RIB 24-74 Septembercirculaire 2024

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer: 24-74 Datum: 15 oktober 2024 Onderwerp: Septembercirculaire 2024 Portefeuillehouder: I.C.H. Jansen Aan: de gemeenteraad van Dongen

Aanleiding Recent is de Septembercirculaire 2024 ontvangen. Deze Septembercirculaire is gebaseerd op de Miljoenennota van het rijk.

Circulaires Onlangs is de Septembercirculaire 2024 over de Algemene Uitkering van het gemeentefonds verschenen. Doorgaans verschijnen er jaarlijks drie circulaires: in mei, september en december. De Meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, de Septembercirculaire de vertaling van de Miljoenennota en de Decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De Septembercirculaire is dus de tweede van dit kalender- en begrotingsjaar.

Effect Septembercirculaire Zoals aangegeven wordt de Septembercirculaire afgezet tegen de laatst bekende circulaire, die van mei 2024. Dit leidt tot een financiële vertaling van de effecten van de septembercirculaire. Deze effecten worden daarna onderverdeeld naar de ontwikkeling van het accres (inclusief maatstaven) en naar de taakmutaties.

Effecten septembercirculaire (bedragen x €1.000) Stand algemene uitkering meicirculaire 2024 Stand algemene uitkering septembercirculaire 2024 Mutatie

2024 50.065

2025 51.795

2026 48.720

2027 49.327

2028 49.974

50.433

51.794

49.400

49.926

50.581

368

-1

681

599

607

Accres Het accres is de groei of krimp van het gemeentefonds en is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en overige volumecomponenten. Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het bruto binnenlands product volgt.

Volumedeel Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In deze circulaire is een nieuwe raming voor het accres 2025 en verder opgenomen.

Loon- en prijsdeel De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar. Voor 2025 is de raming voor de prijs bbp omhoog bijgesteld.

BTW-compensatie Gemeenten mogen de BTW die ze betalen declareren bij het BTW-compensatiefonds. Sinds een aantal jaren kent dit fonds een maximum. Declareren de gemeenten meer BTW dan er in het fonds beschikbaar is, dan wordt dit verrekend met de Algemene Uitkering. Wordt er minder gedeclareerd, dan wordt er een bedrag toegevoegd aan de Algemene Uitkering. Naar nu blijkt wordt in 2024 minder gedeclareerd dan er beschikbaar is, in deze septembercirculaire wordt al vast een voorschot verstrekt op de afrekening die zal plaatsvinden in de meicirculaire 2025. Voor deze circulaire een voordeel.

WOZ Eén van de maatstaven die van invloed is op de omvang van het gemeentefonds is de landelijke ontwikkeling van de WOZ-waarden. De stijging van de WOZ-waarden zorgt ervoor dat gemeenten meer in staat zijn om via de heffing van onroerendzaakbelasting eigen inkomsten te genereren. Vanuit die gedachte leidt een hogere WOZ-waarde tot een kleiner gemeentefonds.

Bovengenoemde onderwerpen leiden tot de volgende mutaties (bedragen x €1.000) Accres en maatstaven Plafond btw-compensatie Bijstelling WOZ-waarden

2024 -12 555 -203

2025 -96

2026 -137

2027 -223

2028 -315

-39

-39

-40

-40

Totaal

341

-134

-177

-262

-355

Taakmutaties In de Septembercirculaire worden taakmutaties in beleidsuitvoering of -intensivering financieel vertaald. Hieronder op hoofdlijnen de volgende: •

Digitaal Stelsel Omgevingswet: op grond van de Beheerovereenkomst van 18 december 2018 dragen de gemeenten vanaf 1 januari 2020 jaarlijks 70% bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO).

•

Besparingsverlies jeugd: Het kabinet Rutte IV had besloten om te besparen op jeugdzorg. Deze besparing (oplopend tot € 511 miljoen in 2027) was in mindering gebracht op de middelen voor jeugdzorg op de aanvullende post van het ministerie van Financiën. Het nieuwe kabinet Schoof kiest ervoor om deze besparing te laten vervallen. Het gaat om € 500 miljoen in 2026 en € 511 miljoen vanaf 2027. In de meicirculaire 2024 is reeds gemeld dat de besparing van € 500 miljoen voor 2025 nog niet gerealiseerd kon worden en dat daarom voor 2025 een bedrag van € 500 miljoen is toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds.

•

Wmo indexatie demografie: Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Vooruitlopend op de uitwerking is bij Voorjaarsnota 2024 op de Aanvullende Post een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie.

•

Wet betaalbare huur: met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel.

•

Openbare bibliotheken: in de periode 2023-2024 konden gemeente een specifieke uitkering ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Daarna zal een wettelijke zorgplicht voor gemeenten worden ingevoerd ten aan zien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. Vooruitlopend daarop ontvangen gemeente in 2025 en 2026 een bijdrage om zich op de periode van zorgplicht te kunnen voorbereiden.

•

Participatie: de integratie-uitkering participatie is herijkt. Dit gaat over de gelden die worden ontvangen voor de Wet op de Sociale Werkvoorziening (Wsw). Conform afspraak worden deze gelden doorbetaald aan de Diamantgroep.

Het is belangrijk te vermelden dat met het overbrengen van gelden voor nieuwe of uitbreiding van bestaande taken het rijk verwacht dat we deze middelen ook alloceren in de gemeentelijke begroting. Dit betekent concreet dat een hogere algemene uitkering aan de batenkant ook leidt tot een verhoging van budgetten aan de lastenkant. Bij het opstellen van de bestuursrapportages monitoren we (het effect van) de inzet van deze middelen. Dit zal voor het eerst de eerste bestuursrapportage 2025 zijn.

De ontwikkeling van de taakmutaties ziet er als volgt uit: bedragen x €1.000) Digitaal Stelsel Omgevingswet Besparingsverlies Jeugd Wmo indexatie demografie Wet betaalbare huur Openbare bibliotheken Participatie Diverse kleine mutaties Totaal

2024 -16

2025 -21

25

29 100 16 9 133

19 27

2026 -25 639 100 25 100 16 2 857

2027 -29 659 199 14

2028 -33 667 299 11

16 2 862

16 2 962

Bovenstaande taakmutaties zorgen behalve voor een hogere Algemene Uitkering ook voor hogere lasten. Er wordt door het Rijk ook verwacht dat gemeenten geld uitgeven aan extra verkregen middelen via de taakmutaties.

Het totale effect van de septembercirculaire bedraagt daarmee: (bedragen x €1.000) Ontwikkeling accres Ontwikkeling taakmutaties Totaal mutatie meicirculaire

2024 341 27 368

2025 -134 133 -1

2026 -177 857 681

2027 -262 862 599

2028 -355 962 607

Vervolg In 2024 volgt geen derde bestuursrapportage. Het effect van deze circulaire zal voor dit jaar dus worden verwerkt in de jaarrekening 2024. De structurele effecten vanaf 2025 zullen werden meegenomen in de eerste bestuursrapportage 2025 waarin ook een allocatie van gelden zal plaatsvinden.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Het college van burgemeester en wethouders,

Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester