RIB 25-15 Begeleiding Oekraiense ontheemden

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer

25-15

Datum

20 februari 2025

Onderwerp

Uitvoering motie ‘Begeleiding Oekraïense vluchtelingen in Dongen’

Portefeuillehouder

Ankie de Hoon

Aan de gemeenteraad van Dongen

Aanleiding Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne vangt ook de gemeente Dongen Oekraïense ontheemden op. Begin vorig jaar heeft het college besloten de opvang verder te centraliseren. Dit om dezelfde kwalitatief goede opvang te bieden en op uniforme wijze te sturen op begeleiding en opvang. Met motie M24-22 wordt het college opgedragen te waarborgen dat de sociaal-maatschappelijke begeleiding en het beheer van de opvanglocaties voldoen aan de richtlijnen uit het naslagwerk Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) en de ervaringen van ontheemden periodiek te evalueren. In deze raadsinformatiebrief geeft het college aan op welke wijze zij zorgt voor deze kwaliteit.

Monitoring van kwaliteit Voor de begeleiding en het beheer van de opvang heeft college in 2023 en 2024 overeenkomsten gesloten met twee partijen: De Huischmeesters (facilitair beheer locatie Bergmolenstraat en Heuvelstraat) en Vierkracht Wonen B.V (beheer en begeleiding locatie Bergmolenstraat, Heuvelstraat en Glorieux, verder Vierkracht). Als gemeente sturen wij op de volgende wijze op de kwaliteit van beheer en begeleiding. - Signalen en ervaringen van en via de bewoners over het beheer en de begeleiding zijn steeds opgepakt en besproken met betrokken contractpartijen. Ook als de signalen minder concreet zijn. De gemeente heeft geen klachten in de formele klachtenprocedure ontvangen. - Ook een ontvangen anonieme klacht is als signaal besproken. De anonieme schrijver heeft zich, ondanks onze oproep, niet gemeld voor een vertrouwelijk gesprek. - De gemeente heeft met een vertegenwoordiger van de Lionsclub Donge Vallei gesproken over hun signalen. Ook deze signalen zijn met de contractpartijen besproken. - De gemeente heeft een driegesprek georganiseerd met gemeente, Lionsclub Donge Vallei en Vierkracht om de samenwerking tussen beide laatstgenoemde partijen te verbeteren. - In januari hebben we een enquête uitgezet onder de bewoners van Heuvelstraat, Bergmolenstraat en Glorieux. Bewoners hebben deze anoniem kunnen invullen.

- Eveneens in januari hebben we twee bijeenkomsten gehouden voor de bewoners van de drie hiervoor genoemde locaties. Daarbij waren alleen de gemeente en een tolk aanwezig. We hebben de bewoners nadrukkelijk uitgenodigd om alle signalen te melden bij Vierkracht dan wel bij de gemeente. - Zowel de enquête als de bewonersbijeenkomsten herhalen we periodiek om de kwaliteit te monitoren. - Omdat de signalen vooral over de locatie Glorieux gaan, heeft Vierkracht het Loket Ontheemden Oekraïne Psychosociale hulp Loop (https://loketoekrainepsh.nl) ingeschakeld voor een onafhankelijke kwaliteitstoets op de dienstverlening. In overleg met Vierkracht heeft de gemeente het opdrachtgeverschap van deze toets overgenomen om de onafhankelijkheid van de opdracht te borgen.

-

Ook is Empathia uitgenodigd op locatie. Deze organisatie biedt laagdrempelige toegang tot geestelijke gezondheidszorg voor Oekraïense ontheemden en voorziet gemeenten en beheerders van cultureel advies en trainingen. Vierkracht staat, mede op ons verzoek, in nauw contact met omwonenden en werkt op dit moment met hen samen om verbeteringen op het gebied van veiligheidsbeleving in het omliggende park te bewerkstelligen.

Enquête en bewonersbijeenkomsten De enquête is door 41 respondenten ingevuld. In combinatie met de bewonersbijeenkomsten geeft dit een beeld van de situatie op de opvanglocaties. Uit het onderzoek blijkt enerzijds een grote tevredenheid en dankbaarheid van de bewoners. Anderzijds worden er opmerkingen gemaakt over drie onderwerpen: - Opmerkingen en signalen die te maken hebben met de huisregels. Bijvoorbeeld over het delen van kamers en over het niet toestaan van extra elektrische apparatuur op de kamers. Over logees en of die wel of niet mogen blijven. Deze huisregels worden in sommige situaties als lastig of oneerlijk ervaren. Tegelijkertijd zijn ze nodig in een situatie waarin veel mensen samen in beperkte ruimte moeten leven. Met Vierkracht is afgesproken dat de huisregels worden geactualiseerd en opnieuw worden gecommuniceerd; waar mogelijk worden suggesties van bewoners meegenomen. - Praktische opmerkingen en suggesties om het verblijf aangenamer te maken. Bijvoorbeeld de wens om extra wasmachines en drogers te plaatsen. Vierkracht pakt deze signalen op en biedt waar nodig extra faciliteiten aan. - Opmerkingen en signalen over onheuse bejegening door de begeleiding. Bijvoorbeeld over niet of kortaf antwoorden en over niet (afdoende) helpen bij vragen en problemen. Dit nemen wij uiterst serieus.

Omdat de opmerkingen zijn te herleiden naar een van de begeleiders, heeft Vierkracht toegezegd dat deze medewerker voortaan meer op de achtergrond functioneert en twee andere begeleiders het eerste aanspreekpunt voor de bewoners zijn. Tijdens de bewonersavonden zijn ook gesprekken gevoerd met bewoners van voormalige opvanglocatie Dongen-Vaart die inmiddels naar Glorieux zijn verhuisd. Zij spreken hun tevredenheid over de huisvesting en begeleiding uit. Een aantal andere bewoners van Dongen-Vaart, de Heuvelstraat en Oekraïense ontheemden van elders uit Nederland, hebben hun interesse in verhuizing naar Glorieux kenbaar gemaakt. Een aantal bewoners geeft aan dat hoe langer zij in een opvanglocatie verblijven, hoe groter de behoefte aan ruimte en privacy wordt. De locatie Glorieux voorziet in deze behoefte. Alle kamers op Glorieux beschikken immers over eigen sanitair en er zijn voldoende voorzieningen aanwezig voor een groot aantal bewoners.

Vervolg Wij blijven, net als in 2023 en 2024, de kwaliteit van de opvang van de Oekraïense ontheemden monitoren. Alle signalen bespreken we en de enquête en de bewonersbijeenkomsten herhalen we periodiek. Samenvattend kiezen wij ervoor om met Vierkracht ook voor 2025 het gesprek aan te gaan over de dienstverlening voor 2025. De samenwerking met Vierkracht en de wijze waarop ook zij signalen oppakken, geven ons voldoende vertrouwen. In de nog te sluiten overeenkomst met Vierkracht Wonen B.V. willen in elk geval de volgende zaken opnemen: - de kwaliteitseisen conform het naslagwerk GOO en de RooO Regeling opvang ontheemden Oekraïne); - de resultaten van het uitgevoerde onderzoek en van de toets door Loop; - de ontbindende voorwaarden op voor het geval de dienstverlening niet aan onze eisen voldoet. In de wijze van aanbesteding volgen wij het door ons ingewonnen extern advies. Met het continueren van de locatie Glorieux wordt op korte termijn gestart met het verhuizen van ontheemden vanuit locatie Bergmolenstraat. De bewoners van de Bergmolenstraat zijn vorig jaar geïnformeerd over het voornemen tot verhuizing. Mede hierdoor is er geen ruimte op Glorieux meer voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

In Glorieux zijn mogelijkheden en middelen om extra faciliteiten, zoals keukens en gemeenschappelijke ruimtes te realiseren naarmate het aantal bewoners groeit. Het college heeft eerder besloten om de opvangsituatie in Glorieux te gedogen in afwachting van de vergunning. De benodigde omgevingsvergunning voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden op Glorieux is in voorbereiding. Participatie met de omwonenden is vanzelfsprekend onderdeel van dit traject. De minister voor Asiel en Migratie riep in november 2024 op in te zetten op meer duurzame opvang voor Oekraïense ontheemden. Dit vanuit de gedachte, dat duurzame opvang door langere beschikbaarheid meer kosteneffectief gerealiseerd kan worden en na het vertrek van de ontheemden ook voor bijzondere doelgroepen beschikbaar kan komen. Continuering van de samenwerking met Vierkracht Wonen B.V. kan in dat geval perspectief bieden voor de huisvesting van andere doelgroepen zoals spoedzoekers, studenten of als doorstroomlocatie voor statushouders. Doorstroomlocaties zijn bijvoorbeeld een potentieel goede oplossing om in een krappe woningmarkt statushouders te laten uitstromen en zo de druk op het asielsysteem te verminderen. Er is een landelijke regeling in voorbereiding waarmee gemeenten doorstroomlocaties kunnen realiseren. We verkennen de komende periode de mogelijkheid om Glorieux op deze manier in de toekomst in te zetten

Tot slot Naast de toelichting op de uitvoering van motie M24-22, nodigt het college uw raad via deze raadsinformatiebrief ook graag uit om te komen kijken op de gemeentelijke opvanglocatie Glorieux. Het college beschouwt de motie na bovenstaande toelichting als afgedaan.

Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers Secretaris

Ir. J.C. Slagboom Burgemeester