Presentatie onderwijshuisvesting 9-10-25

Beeldvormingsavond – Onderwijshuisvesting Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs & Startnotitie Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) 9 oktober 2025

Agenda Wettelijk kader zorgplicht onderwijshuisvesting Verordening • Verankering IHP in verordening • Vervallen aanvraagsystematiek • Reikwijdte en werkwijze • Opname renovatie als voorziening • Stichtingskosten i.p.v. bouwkosten

Startnotitie IHP • Proces totstandkoming • Wettelijk kader • Ambities optimale onderwijshuisvesting • Basisafspraken gemeente, schoolbesturen en kinderopvang • IHP-maatregelen • Vervolg

Zorgplicht onderwijs huisvesting

Wettelijk kader zorgplicht onderwijshuisvesting Grondwet artikel 23 (1917), vertaald in: Wet op het primair onderwijs (WPO) Wet op de expertisecentra (WEC) Wet op het voortgezet onderwijs (WVO)

Bekostigingsmodel

Rijk OCW

BZK

Lumpsum (schoolbestuur)

Gemeentefonds

Onderhoud

Exploitatie

Nieuwbouw

Uitbreiding

Verordening

VNG Modelverordening (2020) Deze wetten eisen een regeling met daarin overzicht ‘voorzieningen huisvesting onderwijs’, incl.: Procedures

=

romp verordening

Beoordelingscriteria (noodzaak voorz.)

=

bijlage I

Prognosecriteria

=

bijlage II

Vaststellen capaciteit (ruimtebeh.)

=

bijlage III

Normbedragen

=

bijlage IV

Urgentiecriteria (prioritering)

=

bijlage V

Verordening Belangrijkste wijzigingen: Verankering IHP in verordening Opname renovatie als voorziening

Art. 2: Omschrijving voorzieningen in de huisvesting

Nieuwbouw + renovatie, uitbreiding en tijdelijke huisvesting eerste inrichting (meubilair / onderwijsleerpakket)

constructiefouten schade / calamiteiten

Verankering IHP in verordening Artikel 1. Definities integraal huisvestingsplan (IHP): de strategische en budgettaire kaders van het gemeentelijke onderwijshuisvestingsbeleid, over een periode van 16 jaar voorgenomen huisvestingsprojecten • meerjaren uitvoeringsplan: meerjaren plan ter uitvoering van het IHP, met daarin opgenomen de voorgenomen huisvestingsprojecten voor de eerstvolgende 4 jaar meerjaren uitvoeringsprogramma: meerjarig programma dat uitvoering geeft aan het IHP, waarin de voorzieningen in de huisvesting zijn opgenomen, die in aanmerking komen voor een vergoeding voor 4 jaar

meerjaren investeringsschema: het bij het integraal huisvestingsplan behorende investeringsschema van huisvestingsprojecten voor een periode van 4 jaar

16 jaar (4 + 12 jaar)

4 jaar Bouwheerovereenkomst & exploitatieovereenkomst

Vervallen aanvraagsystematiek Artikel 6a t/m 10: Indienen aanvraag; inhoud aanvraag, etc. ➢

Voor voorzieningen in het IHP/uitvoeringsplan blijft de aanvraagprocedure buiten toepassing.

➢

Bedoeld voor aanvragen van voorzieningen, die niet in IHP/uitvoeringsplan zijn opgenomen (calamiteiten)

Voordelen nieuwe werkwijze → Juridische status: Het IHP krijgt een officiële status, waardoor schoolbesturen hier rechten aan kunnen ontlenen. →

→ →

→

Borging van uitvoering: De gemeente en schoolbesturen kunnen de uitvoering van de in het IHP opgenomen projecten juridisch borgen. Strategische visie: maakt een gericht en ambitieus huisvestingsbeleid mogelijk, in plaats van reactief beleid. Zekerheid: Het IHP biedt schoolbesturen zekerheid over de timing van investeringen in huisvesting voor een lange periode. Integraal besluiten: Beslissingen over huisvesting kunnen integraal worden afgewogen.

Werkwijze in praktijk Elke 4 jaar wordt het IHP herschreven. Het uitvoeringsplan (4 jaar concreet) is onderdeel van dit IHP, met daarnaast de 12 jaar doorkijk. De 12 jaar doorkijk wordt in 3 tranches van 4 jaar opgedeeld. In die verschillende tranches worden maatregelen opgenomen. Daar kan dan nog in gewijzigd worden qua prioritering en omvang. In het uitvoeringsplan worden geen wijzigingen en/of uitstellingen gedaan, dit staat in principe voor 4 jaar vast (uitzonderingen daar gelaten). Een maatregel in het IHP in de doorkijk (niet zijnde uitvoeringsprogramma) wordt ook gezien als een ‘aanvraag’.

