RIB 15 - Bijlage 1 Programma van eisen Dorpsteam Dongen

Bijlage 1 Programma van eisen Dorpsteam Dongen 1. Inleiding Het Dorpsteam is ontstaan als een filosofie, een manier van werken. Vervolgens zijn de kaders van het Dorpsteam uitgewerkt en in september 2022 door de raad vastgesteld. Voortkomend uit de inkoop algemene voorzieningen is de intentie dat IMW, MEE, ContourdeTwern en SWOD een Dorpsteam gezamenlijk gaan uitvoeren. Zij doen dit al deels binnen deze huidige inkoop algemene voorzieningen. Ze zijn present, ze zetten in op preventie, ze signaleren en zetten passende lichte ondersteuning in waar nodig. Wat aanvullend nodig is om te transformeren en om een Dorpsteam volledig te implementeren, is het verder vormen van een Dorpsteam en het uitvoeren van het eerste contact en een intakefunctie voor inwoners met een hulpvraag binnen het brede sociale domein, die kan leiden tot inzet van hulp en ondersteuning. Dat laatste doet nu de gemeente via de Entree. Met dit programma van eisen geeft het college als opdrachtgever aan de voorkant de eisen voor een Dorpsteam mee. Dit zijn deels de vastgestelde kaders en deels een verdere concretisering. Het betreft een aanvulling op de afspraken die gemaakt zijn binnen de inkoop algemene voorzieningen. Met dit programma van eisen als onderlegger verzoeken we de opdrachtnemer (IMW, MEE, ContourdeTwern en SWOD) om een offerte op te stellen.

Deze offerte bestaat uit een plan van aanpak Dorpsteam, inclusief begroting. Hierin komt minimaal terug hoe er verder getransformeerd gaat worden tot een Dorpsteam en hoe vraagverheldering en intake van een Dorpsteam wordt ingericht. Het college beoordeelt de offerte en verstrekt de opdracht voor het uitvoeren van het plan van aanpak (en het implementeren van een Dorpsteam). Het programma van eisen start met een beknopte weergave van de visie en maatschappelijke opgaven binnen het sociaal domein. Daarna wordt ingegaan op het doel en de vastgestelde kaders van een Dorpsteam. Vervolgens beschrijven we enkele voorwaarden omtrent samenwerking bij de totstandkoming van dit plan van aanpak. Als laatste worden per onderwerp de eisen en wensen benoemd. De volgende onderwerpen komen hierbij aan bod: Eerste contact / intake Backoffice, ICT en privacy Klachtenprocedure en juridische termijnen Verantwoording Financiën Communicatie Governance en samenwerking Personeel Implementatie Een begrippenlijst van de gebruikte begrippen in dit programma van eisen is te vinden in bijlage 1a. (wordt nagezonden).

2. Visie en maatschappelijke opgaven Vanaf 2015 werken we aan een transformatie binnen het sociaal domein gebaseerd op de kantelingsgedachte: van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving: Inwoners stimuleren in zelfredzaamheid, het gebruik van eigen netwerk en alleen die inwoners helpen die de ondersteuning niet zelf kunnen regelen, bij voorkeur door inzet van algemene voorzieningen. We hebben aandacht voor randvoorwaarden buiten zorg zoals “bestaanszekerheid” en investeren daar ook in met behulp van samenwerkingspartners. Bovenstaande visie is in 2019 herbevestigd in de door de gemeenteraad vastgestelde Visie op het sociaal domein “Bouwen op de kracht van de samenleving”. Deze visie is te vinden als bijlage 1b. 1

In juni 2021 hebben we met de kernpartners, in het kader van de inkoop algemene voorzieningen , maatschappelijke opgaven opgesteld. De maatschappelijke opgaven zijn doelen die we gezamenlijk willen bereiken binnen de Dongense samenleving. De thema’s normalisatie en positieve gezondheid staan hierbij aan de basis. De maatschappelijke opgaven zijn te vinden als bijlage 1c.

