wegbeheerder voor de wegverhardingen beschreven. De ambitie van de gemeente Dongen is om 90% van het areaal op het B niveau te krijgen. Deze ambitie is door de gemeenteraad onder meer vastgesteld in de BERAP en de begroting. Doordat momenteel circa 81% van het areaal voldoet, zal er extra inzet moeten komen om tot de 90% te komen.

18

Hoofdstuk 5: Klimaatadaptatie en duurzaamheid

Beheerplan Wegen Voor het beheer van de openbare ruimte is een integrale ambitie uitgesproken om ook het wegenonderhoud te verduurzamen en klimaatadaptief te krijgen, met veiligheid als uitgangspunt. Bij de uitvoering van onderhoudsmaatregelen moeten weloverwogen keuzes worden gemaakt ten aanzien van duurzaamheid en klimaatadaptatie. Duurzaamheid is integraal onderdeel van het beheren van de openbare ruimte.

Duurzaamheid “Circulaire economie in wegenbeleid Dongen” Duurzaamheid is een belangrijk thema in de komende jaren. We staan voor de opgave om in 2050 voor 95% CO2 neutraal te zijn. Als tussenstap moet in 2030 een CO2 reductie van 49% zijn gerealiseerd. Een belangrijk deel van de aanpak wordt weergeven in de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) Op het gebied van duurzaamheid in relatie tot het beheer van de openbare ruimte richt de gemeente Dongen zich op de volgende drie thema’s: energie en verantwoord ondernemen, circulair en schoon, klimaatadaptie en biodiversiteit. Het wegenbeleid moet hierop aansluiten en geeft invulling aan de thema’s klimaatadaptief wegbeheer en kaders ten aanzien van circulaire economie (CE). Het thema klimaatadaptief is in het eerste deel van hoofdstuk 5 al nader toegelicht. In het vervolg wordt het thema circulaire economie in het wegenbeheer onderbouwd.

Door hergebruik van materialen bij reconstructies en herinrichtingen wordt invulling gegeven aan circulaire economie en wordt de CO2 footprint van deze projecten aanzienlijk verlaagd. Dit sluit aan bij de duurzaamheidsvisie van de overheid in het algemeen. Langetermijnvoordelen van circulair weten omvatten kostenbesparingen door efficiënt grondstoffengebruik, het verkleinen van de afhankelijkheid van schaarse grondstoffen en een vermindering van de milieu impact.

Emissieloos werken De gemeente Dongen hecht grote waarde aan een duurzame en gezonde leefomgeving. Daarom zetten we actief in op emissieloos werken binnen onze werkzaamheden en projecten. Om deze ambitie kracht bij te zetten, heeft de gemeente het SEB Convenant (Samenwerkingsverband Emissie loos Bouwverkeer) omarmd. Met het ondertekenen van het convenant bevestigt Dongen haar commitment om de uitstoot van schadelijke stoffen tijdens bouw- en infraprojecten zoveel mogelijk te beperken. Dit draagt niet alleen bij aan schonere lucht en minder geluidsoverlast, maar ook aan een gezonder klimaat voor huidige en toekomstige generaties. Zo zetten we samen een belangrijke stap richting een emissie loze toekomst.

19

Wapenfeiten in het wegbeheer Open verhardingen “Emissieloos werken” Komende 3 jaar wordt het groot onderhoud voor de open verhardingen emissieloos uitgevoerd. De nieuwe raamovereenkomst voor onderhoud open verhardingen is met BPKV (Beste Prijs Kwaliteit Verhouding) criteria aanbesteed, waarbij “emissieloos uitvoeren“ als kwaliteitsaspect significant is meegewogen in de gunning. “Circulaire economie in wegenbeleid Dongen” Bestaande elementen verhardingsmaterialen welke nog voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen worden zoveel mogelijk hergebruikt binnen het project, voorheen werden deze standaard vervangen en verviel het materiaal aan de aannemer. Elementenverhardingen die niet meer voldoen aan de kwaliteitseisen worden deels gebruikt als bouwstraat bij uitbreidingsplannen, of worden verkocht. Mocht het niet meer herbruikbaar zijn dan worden het afgevoerd naar gecertificeerde puinpreek installaties zodat het materiaal weer kan worden ingezet als grondstof voor nieuwe producten. Parkeervakken worden bij groot onderhoud en reconstructies omgevormd naar “groene” parkeervakken met bestaande materialen.

