RIB 24-27 Langdurige opvanglocatie asielzoekers gemeente Dongen
Tekst van het document
Aan de raadsleden
Dongen, 24 april 2024
Uw kenmerk Zaaknummer RIB nr. Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft
: : : : : :
2024-148212 Team strategie en regionale samenwerking | 14 0162 Langdurige opvanglocatie asielzoekers gemeente Dongen
Geachte raadsleden, Op 18 januari 2024 heeft uw raad de opiniërende nota inzake een langdurige opvanglocatie voor asielzoekers behandeld. Naar aanleiding van uw inbreng heeft burgemeester Bakermans aangegeven de nota verdiepend uit te werken en zo nodig nader overleg te plegen met ketenpartners zoals het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Met deze raadsinformatiebrief wordt u nader geïnformeerd. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat het hierna volgende losstaat van de tijdelijke noodopvang aan de Nestel in Dongen. Opiniërende nota en de ontwikkelingen nadien Eerder is in de opiniërende nota de ambitie uitgesproken om een opvanglocatie te openen voor 450 personen voor de periode van 8 tot 10 jaar. Ingehaald door de zogenoemde Spreidingswet laten we de omvang van deze ambitie in het vervolgtraject los en richten we ons op het constructieve overleg binnen de regionale regietafel Hart van Brabant (RRT HvB) om de opvangopgave binnen Hart van Brabant – als ware het één gemeente - te verdelen. Hierover vinden momenteel gesprekken plaats. Dit zal naar alle waarschijnlijkheid leiden tot een bijstelling van de ambitie naar beneden. Over dit proces leest u hierna meer. Opzet raadsinformatiebrief Allereerst zullen we een korte update geven over het proces rondom de Spreidingswet en het overleg daarover binnen de RRT.
Daarna zullen we u nader informeren over de mogelijke invulling van een opvanglocatie door middel van het uitwerken van scenario’s. Deze raadsinformatiebrief is opgesteld in samenwerking met het COA. Deze raadsinformatiebrief gaat uitsluitend in op opvanglocaties voor asielzoekers. Dit staat los van de eventuele taakstelling voor statushouders en de inspanningsverplichting voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen.
Invulling Spreidingswet binnen RRT Hart van Brabant Op 31 januari 2024 heeft de staatsecretaris van Justitie en Veiligheid de indicatieve verdeling van opvangplaatsen voor asielzoekers per gemeente bekend gemaakt. Voor Dongen betreft dit een aantal van 162 plaatsen, waarvan 14 plaatsen geschikt zijn voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV). Deze opgave is voor twee kalenderjaren, waarna nieuwe (indicatieve) opgaven bekend worden gemaakt. De opgave die voortvloeit vanuit de Spreidingswet staat los van de taakstelling statushouders en de opvangopgave ten aanzien van Oekraïense vluchtelingen. Indienden provinciaal plan Voor 1 november 2024 dient aan de staatssecretaris een provinciaal plan te worden overlegd, hoe de betreffende provincie voornemens is te gaan voldoen aan de provinciale opgave. Gemeenten zijn – in afstemming met de provincie – vrij om het benodigd aantal plekken naar eigen inzicht over de gemeenten te verdelen. Indien het aantal plekken wordt gerealiseerd, is het verdeelbesluit van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid conform het provinciaal plan. Als niet voldoende opvangplekken worden gerealiseerd, wijst de staatssecretaris in het verdeelbesluit zelf gemeenten aan die opvangplekken moeten realiseren.
Afstemming binnen RRT Hart van Brabant en vervolgproces Binnen de RRT Hart van Brabant is afgesproken de opgave rondom deze opvang aan te pakken als ware het één gemeente. Dit heeft voor wat betreft de asielzoekers als voordeel dat wanneer bestaande grotere locaties langer open kunnen blijven, hiermee mogelijk al een groot deel van de opvangplekken voor district Hart van Brabant kan worden gerealiseerd. Vervolgens moet worden overlegd over de invulling van het resterend aantal opvangplekken. Dit proces vindt momenteel plaats binnen de regionale regietafel. Zoals het er nu uitziet, betekent dit dat de ambitie om opvangplekken voor asielzoekers te realiseren – in verhouding tot de eerdere opiniërende nota die uw raad heeft behandeld – naar beneden wordt bijgesteld. Een nader voorstel hieromtrent mag uw gemeenteraad rond het zomerreces verwachten. Uitwerken scenario’s Ondanks dat de ambitie om opvangplekken te realiseren naar alle waarschijnlijk in aantal naar beneden zal worden bijgesteld, rust op gemeente Dongen vanuit de Spreidingswet een indicatieve opgave. Daarbij wordt opgemerkt dat – hoewel kleinere opvanglocaties tot de mogelijkheid behoren – de voorkeur uitgaat naar kwalitatief goede opvanglocaties met een volwaardige begeleidingsteam.
Tevens dient in de capaciteit rekening te worden gehouden met de cycli van de Spreidingswet waardoor om de twee jaar bijstelling van de opgave per gemeente mogelijk is. Het college vindt het niet wenselijk – vanuit oogpunt van rust en stabiliteit voor de omgeving – elke anderhalf tot twee jaar het aantal opvangplaatsen bij te stellen. Uitgangspunten Om u de gelegenheid te geven verdiepende vragen te stellen over wat bij het opzetten van een opvanglocatie komt kijken, wordt een informatieavond ingericht voor uw raad zodat u met medewerkers van het COA hierover in gesprek kunt. Vooruitlopend daarop, worden hierna drie scenario’s uitgewerkt om een indicatief beeld te geven. Daarbij moet worden vermeld dat een en ander maatwerk blijft. Het hierna volgende is dan ook slechts indicatief.
Om een opvanglocatie te kunnen opzetten, wordt door het COA een business case gemaakt omtrent financiële middelen die beschikbaar worden gesteld voor het opzetten en inrichten van een opvanglocatie. Binnen de business case kan aan grofweg twee knoppen worden gedraaid: (i) looptijd en (ii) aantal opvangplekken. Hoe langer van een locatie gebruik kan worden gemaakt én hoe meer opvangplekken kunnen worden gerealiseerd, hoe hoger de kwaliteit van de opvanglocatie zal zijn. De kwaliteit van de opvanglocatie zit enerzijds in huisvesting en anderzijds in de opvang zelf (beheer, begeleiding en dagbesteding). Ten aanzien van huisvesting zit het verschil in een logies-vorm enerzijds en een appartements-vorm anderzijds. Voor logies geldt dat bijvoorbeeld met meer personen een badkamer wordt gedeeld. Bij een appartements-vorm krijgen bewoners meer privacy waardoor meer kan worden ingezet of zelfredzaamheid, leefbaarheid en beheersbaarheid. In grote lijnen is het realiseren van een opvanglocatie op een kaal terrein haalbaar bij minimaal 200 opvangplekken voor minimaal 10 jaar. Dit blijft voor iedere locatie maatwerk aangezien dit mede afhankelijk is van de investeringen die op locatie gedaan moeten worden voor de infrastructuur, het bouwrijp maken, de onderzoeken voor flora en fauna enzovoorts.
Inzake de begeleiding van de bewoners van de opvanglocatie zijn recent kaders opgesteld voor kleinschalige opvanglocaties. Dat wil zeggen dat er bij opvanglocaties van ca. 150 personen of minder, er een ander (lees lager) voorzieningenniveau op de opvanglocatie wordt gerealiseerd. Voor wat betreft ruimtegebruik, indien het een kaal terrein betreft, wordt rekening gehouden met ongeveer 1ha. per 200 personen. Nadere uitwerking scenario’s Hierna volgt een uitwerking van drie scenario’s. Daarbij wordt gekeken naar het voorzieningenniveau bij een opvanglocatie voor 150, 250 en 350 personen. De gehanteerde duur hierbij is ten minste 5 jaar. Vooraf kan in grote lijnen worden gesteld dat: - Een opvanglocatie voor ca. 150 personen en kleinschalige opvanglocatie betreft waar géén vast begeleidingsteam aanwezig is. Bewoners maken dan vaak gebruik van voorzieningen buiten de opvanglocatie (in de gemeente of op een andere opvanglocatie); - Bij een opvanglocatie vanaf 100 personen is permanent beveiliging aanwezig; - Er is een verschil tussen een zelfstandige locatie en een dependance van een andere (volwaardige) opvanglocatie; - Een opvanglocatie van ca. 250 personen is een kleine opvanglocatie, maar is volgens het plan van eisen wel een volwaardige opvanglocatie. Vanaf ca. 300 personen kan meer worden geïnvesteerd in kwaliteit. Omvang Benodigde ruimte (opp.) Duur
150 personen
250 personen
350 personen
Inzet ten minste 5 jaar
Soort opvang
Logiesachtige opvang met ruimte voor slapen, douchen, koken en eten. Deze locatie wordt niet ingericht met spreekkamers, lesruimtes en zorgpraktijkkamer.
Inzet ten minste 5 jaar Opvanglocatie met zelfstandige woonruimtes voor slapen en douchen, gezamenlijk ruimtes voor koken en eten
Inzet ten minste 5 jaar Opvanglocatie met zelfstandige woonruimtes voor slapen en douchen, gezamenlijk ruimtes voor koken en eten
Zelfstandige locatie of dependance
Beveiliging
Begeleiding
Zorg
Dagbesteding: taallessen, recreatie
Onderwijs
Indien volwaardige opvanglocatie in de buurt (max. 45 min. reizen) met capaciteit voor leveren ondersteuning, dan betreft het een dependance, anders een (niet volwaardige) zelfstandige locatie Vanaf 100 personen permanente beveiliging aanwezig.
Bewoners wonen zelfstandig, geen vaste begeleiding aanwezig Volwaardige Geen volwaardige opvanglocatie in opvanglocatie in de de buurt (max. 45 buurt of betreffende min reizen) met locatie heeft geen beschikbare beschikbare capaciteit voor capaciteit voor hierna volgende: hierna volgende: Zorgteam van Gemeentelijke Gezondheidszorg voorzieningen Asielzoekers (GZA) Opvanglocatie Ambulant nabij begeleidingsteam van COA aangevuld met afspraken met gemeenten over gemeentelijke voorzieningen als sport, buurtwerk enz. Gemeentelijke Gemeentelijke voorzieningen voorzieningen
Zelfstandige volwaardige opvanglocatie
Zelfstandige volwaardige opvanglocatie
Vanaf 100 personen permanente beveiliging aanwezig Vaste begeleiding aanwezig
Vanaf 100 personen permanente beveiliging aanwezig Vaste begeleiding aanwezig
Zorgteam van GZA
Zorgteam van GZA
Begeleidingsteam op locatie
Begeleidingsteam op locatie
Gemeentelijke voorzieningen
Gemeentelijke voorzieningen
Afrondend We kunnen ons voorstellen dat voorgaande nog niet alle vragen beantwoord. Echter, zoals eerder aangegeven blijft het openen van een opvanglocatie maatwerk. Volledigheidshalve verwijzen we u ook naar de website van het COA voor meer details over de opvang en begeleiding van asielzoekers. Daarop leest u meer over de manier waarop asielzoekers op een opvanglocatie worden begeleid: https://www.coa.nl/nl/het-coa-opvang-en-begeleiding Zoals gezegd wordt nog een informatieavond ingericht voor uw raad zodat u met medewerkers van het COA in gesprek kunt over wat bij het opzetten van een opvanglocatie voor asielzoekers komt kijken. Daarnaast vindt op 29 mei a.s. een Radenavond regio Hart van Brabant plaats omtrent de Spreidingswet. De inhoud van de lokale informatieavond wordt zo goed als mogelijk afgestemd op die van de Radenavond. Mochten de ontwikkelingen daarom vragen, zullen we u tussentijds nader informeren. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen,
De loco-secretaris,
De burgemeester,
Drs. R.G.J. Ehlen MIM
M.C. Bakermans