Raadsvoorstel - besluit vaststellen raamwerk Omgevingsvisie 1.0 def

Dongen, 24 november 2020

Aan de gemeenteraad,

Zaaknummer Portefeuillehouder Inlichtingen bij (beh. ambtenaar)

2020-005686 I.C.H. Jansen

Besluitvormende raadsvergadering Voorstel tot

28 januari 2021

Connie Gorissen/Donald Meulensteen en anderen

Vaststellen Ruimte voor Dongen – raamwerk voor de omgevingsvisie 1.0

Programma 3 Wonen 3.1 Thema Omgevingsbeleid Wat willen we bereiken? Het schetsen van een beeld van de ambities, stand van zaken en de opgaves waar we de komende jaren samen aan gaan werken. Deze omgevingsvisie is gebaseerd op bestaand beleid en brengt, geheel in de geest van de Omgevingswet, meerdere beleidsterreinen samen in één visie. Wat gaan we daar voor doen? Het vaststellen van Ruimte voor Dongen -raamwerk voor de omgevingsvisie 1.0. Beleidsruimte Ruim Wijziging programmabegroting? Nee Juridische consequenties? Nee Samenvatting voorstel Per 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet schrijft voor dat de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn in de omgevingsvisie vastlegt. De omgevingsvisie op basis van de Omgevingswet dient voor 1 januari 2024 vastgesteld te zijn. In deel 1 het raamwerk voor de omgevingsvisie Ruimte voor Dongen wordt een beeld geschetst van de ambities, stand van zaken en de opgaves waar de gemeente de komende jaren aan gaat werken. Er zijn vier ambities beschreven en uitgewerkt: Ruimte voor Dongens DNA, Ruimte voor de gezonde leefomgeving, Ruimte voor de economie en Ruimte voor het klimaat. In het nog op te stellen deel 2 worden deze ambities verder geconcretiseerd en ook vertaald naar richtlijnen voor toekomstige ontwikkelingen in (geografische) deelgebieden.

Besluit Vast te stellen het document Ruimte voor Dongen als raamwerk voor de op te stellen omgevingsvisie.

Raadsvoorstel Zaaknummer: 2020-005686

Pagina -1- van 6

1. Aanleiding Per 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet schrijft voor dat de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn in de omgevingsvisie vastlegt. De omgevingsvisie op basis van de Omgevingswet dient voor 1 januari 2024 vastgesteld te zijn. Deel 1 vormt het raamwerk van de vast te stellen omgevingsvisie. 2. Bestuurlijk kader - Wettelijk kader (relevante landelijke wet- en regelgeving) Omgevingswet - Bestuurlijk (relevante gemeentelijke regelgeving en eerder genomen besluiten) - 2009 – vaststellen - Structuurvisie Dongen 2020 - 2019 – vaststellen - Paraplunotitie Daarom Dongen! - 2019 – vaststellen - Klimaat, energie en duurzaamheid “In Dongen doen we dingen samen” - 2019 – vaststellen - Economie “Ruimte maken voor de markt” - 2019 – vaststellen - Sociaal Domein “Bouwen op de kracht van de samenleving” - 2019 – vaststellen - Sport en bewegen “Samen sportief en gezond in Dongen” - 2019 – vaststellen - Onderwijs “(Op)groeien in de gemeente Dongen” - 2019 – vaststellen - Openbare ruimte “De openbare ruimte is voor iedereen” - 2017 – vaststellen – Woonvisie Dongen 2017 - 2027 - 2012 – vaststellen – Verkeersbeleidsplan - 2016– vaststellen – Nota cultureel erfgoed - 2015 – vaststellen – Toekomstvisie investeren in relaties 3.

