RIB 24-72 Tweede prognose jeugdhulp 2024 en Crossroads

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer

24-72

Datum

15-10-2024

Onderwerp

Tweede prognose jeugdhulp regio Hart van Brabant

Portefeuillehouder Denise Kunst Aan de gemeenteraad van Dongen Kennisnemen van de tweede prognose jeugdhulp en de ontwikkelingen rondom de hoog specialistische jeugdhulp (Crossroads). Aanleiding Op basis van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Regio Hart van Brabant wordt drie keer per kalenderjaar door de gastheer (de gemeente Tilburg) een prognose uitgebracht. Middels de prognose proberen we te voorspellen wat de daadwerkelijke jeugdhulpkosten voor het betreffende kalenderjaar zullen zijn. Deze raadsinformatiebrief heeft als doel u te informeren over de recente prognose van de jeugdhulpkosten voor 2024 binnen de gemeente Dongen als onderdeel van de regio hart van Brabant. In deze brief wordt daarnaast uitgebreider stil gestaan bij de ontwikkelingen rondom de hoog specialistische jeugdhulp (segment 1; Crossroads).

Tweede jaar nieuwe inkoop Met ingang van 1 januari 2023 zijn er nieuwe contracten met zorgaanbieders afgesloten. De ingekochte jeugdzorg is verdeeld in 5 segmenten. De segmenten 1 en 5 zijn taakgericht ingekocht middels lumpsum financiering. De segmenten 2, 3 en 4 zijn inspanningsgericht ingekocht op basis van een P x Q constructie. Verder is er ook nog een aantal ‘Overige zorgproducten’ ingekocht via aparte inkoop en subsidies, die ook deel uitmaken van deze prognose.

Inhoud van deze tweede prognose 2024 Deze tweede prognose is gebaseerd op de eerste acht maanden van 2024; januari tot en met augustus. Ook in 2024 zijn alle overige/indirecte regionale kosten, zoals de

uitvoeringskosten, de kosten voor (uitvoeren en borgen van) innovatieprojecten en de kosten van de Gecertificeerde Instelling opgenomen in de prognose. De lokale zorgkosten voor jeugd zoals bijvoorbeeld de persoonsgebonden budgetten (pgb’s) zijn niet in deze prognose meegenomen. Deze raadsinformatiebrief gaat in op de lokale prognose van de regionaal ingekochte jeugdhulp. De notitie over de regionale prognose is bijgevoegd als bijlage 2.

Vergelijking van de tweede prognose 2024 met de begroting Het is bij het lezen van deze informatiebrief belangrijk te beseffen dat de jeugdhulpkosten worden vergeleken met het aandeel van de gemeente Dongen in de regionale begroting, zoals deze eind 2022 is opgesteld. Deze begroting 2024 is gebaseerd op het financieel kader van de nieuwe inkoop met daarbij opgeteld een indexering van de 5% voor 2023 en nog eens 8% voor 2024. In 2024 zijn de beoogde besparingen binnen de nieuwe inkoop meegenomen. Daarbij is het van belang te benoemen dat de gemeente Dongen een iets andere begroting voor jeugdhulp heeft. De regionale begroting 2024 is gebaseerd op uitgangspunten van 2022, de begroting van Dongen is opgesteld naar recentere inzichten. Tabel 1: jeugdhulp cijfers van de gemeente Dongen, tweede prognose 2024* 2e prognose 1e prognose Verschil tov Verschil tov Verschil tov Verschil tov 2024 2024 vorige vorige begroting (€) begroting (%) (augustus) (mei) prognose (€) prognose (%) 72.000 € 13.135 € -58.865 -81,8% € 13.135 € -0 0,0% 31.000 € 144.524 € 113.524 366,2% € 143.167 € 1.356 0,9%

Begroting 2024

Dongen Arrangementen Overige zorgproducten

€ €

Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment 5 Gecertificeerde instellingen EED ADHD+ BSO+ ZIO Overige kosten en subsidies Uitvoeringskosten Innovatie

€ 2.908.000 € € 530.000 € € 115.000 € € 1.871.000 € € 69.000 € € 405.000 € € 113.000 € € 50.000 € € 19.000 € € 42.000 € € 148.000 € € 138.000 € € 82.000 €

2.848.638 € 499.156 € 77.547 € 2.573.547 € 61.425 € 239.480 € 140.749 € 29.120 € - € 41.041 € 284.240 € 130.680 € 60.910 €

-59.362 -30.844 -37.453 702.547 -7.575 -165.520 27.749 -20.880 -19.000 -959 136.240 -7.320 -21.090

-2,0% € 2.826.386 € -5,8% € 444.987 € -32,6% € 92.688 € 37,5% € 2.495.948 € -11,0% € 63.619 € -40,9% € 295.591 € 24,6% € 143.360 € -41,8% € 20.944 € -100,0% € - € -2,3% € 39.041 € 92,1% € 191.372 € -5,3% € 130.680 € -25,7% € 81.939 €

22.252 54.169 -15.141 77.599 -2.194 -56.110 -2.610 8.176 2.000 92.868 -21.029

0,8% 12,2% -16,3% 3,1% -3,4% -19,0% -1,8% 39,0% nvt 5,1% 48,5% 0,0% -25,7%

Totaal

€ 6.593.000 €

7.144.192 €

551.192

8,4% € 6.982.857 €

161.336

2,3%

*Zie voor een verklaring van de begrippen in deze tabel bijlage 1

Conclusie ten opzichte van de begroting en de vorige prognose •

•

•

•

•

•

• •

Arrangementen: zoals in de RIB eerste prognose 2024 benoemd vallen deze kosten lager uit dan begroot. Dit wordt verklaard doordat er minder arrangementen (= oude inkoop) in 2024 doorlopen dan verwacht. ‘Overige zorgproducten’: hier is een forse overschrijding op omdat het voor één aanbieder van pleegzorg en gezinshuizen pas mogelijk is om per 1 januari 2025 (in plaats van 1 januari 2023) over te gaan op de nieuwe inkoop. Omdat bij het opstellen van de begroting de verwachting was dat alle aanbieders in 2024 volgends de nieuwe inkoop zouden werken, is het daadwerkelijke bedrag hoger dan begroot. Deze kosten zouden eigenlijk bij segment 2 (wonen) opgeteld moeten worden. Segment 1 (Crossroads): voor segment 1 geldt een lump sum bedrag. Inmiddels is duidelijk dat de hoog specialistische jeugdhulp in segment 1 het in 2024 niet redt met het bedrag zoals in de begroting 2024 opgenomen. In deel 2 van deze raadsinformatiebrief wordt uitgebreider stilgestaan bij de huidige (financiële) situatie van segment 1. Segment 3: de verwachting is dat de kosten voor segment 3 flink lager uit zullen vallen dan begroot. De verklaring hiervoor is dat er minder jeugdigen gebruik van maken. Segment 4: de kosten in segment 4 vallen fors hoger uit dan begroot. Dit wordt verklaard doordat er een te grote besparing is ingeboekt voor 2024.

Door per januari 2023 de jeugdhulp in (onder andere) segment 4 anders in te kopen en te werken met P x Q in plaats van arrangementen was een forse kostenbesparing verwacht. Achteraf gezien is de besparing te hoog ingeschat en daardoor wordt de begroting nu zowel lokaal als regionaal flink overschreden. Deze ontwikkeling vormt mede een aanleiding om het effect van de nieuwe inkoopstrategie te evalueren. Gecertificeerde Instellingen: de kosten vallen lager uit dan begroot omdat er minder jeugdigen een jeugdreclasserings- of jeugdbeschermingsmaatregel hebben dan verwacht. BSO+ : er wordt vooralsnog geen gebruik gemaakt van het BSO+ aanbod door jeugdigen uit onze gemeente. Overige kosten en subsidies: deze overschrijding wordt verklaard doordat sinds begin dit jaar het vervoer naar jeugdhulpaanbieders regionaal wordt ingekocht. Bij het opstellen van de begroting 2024 is uitgegaan van lokale inkoop van vervoer en zijn deze kosten dus niet meegenomen.

Prognose is een momentopname Deze tweede prognose geeft de op dit moment best mogelijke inschatting van de directe zorgkosten in 2024. Echter hebben we nog een halfjaar met ontwikkelingen voor ons; per 1 april 2025 wordt het boekjaar 2024 pas definitief gesloten. Tot dat moment kan er nog van alles gebeuren dat van invloed kan zijn op de cijfers van het boekjaar, zoals instroom van cliënten in segment 1 waardoor de kostenverdeling van het

lumpsumbedrag verschuift, aanpassing van looptijd of hoogte van toewijzingen en indienen van declaraties. Dat er zich onverwachte ontwikkelingen voor kunnen doen blijkt uit de huidige situatie rondom de hoog specialistische hulp (segment 1; Crossroads). Inmiddels is bekend dat het budget dat voor segment 1 toegekend is, voor 2024 ontoereikend is. Op 25 september vond er een regionale radenavond plaats om de raden bij te praten over de ontstane situatie. In het tweede deel van deze raadsinformatiebrief wordt de informatie die op 25 september met de raden is gedeeld samengevat weergegeven. Als bijlage 3 bij deze raadsinformatiebrief is de uitgebreide regionale raadsbrief over de stand van zaken rondom Crossroads en het vervolgproces daaromtrent toegevoegd. Segment 1 (Crossroads): er zijn knelpunten ontstaan Sinds 1 januari 2023 werken we in de regio Hart van Brabant voor hoog specialistische jeugdhulp samen met een vaste zorgcombinatie ‘Crossroads’. en met een vooraf afgesproken ofwel taakgericht budget. Een aantal ontwikkelingen leidt ertoe dat dit budget om aanpassing vraagt: -

-

-

In vergelijking met voorgaande jaren melden jeugdigen zich doorgaans met een complexere jeugdhulpvraag. Hierdoor zien we zowel in segment 1 als in segment 4 de gemiddelde inzet aan hulp per jeugdige toenemen. Het taakgerichte budget voor Crossroads is bepaald op basis van (historische) aantallen uit 2020 en 2021. Bij de start is aangegeven dat dit aantal kan afwijken, waartoe een bandbreedte in het contract is opgenomen met de afspraak dat de regio samen met Crossroads de ontwikkelingen volgt en bij afwijkingen met elkaar in gesprek gaan over oorzaken en manieren van bijsturen. Begin 2024 werd de instroom van jeugdigen in segment 1 dusdanig hoger dat er inhoudelijk en financieel knelpunten serieuze zijn ontstaan. De totale vraag naar specialistische jeugdhulp wordt stabieler – er is slechts een geringe stijging over alle segmenten heen.

Er is een taskforce gestart Door de zorgwekkende situatie is voor het zomerreces 2024 een gezamenlijke taskforce vanuit de regio en Crossroads gestart om te komen met een adequate analyse. Daarin is gekeken wat de alternatieven zijn om de huidige knelpunten op te lossen. Hierbij is niet alleen gekeken naar interventies binnen de huidige afspraken, maar ook naar alternatieve scenario’s. De conclusie was daarbij toch wel dat voortzetting met Crossroads, met scherpere afspraken over sturing en samenwerking, de grootste kansen biedt op zorgcontinuïteit voor onze kwetsbare jeugdigen en op verbetering van de transformatie.

Van analyse naar interventies De analyse en de gevolgen daarvan leiden tot verschillende typen interventies die in de regionale raadsbrief nader worden toegelicht. Crossroads en de regio werken hierin

inmiddels nauw in samen. Voor alle duidelijkheid: er is geen sprake van een instroomstop.

Financiële consequenties Alle genoemde ontwikkelingen in de jeugdhulp, vragen meer inzet in de hoog specialistische jeugdhulp. Daarmee betekent dit momenteel meer kosten voor Crossroads. Daarover is de regio kritisch met Crossroads in gesprek gegaan de afgelopen weken. Dit heeft geleid tot het volgende gezamenlijke beeld: - De afspraak vanuit Regio Hart van Brabant met Crossroads was een startbudget van €58,6 miljoen (p.j.) voor 1.600 jeugdigen in segment 1. Dit aantal wordt opgehoogd naar 2.000 wat leidt tot een verhoging van het budget van € 7,5 mln. - Door complexere transformatie en knelpunten t.a.v. capaciteit, zorgkwaliteit en budget heeft Crossroads in 2024 circa € 7,2 mln hogere kosten dan begroot, ook als je rekening houdt met de vergoeding voor het hoger aantal jeugdhulpvragen. Het totaal komt 50% voor rekening van Crossroads, want ook zij nemen hun verantwoordelijkheid voor huidige situatie, en 50% voor Regio Hart van Brabant. Dit leidt voor elk van beide partijen tot meerkosten van € 3,6 mln. - Bij de nieuwe inkoop zijn met Crossroads afspraken gemaakt over een open boekhouding. Een onafhankelijk bureau gaat de inhoud hiervan, inclusief de werkwijze van Crossroads qua onderlinge tarieven en verrekening, toetsen. Zodra mogelijk worden de raden hierover geïnformeerd. - Het totaal aan meerkosten voor de Regio Hart van Brabant in 2024 komt daarmee op €11,1 mln.

Dit is exclusief de genoemde interventie die we nu al zien aankomen en gaat landen in de derde prognose, namelijk de overheveling van 250 jeugdigen van segment 1 naar segment 4 voor een bedrag van € 1,9 miljoen. Ook voor de gemeente Dongen is dit dus geen prettig bericht. Deze situatie is voor alle partijen hoogst ongewenst en vereist maximale inzet van onszelf en onze partners om herhaling te voorkomen. We staan gezamenlijk voor de uitdaging om de zorgcontinuïteit voor onze jongeren te borgen en om ervoor te zorgen dat de beoogde stappen op de transformatie daadwerkelijk worden gezet ten behoeve van snellere en passendere jeugdhulp voor onze jeugdigen.

Vervolg Het vervolg gaat tweeërlei zijn: -

Crossroads komt uiterlijk 16 oktober 2024 met een aanvullend Plan van Aanpak over het toekomstperspectief; de interne samenwerking en dagelijkse (bedrijfsvoerings)sturing en deelt dit met de taskforce. Ook hierover worden de raden zo snel mogelijk geïnformeerd.

-

Regionaal leiden de meerkosten tot een overschrijding van meer dan 5% op de deelbegroting jeugd 2024 van de Regio Hart van Brabant. Gebruikelijk is om dit te verwerken in een begrotingswijziging. Door wettelijk vastgelegde termijnen voor zienswijzen door raden is dat dit kalenderjaar niet meer haalbaar. Als gevolg daarvan wordt de afwijking van de deelbegroting jeugd als nadelig resultaat in de jaarrekening 2024 verwerkt. Het algemeen bestuur stelt het jaarresultaat jeugd begin juli 2025 definitief vast. Iedere afwijking van de begroting wordt als onrechtmatigheid beschouwd. Deze begrotingsonrechtmatigheid kan echter als acceptabel worden aangemerkt, omdat in de financiële verordeningen van de GR Hart van Brabant staat opgenomen dat onrechtmatigheden (lees alle overschrijdingen als gevolg van een openeinderegeling) acceptabele onrechtmatigheden zijn.

In de 2e Bestuursrapportage 2024 wordt voorgesteld de begroting voor het onderdeel Jeugd op twee punten aan te passen. Enerzijds is het voorstel om op basis van de 2e Prognose het regulier budget jeugdzorg met € 270.000 te verhogen. Dit lijkt op basis van de cijfers in tabel 1 van deze raadsinformatiebrief niet voldoende. Maar voor onze gemeente was de begroting Jeugd primitief hoger ingeschat dan de begroting die door de regio is opgesteld. Hierdoor is voor onze gemeente een geringere bijstelling passend en lopen we weer in lijn met de regionale begroting. Anderzijds wordt voorgesteld voor de ontwikkelingen bij Crossroads de begroting aan te passen met € 650.000. De grondslag hiervoor is een regionale scenario-analyse waarbij deze uitkomst het meest nadelige scenario weergeeft. Door het aanpassen van de lokale begroting worden eventuele onrechtmatigheden op dit onderdeel voorkomen. Het college van burgemeester en wethouders, Dr. G.W. Goedmakers Secretaris

Ir. J.C. Slagboom Burgemeester

Bijlagen 1. Toelichting begrippen 2. Notitie 2e prognose jeugdhulp regio Hart van Brabant. 3. Regionale Raadsbrief stand van zaken hoog specialistische jeugdhulp Crossroads en vervolgproces. 3.1 Gezamenlijke analyse Crossroads en Regio Hart van Brabant (taskforce) juliaugustus 2024. 3.2 Achtergrondartikelen impact Corona en echtscheiding problematiek op jeugdhulp.

3.3 Ontwikkelingen aantallen unieke jeugdigen segment 1 per gemeenten in Hart van Brabant van 2022 tot september 2024. 3.4 Meerkosten verdeelsleutel Regio Hart van Brabant (per gemeente).