Reactie VPD, CDA op OVD

Voorzitter, de OVD zal het coalitieakkoord puntsgewijs doornemen. Dat zal door ons beiden gedaan worden. Ik verzoek u ons toe te staan dat wij doorlopend de microfoon over zullen nemen. Indien ja,dan zal de heer Evegaars nu aftrappen INLEIDING

Voorafgaand aan dit coalitieakkoord van de VPD en het CDA zijn er debatavonden voor de gemeenteraadsverkiezingen geweest die bolstonden van opmerkingen over samen aan de slag gaan met inwoners en andere politieke partijen om invulling en uitwerking te geven aan de zgn. maatschappelijke opgaven. Veel ambitie om zgn nieuwe politiek samen vorm te geven in een algemeen akkoord op hoofdlijnen, transparant en interactief. Wat werd de realiteit na de verkiezingen? De volgende highlights waren de realiteit: 16 mrt 21 mrt 7 apr

Verkiezingen Informateur Vrenken aangesteld Informatieverslag Tijdens deze avond heeft iedere fractie een inbreng kunnen meegeven. Ook uw fractie heeft daarvan gebruik gemaakt (opmerking over aantal wethouders). Maar ook de fracties van VVD en D66. De fractie van D66 heeft hun vragen, na een toezegging, zelfs schriftelijk beantwoord gekregen.

9 apr 15 apr 25 apr 3 mei 7 mei 16 mei 19 mei

Start onderhandelingen VPD - CDA Formatie-update + persbericht over formatieproces en takendebat Formatie-update + persbericht over aantal wethouders en portefeuilleverdeling Concept-coalitieakkoord gepubliceerd, (digitaal) open voor reacties/suggesties van inwoners / partijen Inwonersparticipatie in alle kernen + mogelijkheid inbreng door fractie Resultaten inwonersparticipatie openbaar en gedeeld Bespreking definitief coalitieakkoord in de gemeenteraad + optie indienen moties.

VPD en CDA, als de twee grootsten, vonden elkaar en hebben hun coalitieakkoord versterken & vernieuwen geschreven zonder de andere partijen überhaupt zelf gesproken te hebben en gevraagd te hebben naar hun ideeën of hun inbreng. Alle inbreng verliep via de informateur. HOEZO doen wij in Dongen de dingen samen? Verbazingwekkend is het dan ook dat het eerste onderwerp in de inleiding van dit coalitieakkoord gaat over samenwerking, samenwerking met inwoners, maatschappelijke partners en politieke partijen. De opmerking dat er veel onderwerpen zijn in de programma’s van de andere partijen die overeenkomen met die van de VPD en het CDA en vragen om een constructieve samenwerking is o.i. dus een loze kreet.

Ondanks dat dit geen vraag is voelen wij wel de noodzaak te reageren. In onze ogen hebben de partijen de kans gekregen om hun input in het coalitieakkoord te krijgen. Echter was dit niet vóóraf aan het proces. Dit is helder gecommuniceerd in de openbare schriftelijke reactie op de vragen van D66-fractie. Hierbij is aangegeven dat

partijen halverwege input kunnen leveren en voldoende ruimte hebben om in het takendebat te sturen. Ook achteraf konden de partijen sturing geven middels moties op 19 mei jl.. Wij zijn in de veronderstelling dat partijen nog nooit zo veel kans hebben gekregen om mee richting te geven aan een coalitieakkoord, met in achtneming van de verwachting. Vervolgens werden de inwoners in de kernen van Dongen uitgenodigd om te reageren op het concept coalitieakkoord in de meivakantie, waardoor er een bedroevend lage respons was. En ja, de politieke partijen mochten ook komen om hun zegje te doen. Hoezo draagvlak creëren om samen te werken?

U heeft de kans gehad om hier invloed te hebben op het definitieve coalitieakkoord. Echter bent u niet gekomen, en ook online heeft u geen zienswijze ingediend. Zoals de fractie van D66 heeft aangegeven zijn zij blij dat zij hun input van deze participatie nu terug zien in het akkoord. U had hier dus alle kans. Overigens beargumenteert u hier met een onjuiste oorzaak-gevolg relatie, een drogredenering. U weet namelijk niet of de opkomst buiten de vakantieperiode anders was geweest. Echter is juist vanwege de vakantieperiode een digitaal tool opgezet. Nu is het dan zover dat we vanavond kunnen reageren op het coalitieakkoord. Wij mogen onze visie of standpunten kenbaar maken door het indienen van moties. Naar ons idee een aanpak uit de oude politiek, dat had beter gekund! Wanneer heeft u dan eerder moties kunnen indienen bij de bespreking van een coalitieakkoord in de gemeente Dongen? Naar ons weten is dit nog nooit gebeurd, evenals dat u zelf kansen heeft laten liggen, zoals al is aangegeven. Hoe mooi zou het zijn geweest als de VPD en het CDA, als initiatiefnemers, in het kader van nieuwe politiek met iedereen aan tafel een gezamenlijk programma hadden vastgesteld? Zeker na hun constatering dat er veel overeenkomsten zijn in de verkiezingsprogramma’s van alle partijen. Uiteindelijk is het primair aandachtsveld ons aller belang: het belang van Dongen.

Een gezamenlijk programma, ofwel raadsbreedakkoord, kwam niet naar voren in het informatieverslag van dhr. Vrenken. Ook de andere fracties (D66 en VVD) gaven donderdag 19 mei aan dat ze blij zijn met een hoofdlijnenakkoord. Dit weergeeft het draagvlak voor een raadsbreedakkoord. Hoe effectief zou het zijn geweest om met alle partijen daarna met de inwoners op locatie in gesprek te zijn gegaan over het gezamenlijk programma (niet in de vakantie)? Nogmaals bent u meerdere malen uitgenodigd voor het gesprek met de inwoners. En hadden ook de andere partijen hier het gesprek kunnen (en mogen) voeren. D66 heeft er bijvoorbeeld voor gekozen dit, op een ander moment, te doen op het Looiersplein. Dat had u ook kunnen doen.

Hoe vernieuwend zou het zijn geweest als er zowel vanuit de VPD en het CDA slechts één wethouder naar voren zou zijn gebracht en de derde onafhankelijke wethouder van buiten zou zijn aangetrokken? Hoe vernieuwend zou Dongen dan qua politiek nu op de kaart staan?

Helaas is dit naar onze mening een gemiste kans en worden we gedwongen weer in de traditionele politieke verhoudingen coalitie vs oppositie onze rol te vervullen. Jammer! Wij zullen in ieder geval ons inzetten voor een andere politieke verhouding: “Wij schuwen wisselende meerderheden niet en doorbreken de ‘traditionele’ coalitie- en oppositie-verhoudingen.”

WONEN Dongen staat net als de rest van Nederland voor een enorme uitdaging om een ieder te kunnen voorzien van een geschikte, passende en betaalbare woning. Dat vergt inzicht, visie en durf. Het woonbehoeftenonderzoek heeft aangetoond dat de vraag in Dongen anders is dan het jaren gehanteerde verdelingspercentage van 35-35-30%. Als we dan de ambities bekijken die in dit coalitieakkoord staan dan hebben wij de volgende opmerkingen: Verheugd zijn wij als OVD met de eerste zinsnede: “we pakken als gemeente de regie in de woningbouwopgave.” Helaas werd de euforie snel getemperd, want naar onze mening is actief in gesprek gaan met ontwikkelaars niet voldoende. Ik ging er trouwens vanuit dat dat altijd al gebeurde? Maar wij vinden dat je aan ontwikkelaars opdrachten moet geven, voorwaarden moet stellen. Ook de grondpolitiek kan hier aan bijdragen door de gronden voor goedkopere woningen goedkoper aan te bieden en voor de groet villa’s veel duurder met alle varianten daar tussen in. Het verlenen van voorrang aan eigen inwoners en aan mensen met een economische of sociale binding lijkt een goed beeld, maar vergeet daarbij ook niet dat je mensen die naar andere dorpen willen verhuizen, ik denk daarbij ook aan jongeren die elders gaan studeren, elders nog moeilijker aan woonruimte kunnen komen. Dat de woonvisie 2017-2027 wordt geactualiseerd is heel goed.

Voor de OVD moet hierin het woonbehoeftenonderzoek leidend zijn, waarbij wij vinden dat er een inhaalslag in de sociale woningbouw moet plaatsvinden, waarbij de evenwichtige kern-en wijkopbouw niet volgens het paradepaardje van het CDA 35-35-30 procent moert plaatsvinden, maar dat percentage mag wat ons betreft gelden voor de totale gemeente. Wij zullen hierover dan ook een motie indienen Zie reacties op de motie in het debat.

Financiën Naar onze mening zal het in het takendebat puur gaan over op welke taken we gaan bezuinigen en op welke niet. Het is duidelijk dat de financiële situatie in onze gemeente verre van rooskleurig is dus we zullen keuzes moeten maken. Hoever willen we gaan om een positief jaarresultaat en een sluitende begroting te krijgen? We sturen op een structureel sluitende begroting en een positief jaarresultaat. Dit is het uitgangspunt. Het takendebat zal daar vanzelfsprekend ook aan bijdragen.

De maximale schuldquote was toch tijdelijk 140% tbv de bouw van de IKC’s? Op 15 juli jl. heeft de gemeenteraad de Kadernota vastgesteld. Onderdeel van het vaststellingsbesluit is het maximeren van de schuldquote op 140% met een afbouw naar 130% in 2028. Dit komt overeen met de tekst zoals opgenomen in het coalitieakkoord en de vastgestelde begroting 2022-2025. Waarom jaarlijks toevoegen van €500.000 aan de algemene reserve? Waar komt dat bedrag vandaan? De solvabiliteit vormt momenteel een groter risico dan de schuldquote. Wij zullen dus moeten werken aan het versterken van de solvabiliteit. Wij streven er naar een vast bedrag hier aan toe te schrijven. Het genoemde bedrag is een suggestie en opdracht aan het college. Uiteindelijk bepaalt de gemeenteraad het werkelijke bedrag. Welke subsidiemogelijkheden hebben jullie voor ogen bij de realisatie van opgaven en ambities? Het klinkt zoals geformuleerd wel mooi, maar hoe reëel is het? De precieze subsidies hangt natuurlijk af van de soort ambitie. Onze ambitie die we hier opgeschreven hebben benadrukt het belang om bij de uitvoer van een ambitie ook te zoeken naar subsidiemogelijkheden. Een goed voorbeeld hiervan is de aangenomen (en door uw fractie ingediende) motie ‘groene schoolpleinen’, die ook opdraagt zo veel mogelijk gebruik te maken van beschikbare subsidies.

Voor ons telt zeker dat armoedebestrijding en schuldhulpverlening geen sluitpost mogen worden.

NIEUWE POLITIEK Hoe vaak zullen we het vanavond nog horen? Nieuwe politiek. Ik heb dit gehele proces heel anders ervaren. Al tijdens het eerste en tevens laatste gesprek met de informateur bespeurden wij een uiterst conservatieve houding, waarbij vernieuwende zaken die door ons werden genoemd, al snel op weerwoord stuitten. We hadden er al geen goed gevoel over. Vervolgens worden bewoners uitgenodigd om hun mening kenbaar te maken middels een jawel driedaagse reactietermijn, die bovendien ook nog plaatsvond midden in de meivakantie. Dan kun je verwachten dat de respons zeer minimaal is. Nieuwe politiek is in mijn ogen ook geen coalitieakkoord. Het vorige College had in ieder geval nog de moed om het een Bestuursakkoord te noemen. Wanneer we de dan ook nog eens de ambities bekijken valt ons als eerste op dat deze coalitie de werkgroep Democratische vernieuwing van de gemeenteraad wil uitbreiden met een afvaardiging van het College en van ambtenaren. Hoogst opmerkelijk, daar in de vorige werkgroep door geen van de coalitiepartijen er maar één woord is gerept over deze mogelijke optie. Sterker nog, in de laatste bijeenkomst werd unaniem aangegeven dat men op deze manier wilde verdergaan.

Vraag aan de coalitiepartijen: Waar komt deze opmerkelijke gedachtegang vandaan? Om te voorkomen dat dit ondeugdelijke plan uitgevoerd zal worden, zijn wij net als D66 voor een raadscommissie met voldoende faciliteiten om deze raadscommissie te ondersteunen. Dit komt voort uit het feit dat de werkgroep de slagkracht mist om échte stappen te maken. Op enkele pilotavonden na is er (nog) geen voorstel naar de raad gekomen. Daarbij vinden we democratische vernieuwing niet alleen een proces van de

gemeenteraad, maar ook een samenspel met ambtelijke organisatie en college. Daarom de wens om de werkgroep uit te breiden. Niet om te beperken of te sturen, maar om democratische vernieuwing in gezamenlijkheid op te pakken. Echter merken wij, uit de suggestie van D66 en uw reactie, op dat u ook de slagkracht van de werkgroep mist. Kortom: we hebben hetzelfde doel, maar een ander middel. Laten we hier dan vooral het gesprek over voeren. Daarnaast vinden wij het vreemd om een plan om zg. wijkwethouders te maken, overigens vond wethouder Jansen dat tijdens het debat in het Cambreur ook een niet relevant plan. Wethouder ben je voor geheel Dongen. Waarom VPD is dit nu wel in het coalitieakkoord gekomen? Onze menig is dat je de dorps- en wijkraden beter moet faciliteren waardoor deze met zaken uit wijk, dan wel dorp komen. Dus richt je op de vraag hoe we dorps- en wijkraden toekomstbestendig kunnen maken en laat die wethouders wethouders voor heel Dongen zijn. Kern- en wijkwethouders dragen bij het beter faciliteren van dorps- en wijkraden. Immers maak je niet één wethouder verantwoordelijk voor alle dorps- en wijkraden, maar verdeel je het. Hierdoor kunnen wethouders vaker aansluiten bij vergaderingen van de raden of meedoen aan activiteiten.

Natuurlijk is een wethouder er voor iedere inwoner, maar dat neemt niet weg dat je zichtbaarheid per wethouder kan intensiveren door gerichter te werk te gaan. Zoals bekend is het CDA hier groot voorstander van, en staat de VPD ervoor open om te kijken of dit positief bijdraagt. LEVEN

De OVD is een voorstander van een verenigingshal, laten we dat even voorop stellen. In dit coalitieakkoord staat expliciet beschreven dat “we werken mee aan de komst van de verenigingshal. Heeft deze coalitie ook al bedacht hoe? En is deze coalitie ook bereid hier financieel aan bij te dragen? Wij zijn ook groot voorstander van een verenigingshal. Echter is er nog geen officieel raadsvoorstel (alleen een raadsinformatiebrief die richting en inzicht in het proces geeft) om over te beslissen. De manier waarop we meewerken is dus een concretisering van beleid en zal in de gemeenteraad (of het takendebat) bepaald worden. Meer jeugdigen en jongeren aan het sporten door initiatieven te faciliteren en te stimuleren. Wat ons betreft geldt dit voor alle leeftijden en wat de OVD betreft zeker ook de ouderen in onze samenleving. Het dossier de Cammeleur blijft maar voortkabbelen. De OVD vindt de tekst: “we volgen de huidige koers en wachten de uitkomst af" absoluut ontoereikend. De OVD vindt dat er knopen moeten worden doorgehakt en dat er keuzes gemaakt moeten worden in welke vorm dan ook. OMGEVING

Dongen is een prettige en aantrekkelijke gemeente om in te leven, maar we moeten dan ook zorgen dat dat zo blijft. Mede door een brede schouw waarin knelpunten opgelost moeten worden. Voor de OVD is het belangrijk dat hier met speciale aandacht wordt gelet op de problematiek waar ouderen en minder validen tegenaan

lopen. Reclameuitingen op voetpaden, ruimte om met een rollator de stoep af en op te kunnen m.a.w de mobiliteit van de ouderen mag niet in het gedrang komen. Onze omgeving wordt ook bepaald door de expansiedrang van Oosterhout. De OVD wil dan ook dat het College voortdurend in gesprek blijft met Oosterhout en mogelijk ook andere omliggende gemeenten om niet opgeslokt te worden door industrie van alle kanten waardoor ons groen verloren gaat. DUURZAAMHEID,

Ontwikkelen van uitvoeringsplannen vanuit Transitievisie warmte heeft ook financiële consequenties voor de inwoners. We missen hierin de aanpak voor de ouder wordende Dongenaar die mogelijk een motivationele of financiële prikkel mist om hieraan bij te dragen. Wat betreft de groene buffer aan de gemeentegrenzen is het zeker noodzaak om in overleg te treden met de buurgemeenten zoals Oosterhout en Tilburg. Verduurzaming is voor de ouder wordende Dongenaar mogelijk minder van belang. Heeft het nog zin voor die paar jaar en kan ik het wel betalen als ik iets wil? Hoe omgaan hiemee? We brengen met een communicatieplan de (financiële) consequenties voor inwoners in beeld. Dus ook voor de ouder wordende Dongenaar. Vanuit hier kan het gesprek gevoerd worden met de (ouder wordende) Dongenaar die twijfelt of vragen heeft. AFVAL

We missen hierin de aanpak voor de ouderen om hen in hun directe woon- en leefomgeving te stimuleren adequaat afval te kunnen scheiden. Bijvoorbeeld door de nabijheid van verschillende afvalstortmogelijkheden. ZORG

De zorg geeft grote zorgen. Met name de beheersbaarheid van de kosten. De mantelzorger is daar een onmisbare schakel in en de OVD pleit dan ook dat bij de herijking van het mantelzorg- en vrijwilligersbeleid de mantelzorgbon minimaal op het huidige niveau gehandhaafd blijft. Het Dorpsteam lijkt een goed initiatief om de zorg effectiever te laten zijn. De OVD blijft zich hard maken voor de zorg voor onze ouderen op elk gebied. ONDERWIJS

De onderwijshuisvesting is een heet hangijzer. De OVD vindt dat dit een hele hoge prioriteit heeft. We weten ook dat steeds de bouwkosten zijn gestegen. Welke consequenties heeft dat voor het uitvoeren van de nieuwbouw. Voor de OVD staat hoog in het vaandel dat deze processen door moeten gaan in een voortvarend tempo. Wij vragen wel aan het CDA als aan de VPD hoe zij dit zien als de bouwkosten blijven stijgen, wat hun visie is als de kredieten weer moeten worden verhoogd? De OVD zegt de mouwen opstropen en bouwen We zijn duidelijk over de financiën van onze gemeente: sluitende begroting en een

positief jaarresultaat, waarbij (vanwege de voorgenomen bouw van een viertal IKC’s) in 2028 de schuldquote moet zijn afgebouwd naar (maximaal) 130%. Dit is het uitgangspunt bij alle (aanvullende) voteringskredieten die ons voorliggen. Dat betekent niet dat we de onderwijshuisvestiging per definitie uitstellen bij stijgende bouwkosten, maar het betekent wel dat het consequenties kan hebben voor (andere) investeringen.

ECONOMIE

We missen de belangrijkste ambitie nml. een economisch beleidsplan waarin beschreven staat hoe de gemeente samenwerkt met ondernemers en instellingen aan een toekomstbestendige economie. Een basisdocument dat het fundament vormt voor het economisch beleid in onze gemeente. Hiervoor zullen wij samen met D66 een motie voor indienen. Wij attenderen u er op dat er al een economische visie, mét accountplan, is opgesteld: Begroting 2021-2024: De economische visie wordt in samenwerking met Dongense ondernemers vertaald naar een accountplan. Het accountplan omvat een uitwerking van het Dongense economische profiel, een plan van aanpak en een economische uitvoeringsagenda. Begroting 2022-2025: We willen een aantrekkelijke plek blijven voor bedrijven om zich te vestigen of om gevestigd te blijven. Om dit te bereiken, investeren we in contacten met ondernemers. Op die manier inventariseren we de behoeftes en bekijken we waarin we ondernemers kunnen faciliteren. We zijn een sparringpartner en facilitator voor bedrijven. In 2022 voeren we de eerste ambities van het accountplan uit en bestendigen we de samenwerking met VOCD en Leer Dongen Kennen. ARMOEDE

“We realiseren ons dat we het in Dongen, s ’Gravenmoer en Klein-Dongen-Vaart goed hebben.” Ik citeer uit pagina 9 uit het coalitieakkoord. Maar is dat wel zo als je in de schuldhulpverlening zit, als je de energierekening niet meer kunt betalen, als je gebruik moet maken van de Voedselbank, als je niet aan passende woonruimte kunt komen ,als je vereenzaamt omdat je niet meer mobiel bent vanwege je leeftijd Deze mensen denken daar toch anders over. De ambities die er liggen zijn goed. In het takendebat zal de uitwerking van een en ander zijn weerslag hebben. Preventie is een groot goed in deze. In het coalitieakkoord lezen we verder dat in de aanpak van energiearmoede en uitvoering van regelingen gezamenlijk wordt opgetrokken in de regio Hart van Brabant. Ik citeer verder: “we zoeken naar aanvullende maatregelen om beter en gerichter te kunnen helpen. De vraag die ik heb is dat ik hieruit mag concluderen dat de maatregelen in de regio Hart van Brabant onvoldoende zijn?

Nee. In de aanpak van Energiearmoede en uitvoering van regelingen wordt gezamenlijk opgetrokken in de regio Hart van Brabant. Het blijkt niet makkelijk om deze specifieke doelgroep te vinden en om over de drempel te komen. Samen met Casade en onze maatschappelijke partners worden aanvullende maatregelen in beeld gebracht om dit proberen op te lossen, zodat er beter en gerichter hulp geboden kan worden aan deze groep kwetsbare Dongenaren. VEILIGHEID

Bij dit onderwerp missen we de zgn. Sociale veiligheid. Sociale veiligheid is het zich beschermd weten en voelen tegen (dreiging van) gevaar. Dit geldt in bijzonder voor de ouderen in onze Dongense samenleving die fysiek vaak minder weerbaar zijn. In buurten waar mensen zich veilig voelen, voelen meer mensen zich gezond dan in buurten waar mensen zich onveilig voelen. Met sociale onveiligheid worden zowel gevoelens van onveiligheid als daadwerkelijke criminaliteit en overlast in de buurt bedoeld.

COMMUNICATIE

Aandacht voor communicatie is prima zeker als inwoners vooraf betrokken willen worden bij de beleidsvorming. Maar dat betekent dat de gemeente vanuit een proactieve houding inwoners moet stimuleren te participeren. Dus belangrijk is de communicatie voorafgaand aan het participatieproces. Aandachtspunt hierbij is om helder, duidelijk en waar nodig doelgroep specifiek de communicatievorm te kiezen. Een proactieve communicatiehouding is in het algemeen voor een dienstverlenende organisatie zoals de gemeente een must.

Het aantal ouderen in onze gemeente groeit de komende jaren aanzienlijk. Wij missen in het coalitieakkoord een samenhang van zaken die de oude wordende mens betreft. Wij zullen dan ook een motie indienen samen met D66 om een samenhangend ouderenbeleid met uitvoeringsprogramma te ontwikkelen Het coalitieakkoord op hoofdlijnen bevat vele aandachtspunten zoals net door ons is aangegeven Veel van deze onderwerpen zullen in het takendebat aan de orde komen of als raadsvoorstellen aan de raad worden voorgelegd, die wij dan op waarde en inhoud zullen beoordelen en hier amendementen en moties voor zullen indienen daar waar ons dat nodig lijkt.