3. Doel en kaders van een Dorpsteam We zullen het echt anders moeten gaan doen. Met een Dorpsteam willen we een verdere transformatie binnen het sociaal domein bereiken. We zijn ervan overtuigd dat de huidige gemeentelijke toegang en de omvang van de geïndiceerde zorg (maatwerkvoorzieningen) niet toekomstbestendig zijn. Door de vergrijzing en maatschappelijke ontwikkelingen zullen er immers nog meer hulpvragen op ons af komen. Tegelijkertijd is het zowel voor de gemeente als voor zorgaanbieders moeilijk om voldoende en kwalitatief personeel in te zetten. Om iedereen met een hulpvraag te kunnen helpen, zullen we meer moeten gaan sturen op inzet van de eigen kracht van inwoners en op het eerder inzetten van (lichte) ondersteuning, zodat erger voorkomen wordt. Om dit doel te bereiken richt een Dorpsteam zich op de volgende taken: - Presentie: ‘er zijn’, dichtbij en toegankelijk, er-op-af, kennen en gekend worden. - Preventie: het proactief inspelen op de behoefte van de inwoner door zorg voor te zijn en - (hulp)vragen te voorkomen. - Signalering: constateren van clustering van vragen/probleemgebieden. - Passende, lichte hulp en ondersteuning bieden. De filosofie van een Dorpsteam houdt het volgende in: In eerste plaats werken de partners in het Dorpsteam intensief samen in de wijken en kernen om de sociale basis te versterken.

Zij zetten stevig in op preventieve activiteiten om (hulp)vragen te voorkomen. Zij zijn de oren en ogen van de samenleving en weten wat er nodig is. Het eerste contact van inwoners ligt nu bij de Entree. Met de komst van een Dorpsteam ligt het eerste contact van inwoners bij de professionals van het Dorpsteam, een team van partners algemene voorzieningen. Daar wordt in eerste instantie met de inwoner gezocht naar oplossingen op eigen kracht of binnen het eigen netwerk; zo nodig wordt vervolgens gezocht binnen de algemene voorzieningen. Als dat niet mogelijk of niet voldoende is, dan vindt een intakegesprek plaats waarbij door de gemeente gekeken wordt of geïndiceerde zorg noodzakelijk is. De notitie “Contouren Dorpsteam gemeente Dongen” is toegevoegd als bijlage 1d en is de grondlegger voor dit programma van eisen.

4. Voorwaarden totstandkoming plan van aanpak Dorpsteam We verwachten dat het plan van aanpak door integrale samenwerking tot stand is gekomen. De gemeente wordt in ieder geval intensief betrokken gezien haar visie op een Dorpsteam en gezien de huidige ervaringen met het eerste contact en een mogelijke intake. Daarnaast adviseren wij om partners uit het voorliggend veld, partners regionale inkoop sociaal domein, de Wmo Adviesraad en de Participatieraad te betrekken.

5. Inhoudelijke eisen m.b.t. plan van aanpak Dorpsteam 5.1 Eerste contact / intake Gewenste resultaat Inwoners van gemeente Dongen kunnen met een hulpvraag binnen het brede sociaal domein terecht bij het Dorpsteam. Het Dorpsteam beantwoordt vragen, zorgt voor lichte ondersteuningen draagt zorg voor een doorgeleiding indien noodzakelijk. 2

Eisen Algemeen Er is een klantreis uitgewerkt met daarin de processtappen, rollen, samenwerkingsrelaties en doorlooptijden. Eerste contact / Intake Het eerste contact vindt plaats binnen het Dorpsteam. De intake met een inwoner met een hulpvraag gebeurt door professionals van het Dorpsteam. De intake is een brede uitvraag op meerdere leefdomeinen, oplossingen worden zoveel mogelijk gezocht binnen de leefwereld van de inwoner en/of lichte ondersteuning. Inwoners met lopende voorziening of ondersteuning en hiervoor een contactpersoon hebben, worden daarnaar verwezen of doorgeleid. De Dorpsteammedewerkers maken waar nodig gebruik van de consulterende en adviserende rol vanuit de gemeente. Bij complexe hulpvragen en situaties (zoals financiële problematiek) wordt samenwerking gezocht met de gemeente en waar nodig besproken in het IKS overleg (Inhoudelijk Ketenpartner Samenwerking). Er is met de gemeente een afspraak gemaakt over hoe om te gaan met (reeds bestaande) contactverboden. Het Dorpsteam heeft een alerte rol en werkt mee aan het bestrijden van strafbare feiten en handelt hier passend op. Er is aandacht voor inclusie met betrekking tot de dienstverlening aan inwoners met een beperking. Doorgeleiding De inwoner met hulpvraag en waarbij ondersteuning nodig is, komt zo snel mogelijk op de juiste plek terecht.

Als een maatwerkvoorziening vanuit de WMO, Jeugdwet of Participatiewet nodig is, dan vindt een (formele) gegevensoverdracht plaats naar de gemeente. Meldingen vanuit Veilig thuis en overige onveilige situaties die toch bij het Dorpsteam terecht komen, worden vanuit het Dorpsteam direct overgedragen naar het gemeentelijk sociaal team. Toegankelijkheid Op meerdere, laagdrempelige locaties in de gemeente Dongen is het Dorpsteam aanwezig. Het Dorpsteam werkt in de wijken/kernen en komt bij mensen thuis. De locaties sluiten aan op belangrijke vindplaatsen. Het Dorpsteam is minimaal zichtbaar in Dongen en ’s Gravenmoer. Voor de kleinere kernen, Klein-Dongen en Dongen Vaart, ontvangen we graag advies vanuit het Dorpsteam qua effectieve bezetting. De formele vindplaatsen kennen een vaste structuur zodat er voor inwoners stabiliteit ontstaat voor het bezoeken van het Dorpsteam. Het is mogelijk om een vraag aan het Dorpsteam minimaal fysiek, telefonisch of per e-mail te stellen. Het is mogelijk om contact met het Dorpsteam fysiek of digitaal (bijv. MS Teams) plaats te laten vinden. Inwoners die niet in de gelegenheid zijn om een intakegesprek te voeren op één van de locaties van het Dorpsteam worden op verzoek thuis bezocht. Onafhankelijke clientondersteuning Het Dorpsteam informeert inwoners met een hulpvraag actief over de mogelijkheid van onafhankelijke clientondersteuning.

Het Dorpsteam fungeert als aanmeldpunt voor onafhankelijke clientondersteuning.

3

5.2 Backoffice, ICT en privacy Gewenste resultaat Het functioneren van een Dorpsteam wordt ondersteund door een juiste inrichting van de backoffice (ondersteunende taken) en ICT systemen. Het Dorpsteam werkt volgens de AVG wetgeving. Eisen Opdrachtnemer verzorgt zelf de ICT systemen incl. beheer om de werkzaamheden van een Dorpsteam uit te kunnen voeren. Informatie wordt binnen de grenzen van de privacywetgeving (AVG) door samenwerkingspartners gedeeld. In het plan van aanpak is onderzocht of een verwerkersovereenkomst noodzakelijk is.

5.3 Klachtenprocedure en juridische termijnen Gewenste resultaat Klachten worden volgens de klachtenprocedure van het Dorpsteam behandeld of doorgeleid naar de gemeente. Duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is en dit is vastgelegd. Het Dorpsteam draagt bij aan het behalen van de wettelijke termijnen met betrekking tot de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. Eisen Het Dorpsteam heeft een eigen klachtenprocedure. Een klacht/ bezwaar m.b.t. uitvoering van de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en WGS wordt direct doorgezet naar de gemeente. Wettelijke termijnen met betrekking tot Wmo, jeugdhulp, schuldhulpverlening, etc. worden met de gemeente uitgewerkt.

5.4 Verantwoording Gewenste resultaat Over de effecten en maatschappelijke impact van het Dorpsteam wordt verantwoord door middel van kwantitatieve en kwalitatieve informatie. Dit gebeurt aanvullend op de verantwoordingsafspraken die in de inkoop algemene voorzieningen zijn gemaakt. Eisen In het plan van aanpak wordt een voorstel gedaan betreffende verantwoording m.b.t. indicatoren en kwalitatieve informatie. De verantwoording sluit aan bij de verantwoording van de algemene voorzieningen. Eventuele risico’s, beheersmaatregelen en randvoorwaarden voor het succesvol implementeren van een Dorpsteam worden opgenomen in het plan van aanpak. - De volgende onderdelen zijn een eerste indicatie van welke informatie de gemeente verwacht te ontvangen: o Klanttevredenheid en bereikbaarheid o Vindplaats van hulpvraag (hoe is de inwoner bij het Dorpsteam gekomen) o Verwijzing na intake (uitsplitsing naar algemene voorziening, formeel of informeel of naar maatwerkvoorziening) o Doelgroep/ categorisering van hulpvragen o Doorlooptijden o Inzet van vrijwilligers en ervaringsdeskundige

4

5.5 Financiën Gewenste resultaat Het plan van aanpak bevat een begroting voor de kosten van het komen tot en het uitvoeren van een Dorpsteam. Eisen - De begroting geeft inzicht in de kosten van de verwachte onderdelen waaronder het aantal fte voor het eerste contact en de intakefunctie. - De begroting geeft verschillende keuzes in relatie tot kostenposten weer.

5.6 Communicatie Gewenste resultaat Inwoners worden op de juiste manier makkelijk en duidelijk geïnformeerd over het Dorpsteam met de boodschap: wij zijn dichtbij. Eisen - Er is een communicatieplan voor de implementatie en voor de corporate communicatie van het Dorpsteam. - Een Dorpsteam communiceert actief en in begrijpelijke taal naar inwoners over het Dorpsteam. - Het Dorpsteam stelt een digitale sociale kaart op en zorgt voor een jaarlijkse update. Het Dorpsteam verzorgt een website voor het Dorpsteam. De website voldoet aan de eisen van digitale toegankelijkheid voor overheidsinstellingen. De communicatie richting inwoners is conform B1 niveau (gebruiker centraal richtlijnen). Het Dorpsteam ontwikkelt na opdrachtverlening een eigen huisstijl incl. naam en slogan. Een van de beoordelaars is de gemeente.

5.7 Sturing en samenwerking Gewenste resultaat De kernpartners zijn opdrachtnemer en sturen op de uitvoering van de opdracht. Een Dorpsteam werkt samen met alle partners die nodig zijn om de inwoner met een vraag verder te helpen en het sociaal domein verder te transformeren. Eisen Partners van het Dorpsteam vormen één team, werken vanuit gedeelde visies en maatschappelijke opgaven en voeren deze uit. Ze organiseren tevens de aansturing van het Dorpsteam. De gemeente wenst IMW als penvoerder aangezien zij ook penvoerder is van de inkoop algemene voorzieningen. Er is een voorstel m.b.t. afstemming met gemeente op strategisch niveau. Een Dorpsteam werkt samen met alle partners die nodig zijn om de inwoner met een vraag verder te helpen. Er wordt actief verbinding gezocht met zorgaanbieders van Wmo- en Jeugdhulp waar veel inwoners gebruik van maken. Het Dorpsteam consulteert de gemeente waar informatie ontbreekt, er specialistische kennis benodigd is of er zaken onduidelijk zijn. Kernpartners omschrijven hoe zij leren, ontwikkelen en innoveren m.b.t. het Dorpsteam vormgeven en uitvoeren.

5

5.8 Personeel Gewenste resultaat Er is voldoende en kwalitatief goede formatie ingezet voor het verder vormen van een Dorpsteam en het uitvoeren van het eerste contact en de intakefunctie voor inwoners met een hulpvraag. Eisen - De Dorpsteammedewerkers die de intake doen beschikken over basiskennis van de WMO, Jeugdwet, Participatiewet en schuldhulpverlening en zijn op de hoogte van de sociale basisstructuur van de gemeente Dongen. - Er is een werkwijze m.b.t. de inzet van vrijwilligers en ervaringsdeskundigen.

5.9 Implementatie Gewenste resultaat Er is een implementatieplan voor het uitvoeren van een Dorpsteam. Eisen Onderdeel van het implementatie plan is een planning (incl. startmoment) van het Dorpsteam. In het implementatieplan van het Dorpsteam wordt duidelijk wat er van de gemeente wordt verwacht en wanneer. Bij de start zorgt het Dorpsteam en de gemeente voor goede overdracht en verbinding.

6

Bijlage 1a Begrippenlijst Deze begrippenlijst omschrijft de begrippen zoals bedoeld in deze programma van eisen Dorpsteam. Ambulant Ambulant betekent dat iets niet plaatsgebonden is. Ambulant wordt vaak gebruikt in combinatie met de zorg of het onderwijs. In beide gevallen gaat het om ondersteuning die thuis of elders buiten de zorg- of onderwijsinstelling plaats vindt. Algemene voorzieningen/voorliggend veld: Het geheel van (collectieve) voorzieningen en het gehele netwerk van vrijwilligers en professionals, vrij toegankelijk voor inwoners. Doel is om inwoners ondersteuning te bieden om op eigen kracht hun problemen op te lossen en om deel te kunnen nemen aan de samenleving. Collectieve voorzieningen: Voorzieningen die in collectief/groepsverband aangeboden worden, voor meerdere inwoners tegelijkertijd en op dezelfde wijze beschikbaar. Geïndiceerde zorg: Zorg waarvoor een toewijzing nodig is, afgegeven door of namens een gemeente. Governance: De wijze van organiseren en besturen van een organisatie. Alle processen en aspecten van het management, alles wat te maken heeft met leiderschap en het maken van (grote) beslissingen en strategische keuzes.

Jeugdwet: Deze wet regelt vanuit gemeenten de verantwoordelijkheid voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen en jongeren (jeugdigen) en hun ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen. Kernpartners: De organisaties uit het voorliggend veld die opdrachtnemer zijn van het Dorpsteam en inzet leveren binnen het Dorpsteam. Dit zijn in ieder geval de partijen die gecontracteerd gaan worden binnen de inkoop voorliggend veld 2022 en verder. Maatwerkvoorziening: Een individuele voorziening vanuit de Wmo of de Jeugdwet. Er is een toewijzing nodig, afgegeven door of namens de gemeente. Participatiewet: Deze wet wordt uitgevoerd door en in opdracht van gemeenten en heeft tot doel om mensen te activeren en waar mogelijk te begeleiden naar betaald werk. Sociaal domein: Alle inspanningen die de gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd, op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet, Jeugdwet en de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Sociale basis: Het geheel van organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen) samen kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving’.

7

Sociale kaart: Een sociale kaart is een overzicht van instellingen op het gebied van welzijn, gezondheidszorg, en maatschappelijke dienstverlening. De sociale kaart verwijst naar instellingen die bepaalde hulp bieden met betrekking tot een bepaalde doelgroep. Specialistische hulp: Hulp vanuit een maatwerkvoorziening waarvoor een toewijzing nodig is. Wmo: De Wet maatschappelijke ondersteuning van waaruit door of namens gemeenten ondersteuning aan inwoners wordt geleverd zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

De volgende bijlagen zijn separaat bijgevoegd: Bijlage 1b Visie op het sociaal domein “Bouwen op de kracht van de samenleving” Bijlage 1c Maatschappelijke opgaven gemeente Dongen Bijlage 1d Contouren Dorpsteam gemeente Dongen

8