RIB 25-52 - input op startnotitie visie sociale basis

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer: 25-52 Datum: 1 juli 2025 Onderwerp: Input op startnotitie visie sociale basis Portefeuillehouder: A. Timm Aan: de gemeenteraad van Dongen Op 8 mei jl. heeft de Commissie Samenleving zich gebogen over de startnotitie voor de visie op de sociale basis. Deze visie is het kader voor de opgave ‘Sociale Basis’ en het vertrekpunt om deze opgave te vullen met acties en initiatieven. In de Commissie Samenleving is toegezegd dat de gemeenteraad geïnformeerd wordt over wat er gebeurt met de input die deze avond gegeven is. Dit leest u in deze raadsinformatiebrief. Werkdefinitie Wij hebben de commissie gevraagd hoe zij aankijkt tegen de voorgestelde werkdefinitie van de sociale basis. Deze was als volgt gepresenteerd: De sociale basis is een ondersteuningsnetwerk dat de zelfredzaamheid van inwoners versterkt en inwoners, wanneer gewenst, helpt om actief mee te doen in de samenleving. Het is een stevige basis van netwerken, zoals buurten, verenigingen en gezinnen. Ondersteuning vanuit gemeente, organisaties en voorzieningen, versterkt deze basis zo zwaar als nodig en zo licht als mogelijk. De sociale basis vormt een fundament voor onze inwoners om regie te voeren over ieders eigen welzijn.

Gezien de input die is gegeven door de commissie, hebben wij deze als volgt aangepast: De sociale basis is een ondersteuningsnetwerk waarin de inwoner zelf centraal staat en die de zelfen samenredzaamheid van inwoners versterkt. Het helpt inwoners, wanneer gewenst, om actief mee te doen in de samenleving. Het is een stevige basis van netwerken, zoals buurten, verenigingen en gezinnen. Ondersteuning vanuit gemeente, organisaties en voorzieningen, versterkt deze basis zo zwaar als nodig en zo licht als mogelijk. De sociale basis vormt een fundament voor onze inwoners om regie te voeren over ieders welzijn. De input die door de Commissie Samenleving is gegeven op de definitie, ging over het meer centraal stellen van de inwoner, meer nadruk leggen op het collectief en het gebruik van de definitie vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord. In de nieuwe definitie hebben we het begrip ‘samenredzaamheid’

toegevoegd. Dit benadrukt dat de inwoner er niet alleen voor staat en de sociale basis niet alleen op het individu gericht is. Hiervoor waren al voorbeelden genoemd zoals ‘buurten’ en ‘verenigingen’, maar het woord ‘samenredzaamheid’ maakt dit explicieter. Ook hebben we benoemd dat de inwoner centraal staat. Dit benadrukt het reeds benoemde doel dat inwoners wanneer gewenst mee kunnen doen in de samenleving en regie kunnen houden over hun eigen welzijn. De keuze om niet de definitie vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord te gebruiken is gemaakt omdat deze definitie kort en beperkend is. De essentie is hetzelfde: elkaar ontmoeten, ondersteunen, samenleven en meedoen. Echter wilden wij ook explicieter ingaan op wat de netwerken zijn (buurten, verenigingen en gezinnen), wilden we de rol van de gemeente benoemen (zo zwaar als nodig en zo licht als mogelijk) en wilden we het doel van het versterken duidelijk maken (meedoen in de samenleving en regievoeren over ieders welzijn). De pijlers De commissie is gevraagd of zij zich herkent in de voorgestelde pijlers. Deze pijlers waren als volgt geformuleerd: -

Zorg en ondersteuning Meer inwoners zijn in staat op eigen kracht ondersteuning te organiseren.

-

Culturele en sociale diversiteit Inwoners ervaren een inclusieve samenleving waarin plaats is voor verschillen. Inwoners voelen zich gezien en gehoord en kunnen zichzelf zijn.

-

Bestaanszekerheid Iedere inwoner heeft toegang tot voorspelbaar en voldoende inkomen en noodzakelijke voorzieningen zodat niemand in armoede hoeft te leven en iedereen volwaardig kan meedoen.

-

Educatie en ontwikkeling Meer inwoners ontwikkelen zich naar vermogen en ambitie om zo een bijdrage te kunnen leveren aan hun welzijn en de samenleving.

-

Veiligheid en vertrouwen Inwoners ervaren een veilige en vertrouwde omgeving waarin zij verantwoordelijkheid kunnen nemen voor elkaar en hun leefomgeving.

Als input hierop kwam het voorstel de pijlers van Movisie te hanteren, dat er meer focus moest komen op het collectief en het maatschappelijk middenveld, dat termen als ‘sociale samenhang’, ‘digitale vaardigheden’ onder pijlers benoemd kunnen worden en dat er ‘zingeving en vrije tijd’ als pijler

benoemd kan worden. Verder werd benoemd dat een pijler als ‘culturele en sociale diversiteit’ een gegeven moet zijn en geen aparte pijler. Om tegemoet te komen aan de focus op het maatschappelijk middenveld, het collectief en zingeving en vrije tijd, hebben we ervoor gekozen om de pijler ‘culturele en sociale diversiteit’ te verwijderen en een pijler ‘gemeenschapsvorming’ toe te voegen. Deze pijler benadrukt hoe mensen samenkomen, met elkaar verbinding kunnen maken en actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Het gaat niet alleen om organisaties en verenigingen, maar ook om buurten, vrijwilligerswerk, cultuur en sport – alles wat mensen verbindt. Dit sluit goed aan bij ‘zingeving en vrije tijd’, omdat het de waarde erkent van samen dingen doen en het betekenis vinden in het grotere geheel. Het onderliggende doel is een betrokken gemeenschap waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen en zich verbonden te voelen. De aansluiting bij de pijlers van Movisie maken we door indicatoren onder onze eigen pijlers te benoemen: •

De indicator ‘aantal mensen boven of onder de armoedegrens’ kan goed meegenomen worden in de pijler ‘bestaanszekerheid’.

•

De indicator ‘afstand tot sport- en cultuurvoorzieningen’ kan meegenomen worden bij ‘gemeenschapsvorming’.

•

De indicator ‘niveau van basisvaardigheden’ kan meegenomen worden in de pijler ‘educatie en ontwikkeling’.

Dit zijn voorbeelden naar aanleiding van Movisie. Welk geheel aan indicatoren we uiteindelijk gebruiken wordt aan de hand van bijvoorbeeld cijfers van de GGD bepaald. Dit zullen SMART geformuleerde doelstellingen zijn die we in de opgave sociale basis monitoren. Rol van de gemeente Uw raad is ook gevraagd input te geven op de rol van de gemeente in het versterken van de sociale basis. Hierop is enerzijds als input gegeven dat de gemeente gezien wordt als ondersteunend, ruimte gevend, faciliterend en dat we de kracht van de partners moeten erkennen en ondersteunen. Anderzijds is aangegeven dat de gemeente een proactieve rol kan aannemen in het versterken van de sociale basis. Vanzelfsprekend stellen we ons als gemeente ondersteunend, ruimte gevend en faciliterend op, waarbij de kracht van de partners centraal staat. We zien als belangrijk element van onze proactieve rol ook het sturen op SMART geformuleerde doelstellingen die we periodiek monitoren. Dit kan door de cijfers goed in de gaten te houden, maar ook door tussentijds bijeenkomsten te organiseren met de betrokkenen. Hierin toetsen we de tevredenheid en waar nodig sturen we bij. Aanvullende opmerkingen

Er is een aantal aanvullende opmerkingen tijdens de vergadering besproken. Bijvoorbeeld het opnemen van digitale vaardigheden in de pijler ‘educatie en ontwikkeling’. Ook is gevraagd om een aantal zaken expliciet te benoemen, zoals jeugd, financiële educatie en de mantelzorgers en vrijwilligers als onderdeel van de samenwerking met partners. Dit nemen we mee in het vervolgtraject. Daarnaast is gevraagd de impact van de pijlers per generatie uit te werken. We gaan onderzoeken hoe hieraan vorm te geven. Hierbij merken we wel op dat impact soms niet stopt bij een leeftijdsgrens en dat dit ook intergenerationeel kan zijn. Verdere proces We nemen uw input mee in het verdere participatietraject en bij de totstandkoming van de visie. Door een aantal partijen is tijdens de vergadering het belang van een strategieplan of uitvoeringsprogramma benoemd. We beamen dat visie zonder uitvoering slechts dromen zijn, maar uitvoering zonder visie is ‘los zand’. Er volgt een uitvoeringsprogramma na het vaststellen van de kaders in de visie sociale basis. We houden u hierover op de hoogte.

Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers Secretaris

Ir. J.C. Slagboom Burgemeester