Reikwijdte IHP

Werkwijze in praktijk Gemeente en schoolbesturen voeren gezamenlijk een haalbaarheidsonderzoek uit voor de gebouwen die behoefte hebben aan een huisvestingsvoorziening. Elke 2 jaar worden de leerlingprognoses en het uitvoeringsprogramma (onderdeel IHP) geactualiseerd en bijgesteld indien nodig. Het uitvoeringsprogramma en het IHP wordt tweejaarlijks besproken tijdens het OOGO, waarbij we monitoren of de uitvoering volgens planning verloopt.

Opname renovatie als voorziening Vanaf januari 2015 → schoolbestuur verantwoordelijk voor onderhoud en aanpassingen gebouw (zoals renovatie) om een veilig en gezond binnenklimaat te verzorgen. Vanaf januari 2026: Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting → Gemeenten worden primair verantwoordelijk voor renovatie, die nu als volwaardig alternatief voor nieuwbouw wordt beschouwd. Renovatie dient daarbij te leiden tot een startconditie die in functioneel en kwalitatief opzicht gelijkwaardig is aan nieuwbouw en gericht is op levensduurverlenging van ten minste 25 jaar. Renovatiefactor: De bouwkosten voor de renovatie van een schoolgebouw worden vastgesteld op basis van de bouwkosten voor nieuwbouw van een school maal de renovatiefactor. De renovatiefactor wordt vastgesteld op basis van de uitkomst van het haalbaarheidsonderzoek. → Voorbeeld

Stichtingskosten i.p.v. bouwkosten Bouwkosten

Stichtingskosten

Investeringsbedrag

-Bouwkosten gebouw

-Bouwkosten

-Stichtingskosten

-Funderingskosten

-Bouwvoorbereidingskosten

-Kosten voor het terrein

-Kosten bouw

-Bijkomende kosten

(incl. sloopkosten)

speellokaal

-Kosten van aanleg en

-Verhuiskosten

-Kosten bouw

inrichting schoolterrein

-Eerste inrichting (OLP)

liftinstallatie

-Overige kosten

Startnotitie IHP

Maar eerst: startnotitie IHP - Vermelding van de beoogde beleidsdoelen voor de onderwijshuisvesting; - Overzicht van de onderwijshuisvesting binnen de gemeente, met vermelding van (basis)gegevens zoals kadastrale gegevens, bouwjaar, capaciteit, sportvoorzieningen, bouwtechnische staat, functionaliteit, energieverbruik, verwachte levensduur en duurzaamheid; - Voorzieningen in de huisvesting voor een periode van 4 kalenderjaren; - Geraamde investeringsbedragen voor de opgenomen voorzieningen; - Wijze waarop de opgenomen voorziening is afgestemd op het meerjarenonderhoudsplan (MJOP); - Voornemens voor voorzieningen in de huisvesting in de periode van 12 jaar volgend op de 4 jaar waarvoor het plan geldt.

→ Haalbaarheidsonderzoeken geven inzicht!

Proces totstandkoming startnotitie IHP Gezamenlijk proces: - Meerdere sessies (vanaf februari) met alle schoolbesturen PO, VO & kinderopvang - Input steeds constructief verwerkt

Gezamenlijk gedragen visie en ambitie

Wettelijk kader - Zorgplicht & Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Dongen 2025 - Wetsvoorstel ‘’Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting’’ - Klimaat, energie en duurzaamheid - Bewegingsonderwijs - Samenwerking onderwijs en kinderopvang – Kindcentra (KC) - Samenwerking zorg en onderwijs - Omgevingsvisie

Samenwerking onderwijs en kinderopvang – Kindcentra (KC) KC (Kindcentrum)

• Één plek voor basisonderwijs en kinderopvang/peuterspeelzaal/buitenschoolse opvang. • Juridisch en organisatorisch zijn de partners meestal nog gescheiden organisaties (bijv. een schoolbestuur en een opvangorganisatie).

IKC (Integraal Kindcentrum) • een stap verder: hier worden opvang en onderwijs geïntegreerd in één organisatie. • één visie, één team en vaak ook één leiding en één aanmeldpunt

Eigenheid binnen eenheid!

Ambities optimale onderwijshuisvesting

Gezond Gezond binnenklimaat en ventilatie = Een goed binnenklimaat verbetert gezondheid en leerprestaties. Lucht (ventilatie) en licht zijn essentieel. Integratie van sport en cultuur = Samenwerking met maatschappelijke partners stimuleert beweging en culturele activiteiten binnen en buiten schooltijd. Multifunctionele ruimte = Ruimtes worden inzetbaar voor diverse doelen, met samenwerking binnen de wijk. Groene en openbare schoolpleinen = Avontuurlijke, groene schoolpleinen verbeteren ruimtegebruik, verminderen hittestress en versterken biodiversiteit.

Adaptief, flexibel & modulair Aanpasbare onderwijsgebouwen = Onderwijsgebouwen moeten flexibel zijn om zich aan te passen aan veranderende onderwijsconcepten en leerlingenaantallen (op- en afschalen). Toekomstgerichte aanpak = Flexibiliteit zit niet alleen in gebouwen, maar vooral ook in organisatie, gedrag en gebruik. Dit vraagt om te kunnen meebewegen met veranderende behoeften in het onderwijs én andere partners. Gedeeld ruimtegebruik = Ruimtes worden gedeeld met kinderopvang, voortgezet onderwijs en maatschappelijke partners om efficiënt gebruik te stimuleren. Uniforme technische installaties = Uniformiteit in technische installaties vereenvoudigt onderhoud, zonder verlies van schoolidentiteit.

Duurzaam

Duurzaam Energieneutrale gebouwen (ENG) = Gebouwen verbruiken net zoveel energie als ze opwekken met hernieuwbare bronnen zoals zonnepanelen. Dit elimineert fossiele brandstoffen. Vergroening en waterbeheer = Buitenruimtes worden vergroend voor biodiversiteit en klimaatadaptatie, met duurzame regenwater- en grijswatersystemen. Circulair bouwen = Materialen worden hergebruikt en bio-based toegepast. Passief bouwen = streven naar minimale energiebehoefte en zo min mogelijk installaties.

Financiering en samenwerking → Gemeenten en schoolbesturen werken samen om financiering en duurzaamheidsdoelen te realiseren. Per project wordt gekeken naar gezamenlijke financieringsmogelijkheden.

Inclusief & passend Uitgangspunt is dat elk kind in de eigen wijk of buurt naar school moet kunnen gaan, met voldoende keuzevrijheid voor ouders dichtbij huis. Integrale onderwijsbenadering = Samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning versterkt ontwikkelkansen van kinderen. Multifunctioneel ruimtegebruik op inhoud = Er wordt uitgegaan van multifunctioneel ruimtegebruik zónder directe investering in extra vierkante meters, die de gewenste functionaliteit en inclusiviteit opleveren. Nadruk ligt op inhoudelijke samenwerking, niet op het delen van een gebouw om praktische redenen. Versterking pedagogische basis = In samenwerking met ouders, kinderopvang, sportverenigingen, ondernemers en andere maatschappelijke partners in de wijk wordt hieraan gewerkt. Inclusiever onderwijs = Inclusief onderwijs wordt nagestreefd en per project bekeken. Huisvesting is hierin geen doel op zich, maar volgt de visie op samenwerking en kindontwikkeling.

Overzicht IHP-maatregelen Verschillende maatregelen/voorzieningen: • Nieuwbouw • Renovatie → renovatiefactor en afhankelijkheid uitkomst haalbaarheidsonderzoek • Uitbreiding

Actuele stand uitvoering IHP Gerealiseerde IHP-maatregelen KC Sint Agnes, Cambreur College en Anspachschool zijn gerealiseerd. IHP-maatregelen in uitvoering Kindercampus Heilig Hart, KC ’s Gravenmoer en KC Biezenkring zijn in uitvoering. KC West Plannen voor flexibiliteit en gedeeld gebruik van faciliteiten voor maximale keuzevrijheid. Planvorming (omvang project) in nieuwe IHP 2026/2027. Niet opgenomen projecten Achterberg, Sint Jan en Cambreur College gebouw B zijn nog niet opgenomen in het IHP.

Vervolg tot definitief IHP Aanvragen haalbaarheidsonderzoek

Dit omvat: 1. 0-meting (in kaart brengen status gebouw) 2. Scenariostudie 3. Businesscase op basis van voorkeursscenario (doorrekening)

Haalbaarheidsonderzoek Cambreur College gebouw B Raadsbesluit bij nieuwbouw gebouw A: ’’Renovatie dan wel nieuwbouw van het huidige vmbo gebouw (B) in 2035.’’ Dus: haalbaarheidsonderzoek! •

0-meting niet nodig

•

Scenariostudie (nieuwbouw, renovatie / verduurzaming, tijdelijke huisvesting, sloop, etc.)

•

Businesscase - doorrekening scenario

Haalbaarheidsonderzoek Sint Jan en Achterberg •

Niet opgenomen in Plan van Aanpak Onderwijshuisvesting (2018) - (IHP-1)

•

Afweging schoolbesturen toentertijd → geen/onvoldoende prioriteit

•

Urgentie lag meer bij de reeds gerealiseerde/in uitvoering gebrachte projecten, en bij KC West vanwege behoefte aan impuls wijk, óndanks leeftijd gebouwen

Bedankt voor de aandacht! Vragen? 9 oktober 2025