RIB 21 - Oekraine update

Aan de raadsleden

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage Contactpersoon/tel.nr. Betreft

Dongen, 23 maart 2022

: : : : :

Raadsinformatiebrief nr. 21 1 Team communicatie, 14 0162 Oekraïne

Beste raadsleden, geachte heer, mevrouw, Op 24 februari 2022 is Rusland Oekraïne binnengevallen. De oorlog in Oekraïne en de grote vluchtelingenstroom die dat met zich meebrengt leidde tot een verzoek van de staatssecretaris van Asiel en Migratie om op korte termijn te helpen bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Met deze raadsinformatiebrief willen wij u informeren over de ontwikkelingen betreffende de situatie Oekraïne, zowel landelijk, regionaal als lokaal. Landelijke ontwikkelingen Landelijke crisisstructuur Met het oog op een samenhangende aanpak trad met ingang van 9 maart 2022 een landelijke crisisstructuur in werking en ontstond het Landelijk Centrum Vluchtelingen Spreiding (LCVS). Onze regionaal coördinator vluchtelingen sloot aan op het LCVS en heeft contact met de informatieknooppunten / verdeelunits van de drie districten. Landelijk is ook een “Handreiking gemeentelijke opvang Oekraïners” opgesteld met daarin praktische informatie voor gemeenten. Andere status dan asielzoekers De Oekraïense vluchtelingen hebben een andere status dan asielzoekers; in principe mogen Oekraïners met een biometrisch paspoort 90 dagen visumvrij in Nederland verblijven. Oekraïense vluchtelingen zijn niet verplicht om asiel aan te vragen, maar mogen dat wel.

Tijdelijke beschermingsrichtlijn Europese Unie Inmiddels heeft de Europese Unie een voorstel gedaan om de Tijdelijke beschermingsrichtlijn te activeren. Deze richtlijn gaat over een uitzonderlijke procedure om tijdelijke bescherming te bieden aan ontheemden die vluchten voor oorlog en geweld. Vluchtelingen uit Oekraïne mogen hierdoor met onmiddellijke ingang werken of opleidingen volgen in EU-landen waar ze naar zijn uitgeweken. Ze hebben recht op onderkomen, op sociale bijstand, financiële ondersteuning en medische zorg. Kinderen mogen in het opvangland naar school. Hoe dit vormgegeven gaat worden door het Rijk is nog niet bekend en wordt momenteel uitgewerkt. Financiële consequenties Omdat het gaat om acute opvang, is er nog veel onduidelijkheid rondom de opvang van Oekraïense vluchtelingen; wie de kosten draagt en wat er precies gedekt wordt. De kosten voor realisatie en exploitatie worden vanwege Rijkswege integraal vergoed. Dit is ook toegezegd door de staatssecretaris van Asiel en Migratie. De exacte regeling/voorwaarden volgen.

Risico In het slechtste scenario is het niet mogelijk alle kosten bij het Rijk te declareren, waardoor gemeenten op dit moment een financieel risico nemen. Op zo kort mogelijk termijn probeert de regio helderheid te krijgen over vergoeding van de kosten, zodat gemeenten hier afspraken over kunnen maken met externe partijen. Medische zorg Inmiddels is bekend geworden dat het verlenen van medische zorg aan vluchtelingen uit Oekraïne volledig vergoed wordt via de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden van het CAK (Centraal Administratie Kantoor). Dit betekent dat voor de zorg die verleend wordt een subsidie aangevraagd kan worden door de zorgverlener. Dit heeft het Ministerie van VWS besloten. Landelijke informatienummers Er zijn twee landelijke nummers geopend, één voor vluchtelingen en één voor hulpvragers en hulpaanbieders in Nederland. Via 06-48158053 kunnen mensen via whatsapp vragen stellen in het Oekraïens en Engels en krijgen in de taal waarin ze een bericht sturen antwoord. 070-4455888 is de hulplijn voor mensen die vragen hebben in het Nederlands, zowel voor hulpvragers als hulpaanbieders. Regionale ontwikkelingen Opvang via veiligheidsregio Vrijdag 4 maart is bekend geworden dat alle 25 veiligheidsregio’s in Nederland met spoed op zoek moeten naar duizenden opvangplekken.

Binnen twee weken, voor 21 maart, moeten er per veiligheidsregio minimaal duizend opvangplekken beschikbaar zijn. Om deze doelstelling te realiseren besloot het regionaal beleidsteam op 9 maart 2022 om ieder district een taakstelling te geven voor de korte termijn. Daarnaast heeft Breda de opdracht gekregen om grootschalige crisisnoodopvang te organiseren. De gemeente Tilburg had op dat moment al een kleinschalige crisisnoodopvang ingericht. Hiermee voorkomen we onnodige verplaatsingen van vluchtelingen over districtsgrenzen heen en ontlasten we operationele partners. Stand van zaken crisisnoodopvang1 15-03-2022: • District de Baronie (Breda): 200 plekken, op dit moment 0 bezet • District Hart van Brabant (Tilburg): 28 plekken, op dit moment 4 bezet. (deze cijfers veranderen continue) Coördinatie Veiligheidsregio Op donderdag 10 maart 2022 nam de veiligheidsregio de coördinerende en verbindende taak van de drie districten op zich. Er wordt gewerkt aan een taakverdeling tussen de VRMWB (coördinatie opvangplekken nationaal/Veiligheidsregio, overkoepelend beleid, aanhaak regionale (mutli) partners), de drie districten (informatieontsluiting, per district afspraken maken over de verdeling over de regio en intergemeentelijke ondersteuning, en verdeling van de districtelijke taakstelling en de gemeenten (lokale uitvoering / inrichten opvanglocaties).

Noodopvang voor de (middel)lange termijn2 De veiligheidsregio kreeg een aanvullende opdracht om de opvang van 1000 additionele vluchtelingen op te vangen. Het gaat daarbij om het realiseren van locaties, het inrichten van locaties en de daadwerkelijke exploitatie. De looptijd van de noodopvang op (middel)langere termijn is vanwege het ontbreken van voldoende beeld en geluid bij ‘de instroom’ niet nader geduid. Dit is regionaal wel in beeld zodat ook op middellange termijn tijdig geanticipeerd wordt op vraag en aanbod. 1 Crisisnoodopvang is opvang voor maximaal 72 uren. 2 Noodopvang is opvang van 72 uur tot 12 maanden.

Voor de korte termijn en de middellange termijn heeft onze VR dus een taakstelling van 1000 + 1000 plekken. Op grond van inwoner aantallen zijn deze over de regio verdeeld: • Hart van Brabant: 740 • Baronie: 760 • Markiezaten: 500 Inmiddels zijn hiervan de volgende aantallen gerealiseerd: Stand van zaken noodopvang (direct beschikbaar) d.d. 15-03-2022 • District de Baronie: 197 plekken, 55 bezet • District Hart van Brabant: 206 plekken, 57 bezet • District de Markizaten: 149 plekken, 31 bezet. (deze cijfers veranderen continue) Stand van zaken noodopvang (op korte termijn beschikbaar) d.d. 15-03-2022 • District de Baronie: 554 plekken • District Hart van Brabant: 481 plekken • District de Markizaten: 0 plekken (deze cijfers veranderen continue) Rode Kruis Het Rode Kruis ondersteunt een aantal gemeenten in onze regio bij de opvang van vluchtelingen. Dit gebeurt (gedeeltelijk) op basis van het convenant tussen VRMWB en Rode Kruis. Dit convenant voorziet in de tijdelijke opvang van vluchtelingen gedurende een periode van maximaal zeven (7) aaneengesloten etmalen, ingaande afgelopen donderdag 10 maart 2022. Dit betekent dat het Rode Kruis tot en met woensdag 16 maart 2022 op basis van dit convenant onze hulpverlening kan en zal uitvoeren. Voor de periode na woensdag 16 maart 2022 geldt dat de dienstverlening niet meteen stopt.

Er worden op korte termijn nieuwe regionale afspraken gemaakt. Gebaseerd op de gemeentelijke behoefte als geïnventariseerd eerder deze week en de mogelijke dienstverlening van het Rode Kruis (inclusief bezettings-, werk- en financiële afspraken e.d.). Hierna volgt de op maat afstemming per gemeente. Een brief met deze inhoud is/wordt deze week gestuurd naar de gemeenten die op dit moment met het Rode Kruis werken. Aanbod gemeente In de tussentijd werkt de regio uit hoe zij adequaat uitvoering geven aan het formele aanbod waar de Oekraïense vluchtelingen aanspraak op kunnen maken, zoals medische zorg, onderwijs, financiële regelingen en tolken. Uiteraard is er ook behoefte aan meer informele ondersteuning, zoals dagbesteding, ontmoeting, sport, spelletjesactiviteiten voor de kinderen etc. Ook hiervoor moet nog veel uitgezocht en uitgewerkt worden. Vanuit de samenleving komen al veel mooie initiatieven op gang en wordt al veel hulp aangeboden. Er wordt nog gezocht naar een goede manier om particuliere initiatieven te coördineren. In eerste aanleg is het bieden van een informeel aanbod aan de gemeenten met opvanglocaties. Lokale ontwikkelingen Projectorganisatie

De gemeente Dongen heeft voor de opvang van de vluchtelingen een projectorganisatie opgericht die bestaat uit een stuurgroep en een projectteam. In bijlage 1 ziet u een schematische weergave van deze projectorganisatie. De projectorganisatie heeft nauw contact met diverse partners.

Aantal geplaatste vluchtelingen in Dongen Op d.d. 23 maart 2022 zijn er 28 vluchtelingen in de gemeente Dongen opgevangen in de door de gemeente georganiseerde opvanglocaties. Zij zijn ontvangen door medewerkers van de gemeente en Vluchtelingenwerk. Huisvesting De huisvesting vindt op dit moment plaats bij locatie Dongepark van Mijzo, in Glorieux en in een groepswoning van Casade. In de gemeente is nog een aantal kleinschalige opvang georganiseerd. Maar vanwege de veiligheid en privacy van de bewoners, maken we deze adressen niet openbaar. Er lopen nog gesprekken met andere locaties om mensen op te vangen. Er zijn meerdere locaties in Dongen die zijn onderzocht, maar vanwege diverse redenen niet geschikt gebleken als opvanglocatie. Het GKF kantoor is nog gedeeltelijke bezet en heeft niet voldoende en deels ontbrekende sanitaire voorzieningen. Zodra het pand volledig leeg is start een projectontwikkelaar met de realisatie van appartementen. De flats aan de Dunantstraat, Pasteurstraat en Schweitzerstraat worden op zeer korte termijn gesloopt en zijn inmiddels van de nutsvoorzieningen afgesloten. Contact met aanbieders huisvesting Nadat wij van de regio de opdracht ontvingen om huisvestingsmogelijkheden voor gevluchte Oekraïners te verzorgen, hebben wij contact gezocht met de genoemde opvanglocaties. Zij stonden meteen gereed om per direct huisvesting mogelijk te maken.

Aan de eigenaren van locaties waar gevluchte Oekraïners worden gehuisvest hebben wij onze dank uitgesproken. Wij zijn doorlopend met hen in contact over onderwerpen die bij hen en ons leven. Opvang en begeleiding De opvang en begeleiding is goed op gang gekomen. We ontvangen vluchtelingen persoonlijk bij hun woonlocatie om ze verwelkomen, op hun gemak te stellen en te vertellen wat ze van ons kunnen verwachten. Daarnaast zorgen we ervoor dat ze leefpakketjes en bonnen krijgen. Tevens inventariseren we wat ze nog nodig hebben. Na deze persoonlijk verwelkoming gaat Vluchtelingen Werk aan de slag om de begeleiding te starten. Zij worden vervolgens het aanspreekpunt voor de vluchtelingen. Ze zorgen ervoor dat de hulpvraag duidelijk wordt geformuleerd. Ze bieden praktische ondersteuning bij vragen of problemen en delen hun kennis over de Nederlandse samenleving, instanties en wet- en regelgeving. Wij monitoren continue hoe de begeleiding en de opvang gaat en sturen waar nodig aan. Maatschappelijke partners Eagle Shelter Eagle Shelter heeft heel snel en kundig hun locatie gereed gemaakt als lokale plek voor de inzameling van spullen die inwoners willen doneren. Een groep vrijwilligers voert hierop de coördinatie. Ze hebben in de eerste week al veel spullen mogen ontvangen. Zodra vluchtelingen tot rust zijn gekomen kunnen ze bij Eagle Shelter spullen gaan kiezen die ze nodig hebben.

Onderwijs en kinderopvang De kinderen die meekomen uit Oekraïne hebben al op korte termijn recht op onderwijs. Dat is belangrijk voor zowel taal en brede ontwikkeling, en voor structuur en stabiliteit. Het bieden van onderwijs heeft prioriteit bij de (middel)lange termijn opvang. Dongense schoolbesturen en kinderopvangpartners hebben al aangegeven graag bereid te zijn om hun inzet hierin te leveren. Op korte termijn vindt er een overleg plaats tussen de gemeente en de besturen van de scholen om te bespreken wat de mogelijkheden zijn. Sport en bewegen Er komen momenteel ideeën vanuit de sportverenigingen binnen bij de gemeente. Op korte termijn zal een uitvraag worden gedaan onder sportaanbieders. Daarna vindt er een overleg plaats tussen de gemeente en de sportaanbieders om te bespreken wat de mogelijkheden zijn.

Ondernemers De Dongense ondernemers tonen zich betrokken bij de vluchtelingen. Er zijn op korte termijn diverse acties en initiatieven ontstaan: Etos houdt een inzameling in winkel en maakt welkomstpakketten, Zeeman houdt een inzameling in winkel met vooral ondergoed en sokken, Devici kapper knipt vluchtelingen uit de Oekraïne gratis, Uniek Lingerie biedt 10% korting, Gsm Shop levert simkaarten, waarvan een deel gedoneerd, Spar Dongen maakt welkomstpakketten met extra aanvulling en Lions Club Donge Vallei doneert de opbrengst van de wijnverkoop. Expert Dongen biedt tegen vriendelijke prijzen nieuwe en tweedehands wasmachines aan. Extra bijzonder is dat ze dit aanbied ook voor minima in Dongen willen aanbieden. En zo zullen er nog vele volgen. Communicatie De ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Hierdoor kan informatie snel verouderd zijn. Om inwoners snel te voorzien van de meest recente informatie is de webpagina www.dongen.nl/oekraine ingericht. Hierop staat onder andere informatie over de opvang van vluchtelingen, het bieden van hulp, veel gestelde vragen en een verwijzingen naar landelijke en regionale initiatieven. Ook wordt de informatiekrant en Facebook ingezet als communicatiemiddel. Voor inwoners, ondernemers en partners is het mailadres oekraine@dongen.nl aangemaakt. Alle vragen, initiatieven, hulpaanbod e.d. kunnen hiernaar toe gemaild worden.

Hier wordt veel gebruik van gemaakt. Via dit mailadres zijn al ruim 50 vragen, verzoeken en aanbieden binnengekomen. Proces We zullen uw raad actief informeren over de stand van zaken. Vanaf nu doen we dat via de Raadsinformatiebrief Oekraïne. Lokaal heeft structureel overleg plaats met partijen over de invulling van de landelijke maatregelen in onze lokale samenleving. Actuele informatie De volgende landelijke websites bieden informatie over de meest actuele situatie in Oekraïne en Nederland: • • •

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/russische-inval-in-oekraine https://www.vluchtelingenwerk.nl/nl/steun-oekraiense-vluchtelingen/veelgestelde-vragen-overoekraine https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/oorlog-oekraine-informatie-voor-gemeenten

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen,

De secretaris, Mr. H.L.M. van Noort

De burgemeester, Drs. M.C. Starmans-Gelijns