Figuur 12: Roelof van Dalemstraat en Duikerstraat als voorbeeld van het hergebruik van de verhardingsmaterialen en van het vergroenen van de parkeerplaatsen

Gesloten verhardingen Op gesloten verhardingen wordt momenteel veelal levensduur verlengend onderhoud uitgevoerd. Dit in de vorm van het toepassen van “verjongingscreme". Door deze maatregel kan het “grotere” onderhoud verantwoord worden uitgesteld. Hierdoor wordt de totale levensduur van het object verlengd met circa 7 jaar. Het oude asfalt wordt hergebruikt in de onder- en tussenlagen van de nieuwe constructie. Tevens passen we 30% witte steenslag toe in de deklaag. Dit heeft als voordeel een veel midere opwarming voor de omgeving en minder vervorming. Tevens verhoogd het de zichtbaarheid voor de weggebruikers.

20

Hoofdstuk 6: Financieel

Beheerplan Wegen Voor het opstellen van een onderhoudsplanning en begroting is gebruik gemaakt van de CROW systematiek voor wegbeheer. In dit hoofdstuk zijn de resultaten van de planningen en begrotingen gevisualiseerd. In de eerste paragrafen is een toelichting gegeven op de plannings- en begrotingssystematiek van het CROW, evenals een overzicht van de inputvariabelen en budgetten. Met behulp van het wegenbeheersysteem Public Domain® is een berekening gemaakt van de onderhoudsbehoeften van de verhardingen voor de korte en middellange termijn. In de berekeningen wordt onderscheid gemaakt tussen asfalt-, elementen- en betonverhardingen. Bij de financiële analyse is uitgegaan van de gemuteerde basisplanning. De in de gemuteerde basisplanning berekende onderhoudskosten zijn bepaald op basis van de huidige kwaliteit van de verhardingen en onderhoudsrichtlijnen, gewogen op risico’s en integriteit (werk met werk maken). Hierbij is ook rekening gehouden met reeds geplande projecten.

Normen en richtlijnen CROW wegbeheersystematiek, kwalitatieve planningsmethodiek Als landelijk technische richtlijn voor wegbeheer geldt de CROW Wegbeheersystematiek. Deze vormt samen met wetgeving het kader voor wegbeheer. Binnen de CROW Wegbeheersystematiek worden de vaste gegevens opgenomen, zoals omvang en materiaalsoort, en aangevuld met de actuele gegevens over de staat van onderhoud waarin de weg zich bevindt. Die actuele gegevens worden met globale inspecties en metingen bepaald. Zo wordt de kwaliteit van een weg op een bepaald moment vastgelegd. In de catalogus ‘Handboek visuele inspectie 2011’ (CROW publicatie 146a) zijn alle mogelijke schadebeelden beschreven en benoemd, waarbij per schadebeeld een beoordelingscijfer volgens de CROW richtlijnen kan worden gegeven. De hoogte van het beoordelingscijfer is afhankelijk van de omvang en de ernst van de geconstateerde schade. Bij het vaststellen van het kwaliteitsoordeel over het wegennet wordt in de huidige CROW Wegbeheersystematiek onderscheid gemaakt in “voldoende”, “matig” en “onvoldoende”. Afhankelijk van de aanwezige schade (ernst en omvang) en de geldende normen, wordt de kwaliteit van de verhardingen in deze 3-schaal geclassificeerd. Bij het bereiken van de richtlijn, de overgang van matig naar onvoldoende, is onderhoud noodzakelijk.

Het bereiken van de waarschuwingsgrens, de overgang van voldoende naar matig, geeft aan dat onderhoud op de middellange termijn mag worden verwacht. Voor asfaltverhardingen zijn daarnaast gedragsmodellen opgesteld

91_C Wegenbeheerplan 2013-2017 ‘Meerjarenplanning Boekel’

2.4

waarbij op basis van de aanwezige schade en de leeftijd van de verharding een uitspraak over het moment van onderhoud kan worden gedaan.

klasse en de gele vlakken liggen net voor de richtlijn, maar hebben wel de waarschuwingsgrens 3 In onderstaande figuur is schematisch weergegeven hoe de vertaling van inspectiebeoordelingen naar planperiode en overschreden. De richtlijn is bepalend voor het inplannen van het onderhoud. kwaliteitsoordeel plaatsvindt.

21 Relatie ernst-omvangcombinatie met planperiode/-jaar

2.2

De kwalitatieve methodiek is gebaseerd op een planningstermijn van 5 jaar en is bepaald op basis van de actuele toestand van de verhardingen, als vastgelegd tijdens de globale inspectie. In onderstaande figuur 2.1 is de kwalitatieve planningsmethodiek schematisch weergegeven. Geconstateerde kwaliteit wegvakonderdeel Toetsing aan richtlijn CROW publ. 147 Voldoet niet

Voldoet Toetsing aan waarschuwingsgrenzen en gedragsmodellen

Voldoet

Voldoet niet

Planning maatregel in planjaar 1-2

Planning maatregel in planjaar 3-5

Geen maatregel

Figuur kwalitatieve planningsmethodiek Figuur2.1: 13 &Overzicht 14: planperioden, richtlijnen en kwalitatieve planningsmethodiek

Cyclische planningsmethodiek Planning en begroting 2025-2029 De cyclische meerjarenplanningen voor onderhoud is gebaseerd de kwaliteitsopname zoals die in het voorjaar van 2025 is De planning wordt opgesteld metop behulp van gestandaardiseerde onderhoudsschema’s uitgevoerd. De gehanteerde eenheidsprijzen zijn van het prijspeil januari 2025 (exclusief Voor dewordt jaren in de per type weg. Een onderhoudsschema beschrijft het onderhoud datBTW). verwacht 2026-2029vanaf is geen aanleg rekening tot gehouden metvervanging prijsstijgingen en van geeft lonen, materialen en materieel. periode en met de bijbehorende kosten aan. Op onderdeelniveau wordt op basis van het aanlegjaar en het type weg een onderhoudsschema De in de begrotingen opgenomen kosten hebben betrekking op planmatige onderhoudsmaatregelen die gestart, waarmee inzicht wordt verkregen in de te verwachte kosten voor de langere termijn (de noodzakelijk zijn om de conditie van het huidige wegenareaal op het vastgestelde peil te houden. De kosten voor het periode na 5 jaar). In onderstaande tabel is een voorbeeld van een onderhoudsschema gegeven. rehabiliteren van de wegen wordt niet gefinancierd vanuit het onderhoudsbudget wegen. Wanneer de weg in zijn totaliteit, bij einde levensduur, vervangen moet worden, wordt dit uit het investeringsbudget gefinancierd.

Elementen voetgangersgebieden Maatregelgroep Onderhoudscyclus (jaren) gedaan. verstreken en er vervanging plaats moet vinden, wordt hiervoor een nieuwe investering

Wegverhardingen worden in de gemeente Dongen op een termijn van 30 jaar afgeschreven. Wanneer deze zijn

Gedeeltelijk groot onderhoud (30%)

20

Verbeteren vlakheid elementen Onderhoud

40

Aan de hand van delementen weginspectie is een verdeling in kwaliteit van wegen Rehabiliteren 60 gemaakt. Aan de hand van de richtlijnen van het CROW is de kwaliteit van de wegen getoetst en is de planperiode bepaald. De richtlijnen worden onderverdeeld in planperioden conform 13, te weten: Tabel 2.2: Voorbeeld vanfiguur een cyclisch onderhoudsschema •

Planperiode 1 tot 2 jaar (1 klasse boven de richtlijn, of meer dan 1 klasse boven de richtlijn)

