RIB 25-28 Update ontwikkelingen regionale warmtetransitie

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer

25-28

Datum

19 maart 2025

Onderwerp

Regionale RIB: Update ontwikkelingen regionale warmtetransitie

Portefeuillehouder René Jansen

Aan de gemeenteraad van Dongen,

Kennisnemen van Vanuit de REKS (Regionale Energie en Klimaatstrategie) willen wij u informeren over de samenwerking van de gemeenten in de aanpak van de warmtetransitie in Hart van Brabant. We leggen uit welke ondersteuning gemeenten van het Rijk krijgen en hoe dit regionaal is geregeld. Verder willen we u op de hoogte brengen van het “Programmaplan Regionale Warmtetransitie” dat is vastgesteld in het Portefeuillehouders Overleg (poHo) Fysiek, voorheen Energie, Klimaat en Grondstoffen (EKG).

Opwekking duurzame energie: regionale opgave Het gaat bij de warmtetransitie om het afbouwen van het gebruik van aardgas voor de verwarming van woningen en andere gebouwen én het overstappen van fossiele brandstoffen naar duurzame warmtebronnen om CO₂-uitstoot te verminderen. De gemeenten hebben in het Klimaatakkoord van 2019 de taak op zich genomen om de regie te voeren over deze transitie. Deze moet in 2050 zijn afgerond. De gemeenten in de regio Hart van Brabant werken al sinds 2019 aan de REKS. Ze doen dit samen met provincie, waterschappen, netbeheerder en andere stakeholders. Kern van deze samenwerking is om samen met de 29 andere regio’s in Nederland, duurzame energie uit zon en wind te produceren. Met als doel om ten minste 35 TWh aan grootschalige duurzame elektriciteit op land op te wekken in 2030. Er is op het gebied van de opwekking van duurzame energie een duidelijke gezamenlijke, regionale opgave.

Regie warmtetransitie: bij gemeenten Voor de warmtetransitie is een andere afspraak gemaakt. Hierbij is de regie niet bij de REKS-regio gelegd, maar op het lokale niveau (bij de gemeenten).

Dit betekent dat de rol van de REKS-regio in de warmtetransitie dus anders is dan bij de opwekking van duurzame energie. De rol van de regio in de warmtetransitie bestaat uit: •

Het ondersteunen van de gemeenten in hun lokale opgave.

•

Het ondersteunen en bevorderen van de samenwerking en kennisuitwisseling tussen de gemeenten in de regio.

•

Het in kaart brengen van datgene wat niet op lokaal niveau geregeld kan worden en bevorderen van het maken van afspraken daarover.

Deze rol van de regio past in de kernagenda van de regio Hart van Brabant en is onderdeel van de kern-agendataak ‘Energie en Klimaat, verduurzaming van woningen en bedrijventerreinen’.

Ondersteuning door het Rijk Om de gemeenten te ondersteunen bij hun rol in de warmtetransitie is door het Rijk in 2023 het NPLW gestart, het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie. Dit is een interbestuurlijke organisatie met circa 35 medewerkers die gevestigd is in Den Haag. De gemeenten zijn de primaire doelgroep van het NPLW. Daarnaast richt het NPLW zich op het bevorderen van de samenwerking tussen gemeenten en hun relevante partners.

Regionale samenwerking Naast de ondersteuning van individuele gemeenten door middel van handreikingen, webinars, leerkringen etc, stimuleert NPLW ook de samenwerking tussen gemeenten op regionaal niveau. Hierbij is door het Rijk aangesloten bij de regio-indeling die in het kader van de regionale energie strategieën (RES) in 2019 is vastgesteld . Dit zijn dus dezelfde gemeenten als de RE(K)S-gemeenten. In de ondersteuning vanuit NPLW trekt Regio Hart van Brabant samen op met de regio West-Brabant.

Financiële middelen Financieel wordt de regionale samenwerking in de warmtetransitie ondersteund door een Specifieke Uitkering (SpUk) van het Rijk. Deze bedraagt voor Hart van Brabant € 973.258,- voor de periode tot en met 2026. Regio’s kunnen deze middelen inzetten voor activiteiten die tot doel hebben om regionaal samen te werken aan het uitvoeren van de warmtetransitie. Bijvoorbeeld voor het inzetten van specifieke capaciteit en expertise en voor het versterken van de regionale afstemming.

Warmtetransitie in de REKS In de REKS is ervoor gekozen om regionale samenwerking in de warmtetransitie te koppelen aan de reeds bestaande werkgroepen rond dit thema. De reeds bestaande werkgroepen ‘warmte’ en ‘energiebesparing’ zijn daarom samengevoegd tot één werkgroep. Met de middelen die door het Rijk beschikbaar worden gesteld, is een regiocoördinator ingehuurd. Door de werkgroep is ook een Programmaplan opgesteld waarin de activiteiten in het kader van de ondersteuning zijn beschreven. Dit Programmaplan is vastgesteld in het Portefeuillehouders Overleg (poHo). Programmaplan 2024 – 2026 Het volledige Programmaplan is te vinden op de website van de regio. Programmaplan

Regionale Warmtetransitie 2024-2026 vastgesteld - Regio Hart van Brabant Het plan bevat projecten en activiteiten die de negen gemeenten ondersteunen bij het behalen van hun doelen en richt zich daarbij op vier hoofdthema’s: 1. Voorbereiding fysieke maatregelen, zoals isolatie van woningen en de inzet van warmtebronnen als geothermie, aquathermie en restwarmte. 2. Betrekken van doelgroepen, met onder meer een regionaal energieloket dat inwoners helpt met verduurzamingsmaatregelen. 3. Samenwerking met stakeholders, waaronder netbeheerders, woningcorporaties en energiecoöperaties. 4. Kennis- en beleidsontwikkeling om gemeenten te ondersteunen bij de complexe vraagstukken en regelgeving van de warmtetransitie. Een belangrijk aspect is de nadruk op betaalbaarheid en sociale acceptatie, zodat de transitie haalbaar blijft voor alle bewoners. Daarnaast houdt het plan rekening met nieuwe wetgeving, zoals de Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie, en provinciale initiatieven zoals een mogelijk publiek warmtebedrijf.

Vervolg: Het Portefeuillehouders Overleg (poHo) fysiek, voorheen EKG heeft besloten om deze informatiebrief aan alle gemeenteraden in Hart van Brabant te verstrekken. Van de uitvoering en voortgang houden we u op de hoogte.

Het college van burgemeester en wethouders,

Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester