RIB 25-74 septembercirculaire 2025

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer: 25-74 Datum: 2025 Onderwerp: septembercirculaire gemeentefonds 2025 Portefeuillehouder: I.C.H. Jansen Aan: de gemeenteraad van Dongen Geachte heer, mevrouw, Aanleiding In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de inhoud en de effecten van de septembercirculaire van het gemeentefonds ten opzichte van de laatst bekende circulaire (mei 2025). Circulaires Onlangs is de septembercirculaire 2025 over de algemene uitkering van het gemeentefonds verschenen. Doorgaans verschijnen er jaarlijks drie circulaires, in mei, september en december. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid, september de vertaling van de Miljoenennota en december rond het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De septembercirculaire is dus de tweede van dit jaar. Effect septembercirculaire Zoals aangegeven wordt de septembercirculaire afgezet tegen de laatst bekende circulaire, die van mei 2025. Dit leidt tot een financiële vertaling van de effecten van deze septembercirculaire. Daarna zal een nadere toelichting gegeven worden op de belangrijkste wijzingen zoals bijvoorbeeld het accres en de diverse taakmutaties. Effect septembercirculaire (bedragen x €1.000) Stand algemene uitkering meicirculaire 2025 Stand algemene uitkering septembercirculaire 2025 Mutatie

2025

2026

2027

2028

2029

53.165

54.268

54.473

53.558

54.519

54.833

55.310

54.568

53.573

54.495

1.668

1.043

95

16

-24

Accres Het accres is de groei/krimp van het gemeentefonds en is gesplitst in een volume- en nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en overige volumecomponenten. Volumedeel In de septembercirculaire 2025 is een nieuwe raming opgenomen voor het accres 2026 en verder. Deze raming is gebaseerd op de actuele raming van het Bruto Binnenlands Product door het Centraal Plan Bureau. Het volumeaccres wordt berekend op een basis van een 8jaars historisch gemiddelde. Loon- en prijsdeel Het LPO accres is gebaseerd op de prijs bruto binnenlands product(bbp). De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar. Voor de jaren 2026 en verder is de raming voor de prijs bbp neerwaarts bijgesteld. Kortweg betekent dit dat voor de gemeente minder per euro besteed kan worden omdat prijscompensatie van het rijk achterblijft bij de werkelijke inflatie. BTW-compensatie Gemeenten mogen de BTW die ze betalen declareren bij het BTW-compensatiefonds. Dit fonds heeft een plafond. Declareren de gemeenten meer BTW dan er in het fonds beschikbaar is, dan wordt dit verrekend met de Algemene Uitkering. Wordt er minder gedeclareerd, dan wordt er een bedrag toegevoegd aan de Algemene Uitkering.

Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een voorschot verstrekt op onderschrijding van het kalenderjaar (2025). In de meicirculaire 2026 volgt de afrekening. WOZ Landelijk blijkt dat de WOZ-waarden blijven stijgen. Dat betekent in de basis dat gemeenten meer in staat zijn om via de heffing van onroerendzaakbelasting hogere eigen inkomsten te genereren. Het Rijk heeft de rekentarieven aangepast wat leidt tot een nadeel vanaf 2025.

Bovengenoemde onderwerpen leiden tot de volgende mutaties: (bedragen x €1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Accres en maatstaven

670

281

256

214

209

Plafond btw-compensatiefonds

298

Bijstelling WOZ-waarden

-439

Overige ontwikkelingen Totaal

529

-269

-273

-278

-282

39

4

8

-19

51

-13

-56

-92

Taakmutaties In de meicirculaire worden taakmutaties in beleidsuitvoering of -intensivering financieel vertaald. Voor deze circulaire zijn dat op hoofdlijnen de volgende: -

Wet integrale suïcidepreventie: op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidepreventie in werking. Gemeente worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren. Hiertoe wordt jaarlijks € 10 miljoen beschikbaar gesteld.

-

Hervormingsagenda Jeugd: het demissionair kabinet heeft besloten tot incidentele compensatie van de tekorten op de jeugdzorg in 2023 en 2024. Het gaat om een bedrag van € 728 miljoen in 2025.

-

Loon- en prijsbijstelling Jeugd: dit de gereserveerde middelen voor loon- en prijsbijstelling die samenhangen met de voor Jeugdzorg gereserveerde middelen uit de Coalitieakkoord Rutte IV. In deze circulaire worden de middelen vanaf 2026 overgeheveld naar de algemene middelen.

-

Implementatie Participatiewet in balans: het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, verspoeling van regels en een menselijkere aanpak. In totaal wordt € 58,1 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd.

-

Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE): de decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de Spuk CDOKE. In 2026 wordt een bedrag van € 666 miljoen beschikbaar gesteld aan gemeenten om uitvoering te geven te kunnen geven aan hun taken op gebied van klimaat- en energiebeleid. De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2030, de uitkeringsvorm is nog niet bepaald.

-

Overheidsbrede dienstverlening: de Spuk Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar een decentralisatie-uitkering Overheidsbrede dienstverlening, en daarmee toegevoegd aan het gemeentefonds. Via deze uitkering worden gemeenten gefaciliteerd laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid. Vanaf 2026 is een structurele bijdrage beschikbaar.

-

De integratie-uitkering Participatie is geactualiseerd. Dit betreft een uitkering waarvan de middelen voor het grootste gedeelte op wettelijke basis worden doorgezet naar het Sociaal Werkbedrijf (Diamantgroep).

Het is van belang te melden dat met het overbrengen van gelden voor nieuwe of uitbreiding van bestaande taken het Rijk verwacht dat gemeenten deze middelen ook alloceren in de gemeentelijke begroting. Dat betekent concreet dat een hogere algemene uitkering aan de batenkant ook leiding tot een verhoging van budgetten aan de lastenkant. Bij het opstellen van de bestuursrapportages wordt ( het effect van ) inzet van middelen gemonitord. De ontwikkeling van de taakmutaties ziet er als volgt uit: (bedragen x €1.000)

2025

- Wet integrale suïcidepreventie - Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 - Loon- en prijsbijstelling op de AP jeugdhulp - Implementatie Participatiewet in balans - Vervroegde Tweede kamer verkiezingen - Spreidingswet

2026

2027

2028

2029

13

13

13

13

30

25

26

26

16

4

1

1

938

37 91 34

- Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

867

- Overheidsbrede dienstverlening

24

24

24

24

Participatie

30

33

35

2

2

Diverse kleine mutaties

10

10

8

7

2

1.139

992

109

72

68

Totaal

Deze circulaire zal niet meer worden verwerkt in de Begroting 2025, wat betekent dat verwerking daarvan zal plaatsvinden in de Jaarrekening 2025. De (structurele) effecten vanaf 2026 zullen worden meegenomen in de eerste Bestuursrapportage 2026 waarin dan ook een de bijbehorende lasten zullen worden verwerkt. Het totale effect van de septembercirculaire bedraagt daarmee: (bedragen x €1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Ontwikkeling accres

529

51

-13

-56

-92

Ontwikkeling taakmutaties

1.139

992

109

72

68

Totaal mutatie meicirculaire

1.668

1.043

95

16

-24

Begroting 2026-2029 Voor de volledigheid in onderstaande tabel het structureel begrotingssaldo 2026-2029 en het effect van deze circulaire in een overzicht: (bedragen x €1.000)

2026

2027

2028

2029

Structureel begrotingssaldo 2026-2029

412

163

-1.672

-1.337

Effect septembercirculaire

1.043

95

16

-24

Totaal

1.455

258

-1.656

-1.361

Vervolg De septembercirculaire laat zien dat de Rijksoverheid alleen voor 2025 extra middelen geeft. De plus voor 2026 bestaat nagenoeg alleen uit het overhevelen van de Spuk CDOKE naar de algemene uitkering. Hier zijn ook direct lasten aan gekoppeld. Daarmee blijft het algemene beeld dat de financiële situatie van de gemeente verslechtert overeind. De eerder dit jaar verkregen extra gelden voor de jaren 2026 en 2027 vervallen immers weer vanaf 2028 waardoor er sprake van een verschuiving van het zogenoemde Ravijnjaar. De circulaire zal zoals gezegd voor 2025 verwerkt worden in de Jaarrekening 2025 en meerjarig in de eerste Bestuursrapportage 2026. Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester