RIB 24-64 Langdurige opvang samenwerking LoZ Dongen

RAADSINFORMATIEBRIEF Nummer

24-64

Datum

02-10-2024

Onderwerp

Langdurige opvang samenwerking Loon op Zand en Dongen

Portefeuillehouder Hans Slagboom

Aan de gemeenteraad van Dongen,

Kennisnemen van In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over het voornemen van de gemeente Dongen en de gemeente Loon op Zand om samen te werken binnen de opgave voor het langdurig opvangen van asielzoekers.

Aanleiding In januari 2024 is een opiniërende nota (zie: link) voorgelegd aan de gemeenteraad waarin de gemeente Dongen het voornemen heeft uitgesproken om een opvanglocatie te openen. In juli 2024 ontving u een raadsinformatiebrief (zie: link) om kennis te nemen van het bereikte resultaat van de Regionale Regietafel Hart van Brabant (RRT HvB) en de gezamenlijke vastgestelde uitgangspunten en voorwaarden. Mede als gevolg van de Spreidingswet richten we ons op het constructieve overleg binnen de RRT HvB om de opvangopgave binnen Hart van Brabant – als ware het één gemeente te verdelen. Het gezamenlijk aanpakken van de opvang van asielzoekers biedt aanzienlijke voordelen, zowel in kwaliteit als in kostenbesparing. Door schaalvoordelen te benutten, kunnen faciliteiten efficiënter worden ingericht, wat leidt tot een betere en financieel voordeligere opvang.

De afgelopen periode hebben regionaal gesprekken plaats gevonden. Hier is uit naar voren gekomen dat de gemeente Dongen en de gemeente Loon op Zand het voornemen hebben om samen te werken binnen de opgave voor het langdurig opvangen van asielzoekers. Deze raadsinformatiebrief is opgesteld in samenwerking met de gemeente Loon op Zand.

Opzet raadsinformatiebrief Allereerst geven we een update over het proces rondom de Spreidingswet en het overleg daarover binnen de RRT HvB. Daarna informeren we u over een mogelijke samenwerking met de gemeente Loon op Zand voor de invulling van het opvangen van asielzoekers op de lange termijn.

Deze raadsinformatiebrief gaat uitsluitend in op langdurige opvang van asielzoekers. Dit staat los van de crisis noodopvang, de eventuele taakstelling voor statushouders en de inspanningsverplichting voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

Spreidingswet Hoewel de spreidingswet ter discussie staat geldt deze vooralsnog en bereiden we ons voor op de taakstelling die hierop volgt. Op 31 januari 2024 heeft de staatsecretaris van Justitie en Veiligheid de indicatieve verdeling van opvangplaatsen voor asielzoekers per gemeente bekend gemaakt. Voor Dongen betreft dit 162 plaatsen, waarvan 14 plaatsen geschikt zijn voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV). Deze opgave is voor twee kalenderjaren (2024 en 2025). Voor 2026 en verder worden later nieuwe (indicatieve) opgaven bekend gemaakt.

Indienen provinciaal plan De provincie moet voor 1 november 2024 een provinciaal plan voorleggen aan het ministerie. In dit plan moet staan hoe de provincie voornemens is te gaan voldoen aan de provinciale opgave. Gemeenten zijn – in afstemming met de provincie – vrij om het benodigd aantal plekken naar eigen inzicht over de gemeenten te verdelen. Als er onvoldoende opvangplekken worden gerealiseerd, wijst het ministerie in het verdeelbesluit zelf gemeenten aan die opvangplekken moeten realiseren.

Afstemming binnen RRT Hart van Brabant en vervolgproces Binnen de RRT Hart van Brabant is afgesproken de opgave rondom deze opvang aan te pakken als ware het één gemeente. Dit heeft voor wat betreft de asielzoekers als voordeel dat wanneer bestaande grotere locaties (o.a. Gilze-Rijen en Oisterwijk) langer open kunnen blijven, hiermee al een groot deel van de opvangplekken voor district Hart van Brabant kan worden gerealiseerd.

Vervolgens is overlegd over de invulling van het resterend aantal opvangplekken. Dit proces vindt plaats aan de regionale regietafel. Waarbij er naar gemeenten gekeken wordt waar nu nog geen langdurige opvang aanwezig is.

In juni van dit jaar bereikte de RRT Hart van Brabant overeenstemming over de structurele invulling van de opvangopgaven, waarbij rekening is gehouden met de benodigde ruimte voor fluctuaties en groei binnen de regionale opgave. Dongen heeft toegezegd om 200 plaatsen te realiseren, waarvan 28 plaatsen geschikt zijn voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV).

Diverse scenario's In april informeerden wij u – via raadsinformatiebrief nr. 24-27 (zie: link)- aan de slag te gaan met diverse scenario's. Daarbij is aangegeven dat – hoewel kleinere opvanglocaties tot de mogelijkheid behoren – de voorkeur uitgaat naar kwalitatief goede opvanglocaties met een volwaardig begeleidingsteam.

Tijdens de raadsinformatieavond op 29 augustus 2024 heeft het COA u meegenomen in wat er bij een asielzoekerscentrum komt kijken op het gebied van huisvesting, begeleiding en communicatie. Daaruit bleek hoe langer van een locatie gebruik kan worden gemaakt én hoe meer opvangplekken kunnen worden gerealiseerd, hoe hoger de kwaliteit van de opvanglocatie zal zijn. De kwaliteit van de opvanglocatie zit enerzijds in huisvesting en anderzijds in de opvang zelf (veiligheid, beheer, begeleiding en dagbesteding). Inzake de begeleiding van de bewoners van de opvanglocatie zijn recent kaders opgesteld voor kleinschalige opvanglocaties. Dat wil zeggen dat er bij opvanglocaties van ca. 150 personen of minder, er een ander (lees lager) voorzieningenniveau op de opvanglocatie wordt gerealiseerd.

Samenwerking gemeente Loon op Zand De gemeente Dongen en de gemeente Loon op Zand staan voor een vergelijkbare opgave de komende jaren. Het combineren van deze opgaven biedt beide gemeenten meer mogelijkheden in het oprichten van een kwalitatief goede opvang voor 350 asielzoekers. Vandaar dat gemeenten Dongen en Loon op Zand het voornemen hebben uitgesproken om samen te verkennen of het mogelijk is om samen te werken binnen de opgave voor het langdurig opvangen van asielzoekers. De samenwerking kan bijvoorbeeld betekenen dat we

de opgave voor de twee gemeenten eerst in één gemeente en daarna in de andere gemeente realiseren. Hierbij zorgt dan dus eerst de ene gemeente voor een locatie en huisvesting en aansluitend de andere gemeente. Ook kunnen we dan kennis en ervaringen delen en over en weer inzetten. Een uitwerking van deze verkenning presenteren we op een later moment aan uw raad middels een raadsvoorstel.

Participatietraject De bijeenkomst op 18 september jl. was een eerste stap in het participatietraject. Vanzelfsprekend zal het college inwoners blijven betrekken bij dit onderwerp.

Het college van burgemeester en wethouders,

Dr. G.W. Goedmakers

Ir. J.C. Slagboom

Secretaris

Burgemeester