Probleemstelling/beleidsruimte - Probleembeschrijving Omgevingsvisie In de omgevingsvisie legt de gemeente vast hoe ze de taken invult om haar ambities en beleidsdoelen te behalen. In de visie staat hoe het beleid doorwerkt en welke middelen de gemeente daarvoor inzet. De Omgevingswet biedt geen grondslag om verdere inhoudelijke regels te stellen over de omgevingsvisie. Anders gezegd: de omgevingsvisie is vormvrij. De omgevingsvisie moet inhoudelijk in elk geval de volgende elementen bevatten: Een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving: waar bestaat de fysieke leefomgeving uit en wat is de kwaliteit ervan? De hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, gebruik, beheer, bescherming en behoud van het grondgebied: wat gebeurt er/ gaat er gebeuren aan ontwikkelingen en instandhouding van het grondgebied? De hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid: wat zijn de na te streven doelen en op welke manier worden die bereikt? In deel 1 wordt het raamwerk voor de omgevingsvisie geschetst. We gaan in op onze ambities. Welke richting gaan we op. In deel 2 van de omgevingsvisie zullen deze ambities verder worden uitgediept (waarbij eerder opgestelde visies ook verder vertaald worden naar richtlijnen voor toekomstige ontwikkelingen per geografisch deelgebied).

Participatie Eind januari 2020 is de werkgroep van start gegaan met de voorbereidingen die nodig waren om tot dit eerste deel (het raamwerk) van ‘Ruimte voor Dongen’ te komen. Op basis van de wettelijke vereisten en voorbeelden van omgevingsvisies van bijvoorbeeld gemeente Eindhoven en de provincie NoordBrabant heeft de werkgroep een indeling op hoofdlijnen opgesteld. Bovendien heeft de werkgroep toen vastgesteld dat deze omgevingsvisie grotendeels een integratie van bestaand beleid zou moeten zijn. Bestaande visies werden daarop geanalyseerd en trends en ontwikkelingen werden in kaart gebracht. Om het resultaat van deze analyses met zo veel mogelijk medewerkers van gemeente Dongen te bespreken werden, in verband met corona, vier webinars georganiseerd in mei en juni. Medewerkers konden aangeven of de werkgroep de belangrijkste thema’s in relatie tot de omgevingsvisie uit de

Raadsvoorstel Zaaknummer: 2020-005686

Pagina -2- van 6

bestaande visies had gedestilleerd. Tijdens de zomermaanden werden vervolgens op basis van deze eerste analyses vier ambities op hoofdlijnen beschreven en de voorbereidingen getroffen om deze ambities bij onze stakeholders te toetsen. Het toetsen van de stakleholders zou gebeuren door een combinatie van online en offline mogelijkheden. Op het allerlaatste moment werden de participatie bijeenkomsten begin oktober, wederom in verband met corona, uitgesteld. Er werd toen besloten om de online vragenlijsten langer beschikbaar te stellen en het mogelijk te maken om een papieren vragenlijst toegestuurd te krijgen. Ook werd er een online workshop georganiseerd voor inwoners, ondernemers en overige stakeholders. Tot slot werden er ook twee gastlessen gegeven op het Cambreur college. In totaal hebben tussen de 90 en 100 inwoners de online vragenlijsten ingevuld, is er 1 papieren versie ingevuld, hebben we 28 inwoners, ondernemers en medewerkers van collega overheden de online workshop bezocht en hebben 20 leerlingen van het Cambreur College een gastles over de omgevingsvisie gevolgd. De uitkomsten en opmerkingen van deze participatie mogelijkheden zijn verwerkt in dit deel 1 van de omgevingsvisie. De raadswerkgroep is in de gelegenheid gesteld om vragen en opmerkingen te delen met de ambtelijke werkgroep. Ook deze opmerkingen zijn vervolgens besproken en waar mogelijk verwerkt.

Ruimte voor Dongen In het eerste deel voor Ruimte voor Dongen geven we een raamwerk voor de op te stellen omgevingsvisie. We schetsen een beeld van de ambities, de huidige stand van zaken en de opgaves waar we de komende jaren samen aan gaan werken. Dit raamwerk voor de omgevingsvisie is gebaseerd op bestaand beleid en brengt, geheel in de geest van de Omgevingswet, meerdere beleidsterreinen samen in één visie. Bij het opstellen van dit raamwerk zijn de vorig jaar vastgestelde paraplunota en de toekomstvisie van gemeente Dongen dan ook belangrijke onderleggers geweest. Want alhoewel de uiteindelijke visie een visie op de fysieke leefomgeving is, hebben we nadrukkelijk ook aandacht voor de sociale impact van de inrichting van onze fysieke leefomgeving. Ondanks de beperkingen die de coronamaatregelen met zich meebrachten hebben we, net als bij de visies die de basis voor deze omgevingsvisie vormen, onze stakeholders en inwoners geraadpleegd. Ambities Met de op te stellen omgevingsvisie streven we naar een fysieke leefomgeving die een zo groot mogelijk welzijn voor zoveel mogelijk mensen in onze gemeente mogelijk maakt. Onze gemeente is namelijk van álle mensen die hier wonen, werken en leven. Gemeente Dongen is er voor de meerderheid én voor de minderheid. Voor wie het goed heeft én voor wie een steuntje in de rug nodig heeft.

We zetten daarom in op een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving waarin het prettig wonen, werken en leven is. Om dat te bereiken hebben we ambities geformuleerd op het gebied van Dongens DNA, de economie van morgen, de gezonde leefomgeving en het klimaat. Van ambities naar de opgaves waar we aan gaan bouwen Om een duidelijk beeld te schetsen van waar de grootste opgaves in onze gemeente liggen, hebben we iedere ambitie afgezet tegen de huidige kwaliteiten van onze fysieke leefomgeving. Daarnaast hebben we voor elke ambitie de belangrijkste trends en ontwikkelingen in kaart gebracht en gekeken wat ze betekenen voor gemeente Dongen. Het verschil tussen onze ambities en de huidige staat van onze fysieke leefomgeving leidt tot de opgaves waar we de komende jaren aan gaan bouwen. We vinden het belangrijk dat onze inwoners het goed vóór elkaar hebben en dat we het goed mét elkaar hebben. Onze identiteit en karakter koesteren en versterken we daarom de komende jaren. Daarvoor is het nodig om ruimte te bieden aan initiatieven uit de samenleving die daar aan bijdragen. En om te werken aan de ontwikkeling van de fysieke component van Dongens DNA. Mooie voorbeelden daarvan zijn de gebiedsontwikkeling van Glorieux en de beleefbaarheid van de Donge.

Om de economie van de toekomst vorm te geven, gaan we de komende jaren werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen, een levendig centrum en een vitaal buitengebied. Dat wil zeggen dat er wordt ingezet op kwaliteitsverbetering van en zuinig ruimtegebruik op de huidige bedrijventerreinen. We combineren een aantrekkelijke openbare ruimte met woningbouw en een hoog

Raadsvoorstel Zaaknummer: 2020-005686

Pagina -3- van 6

voorzieningen niveau in het centrum. En tot slot streven we naar een buitengebied waar een goede mix van agrarische en niet-agrarische activiteiten zorgt voor de nodige vitaliteit. We bouwen aan een gezonde leefomgeving door te investeren in leefbare en sociale wijken en kernen. Onze woningvoorraad brengen we in lijn met de demografische opbouw van onze bevolking en we blijven bouwen aan ons voorzieningenniveau. We gaan voor een inclusieve samenleving waarin zorg, sport, cultuur en onderwijs voor iedereen toegankelijk zijn. Een gezonde leefomgeving is vanzelfsprekend groen, met voldoende mogelijkheden om deze te gebruiken voor ontmoeting en ontspanning. Omdat we er ook voor willen zorgen dat de generaties na ons nog kunnen genieten van de Dongense leefomgeving is er in deze omgevingsvisie veel aandacht voor het klimaat. We werken de komende jaren hard aan de warmtetransitie, de energietransitie, bewustwording bij onze inwoners, ondernemers en maatschappelijk partners en we zetten stappen op het gebied van circulariteit. In lijn met de gezonde leefomgeving gaan we zorgen voor voldoende vegetatie en waterbeschikbaarheid in woonkernen om af te kunnen koelen in langdurige warme perioden. We staan open voor innovatieve manieren van werken en samenwerking met de regio is van essentieel belang om onze doelstellingen te behalen.

Samenhang van de opgaven Onze ambities en opgaven komen op een klein grondgebied bij elkaar. Ze kunnen elkaar versterken of ten koste van elkaar gaan. Bij nieuwe initiatieven is het belangrijk om een integrale afweging te maken van alle belangen en op zoek te gaan naar koppelkansen. Soms zijn die koppelkansen overduidelijk, zoals bij groen in de openbare ruimte dat belangrijk is voor zowel gezondheid als voor klimaatadaptatie. Soms zal het koppelen van de verschillende opgaves echter vragen om een open houding en ‘omdenken’. Wat op het eerste oog strijdige opgaven lijken, kunnen we op die manier wellicht toch met elkaar verbinden. We realiseren ons bovendien dat we als gemeente onderdeel uit maken van een regio, die onderdeel is van een provincie, die onderdeel is van een land dat weer onderdeel uitmaakt van de hele wereld. Veel van de opgaves waar we aan gaan werken de komende jaren overstijgen onze gemeentegrenzen. Samenwerking en afstemming met al die andere schaalniveau’s is daarom een noodzakelijkheid. Dat doen we echter vanuit een duidelijk besef van wat bij ons past, onze mogelijkheden en ons DNA. De vier beginselen van artikel 3.3 Omgevingswet worden in acht genomen: voorzorgsbeginsel, beginsel van preventief handelen, beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de grond dienen te worden bestreden en het beginsel dat de vervuiler betaalt.

- Beleidsruimte voor de gemeente Ruim 4. Financiën - Subsidiemogelijkheden n.v.t. 5. Juridische aspecten De omgevingsvisie is zelfbindend voor de bestuurslaag die het heeft opgesteld. 6. Communicatie Zie onder punt 3 – participatie. Na vaststelling van deel 1 als raamwerk voor de omgevingsvisie door uw raad, zal het document digitaal beschikbaar worden gesteld op de gemeentelijke website en toegezonden worden aan onze stakeholders. Verder zullen inwoners en andere belangstellenden door middel van publicaties in de informatiekrant en social media geattendeerd worden op het vastgestelde raamwerk voor op te stellen omgevingsvisie.

Raadsvoorstel Zaaknummer: 2020-005686

Pagina -4- van 6

7. Bestuurlijke afwegingen Wel of geen raamwerk voor de omgevingsvisie vaststellen.

8. Conclusie Er zijn geen belemmeringen om Ruimte voor Dongen als raamwerk voor de op te stellen omgevingsvisie vast te stellen. 9. Voorstel/voorgenomen besluit Wij stellen uw raad voor: Vast te stellen van het document Ruimte voor Dongen als raamwerk voor de op te stellen omgevingsvisie. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DONGEN, De secretaris,

De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

Bijlagen - Ruimte voor Dongen, d.d. 18 december 2020

Raadsvoorstel Zaaknummer: 2020-005686

Pagina -5- van 6

DE RAAD VAN DE GEMEENTE DONGEN; Gelezen het voorstel van het college burgemeester en wethouders d.d. 24 november 2020 Gelet op: besluit: 1. Vast te stellen van het document Ruimte voor Dongen als raamwerk voor de op te stellen omgevingsvisie.

Dongen, 28 januari 2021 DE RAAD VOORNOEMD, voorzitter,

griffier,

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

H.J. Dammingh 28 januari 2021

Raadsvoorstel Zaaknummer: 2020-005686

Pagina -6- van 6