RIB 25-47 Meicirculaire 2025

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer: 25-47 Datum: 19 juni 2025 Onderwerp: meicirculaire gemeentefonds 2025 Portefeuillehouder: I.C.H. Jansen Aan: de gemeenteraad van Dongen Geachte heer, mevrouw, Aanleiding In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de inhoud en de effecten van de meicirculaire van het gemeentefonds ten opzichte van de laatst bekende circulaire (december 2024). Circulaires Onlangs is de meicirculaire 2025 over de algemene uitkering van het gemeentefonds verschenen. Doorgaans verschijnen er jaarlijks drie circulaires, in mei, september en december. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid, september de vertaling van de Miljoenennota en december rond het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De meicirculaire is dus de eerste van dit jaar en bevat informatie over de demping terugval in het gemeentefonds, tekorten in het budget van de jeugdzorg, actualisatie van het accres en taakmutaties op basis van de Voorjaarsnota 2025. Effect meicirculaire Zoals aangegeven wordt de meicirculaire afgezet tegen de laatst bekende circulaire, die van december 2025. Dit leidt tot een financiële vertaling van de effecten van de meicirculaire. Daarna zal een nadere toelichting gegeven worden op de belangrijkste wijzingen zoals bijvoorbeeld het accres en de diverse taakmutaties. Effect meicirculaire

(bedragen x €1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Stand algemene uitkering decembercirculaire 2024

51.907

49.508

50.106

50.830

51.667

Stand algemene uitkering meicirculaire 2025

53.165

54.268

54.473

53.558

54.519

Mutatie

1.258

4.760

4.367

2.728

2.852

Accres Het accres is de groei/krimp van het gemeentefonds en is gesplitst in een volume- en nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en overige volumecomponenten. Volumedeel Dit deel was eerder bevroren tot 2025 en met deze circulaire is een nieuwe raming opgenomen gebaseerd op de actuele raming van het Bruto Binnenlands Product door het Centraal Plan Bureau. Het volumeaccres wordt berekend op een basis van een 8-jaars historisch gemiddelde. Loon- en prijsdeel In de meicirculaire 2025 is het LPO accres geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan. De indexatie voor loon- en prijsontwikkeling is gebaseerd op de prijs bruto binnenlands product (pbbp). Met name voor 2025 is de raming voor de prijs bbp omhoog bijgesteld (+ 0,92%). Voor de jaren daarna zijn de bijstellingen beperkt. BTW-compensatie Gemeenten mogen de BTW die ze betalen declareren bij het BTW-compensatiefonds. Sinds een aantal jaren kent dit fonds een maximum. Declareren de gemeenten meer BTW dan er in het fonds beschikbaar is, dan wordt dit verrekend met de Algemene Uitkering. Wordt er minder gedeclareerd, dan wordt er een bedrag toegevoegd aan de Algemene Uitkering. In deze circulaire een nadelige bijstelling omdat er eerder een te hoog voorschot is uitbetaald.

WOZ Landelijk blijkt dat de WOZ-waarden blijven stijgen. Dat betekent in de basis dat gemeenten meer in staat zijn om via de heffing van onroerendzaakbelasting hogere eigen inkomsten te genereren. Het Rijk heeft de rekentarieven aangepast wat leidt tot een voordeel in 2025, daarna tot een nadeel.

Bovengenoemde onderwerpen leiden tot de volgende mutaties: (bedragen x €1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Accres en maatstaven

257

2.382

2.535

2.450

2.589

Plafond btw-compensatiefonds

-144

Bijstelling WOZ-waarden

182

-214

-240

-267

-295

Overige ontwikkelingen

-11

39

-58

-91

-119

Totaal

284

2.207

2.237

2.092

2.175

Taakmutaties In de meicirculaire worden taakmutaties in beleidsuitvoering of -intensivering financieel vertaald. Voor deze circulaire zijn dat op hoofdlijnen de volgende: -

Demping terugval gemeentefonds: er wordt structureel € 424 miljoen beschikbaar gesteld voor de terugval in het gemeentefonds. In 2026 is het een bedrag van € 400 miljoen en voor 2030 en verder een bedrag van € 424 miljoen.

-

Tekorten voor rekening Rijk: de deskundigencommissie Van Ark adviseert om het tekort in het budget jeugdzorg gelijk te verdelen over Rijk en gemeenten. Dit betekent een plus in het gemeentefonds van € 414 miljoen.

-

Hervormingsagenda Jeugd: er is veel te doen om de Hervormingsagenda. Om gemeenten in staat te stellen hieraan uitvoering te geven wordt extra geld beschikbaar gesteld. Dit wordt verwerkt onder de noemer “groeipad maatregelen Hervormingsagenda” en “Hervormingsagenda, aanvullende post”. Vanaf 2028 wordt verwacht dat gemeenten stappen hebben genomen en dat de kosten voor jeugdzorg structureel zullen dalen. Daardoor wordt er vanaf 2028 structureel geldt uit het gemeentefonds genomen. Dit wordt verwerkt onder de noemer “indexeren opbrengst Hervormingsagenda” en “sturen op trajectduur jeugdzorg”.

-

Eigen bijdrage jeugdzorg: er wordt een eigen bijdrage jeugdzorg ingevoerd per 1 januari 2028. Deze maatregel moet jaarlijks € 260 mln opleveren. Dat bedoeling is dat gemeenten dat zelf innen, derhalve vindt een korting plaats in het gemeentefonds.

-

Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo: de afschaffing van het abonnementstarief Wmo wordt uitgesteld. De korting op het gemeentefonds die eerder is doorgevoerd wordt voor het jaar 2026 uitgesteld.

-

Wmo hulpmiddelen: er worden middelen overgezet vanuit de Wet Langdurige Zorg (Wlz) naar het gemeentefonds ten behoeve zorg die wordt verleend vanuit de Wmo in plaats van de Wlz. Het gaat om een eenmalig bedrag in 2025.

-

Problematische Schulden: het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Dit pakket is gebaseerd op het basispakket uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden3. Voor 2025 worden voor het onderdeel: ‘vroegsignalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds.

-

Jeugdhulp in een AZC: voor de doelgroep worden middelen ter beschikking gesteld.

-

In 2024 wordt een volgende tranche uitgekeerd ter dekking van de kosten die gemoeid zijn met transitie naar de Omgevingswet. Het betreft een decentralisatieuitkering.

-

Beëindigingsregeling intensieve veehouderijen: sinds juli 2023 is de beëindigingsregeling ingevoerd. In deze circulaire wordt voor 2025 budget middelen beschikbaar gesteld.

-

Alleenverdienersproblematiek: op basis van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek verstrekken gemeenten in de periode 2025-2027 een vaste tegemoetkoming aan alleenverdienershuishoudens die door een ongunstige samenloop van omstandigheden van regelingen te weinig te weinig toeslagen ontvangen en hierdoor een inkomen onder het bestaansminimum hebben. Ter bekostiging van deze regeling verstrekt het Rijk middelen.

-

De integratie-uitkering Participatie is geactualiseerd. Dit betreft een uitkering waarvan de middelen voor het grootste gedeelte op wettelijke basis worden doorgezet naar het Sociaal Werkbedrijf (Diamantgroep).

Het is van belang te melden dat met het overbrengen van gelden voor nieuwe of uitbreiding van bestaande taken het Rijk verwacht dat gemeenten deze middelen ook alloceren in de gemeentelijke begroting. Dat betekent concreet dat een hogere algemene uitkering aan de batenkant ook leiding tot een verhoging van budgetten aan de lastenkant. Bij het opstellen van de bestuursrapportages wordt ( het effect van ) inzet van middelen gemonitord.

De ontwikkeling van de taakmutaties ziet er als volgt uit: (bedragen x €1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

496

529

524

534

520

527

534

542

617

562

Eigen bijdrage jeugdzorg

-308

-313

Sturen op trajecduur jeugdzorg

-81

-82

-601

-609

315

367

406

12

12

12

12

Demping terugval gemeentefonds Tekorten voor rekening Rijk

531

Groeipad maatregelen Hervormingsagenda

Indexeren opbrengst Hervormingsagenda Hervormingsagenda Jeugd, aanvullende post Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo

413

Wmo hulpmiddelen

13

288

IBO Problematische schulden

18

Jeugdhulp kinderen in een AZC

12

Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet

126

Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven

37

Alleenverdienersproblematiek

36

Participatie

207

199

194

196

196

7

-5

-9

-9

-9

974

2.553

2.130

635

677

Diverse kleine mutaties Totaal

Bovenstaande taakmutaties zijn in deze raadsinformatiebrief vooralsnog alleen aan de batenkant vertaald. De vertaling aan de lastenkant gebeurt bij Berap 2025-2 en bij het opstellen van de Begroting 2026-2029. Hoewel het gaat om een algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt natuurlijk verwacht dat met de verkregen middelen ook de bijbehorende taken worden uitgevoerd. Het totale effect van meicirculaire bedraagt daarmee: (bedragen x €1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Ontwikkeling accres

284

2.207

2.237

2.092

2.175

Ontwikkeling taakmutaties

974

2.553

2.130

635

677

1.258

4.760

4.367

2.728

2.852

Totaal mutatie meicirculaire

Vervolg De meicirculaire bevestigt het algemene beeld dat de financiële situatie van de gemeente verbeterd in de jaren 2026 en 2027. Voor de jaren daarna blijft er grote onzekerheid over de inkomsten die we van het Rijk krijgen. De circulaire zal zoals gezegd voor 2025 verwerkt worden in Berap 2025-2 en meerjarig in de Begroting 2026-2029.

Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester