RIB 25-73 Huisvestingsverordening

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer: 25-73 Datum: 30 september 2025 Onderwerp: Huisvestingsverordening – stand van zaken Portefeuillehouder: A.M.L. van Eenennaam Aan: de gemeenteraad van Dongen

Inleiding Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de voorbereiding van de huisvestingsverordening, die per 1 januari 2027 wettelijk verplicht wordt. We laten zien wat we al doen, welke keuzes nog voorliggen en hoe dit aansluit op het coalitieakkoord en op de Woonzorgvisie 2024-2028 gemeente Dongen. Wat we lokaal al doen In Dongen passen we nu al maatwerk toe om woningzoekenden met een lokale binding kansen te bieden op de krappe woningmarkt. Dat heeft succes: de nieuwe huurders van het voormalige GFK kantoor, huurders en eigenaren van De Post en De Nijverheid komen voor het overgrote deel uit onze eigen gemeente. Dat geldt ook voor de kopers van nog te realiseren nieuwbouwprojecten aan de Bolkensteeg en Hoge Ham. We blijven deze werkwijze hanteren bij aankomende projecten. Ook maken we samen met Casade en de gemeenten Loon op Zand en Waalwijk afspraken om bij nieuwbouwprojecten voorrang te geven aan mensen met een lokale binding. En we zijn bezig met een hospitaregeling, een huurvorm gericht op onder andere studenten.

De nieuwe wet en de doelgroepen De Wet versterken regie Volkshuisvesting (WvrV) moet het Rijk, provincies en gemeenten meer regie geven op de volkshuisvesting en de woningbouwopgave. Aedes – de landelijke koepel van wooncorporaties – heeft eerder over de nieuwe wet een heldere samenvatting gemaakt. De WvrV verplicht gemeenten om een huisvestingsverordening vast te stellen. Deze moet minimaal een urgentieregeling bevatten voor wettelijk verplichte doelgroepen, zoals: • Uitstromers uit beschermd wonen of maatschappelijke opvang • Slachtoffers van huiselijk geweld • Personen met sociale of medische urgentie. De urgentieregeling moet vooraf afgestemd zijn met de regio. Daarnaast mogen gemeenten – mits goed onderbouwd – ook andere doelgroepen prioriteit geven, zoals:

• • • • •

Mensen met een sociale of economische binding Vitale beroepsgroepen Starters of jongeren Gescheiden ouders, mantelzorgers Studenten (alleen bij kamergewijze verhuur)

Net zoals dat binnen de huidige wetgeving het geval is, maakt de nieuwe wet duidelijk dat het opnemen van aanvullende doelgroepen gebonden is aan schaarstecijfers, passend beleid en regionale afstemming. Wat blijkt uit de regionale onderzoeken? In opdracht van de SRBT-gemeenten voerde onderzoeksbureau RIGO twee regionale onderzoeken uit naar de inzet van de huisvestingsverordening, op basis van de huidige weten regelgeving. Het eerste onderzoek gaat over voorrang voor vitale beroepsgroepen. In de bijlagen bij deze raadsinformatiebrief vindt u het begeleidende regionale advies (bijlage 1.a) en het onderzoekrapport (bijlage 1.b). Het regionale advies is voorzien van een paragraaf over de gemeente Dongen. Het onderzoek toont niet aan dat het tekort aan personeel in vitale beroepsgroepen veroorzaakt wordt door woningnood. Het tweede onderzoek gaat over het geven van voorrang aan bewoners met een lokale (economische of maatschappelijke) binding. In de bijlagen vindt u het begeleidende regionale advies (bijlage 2.a) en het onderzoeksrapport (bijlage 2.b). Ook dit regionale advies is voorzien van een paragraaf over de gemeente Dongen. Woningkopers komen voor 55% uit de eigen gemeente en voor 31% uit de SRBT regio. Dat geldt zowel voor het betaalbare als het duurdere koopsegment. Nieuwe huurders van corporatiewoningen komen voor meer dan 50% uit de eigen gemeente.

Het onderzoek toont daarmee niet aan dat voorrang met een huisvestingsverordening op basis van lokale binding nuttig, noodzakelijk én proportioneel is. Over beide rapporten is een regionaal ambtelijk advies (bijlage 3) uitgebracht. De regio waarschuwt voor mogelijke negatieve effecten, zoals een waterbedeffect en het uitsluiten van terugkerende jongeren die langer dan vijf jaar geleden vertrokken zijn uit de gemeente. Het regionale advies luidt: wees terughoudend met lokale voorrangsregelingen. Andere maatregelen, zoals afspraken met de wooncorporaties, zijn vaak effectiever. Hoe dit past in ons eigen beleid Het voorbereiden van de huisvestingsverordening sluit aan op het coalitieakkoord en de Woonzorgvisie Dongen 2024–2028. In deze visie is gekozen voor een evenwichtige woningmix met 30% sociale huur en 40% betaalbare koop of middeldure huur (in totaal 70% betaalbaar) en 30% dure huur en koop. En voor het bouwen voor specifieke doelgroepen, waaronder: • • • •

Ouderen, via levensloopbestendige woningen zoals hofjes en appartementen Een evenwichtige woningmix met 30% sociale huur en 40% betaalbare koop of middeldure huur Aandachtsgroepen zoals statushouders, uitstromers uit beschermd wonen, arbeidsmigranten, woonwagenbewoners Studenten, waarvoor via een apart traject ingezet wordt op hospitaverhuur

De Dongense Woonzorgvisie is afgestemd met de regionale Woonzorgvisie Hart van Brabant. Zo borgen we beleidsmatige samenhang en bestuurlijke consistentie

Conclusie Het college neemt het regionale ambtelijk advies over en kiest ervoor om geen aparte voorrangsregelingen in een huisvestingsverordening op te nemen. In plaats daarvan zetten we nadrukkelijk in op maatwerkafspraken met woningcorporaties en ontwikkelaars. We kiezen ervoor om geen afzonderlijke verordening meer op te stellen onder de huidige wetgeving, maar ons te richten op een zorgvuldige voorbereiding binnen het nieuwe wettelijke kader.

Het tijdpad en het vervolgproces De WvrV treedt naar verwachting in werking op 1 januari 2026. Gemeenten krijgen vervolgens één jaar de tijd om zowel een volkshuisvestingsprogramma (collegebevoegdheid) als een huisvestingsverordening (raadbevoegdheid) vast te stellen. De nieuwe verplichte huisvestingsverordening ingevolge WvrV wordt in 2026 voorbereid. Daarbij zoeken we actief de samenwerking met onze regionale partners (gemeenten, provincie, woningcorporaties en zorgpartijen).

Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester

Bijlagen: 1.a 1.b. 2.a. 2.b. 3.

Regionaal advies voorrang vitale beroepsgroepen Memo RIGO Schaarste aan (woningen voor) vitale beroepsgroepen Regionaal advies voorrang lokale binding Onderzoeksrapport RIGO voorrang lokale binding SRBT Regionaal ambtelijk advies voorrang lokale binding en vitale beroepsgroepen