•

Planperiode 3 tot 5 jaar (een klasse boven de waarschuwingsgrens maar onder de richtlijn)

•

Planperiode > 5 jaar (onder de waarschuwingsgrens) (gepland 100% op basis van aanlegjaar en bijbehorende beheerstrategie. Dit is een theoretische benadering (cyclisch) van het te verwachte onderhoud conform een vooraf bepaalde beheerstrategie)

Blad 3 van 8

22

Prognose onderhoudsbudget 2026-2029, exclusief rehabilitaties

Kosten t.b.v. wegbeheer

2026

2027

2028

2029

Geprogrammeerd groot onderhoud gesloten verharding

€

666.821

€

14.593

€

231.854

€

82.001

Geprogrammeerd groot onderhoud open verharding

€

1.574.896

€

62.421

€

284.687

€

289.318

Onderhoud halfverharding

€

36.000

€

36.000

€

36.000

€

36.000

Onderhoud wegmarkeringen

€

25.000

€

25.000

€

25.000

€

25.000

€

12.500

€

14.000

€

7.000

7.500

€

7.500

585.041

€

Visuele weginspectie Opstellen beheerplan Advies en ingenieursdiensten

€

7.500

€

Totaal

€ 2.310.217

€

7.500

€

158.014

€

460.819

Areaalgrootte totaal per jaar in m2

1.704.458

1.704.458

1.704.458

1.704.458

Benodigd budget per m2/jaar

€ 1,36

€ 0,09

€ 0,34

€ 0,27

Gemiddeld benodigd budget per m2/jaar

€ 0,52

Gemiddeld benodigd budget per jaar

€ 878.523

Figuur 15: prognose onderhoudsbudget Dongen periode 2026-2029 In 2021 is het wegenbeheerplan 2022-2025 vastgesteld door de gemeenteraad. In het beheerplan kwam naar voren dat het destijds beschikbare budget voor het geprogrammeerd wegenonderhoud niet toereikend bleek om het kwaliteitsniveau B (CROW) te kunnen handhaven. De gemiddelde jaarlijkse budgetbesteding voor onderhoud aan de wegen in Dongen bedroeg in de periode 2022-2025 € 416.584 gemiddeld per jaar. Dit was exclusief investeringen. In het voorjaar heeft de 2 jaarlijkse weginspectie plaats gevonden. De resultaten uit de weginspectie zijn vergeleken met de resultaten uit de voorgaande jaren. Hieruit blijkt dat er een terugloop van de kwaliteit plaats vindt. Om de kwaliteit van het gehele wegen areaal niet verder terug te laten lopen is het echter noodzakelijk het budget geprogrammeerd wegenonderhoud structureel te verhogen. De budget behoefte geprogrammeerd wegenonderhoud komt uit op gemiddeld € 878.523 voor de komende 4 jaren. De benodigde middelen vloeien voort uit de gehanteerde systematiek, maar worden getemporiseerd besteed. Voorgesteld wordt om de kwaliteit van de wegen niet verder terug te laten lopen en het benodigde budget geprogrammeerd wegonderhoud beschikbaar te stellen. Het budget voor het kleinonderhoud is in deze begroting buiten beschouwing gelaten.

Deze wordt namelijk door een tweetal medewerkers van de gemeente zelf gedaan. Zoals in hoofdstuk 4 al is toegelicht. Een forse toename van het niveau C en D, in totaal circa 132.000 m2 open-verharding en 39.000 m2 gesloten verharding ten opzichte van 2021 waaruit het huidige budget destijds is vastgesteld, en gecombineerd met een behoorlijke indexatie op de tarieven in de GWW sector en een opstuwingseffect van het steeds ouder worden van het areaal verklaard de significante verhoging van het benodigde onderhoudsbudget.

