RIB 15 - monitoring Uitvoeringsplan Grondstoffen Q1 2022

Aan de raadsleden

Dongen, 22 februari 2022

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

Raadsinformatiebrief nr. 15 / 2022-002604 1 J. Schouwenaars / 14 0162 Uitvoeringsplan Grondstoffen: Resultaten 2021

Geachte heer, mevrouw,

Via deze raadsbrief willen wij u informeren over de resultaten na invoering van het Uitvoeringsplan Grondstoffen. Aanleiding In januari 2020 heeft u het Uitvoeringsplan Van Afval naar Grondstoffen vastgesteld. Eind vorig jaar bent u op de hoogte gesteld over de stand van zaken van de 17 actiepunten. Het kalenderjaar 2021 was het eerste volledige jaar na de uitrol van nieuwe inzamelingsbeleid van restafval. Op basis van de cijfers van 2021 leggen wij u nu de resultaten en effecten voor. 1. Vergelijking hoeveelheden afval 1.1 Restafval Inwoners met een restafval container aan huis kunnen sinds 1 januari 2021 nog maar één keer per vier weken deze container aanbieden. Aan gebruikers van de ondergrondse restafvalcontainer is gecommuniceerd dat zij deze nog 52 keer per jaar konden openen. In 2021 is er 138 kg restafval per inwoners ingezameld. Dat is 25% minder dan in 2020, toen werd er nog 183 kg per inwoner ingezameld. Een resultaat om trots op te zijn. De doelstelling voor 2021 was 100 kg per inwoner vanuit de VANG doelstellingen. Deze doelstellingen staan momenteel landelijk ter discussie. In de bijlage ziet u een vergelijking van de cijfers, met daarin een onderverdeling van restafval huis-aan-huis ingezameld en ontvangen op de milieustraat. 1.2 Gft In 2021 is gestart met het inzamelen van gft bij hoogbouw.

Op zo’n 50 locaties in de gemeente Dongen zijn verzamelpunten voor gft ingericht. In de gft-inzameling huis-aan-huis is er niets gewijzigd. De inzameling van gft bij hoogbouw in combinatie met het minder inzamelen van restafval in de huis-aan-huis route zorgt voor een stijging van bijna 4% gft in 2021. 1.3 PMD In oktober 2020 zijn we op verzoek van uw raad gestart met het wekelijks inzamelen van PMD aan huis. Het aantal centrale brenglocaties is in oktober 2021 teruggebracht naar vier.

Het wekelijks inzamelen, in combinatie met het minder inzamelen van restafval per 1 januari 2021, heeft voor een stijging van 39% gezorgd in de huis-aan-huis inzameling. Door het sluiten van enkele brenglocaties is de hoeveelheid centrale inzameling afgenomen met ruim 17%. Dit alles bij elkaar zorgt voor een totale stijging van 24% PMD in 2021. 1.4 Oud papier en karton Bij oud papier en karton zijn geen significante bijzonderheden te zien in vergelijking met voorgaande jaren. De ingezamelde hoeveelheid van deze afvalstroom is met zo’n 3% gestegen. 1.5 Luiers en incontinentiemateriaal In een eerdere raadsinformatiebrief bent u op de hoogte gesteld van een bijzondere stijging bij de inzameling van luiers en incontinentiemateriaal. We spraken toen over een verdubbeling. Dit heeft ervoor gezorgd dat er enkele nieuwe inzamellocaties ingericht zijn om voor een betere spreiding over de gemeente te zorgen. Uiteindelijk is er in 2021 90% meer ingezameld van deze afvalstroom dan in 2020. 1.6 Vergelijking cijfers Grondstoffenplan met realisatie Uitvoeringsplan Grondstoffen

Realisatie 2021

Afwijking

Restafval

85 kg per inwoner

138 kg per inwoner

62,4%

GFT

157 kg per inwoner

134 kg per inwoner

-14,6%

PMD

32 kg per inwoner

33 kg per inwoner

3,1%

In december 2019 zijn er door een extern bureau diverse inzamelmethodes aan u gepresenteerd. Deze stonden verwerkt in het Uitvoeringsplan Grondstoffen waarbij ook het te behalen resultaat per methode benoemd werd. Nu we twee jaar verder zijn ziet u dat in het plan waarschijnlijk een optimistisch scenario is gepresenteerd met aannames van vóór de Coronacrisis en het effect daarvan op huishoudelijk- en bedrijfsafval. Er heeft vermoedelijk een verschuiving plaatsgevonden van bedrijfsafval naar huishoudelijk. De cijfers van bedrijfsafval hebben wij echter niet tot onze beschikking. Een realistische vergelijking is daardoor nauwelijks te maken. 1.7 Conclusie cijfers inzameling afvalstromen Vorig jaar is de hoeveelheid ingezameld restafval flink gedaald. De landelijke doelstelling van 100 kg restafval per inwoner is echter niet gehaald. Alle overige grondstoffen zijn in bruto opgehaalde hoeveelheid gestegen. In tabel 1.1 staan de opgehaalde hoeveelheden overzichtelijk naast elkaar. 2. Gebruik ondergrondse container voor restafval In 2021 is aan bewoners gecommuniceerd dat zij 52 inworpen per jaar konden doen in een ondergrondse restafvalcontainer. In het Uitvoeringsplan was geen alternatief opgenomen voor bewoners als zij hun 52 inworpen hebben gebruikt. Slechts enkele bewoners hebben met ons contact opgenomen over het aantal nog te gebruiken inworpen.

De ervaring van andere gemeenten leert ons dat bewoners een afvalzak niet mee terug naar huis nemen als de container niet opent. Dit heeft ons doen besluiten het aantal inworpen wel te monitoren, maar geen passen van gebruikers te blokkeren bij overschrijding van de 52 inworpen. Het blokkeren van passen bij overschrijding zou aan het einde van het jaar zorgen voor veel bijplaatsingen en dumpingen naast containers, met als gevolg hogere ophaalkosten en een belasting van de omgevingskwaliteit in Dongen. In de door u vastgestelde Verordening Afvalstoffenheffing 2022 is wel de optie om inworpen bij te kopen verwerkt. Voor het kalenderjaar 2022 is het aantal inworpen daarom per gebruiker ingesteld op 52. Inwoners met een medische indicatie krijgen, zonder bijbetaling, extra inworpen. Dit onderwerp zal vanaf het voorjaar extra gecommuniceerd worden. In de cijfers is wel een duidelijke daling van het gebruik van de ondergrondse restafvalcontainer te zien. Gemiddeld zijn er in 2021 ruim 18 inworpen per pas minder gebruikt

en is het aantal gebruikers dat voldoende heeft aan 52 inworpen per jaar met bijna 22% gestegen. Gebruik ondergrondse container voor restafval 2020

2021

Aantal gebruikers met 52 of minder inworpen

52,7%

74,5%

Gemiddeld aantal gebruikte inworpen restafval

60,1

41,8

3. Afkeur en controle gft Medewerkers van de gemeente Dongen gaan de komende maanden extra controleren op het goed aanbieden van groente-, fruit-, en tuinafval (gft). Gft-containers mogen alleen groentefruit- en tuinafval bevatten, los of in biologisch afbreekbare gft-zakken. Helaas zit er nog te vaak restafval, PMD of plastic zakken in de gft-containers. In het eerste vier weken van 2022 zijn vijf vrachten gft door de verwerker afgekeurd. Ter vergelijking: in heel 2021 keurden ze drie vrachten af. De inhoud van elke container wordt beoordeeld door een van onze beladers. Bij een lichte vervuiling zal de container wel geleegd worden en een gele waarschuwingskaart opgehangen worden, bij een overduidelijke foute inhoud wordt de container niet geleegd en een rode kaart opgehangen. 4. Samenwerking met de gemeente Tilburg Per 1 februari 2022 is de samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Tilburg van kracht. Diverse onderdelen op het gebied van afvalinzameling zijn in deze overeenkomst ondergebracht, zoals onder andere de wekelijkse inzameling van PMD en het toegangscontrolesysteem voor de milieustaat. Nu deze overeenkomst ondertekend is kunnen er stappen gezet worden op het gebied van uitvoering en nadere implementatie. Met de nieuwe overeenkomst is de tijdelijke onrechtmatigheid in het BAT-contract beëindigd.

Die onrechtmatigheid was het gevolg van de pilot waarin de afvalinzameling voor PMD is verhoogd van tweewekelijk naar wekelijks. Deze aanpassing zorgde ervoor dat de totale kosten voor de afvalinzameling stegen tot boven de Europese aanbestedingsgrens. Door geen nieuwe aanbesteding te starten voor aanvang van de pilot is gekozen voor een bewuste en tijdelijke onrechtmatigheid. De kosten en inspanning van een aanbesteding zouden niet in verhouding staan tot het karakter van een pilot. Daarnaast zou de pilot hierdoor minimaal 10 maanden vertraging hebben opgelopen. Het college acht de onrechtmatigheid die hiervan het gevolg is in deze casus aanvaardbaar. De rechtmatigheid wordt meegenomen in de rechtmatigheidsverantwoording over verslagjaar 2021. 5. Dienstverlening en druktemeter milieustraat Coolhof Na de Coronadrukte op de milieustraat zijn de openingstijden verruimd en zijn we gestart met den pilot druktemeter op de milieustraat. Het aantal bezoekers van de milieustraat is de afgelopen jaren duidelijk gestegen: Jaar Aantal bezoeken 2019

51.721

2020

55.393

2021

57.965

Veel bewoners maken gebruik van deze druktemeter. Zo is deze in januari 2022 zo’n 1700 keer bekeken. Tijdens de kerstvakantie was dat zelfs 2100 keer. Deze pilot is geslaagd en we hebben besloten dat de druktemeter actief blijft als service naar de inwoners van Dongen. 6. Vervolg in 2022 In een eerdere raadsinformatiebrief is aangegeven dat de landelijke VANG-doelstellingen op dit moment ter discussie staan. Dit voorjaar worden waarschijnlijk nieuwe doelen bekend gemaakt. Mogelijk wordt er meer prioriteit gegeven aan de kwaliteit van grondstoffen en zal het aantal kilo restafval per inwoner niet langer een hoofddoelstelling zijn. Als de nieuwe doelstellingen bekend gemaakt zijn zullen wij ons actieplan daar op aanpassen.

Zoals in de vorige raadsinformatiebrief gemeld starten we binnenkort met de klankbordgroep. De ideeën die daar uit voortkomen (quick wins) om restafval te verminderen zullen we direct oppakken en uitwerken in de vorm van een pilot. Wij informeren u als er meer bekend is over de doelstellingen en het plan om deze te gaan behalen. Wij hopen u voor nu hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.