RIB 25-53 financiële situatie boekjaar 2024 e.v. Theek 5

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer

25-53

Datum

8 juli 2025

Onderwerp

Financiële situatie boekjaar 2024 e.v. Theek 5

Portefeuillehouder A. Timm Aan de gemeenteraad van Dongen Kennisnemen van

Theek 5 heeft de 6 gemeenten waar zij werkzaam zijn laten weten dat ze het jaar 2024 afsluiten met een negatief saldo. Theek 5 is hierover met de gemeenten in gesprek gegaan. Gezamenlijke actie De Theek 5-gemeenten hebben een gezamenlijke reactie en aanpak voorbereid. Gemeente Dongen en de gemeenten Baarle-Nassau, Oosterhout, Drimmelen, Gilze en Rijen leggen aanvullende middelen bij om 2024 af te kunnen ronden. Daarnaast worden er afspraken gemaakt tussen Theek 5 en de gemeenten over 2025 en verder. Collegebesluit Op 8 juli 2025 heeft het college van Dongen besloten aan Theek 5 een extra bijdrage van € 42.511 over 2024 en van € 25.000 over 2025 beschikbaar te stellen uit de decentralisatie uitkering openbare bibliotheken. Financiële situatie Theek 5

Eind 2024 heeft Theek 5 bij de overdracht van de directeur-bestuurder beknopt melding gedaan van een aantal financiële uitdagingen. Medio april dit jaar bleken deze problemen groter te zijn dan in eerste instantie werd verwacht en gecommuniceerd. Voor de gemeente Dongen bedraagt het negatieve resultaat voor het bibliotheekwerk over 2024 € 69.494,-. De belangrijkste oorzaak is dat Theek 5 heeft geanticipeerd op de transitie naar de maatschappelijke bibliotheek, mede met het oog op de nieuwe bibliotheekwet die naar verwachting vanaf 2026 in werking treedt. Theek 5 loopt hiermee vooruit op de gemeentelijke zorgplicht die vanaf dat moment landelijk wordt ingevoerd. De personele

bezetting is door Theek 5 uitgebreid om hier naar toe te werken, maar de structurele dekking voor die uitbreiding was er niet. Mede ook door CAO-stijgingen (die aanzienlijk hoger waren dan de indexering van subsidies), investeringen in administratiesystemen en procesverbeteringen en noodzakelijke vervanging bij ziekteverzuim, sluit Theek 5 het jaar 2024 af met een negatief resultaat, voor het eerst in jaren. Theek 5 geeft aan onvoldoende in control te zijn geweest en stappen te hebben gezet om dit op orde te krijgen en houden. Reactie Als betrokken gemeenten hebben we Theek 5 laten weten onaangenaam verrast te zijn door deze onverwachte grote tegenvaller en de late berichtgeving hierover vanuit Theek 5, waardoor wij ons geconfronteerd voelen met een voldongen feit. Bestemmingsfonds en jaarrekening 2024 In 2010 is met Theek 5 afgesproken dat voor iedere gemeente in de begroting van Theek 5 een bestemmingsfonds wordt gecreëerd van 5% van de doelsubsidie. Hiermee kunnen onverwachte tekorten worden verrekend. De tekorten zijn in 2024 echter zo hoog opgelopen dat deze niet meer opgevangen kunnen worden binnen het bestemmingsfonds. Hierdoor kan de accountant geen verklaring van continuïteit van organisatie afgeven en de jaarrekening 2024 niet goedkeuren.

Inzet Rijksmiddelen In 2025 en 2026 krijgen alle gemeenten in Nederland via het Gemeentefonds een decentralisatie uitkering openbare bibliotheken, met als doel deze in te zetten op versterking van het bibliotheekwerk. Voor de gemeente Dongen betekent dat een jaarlijkse uitkering van € 100.000,-. De verwachting is dat met het inwerkingtreden van de vernieuwde bibliotheekwet de middelen structureel worden uitgekeerd aan de gemeente. In de 1e Berap is vastgesteld de uitkering van € 100.000 in 2025 en € 100.000 in 2026 ten behoeve van het bibliotheekwerk te alloceren in de gemeentebegroting. Theek 5 en Dongen Het college kent een eenmalige bijdrage van € 42.511,- toe aan Theek 5, zodat haar bestemmingsfonds ultimo 2024 € 0,- bedraagt. Hiermee wordt het boekjaar 2024 voor Theek 5 afgerond, voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring. Het college heeft daarnaast besloten de structurele subsidie aan Theek 5 in 2025 aan te vullen met 25% van de decentralisatie uitkering, dus € 25.000,-. Deze aanvullende middelen geven Theek 5 ruimte om het jaar 2025 sluitend te exploiteren. Daarnaast zijn (lokale) bezuinigingsmaatregelen bij Theek 5 van toepassing om binnen de gestelde financiële kaders te blijven.

We spreken we met Theek 5 af om de jaren 2025, 2026 en 2027 te gebruiken om het bestemmingsfonds als gezamenlijke verantwoordelijkheid van Theek 5 en gemeente(n) stapsgewijs op te bouwen tot minimaal de overeengekomen 5% van het jaarlijks toegekende subsidiebedrag. De accountant van Theek 5 heeft een bevestiging van de garantstelling nodig. De bijdrage aan 2024 en 2025 dekken we uit de decentralisatie-uitkering openbare bibliotheken 2025, waarna voor 2025 nog een niet bestemd bedrag van € 32.489 resteert. Inzet van de decentralisatie uitkering is geëigend, temeer omdat de tekorten bij Theek 5 zijn ontstaan doordat Theek 5 voortijdig heeft geanticipeerd op de transitie naar de maatschappelijke bibliotheek en daarmee de versterking van het bibliotheekwerk. Onderlinge afstemming en samenwerking Om de voortgang te bewaken hebben we Theek 5 gevraagd een halfjaarrapportage 2025 in te dienen, inclusief een uitgewerkt voorstel per gemeente voor 2025, een prognose voor 2025 en een voorbereiding op de begroting van 2026. Convenant De afspraken over de lokale maatregelen en voorwaarden moeten tussen Theek 5 en de individuele gemeenten gemaakt worden. Hiervoor worden reeds gesprekken aangegaan tussen de gemeente Dongen en Theek 5. Echter is het ook van belang om de onderlinge afstemming en samenwerking tussen de Theek 5 gemeenten te bevorderen.

Hier liggen kansen voor een stabielere basis en grotere efficiëntie van het regionale bibliotheekwerk. Om die reden wordt zowel ambtelijk als bestuurlijk de samenwerking tussen de Theek 5 gemeenten verstevigd en wordt er in samenspraak met Theek 5 gewerkt aan een convenant waarin de basisafspraken voor het toekomstig bibliotheekwerk worden vastgelegd. Er blijft lokaal ook altijd de ruimte voor maatwerk. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester