RIB 24-79 Bijlage 1 Leidraad beeldkwaliteit Noorderbunder

Planlocatie Noorderbunder

Woonwijk West II

Hogedijk / Groenstraat Noorderlaan

n

Koningin Wilhelmina molen

Supermarkt Lage Ham

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT - 4 NOVEMBER 2024

DONGEN, NOORDERBUNDER

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT VAN DE WIJK NOORDERBUNDER IN DONGEN DOEL VAN HET DOCUMENT Dit document vormt een leidraad voor de beeldkwaliteit van de woonvelden van de wijk Noorderbunder, maar moet ook als een inspiratiedocument voor de ontwerpende partijen dienen. Deze leidraad haalt een aantal belangrijke thema’s aan en stelt een beperkt aantal regels, om enkele basiskwaliteiten voor de inrichting van de kavels en de vormgeving van de bebouwing vast te leggen. De regels zorgen voor een bepaalde mate van samenhang tussen de bebouwing onderling en haar directe omgeving, om Noorderbunder tot een herkenbare identiteit te maken. Het document wil niet te veel dicteren, maar moet vooral ook inspireren. In het Voorlopig ontwerp openbare ruimte (Houtman en Sander landschapsarchitecten, 15 december 2023) zijn verscheidene onderdelen vastgeklikt, zoals de structuur van de wijk in de vorm van een groen-blauw raamwerk, de aanwezige infrastructuur, de posities van de bouwvelden, de woningtypologieën en hoogtes. Deze leidraad beeldkwaliteit sluit hierop aan en geeft een verdiepingsslag van de gewenste beeldkwaliteit voor Noorderbunder. De thema’s en regels benoemd in deze leidraad zijn van toepassing op alle woonvelden in Noorderbunder, ook voor de velden met het initiatief tot collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO).

Deze leidraad beeldkwaliteit is een intern document en kent geen officiële status.

2 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

WAT WILLEN WE MAKEN: EEN GROENE, DUURZAME EN NATUURINCLUSIEVE WOONWIJK VERBONDEN MET HET LANDSCHAP

3 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

3 KERNWAARDEN UIT INDIENING Het imago van Noorderbunder is het verbinden van mensen onderling, en mensen met de natuur. Hier vervagen de grenzen tussen stedenbouw, architectuur en landschap. Het landschap stimuleert om naar buiten te gaan, te bewegen, te spelen en je buren te ontmoeten. Er is plek voor alle doelgroepen, zoals starters, gezinnen en senioren. Samen met de gemeente Dongen, Casade en een ervaren team van ontwerpende en uitvoerende partners willen we deze visie waarmaken, met als doel: een duurzame en leefbare woonomgevingen creëren! In de tender indiening zijn 3 kernwaarden voor de ontwikkeling in Noorderbunder omschreven: samen leven, natuurpositief en duurzaam wonen. Deze kernwaarden gaan we in de verdere planvorming integraal toepassen, waarbij er per woonveld nuances in uitwerking mogelijk zijn.

SAMEN LEVEN sociale cohesie ruimte voor ontmoeten bedienen uiteenlopende doelgroepen

NATUURPOSITIEF natuurinclusieve wijk landschappelijk wonen goed voor mens en dier

4 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

DUURZAAM WONEN klimaatbestendig circulariteit lokaal en duurzaam

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT HET LANDSCHAP IS DE DOMINANTE IDENTITEITSDRAGER VAN NOORDERBUNDER

HET LANDSCHAP ALS NATUURLIJKE VERBINDER: SOCIALE COHESIE IN NOORDERBUNDER

SAMENSPEL TUSSEN WOONVELDEN EN OPENBAAR GEBIED

In de Noorderbunder vormt het landschap duidelijk herkenbaar het karakter voor de wijk. De woonkwaliteit en de daaraan gekoppelde beeldkwaliteitsregels zijn veelal gerelateerd aan het toekomstige landschap. Het sterke groen-blauwe raamwerk zorgt voor veel verbindingen en samenhang binnen de wijk, en maakt het mogelijk om op bepaalde aspecten meer vrijheid toe te staan: kap of plat, gevelindeling, geveltoevoegingen, etc..

Het verbindende landschap en de samenhang in de woonvelden zorgt voor een sterke identiteit van de wijk Noorderbunder. Het landschap spoelt rondom alle woonvelden en verbindt mensen met elkaar en met het landschap: je woont met elkaar in Noorderbunder. Door op verschillende schaalniveaus zowel binnen als buiten de woonvelden verbindingen te leggen, wordt de sociale cohesie in de wijk versterkt.

De inrichting van het openbaar gebied heeft een belangrijke rol in de algehele uitstraling en het vormen van de identiteit van Noorderbunder. Er dient een duidelijke samenhang te zijn tussen woonvelden en het openbaar gebied. Hierdoor kunnen de beide onderdelen elkaar versterken en ontstaat er krachtige en specfieke woonwijk.

Op wijkniveau zijn er in het landschapsontwerp verschillende openbare plekken waar men elkaar kan ontmoeten en waar ruimte is voor activiteiten. Bebouwing hier rondom heen dient deze te activeren, door bijvoorbeeld de plint transparant vorm te geven, de (hoofd)entree hier te positioneren of collectieve ruimtes hieraan te laten grenzen.

De inrichting van het openbaar gebied dient aan te sluiten op de uitstraling van de woonvelden. Er wordt gekozen voor een samenhangend palet van oprechte materialen in natuurlijke, aardse tinten. Verharding heeft gedempte, aardse tinten of bestaat uit halfverharding. Parkeervakken worden als gras-parkeerplaatsen uitgevoerd.

In Noorderbunder wordt niet ingezet op het doorzetten van structuren van Dongen, maar wordt een eigen identiteit bepaald. De wijk hoort qua karakter meer bij het landschap dan bij de aangrenzende wijk ten zuiden van de Noorderlaan (Dongen West II). Noorderbunder gaat meer een relatie aan met het landschap en zet dit in zijn inrichting en uitstraling in de wijk door. In dit nieuwe landschap komen woonvelden te liggen, rondom omgeven door het blauw-groene raamwerk. Vanaf de Noorderlaan wordt vooral het landschap ervaren. De bebouwing is zichtbaar, maar deze presenteert zich niet dominant.

“BEBOUWING IS VEELAL DIENEND AAN GROENE OMGEVING” voorlopig ontwerp openbare ruimte, Houtman+Sander, 15-12-2023

Noorderbunder: niet het doorzetten van de bestaande structuren in het dorp, maar clusters in het landschap

Binnen een woonveld of tussen woonvelden kunnen bewoners zaken met elkaar delen, zoals bijvoorbeeld een collectieve tuin, een speelplek of een buurtschuur. Het wordt gestimuleerd om bij de invulling van de woonvelden te onderzoeken of deze collectieve plekken kunnen worden integreerd. De positionering en oriëntatie van de bebouwing en de inrichting van het maaiveld dient ervoor te zorgen dat bewoners zich verbonden met en eigenaarschap voelen over deze collectieve plekken. Zorgvuldig ontworpen overgangen zorgen ervoor dat de woning zich niet afsluit van zijn omgeving, maar een mooie brug slaat tussen de woning (privé) en de directe omgeving (openbaar). Dit moet resulteren in een vriendelijk en levendig straatbeeld, waar bewoners zich niet afzonderen, maar juist samen wonen aan het verbindende landschap. Dit noemen wij de ‘sociale gevel’, waarover later in dit document meer.

Samen wonen in het groen: landschap als verbinder op verschillende schaalniveau’s

5 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

Noorderbunder: een groene, duurzame en natuurinclusieve woonwijk waarin de openbare ruimte en de woonvelden elkaar versterken

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT EEN MOZAÏEK AAN WOONVELDEN PRESENTEREN ZICH ALZIJDIG IN HET LANDSCHAP

DIVERSITEIT TUSSEN WOONVELDEN MET EEN RUSTIGE SAMENHANGENDE ARCHITECTUUR

In Noorderbunder liggen cluster (woonvelden) in het landschap. De bebouwing is dienend aan de groene omgeving. De woonvelden hebben geen dominante voor- of achterkant, maar presenteren zich alzijdig aan het rondom doorgaande groen.

Binnen Noorderbunder moet een goede balans zijn tussen samenhang en diversiteit.

Individuele woningen binnen het woonveld kunnen een herkenbare voor- en achterkant hebben, maar de bebouwing heeft naar de rand van het woonveld enkel representatieve gevels. De appartementengebouwen staan als paviljoens in het landschap, met een alzijdige uitstraling. Ze hebben een compacte footprint, zodat er ruimte overblijft waar het maaiveld van het woonveld visueel kan versmelten met het omliggende landschap. Parkeren binnen het woonveld is mogelijk, mits zorgvuldig ingepast. Op een subtiele manier dient in het landschap afleesbaar te zijn waar de (perceel)grenzen van het woonveld liggen, zodat grenzen van eigendom en beheer helder zijn. Vanuit het stedenbouwkundig plan zijn de woonvelden ingevuld met verschillende typologieën, woningtypes, doelgroepen, hoogtes, woningaantallen. Hierdoor ontstaat er veel diversiteit: een mozaïek waarin elk woonveld uniek is!

Het doorlopende landschap kent een zekere uniformiteit en verbindt de clusters aan elkaar. Elk afzonderlijk woonveld vormt een duidelijk herkenbaar object in het landschap. Er is binnen een woonveld een sterke samenhang en rust. Elk woonveld dient als eenheid te worden ervaren, door afstemming in woningtypes, materialsering, kleur, vorm- en stijlkenmerken. Elk woonveld wordt daarom ook uitgewerkt door één architect(enbureau). Tussen de woonvelden onderling is er variatie, doordat er verschillende typologieën, woningtypes, doelgroepen, hoogtes, woningaantallen per woonveld zijn bepaald. Dit zorgt ervoor dat elk woonveld duidelijk zijn eigen contour heeft (massa, hoogte, korrelgrootte, etc.) en bijdraagt aan het mozaïek van woonvelden. Ondanks dat er variatie is tussen de woonvelden, moet er binnen de wijk ook zekere samenhang zijn, om Noorderbunder als identiteit binnen Dongen te herkennen. Een appartementengebouw met sociale huurwoningen heeft logischerwijs een andere verschijningsvorm dan een grondgebonden tweekapper, maar een zekere eenduidigheid in architectuur verbindt de woningen met elkaar.

Door de natuur als uitgangspunt te nemen in de architectuur krijgt Noorderbunder een krachtige eigen identiteit. Natuurinclusieve maatregelen, zoals bijvoorbeeld (gedeeltelijk) houtbouw, groene daken en gevels, een rustig, natuurlijk materialen- en kleurenpalet en passende overgangen afgestemd op het landschap zorgen voor een herkenbaar ‘bindmiddel’ binnen de diversiteit van de verschillende woonvelden. Een natuurlijke architectuur. wat geeft samenhang? landschappelijk raamwerk ecologie - natuurinclusiviteit duurzaamheid alzijdigheid van bouwvelden kavelinrichting/erfafscheiding thema overgang rustig, natuurlijk materiaal en kleurpalet eenvoud in hoofdvorm/rust in detaillering

wat geeft diversiteit? verschillende typologieën korrelgrootte hoogtes bebouwing gevelsprongen plat & kap uitvoering van overgang

Als metafoor voor de uitstraling van de bebouwing: we willen geen ‘productiebos’ met 300 dezelfde woningen, maar wel een ‘natuurbos’ waarin alles een boom of struik is, alles een stam, bladeren en natuurlijke tint heeft en daarmee onderdeel van het bos is, maar er ook verscheidenheid is in verschillende soorten, groottes en kleurtinten.

Een robuust groenblauw landschappelijk raamwerk als basis EENGEZINSWONINGEN

VRIJSTAAND EN 2-1 KAP

SOCIAAL

APPARTEMENTEN

Elk woonveld wordt als een eigen ensemble vormgegeven

Geen voor- en achterkant, maar alzijdige woonvelden met compacte footprint: een mozaïek waarin elk woonveld uniek is

De ensembles nestelen zich in het landschap met locatiespecifieke overgangen

6 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

Een ‘natuurlijke architectuur’ als bindmiddel, waardoor er voldoende samenhang tussen unieke woonvelden met verschillende

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT HELDERE, EENDUIDIGE BOUWMASSA’S

MATERIALEN, KLEUREN EN DETAILLERING

De gebouwen hebben een eenvoudige en heldere hoofdvorm. De bebouwing is niet historiserend, maar heeft een eigentijdse uitstraling, met een duurzaam karakter.

Door de keuze in materialen en kleuren te limiteren, ontstaat er rust en eenheid in het beeld van de wijk. De bebouwing heeft een ingetogen materiaal- en kleurenpalet. De basismaterialen zijn hout en metselwerk, welke elkaar kunnen afwisselen, maar qua kleurstelling goed op elkaar aansluiten. Aardse tinten verbinden de woningen met het landschap en zorgen voor een ‘natuurlijke architectuur’. Materialen dienen zoveel mogelijk een duurzaam en natuurlijk karakter te hebben. Waar mogelijk worden materialen toegepast in hun natuurlijke kleur en verschijningsvorm. Gekozen materialen en detaillering dient een goede robuustheid te hebben en mooi te kunnen verouderen. Gevels kunnen worden voorzien van gevelgroen, d.m.v. spandraden of andere steunconstructies. Hierdoor worden gebouwen en landschap optimaal met elkaar verbonden.

Woningen bestaan in de basis uit een rechthoekig hoofdvolume. Aan- en uitbouwen zijn onderdeel van de sculptuur en kennen een verwevenheid met het hoofdvolume. Bij rijwoningen kan de afzonderlijke woning afleesbaar zijn, maar is het totaalvolume altijd dominant. Lange gevels worden door een bepaalde ritmiek, plastiek of ander ordenend principe opgeknipt in kleinere, afleesbare onderdelen op menselijke schaal, maar mogen niet uit elkaar vallen in losse onderdelen. Ensemblewerking is belangrijk. Geleding door bijvoorbeeld bloksprongen, verspringende (goot)hoogtes hebben een duidelijke aanleiding, zoals bijvoorbeeld een andere woningtypologie of reageren op een veranderende context. Grondgebonden woningen mogen zowel plat als met een kap worden uitgevoerd. De uitvoering van de kap heeft een zekere rust en abstractie: daken kunnen zowel met als zonder overstek worden uitgevoerd, hebben altijd één kaprichting en zijn niet samengesteld uit kleine onderdelen. Dakkapellen worden mee-ontworpen, maar zijn ondergeschikt in vorm en uitstraling. Appartementengebouwen worden in de basis met plat dak uitgevoerd. Setbacks en/of gevelsprongen zorgen ervoor dat er een interessante sculptuur ontstaat die reageert op zijn context. Uitkragende balkons en galerijen zijn onderdeel van de architectuur en kennen verwevenheid met de gevel.

De kleur, materiaal en uitstraling van het balkon en hekwerk worden zorgvuldig afgestemd op de gevel. Bij dakterassen wordt de borstwering mee-ontworpen. Gevels worden gekenmerkt door een rustige uitstraling met een heldere invulling. Gevelopeningen kennen een bepaalde rust: ze zijn bijvoorbeeld geclusterd in grotere gebaren, passen binnen een ritmiek of hebben een repeterende maatvoering. De gevels kennen een zekere plasticiteit, door het toepassen van bijvoorbeeld diepe neggen, de toevoeging van kaders of gevelbanden.

Door alle woonvelden in opzet en uitstraling een relatie te laten aangaan met het landschap, ontstaat er een natuurlijke architectuur. De architectuur dient een rustige, terughoudende uitstraling te hebben, met een ingetogen materiaal- en kleurenpalet.

Metselwerk gevels hebben een natuurlijke uitstraling, door gebruik van een genuanceerde baksteensortering met subtiele kleurvariaties. Bakstenen hebben een (antraciet)grijze, bruine of zandkleurige tint. Voegwerk heeft een kleur passend bij de baksteen of is donkergrijs. Platte daken worden indien logisch en passend op de plek uitgevoerd als groendak. Hellende daken kunnen ook als groendak worden uitgevoerd, of worden voorzien van grijs/antraciete dakpannen.

Een samenhangend en terughoudend materiaal- en kleurenpalet in natuurlijke en aardse tinten

Kozijnen, dakranden en andere sub-onderelen zijn uitgevoerd in een rustig, terughoudend kleurpalet, afgestemd op het gevelmateriaal en -kleur (geen contrast/-accentkleuren). De detaillering is robuust en duurzaam.

GLIMMENDE ‘PLASTIC’ HOUTIMITATIE MET NIET PRODUCTEIGEN MONTAGE

GEVELBEKLEDING MET EEN NATUURLIJKE UITSTRALING

RODE BAKSTEEN EN SUBONDERDELEN IN CONTRASTERENDE KLEUR

SAMENHANGEND, TERUGHOUDEND MATERIAAL EN KLEURENPALET

MONOTONE, VLAKKE STEENSTRIPS MET NIET PRODUCTEIGEN DETAILS

LEVENDIGE, RIJKE GEVEL MET GENUANCEERDE STEENSORTERING

SUBELEMENTEN NIET MEE-ONTWORPEN

AANDACHT VOOR DETAIL

7 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

(HWA, GEVELROOSTERS, ETC.)

(BELDRUKKER/ARMATUUR ENTREEZONE, VERLOOP HWA)

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT ZACHTE OVERGANGEN EN DE SOCIALE GEVEL In Noorderbunder wordt het wonen en het landschap optimaal met elkaar verbonden. Om dit te realiseren is een zorgvuldig vormgegeven, zachte overgang tussen woning en de openbare ruimte belangrijk. De overgang moet ook zorgen voor interactie tussen bewoners en resulteren in leven op het maaiveldniveau: de sociale gevel. Grote gevelopeningen i.c.m. een zorgvuldige vormgegeven overgang zorgen voor een optimale verbinding tussen de woning en zijn omgeving. Verblijfsruimtes in de woning worden op deze manier in relatie gebracht met (semi) openbare ruimte. Het ontwerp van de overgang dient robuust te zijn vormgegeven en de privacy te waarborgen, zodat wordt voorkomen dat bewoners de behoefte hebben om de gevel dicht te zetten. De overgang kan op verschillende manieren worden uitgevoerd, zoals bijvoorbeeld: • openslaande deuren aan de voorzijde woning • veranda/pergola • stoepzone/gevelbankje • voortuin • overstek/gevel-nis • verbrede galerij met ‘stoepzone’ Alle woningen en appartementen in Noorderbunder staan in direct contact met het landschap. Door zorgvuldig overgangen af te stemmen op de specifieke situatie ontstaan er logische verschillen. Een overgang hoeft niet uniform in het gehele woonveld toegepast te worden. De overgang reageert altijd op zijn context: per woonveld zijn dus meerdere overgangen mogelijk.

PARKEREN Bij appartementengebouwen wordt extra aandacht besteed aan de aantakking van het gebouw op zijn omgeving. De plint van appartementengebouwen dient een kwalitatief hoogwaardige gevels te zijn, waarbij er interactie is tussen het gebouw en zijn omgeving, o.a. door te streven naar woningen op het maaiveld. De hoofdentree is gepositioneerd op een zichtbare locatie, is transparant vormgegeven en stimuleert ontmoetingen. Ook leent de plint zich om collectieve ruimtes te maken, zoals een transparante, collectieve fietsenberging of een gezamenlijke woonkamer.

sterke samenhang in de gevarieerde woonclusters door vormgeving en materiaalgebruik

Aansluitend op het openbaar gebied worden parkeerplaatsen zoveel mogelijk geclusterd en afgewisseld door bomen en heesters, waardoor een groen (straat)beeld wordt gerealiseerd. Het aantal inritten naar parkeerplaatsen op eigen terrein worden zoveel mogelijk gecombineerd en geminimaliseert. Parkeerplaatsen op eigen kavel worden zoveel mogelijk geclusterd vanuit een collectieve parkeerstraat binnen het woonveld. De combinatie met opgaand groen als hagen en heesters zorgt ervoor dat auto’s aan het zicht van de openbare ruimte onttrokken worden. Door groenverharding en bomen kunnen de parkeerplaatsen ook een rol spelen in het klimaatadaptief maken van de wijk.

geïntegreerde overgangen verbinden de woningen met de context

veranda

voortuin

Overgangen: zachte, groene overgangen verbinden de woning met het landschap stoepzone / kleine tuin

HAGEN

overstek/stoepzone Overgangen: ‘de sociale gevel’, grote gevelopeningen en een zorgvuldige overgang zorgen voor interactie en leven op maaiveldniveau

Voorbeelden van overgangen tussen woning en omgeving

8 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

HEESTERS

GROENVERHARDING

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT GROEN OP ELK WOONVELD De woonvelden zijn opgenomen in het landschap. Het landschap wordt waar mogelijk doorgezet op de kavels, zodat de grenzen vervagen. Het groen dient meerdere doelen: het draagt bij aan het welzijn van de bewoners, vergroot de biodiversiteit, voorkomt hittestress en zorgt voor een klimaatadaptieve wijk. Grenzen tussen privé, semi-openbaar en openbaar mogen in de algehele beeldvorming vervagen, maar dienen op een subtiele maar wel robuuste manier in het landschap herkenbaar te zijn. Op deze manier zijn eigendoms- en beheersgrenzen eenvoudig te herleiden. Bij de grondgebonden woningen wordt gezocht naar optimale verbinding en versmelting met het landschap. Bescheiden privé tuinen laten ruimte voor de sociale gevel en groen wat om en door het woonveld spoelt. De compacte footprint van de appartementengebouwen zorgt ervoor dat er ruimte op deze woonvelden overblijft om te versmelten met het omliggende landschap. Erfgrenzen zijn mee-ontworpen. Naar de randen van de woonvelden richting de openbare ruimte worden ze ontworpen als verlengde van de architectuur, zijn groen of hebben een andere natuurlijke component (bijv. houtrillen). Losse tuinmuren en schuttingen zijn niet gewenst. Aan de voorzijde van de woningen zijn de erfgrenzen laag of zelfs afwezig, aan de zijkant en achterzijde mogen ze hoog zijn.

Gezamenlijke ruimtes als achterpaden en collectieve tuinen hebben natuurinclusieve meerwaarde en reageren op hun context; hagen, heesters, klimplanten, houtrillen, maar ook groene opritten en of wadi’s en greppels zijn hier voorbeelden van. Naast de erfafscheidingen wordt per woonveld gezocht naar extra passende groene maatregelen. Al naar gelang de context, het specifieke gebruik, de wateropgave en de doelsoort(en) kan het hier gaan om groene daken en/ of gevels, groene parkeerplaatsen, een boom op de kavel, een natuurschuurtje (een berging met groen dak en geïntegreerde nestkasten), een groene berm langs een achterpad, een boomgaardje of een geveltuin. Ook andere specifieke maatregelen passend bij de architectuur zijn denkbaar. De sleutel voor succes van het groene beeld op termijn ligt bij de communicatie. Toekomstige bewoners worden meegenomen in de beslissingen en hebben hier ook invloed op. Bij de groene maatregelen kunnen ze bijvoorbeeld kiezen uit een aantal varianten. Daarnaast krijgen ze uitleg bij het hoe en waarom van de maatregelen en worden geïnspireerd om zelf nog een stapje extra te doen. Ook krijgen ze advies over aanleg, beheer en onderhoud.

Grenzen vervagen: het landschap spoelt de woonvelden in

Landschap ook de woonvelden ‘intrekken’

Appartementen met ‘hun voeten’ in het landschap

HET GROEN DIENT MEERDERE DOELEN

DE GRENZEN VERVAGEN

ERFAFSCHEIDINGEN GRENZEND AAN OPENBAAR GEBIED ZIJN MEE-ONTWORPEN

ER IS RUIMTE VOOR HET COLLECTIEF

9 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

(INDIEN PASSEND BIJ HET SPECIFIEKE WOONVELD)

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT ELK WOONVELD NATUURPOSITIEF

DUURZAAM WONEN

MOOI DUURZAAM

Voor de woonvelden en het openbaar gebied geldt dat deze moeten bijdragen aan de natuurinclusieve wijk. Minimaliseren van de verharding en maximaliseren van het groen is de basis. Het groen wordt in zoveel mogelijk lagen aangeplant, heeft een inheemse component en is biodivers. Daarnaast zijn seizoensbeleving en een lange bloeiboog belangrijke pijlers. De flora trekt fauna aan. Deze krijgt ook mogelijkheden op elk woonveld.

De klimaatadaptieve maatregelen moeten zorgen voor een bestendige en veerkrachtige wijk, met een prettig woonklimaat, die piekmomenten op kan vangen en zo min mogelijk technische installaties in de woning nodig heeft. Op de woonvelden wordt derhalve waterberging gerealiseerd, waarbij overtollig water naar de openbare ruimte wordt afgevoerd.

Benodigde technische installaties dienen zorgvuldig te worden ingepast. Installaties zoals luchtwarmtepompen en ventilatiekanalen zijn bij voorkeur niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte. Dakdoorvoeren worden zoveel mogelijk gecombineerd in verzamelkappen.

Afgestemd op de groene invulling van een woonveld, worden maatregelen genomen ten gunste van de huismus, de vleermuis en de gierzwaluw. Dit kan middels nestkasten, maar ook door het aanbrengen van groene daken en/ of het planten van bomen of heesters. Voor de huismus is het van belang dat er steeds minimaal 5 kasten bij elkaar geplaatst worden in de directe nabijheid van groen om te foerageren en te schuilen. Ook voor de gierzwaluw worden steeds 5 kasten bij elkaar geplaatst, waarbij juist voldoende vrije ruimte om de kast een vereiste is, alsmede de nabijheid van water. De vleermuis heeft zowel verblijfsals kraamkasten nodig die hij kan vinden door lijnvormige structuren te volgen. Nestkasten bestaan voornamelijk uit inbouwkasten. Voor de bewustwording zijn ook accenten met opbouwkasten op plekken zichtbaar vanuit de openbare ruimte wenselijk. Naast de 3 algemene soorten, wordt per woonveld gekeken welke gasten nog meer bedient kunnen worden. Dit kan een vogel zijn, een zoogdier, een amfibie en/ of een insect die voorkomt in de buurt en potentieel van een woonveld gebruik zou kunnen maken. Voor toekomstige bewoners wordt een overzicht gemaakt van mogelijke specifieke maatregelen per kavel, zoals de aanplant van dracht- en waardplanten, het toepassen van zand, water en/ of dood hout en bruine of groene daken. Daaruit kunnen bewoners kiezen voor maatregelen die bij ze passen.

BRUINE EN GROENE DAKEN +

(ON)ZICHTBARE HUISVESTING

HAGEN EN HEESTERS

BOMEN

Klimaatadaptieve maatregelen worden zichtbaar en bruikbaar gemaakt. De maatregelen worden ingezet ten gunste van een prettig binnenklimaat en bruikbaarheid in de buitenruimte. Voor een aangenaam binnenklimaat zijn overstekken, groene daken, bomen en klimgroen zichtbare maatregelen die toegepast kunnen worden waar de situatie er om vraagt. Bij plekken in de wind kunnen (begroeide) pergola’s, nissen en loggia’s voor beschutting zorgen.

PV-panelen op hellende daken worden bij voorkeur in rustige, rechthoekige vlakken toegepast in een zwarte uitvoering met zwarte kaderrand. PV-panelen op platte daken zijn zoveel mogelijk uit het zicht (voldoende afstand tot dakrand en/of verdekt achter verhoogde dakrand).

Hemelwater kan altijd deels infiltreren op het kavel en wordt ook opgevangen ten behoeve van (her)gebruik. Regentonnen, waterschuttingen, waterschalen en/of watertanks vangen regenwater op wat gebruikt kan worden om de tuin te bewateren, kamerplanten water te geven of ten gunste van vogels, kleine zoogdieren en insecten. Waterdoorlatende verharding, wadi’s en regentuinen zorgen ervoor dat zoveel mogelijk water kan infiltreren in de grond. Het overige water wordt afgegeven aan de openbare ruimte, alwaar het in groen en wadi’s wordt opgevangen en geïnfiltreerd met een overstort naar het oppervlaktewater.

GROEN OP ÉÉN

10 -DONGEN NOORDERBUNDER LEIDRAAD BEELDKWALITEIT

ROMMELIG LEGPATROON PV PANELEN IN BLAUWE UITVOERING MET ALU KADER

DONKERE PV PANELEN IN RUSTIGE, RECHTHOEKIGE VLAKKEN

WARMTEPOMPEN AAN/VOOR DE GEVEL ZICHTBAAR VANAF DE OPENBARE RUIMTE

WARMTEPOMPEN UIT HET ZICHT GENOMEN

(BETREFT EEN VOORBEELD: MEERDERE OPLOSSINGEN MOGELIJK)

COLOFON

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT NOORDERBUNDER, DONGEN 4 NOVEMBER 2024