Rehabilitatiebudget In de geadviseerde budgetten is geen rekening gehouden met kosten voor rehabilitaties. Onder rehabilitatie wordt in het kader van deze rapportage verstaan het vervangen van bestaande verhardingsconstructies. In de berekeningen voor het reguliere groot onderhoud wordt alleen regulier onderhoud bepaald. Het vervangen van een gehele verhardingsconstructie is financieel dermate ingrijpend, dat rehabilitaties niet betaald kunnen worden van de berekende bedragen voor regulier groot (en klein) onderhoud. In de praktijk zijn rehabilitaties niet alleen nodig omdat de bestaande verharding zoveel schade heeft dat deze met regulier groot onderhoud niet meer op peil gebracht kan worden. In onderstaande figuur is de rehabilitatie en investeringsbehoefte voor de komende periode weergegeven.

23

Prognose rehabilitaties en investeringsbehoefte 2026-2029

Kosten t.b.v. wegbeheer

2026

Herinrichting park Dongedal

€

70.000

Wielstraat - herinrichting (verkeersplan 's Gravenmoer)

€

233.200

Eikenstraat / Lindenstraat rioolvervanging

€

329.700

Mgr. Schaepmanlaan (thv Cambreurcollege) rioolvervanging

€

122.100

Prins Bernardstraat / Nieuwstraat rioolvervanging

€

161.100

Waspikseweg - herinrichting (verkeersplan 's Gravenmoer) Berkenstraat / Beukenstraat / Meidoornstraat / Kastanjestraat / Wilgenstraat / Magnoliastraat rioolvervaninging

2027

€

283.800

€

517.700

2028

Bosweg Reconstructie

€

127.000

Trompstraat, Kortenaerstraat, Barentszstraat, Keijserstraat,

€

258.300

Van Heemskerkstraat rioolvervanging

2029

Lage Ham herinrichting binnen en buiten bebouwde kom

€

640.700

Sportlaan Reconstructie + parkeerplaats DVVC

€

240.300

Evertsenstraat, Piet Heijnstraat rioolvervanging

€

93.800

€

165.200

Vivaldistraat, Wagnerstraat, Mozartstraat, Schubertstraat, Leharstraat rioolvervanging

€

322.600

Chopinstraat rioolvervanging

€

77.900

Doormanstraat rioolvervanging

€

305.600

Europaplein rioolvervanging

€

170.100

van Riebeeckstraat, van Almondestraat, Tasmanstraat, Houtmanstraat rioolvervanging

Totaal

€

Gemiddeld benodigd budget per jaar

€ 1.029.775

916.100

€

801.500

€

385.300

€ 2.016.200

Figuur 16: rehabilitatie en investeringsbehoefte voor discipline “wegen” Dongen periode 2026-2029

De rehabilitaties worden niet enkel op basis van de technische onderhoudstoestand van de weg gedaan. Ook invloeden als leefbaarheid, uitstraling en comfort zijn belangrijke aspecten om tot de rehabilitatie te komen. Wanneer er een rehabilitatie wordt geïnitieerd door een beheerdiscipline (bijvoorbeeld riolering), dan wordt er altijd bekeken of hier andere disciplines in mee gaan, bijvoorbeeld wegen of groen. “Werk met werk maken”. Iedere beheerdiscipline kan meeliften in een rehabilitatieproject.

Onderhoud halfverharding Dongen heeft een totaal van ruim 86.000 m2 aan half- of onverharde wegen in beheer. De paden worden jaarlijks onderkruidvrij gemaakt zodat voorkomen wordt vanuit de randen de paden overgroeid raken. Kleine oneffenheden worden in die onderhoudsronde hersteld. Om dit onderhoud op een gedegen manier uit te kunnen voeren is de maatregel jaarlijks herprofileren nodig. Deze maatregel “herprofileren halfverharding”, ramen wij op € 0,41/m2. Het benodigde budget per jaar bedraagt € 36.000.

Markeringen Het onderhoud van de wegmarkeringen bestaat momenteel uit het jaarlijks opfrissen van wegenverf en eens in de vijf jaar de thermoplastische en sprayplastische lijn- en figuurmarkeringen plaatselijk te hermarkeren. Het bedrag voor markeringsonderhoud dat moet worden vrijgemaakt voor alle verhardingen in de gemeente samen bedraagt € 25.000 per jaar.

24

Hoofdstuk 7: Conclusie en aanbevelingen

Beheerplan Wegen Areaal Uit de database blijkt dat de gemeente Dongen in totaal 1.700.497 m² verhardingen in beheer heeft. Het areaal verhardingen is onder te verdelen in verhardingstypen: •

Elementenverharding

1.12.2825 m²

•

Dicht asfaltbeton

383.764 m²

•

Oppervlakbehandeling.

94.641 m²

•

Betonverharding

12.990 m²

•

Halfverharding.

86.277 m²

Kwaliteit Het is de ambitie van de gemeente dat minimaal 90% van het areaal in niveau B of hoger zit. Op basis van de in 2025 uitgevoerde weginspectie, wordt geconcludeerd dat de kwaliteit van de asfalt, cementbeton- en elementverhardingen voor circa 8,9% onder het ambitieniveau zit.

Financieel Onderhoud en investeringen 2025-2029 In de figuren 15 en 16 op pagina’s 23 en 24 zijn de benodigde budgetten voor onderhoud en investeringen weergegeven voor de gemeente Dongen. Hierbij is voor het regulier onderhoud uitgegaan van het minimale onderhoudsniveau B van 90%. Voor het beheer van de wegen conform het gestelde ambitieniveau komt het benodigde budget voor onderhoud uit op € 878.523 per jaar voor de komende 4 jaar. Het benodigde budget voor rehabilitaties en investeringen komt voor de komende 4 jaar gemiddeld uit op € 1.029.775 per jaar. Door te investeren in onderhoud verlengt dit de levensduur van het areaal. Op het juiste moment onderhoud uitvoeren voorkomt dat gehele constructies bezwijken en dat de wegen in hun geheel vervangen moet worden. Tevens geeft dit minder overlast voor de aanwonenden, bedrijven en overige gebruikers van de weg. Een groot deel van de kosten voor het wegbeheer, voornamelijk die voor het onderhoud van de verhardingen, worden gemaakt op basis van de actuele of te verwachten onderhoudstoestand van de verharding. Deze onderhoudstoestand is van vele factoren afhankelijk zoals de ouderdom, de verkeersbelasting, de ondergrond, het in het verleden uitgevoerde onderhoud, etc. Deze factoren zijn voor iedere weg verschillend.

Het is daarom voor de hand liggend dat het budget, dat noodzakelijk is om dit onderhoud uit te voeren, niet ieder jaar van dezelfde orde van grootte hoeft te zijn. In jaren waarin zeer grote wegrenovaties worden verwacht worden kleinere werken getemporiseerd om zodoende de financiële balans te bewaren.

25

Aanbevelingen Aan de hand van de resultaten van de inspecties en de berekende maatregelen bevelen wij het volgende aan: ๏

Het uitvoeren van geprogrammeerd wegenonderhoud en rehabilitaties conform de voorstellen in hoofdstuk 6.

๏

Het blijven uitvoeren van klein onderhoud door uw eigen medewerkers om structurele achteruitgang van de kwaliteit van de verharding te voorkomen en vertragen. En het positieve beeld richting burgers te continueren.

๏

Het uitstellen van noodzakelijke onderhoudsmaatregelen zoveel mogelijk voorkomen. Gevolgschades leidt tot duurdere reparatiemaatregelen en daarmee tot kapitaalvernietiging.

๏

Een jaarlijkse actualisatie en indexatie van de bedragen mee op te nemen in de begroting.

๏

In de nieuwe raadsperiode een wegenbeleidsplan op te stellen. In het beleidsplan zal een vertaling moeten worden gemaakt hoe het voorgenomen beleid zich afzet tegen een concrete beheerstrategie, waarin ook concrete doelstellingen worden vastgesteld over klimaatadaptatie, duurzaamheid en circulariteit.

26

IOSense Rotterdam bv Cypresbaan 9, unit 1.04 2908 LT Capelle a/d IJssel +31 6 47 31 04 59 info@iosense.nl Handelsregister 53272471 BTW 850818849B01 IBAN NL 82ABNA 0447514113

27