RIB 25-44 Bijl2- Rapportage Dashboard Sociaal Domein 2023-2024

Rapportage Dashboard Sociaal Domein Onderdeel Participatiewet 2023 en 2024

Participatiewet: Omvang bijstandsbestand Aantal bijstandsuitkeringen 2023 (grijs) en 2024 (rood)

De gemeente Dongen heeft in de afgelopen jaren een lichte stijging gezien in het aantal uitkeringen in kader van de Participatiewet. In mei 2023 ontvingen 313 huishoudens een bijstandsuitkering, wat in mei 2024 was gestegen naar 332. Deze toename komt overeen met de landelijke trend. Ondanks de stijging in het aantal bijstandsontvangers heeft Dongen in 2025 een lager budget ontvangen van het Rijk. Dit is het gevolg van een herverdeling van het bijstandsbudget op nationaal niveau en vormt een belangrijke uitdaging voor de gemeente.

In- en uitstroom 2023 2023 Het aantal bijstandsontvangers wordt bepaald door het saldo van de in- en uitstroom. In de jaren 2023 en 2024 zagen we een lichte toename in het aantal bijstandsgerechtigden in Dongen, waarbij diverse factoren een rol speelden, waaronder de huisvesting van statushouders in de gemeente.

2023: Gedurende het jaar was er een instroom van 109 personen, terwijl slechts 77 mensen uit de bijstand uitstroomden. Dit resulteerde in een netto toename van bijstandsontvangers. Daarnaast liet de uitstroom in 2023 een significante daling zien. Sinds 2013 is de uitstroom uit de bijstand niet zo laag geweest. Veel mensen in de bijstand hebben moeite om de stap naar werk te maken vanwege een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Werkgevers in deze gespannen arbeidsmarkt, geconfronteerd met personeelstekorten en werkdruk, zoeken vaak naar werknemers die snel en volledig inzetbaar zijn. Dit belemmert de kansen voor bijstandsgerechtigden die intensieve begeleiding nodig hebben.

In- en uitstroom 2024 2024

2024: De instroom in de bijstand bleef vrijwel gelijk met 73 personen, terwijl 71 personen uitstroomden. Hierdoor was de netto toename van bijstandsontvangers in 2024 kleiner dan in 2023. De dalende uitstroom blijft echter een landelijke trend, wat erop wijst dat een grote groep bijstandsgerechtigden een dermate grote afstand tot de arbeidsmarkt heeft, dat zij niet zelfstandig en zonder (intensieve) ondersteuning kunnen toewerken naar werk c.q. op enige wijze participeren in de samenleving.

Dit vraagt om extra ondersteuning vanuit de gemeente en nauwere samenwerking met werkgevers om de kansen voor deze doelgroep te vergroten.

Leeftijdsopbouw 2023 en 2024 2023

2024

2023

Jongeren (18-27 jaar): Het aandeel jongeren in de bijstand stijgt zowel landelijk als lokaal. In Dongen is dit aandeel toegenomen van bijna 12% in 2023 naar ruim 14% in 2024. Jongeren hebben vaak te maken met een gebrek aan werkervaring en beperkte toegang tot banen die aansluiten bij hun vaardigheden. 45 jaar en ouder: Het aandeel oudere bijstandsgerechtigden is juist afgenomen, van 53% in 2023 naar 51% in 2024. Dit weerspiegelt een verschuiving naar een groter aandeel jongeren in de bijstand.

Verblijfsduur in de bijstand 2023-2024 2023:

Wat opvalt is de toename van mensen die korter dan een half jaar in de bijstand zitten, terwijl het aantal mensen dat langer in de bijstand blijft stabiel is gebleven. Een verklaring hiervoor kan zijn de huidige dynamiek op de arbeidsmarkt. Er kan sprake zijn van meer instroom en uitstroom van werkzoekenden, bijvoorbeeld door kortdurende werkloosheid, tijdelijke contracten of seizoensgebonden werk. Mensen die tijdelijk werk verliezen, komen sneller in de bijstand, maar vinden ook weer sneller werk.​

2024:

Participatiewet: Ondersteuning door gemeente 2023 De gemeente Dongen zet zich actief in om mensen met een bijstandsuitkering te ondersteunen bij het vinden van werk. Instrumenten hiervoor zijn bijv. begeleiding, scholing, vervoersvoorzieningen, maar ook loonkostensubsidie en beschut werk. Uit de gegevens blijkt dat het aantal trajecten voor begeleiding naar werk sinds januari 2023 gestaag is toegenomen, van 325 trajecten naar 402 eind december 2024 (zie tabel volgende slide) Dit weerspiegelt de inspanning van de gemeente om werkzoekenden te helpen, vooral degenen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Ondersteuning door gemeente (vervolg) Ondanks deze inspanningen blijft de uitstroom uit de bijstand achter. Veel mensen ervaren een hoge drempel om werk te vinden, mede door persoonlijke omstandigheden zoals gezondheidsproblemen, onvoldoende vaardigheden of een gebrek aan vertrouwen.

Tegelijkertijd hebben werkgevers te maken met personeelstekorten, maar zoeken zij vaak direct inzetbaar personeel, wat het moeilijk maakt om bijstandsgerechtigden een kans te geven. Hierdoor blijft er een mismatch tussen de vraag en het aanbod op de arbeidsmarkt.

2024

Conclusies •

Het aantal bijstandsuitkeringen in Dongen neemt toe, wat uitdagingen met zich meebrengt door een dalend rijksbudget en een lage uitstroom.

•

Jongeren vormen een groeiende en kwetsbare groep binnen de bijstand, wat vraagt om specifieke aandacht.

•

Het aantal mensen dat kort in de bijstand zit, is toegenomen, terwijl langdurige bijstandsontvangers stabiel blijven. Dit komt mogelijk door arbeidsmarktdynamiek, zoals tijdelijke werkloosheid, flexibele contracten en seizoensgebonden werk, waardoor mensen sneller instromen maar ook weer sneller uitstromen.

•

Het lage uitstroompercentage duidt op structurele knelpunten in de arbeidsmarkt, waarbij een groeiende groep bijstandsgerechtigden kampt met complexe problemen. Factoren zoals gezondheidsbeperkingen, onvoldoende vaardigheden en sociale belemmeringen maken de stap naar werk moeilijk. Tegelijkertijd sluiten de eisen van werkgevers niet altijd aan bij de mogelijkheden van deze doelgroep, waardoor uitstroom naar werk beperkt blijft. Hierdoor ontstaat een hardnekkige mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.

•

De groei in trajecten toont aan dat de gemeente Dongen de uitdaging onderkent en werkt aan een inclusievere arbeidsmarkt. Of toewerkt naar (maatschappelijke) participatie, wanneer werk (nog) niet haalbaar is. Verdere samenwerking en structurele oplossingen zijn nodig om een duurzame verbetering te realiseren.