ON 24-02 Blijverslening

OPINIËRENDE NOTITIE Datum:

13 mei 2024

Zaaknummer:

2024-147955

Portefeuillehouder:

C.A.M. de Jong

Behandelend ambtenaar:

Lia Soffers

Onderwerp Blijverslening De vragen aan de raad : 1. Is uw raad van mening – gelet op de uitkomsten van het onderzoek naar de voor- en nadelen van de Blijverslening van de Stichting Volkshuisvesting nederland (SVn) dat de gemeente Dongen haar inwoners een lening moet aanbieden, gericht op verbeteren van de eigen woning? 2. Zo ja: deelt u de mening van het college dat dit het best kan gebeuren door het aanbieden van twee nieuwe leenvormen via SVn: de Stimuleringsregeling en de Verzilverlening? Aanleiding Door het aannemen van motie 2023 1214-32 heeft de gemeenteraad het college opdracht gegeven om de voor- en nadelen van de SVn Blijverslening in beeld te brengen. We geven gevolg aan de opdracht met deze opiniërende notitie met bijlagen. Relatie met besluitvorming raad Uit de woonzorgvisie Dongen 2024-2028 blijkt, dat er in de gemeente op dit moment relatief weinig levensloopbestendige woningen aanwezig zijn. Dergelijke woningen zijn steeds meer nodig vanwege de toename van de groep ouderen. Veel bestaande woningen zijn relatief eenvoudig levensloopbestendig te maken. Genoemde motie vraagt het college te onderzoeken of de gemeente met het aanbieden van de Blijverslening van SVn inwoners kan stimuleren om hun eigen woning levensloopgeschikt te maken. Het college heeft dit onderzocht. De gemeenteraad wordt met deze notitie over de uitkomsten van het onderzoek geïnformeerd.

Toelichting Soorten SVn leningen Stichting Volkshuisvesting Nederland (SVn) verstrekt in opdracht van aangesloten gemeenten verschillende leningen. Elke gemeente heeft in een verordening vastgelegd voor welk(e) doel(en) en doelgroep de betreffende lening is bedoeld en onder welke voorwaarden de lening wordt verstrekt. Het vaststellen van de verordening is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Een ‘Blijverslening’ kan beschikbaar gesteld worden voor het levensloopbestendig maken van een woning. Een ‘Stimuleringslening’ mag zowel gebruikt worden voor het levensloopbestendig maken als voor het verduurzamen van een woning. Soms heet zo’n lening ook wel een ‘lening toekomstbestendig wonen’ . Daarnaast kent SVn nog een ander product met hetzelfde doel: de ‘Verzilverlening’. Bij de verstrekking van de Verzilverlening wordt gekeken naar de overwaarde van de eigen woning van de aanvrager. De overwaarde moet voldoende zijn voor de leensom plus de rente. We hebben de kenmerken van de drie leningen op een rij gezet in bijlage A. In deze bijlage beschrijven we ook de kenmerken van financiële producten die met hetzelfde doel aangeboden worden door commerciële aanbieders. De voor- en nadelen van de verschillende leningen laten zich uit dit overzicht lezen.

Nadelen van de SVn leningen kunnen zijn de specifieke eisen die SVn zelf of de deelnemende gemeente er aan verbindt, zoals leeftijdsgrenzen.

1

Voordeel van de SVn Blijversleningen zijn voor de inwoners met name de – over het algemeen –lagere - rentetarieven dan die van commerciële aanbieders. Voor de Blijverslening geldt een vast SVn tarief. Voor de Stimuleringslening bepaalt de gemeente bij verordening het rentetarief. Dat kan hoger liggen dan het SVn tarief, maar de gemeente kan daarop ook een korting geven. De actuele SVn rentetarieven zijn te raadplegen op de website van de stichting. Gelet op de strekking van de motie, beperken we ons verder tot het product ‘Blijverslening’. Doelgroep Het ligt voor de hand dat er een ‘vanaf’ leeftijdsgrens gesteld wordt voor deelname aan een Blijverslening. Deze is immers bedoeld voor oudere inwoners die graag zolang mogelijk zelfstandig in hun woning willen blijven wonen. Wat die leeftijdgrens moet zijn – bijvoorbeeld vanaf 55 jaar, vanaf de AOW-grens of anders - bepaalt de gemeenteraad. Ook heeft de raad de keuze of hij een Blijverslening beschikbaar stelt voor alleen woningeigenaren of ook voor huurders. Dat laatste is een mogelijkheid omdat Blijversleningen aangeboden kunnen worden in de vorm van zowel een persoonlijke lening als een hypothecaire lening. Hoogte lening en inleg gemeentelijk fondsdeel SVn Het SVn stelt een minimaal en maximaal leenbedrag vast.

Voor de Blijverslening ligt die voor: - een persoonlijke lening tussen € 2.500,- en € 10.000,- een hypothecaire lening tussen € 2.500,- en € 50.000,De gemeente bepaalt bij verordening de hoogte van het maximale leenbedrag. Ook bepaalt de gemeente of een persoonlijke lening verleend kan worden aan inwoners met een eigen woning of ook aan huurders. Voor het aanbieden van een blijverslening is een inleg nodig in een nieuw gemeentelijk fondsdeel bij SVn. Met een inleg van € 500.000,- en een maximale lening van € 25.000,- per aanvraag, kunnen met een dergelijke inleg ten minste 20 aanvragen gehonoreerd worden, uitgaande van het maximale leenbedrag. Ervaringen andere gemeenten Voor de uitvoering van de motie is het interessant om de ervaringen met / de werking van de verschillende leningen te weten. Dongen en Heusden zijn de enige gemeenten in de regio Hart van Brabant die geen Blijvers-, Stimulerings- of Verzilverlening aanbieden. De overige gemeenten bieden meerdere soorten SVn leningen aan. In bijlage B staan per gemeente de verschillende leningen genoemd en de ervaringen die daarmee in de afgelopen jaren zijn opgedaan. Leningen voor het levensloopbestendig maken van woningen zijn veel minder populair dan die voor het verduurzamen van woningen. Het aantal aanvragen afgezet tegen de totale woningvoorraad is voor alle leenvormen laag.

Uit informatie van sommige buurgemeenten blijkt dat leningen aangevraagd worden als voorfinanciering, in afwachting van verduurzamingssubisidies en afgelost op het moment dat de subsidie is ontvangen. Conclusie Gelet op de ervaringen in de regio, lijkt er weinig animo te bestaan voor het product ‘Blijverslening’ voor alleen het levensloopbestendig maken van woningen. Meer belangstelling is er voor leningen voor het verduurzamen van eigen woningen. Voor dit doel zijn inmiddels de nodige (landelijke) subsidieregelingen beschikbaar en dat worden er in de nabije toekomst waarschijnlijk nog meer. De gemeente Dongen gaat zelf een ‘Subsidieregeling lokale isolatieaanpak 2023-2026 Dongen’ aanbieden. Hierover verschijnt binnenkort een raadsinformatiebrief. In de buurgemeenten zien we dat mensen met behulp van een stimuleringsregeling alvast beginnen met verduurzamen, in afwachting van een beslissing op een subsidieaanvraag.

2

Elke woning die levensloopbestendig gemaakt wordt, draagt bij aan het langer zelfstandig wonen. Elke woning die verduurzaamd wordt, draagt bij aan het behalen van de klimaatdoelen. Om die reden zijn wij als college van mening dat het goed zou zijn om twee nieuwe SVn leningen aan te gaan bieden: - de SVn stimuleringslening - de SVn verzilverlening Vervolg Indien uw raad de mening van het college deelt, dan zal er een raadsvoorstel voorbereid gaan worden dat samen met een Verordening Stimuleringslening en Verzilverlening ter vaststelling aan u wordt voorgelegd. Er zal dan ook besloten moeten worden om een krediet beschikbaar te stellen voor de inleg in een nieuwe gemeentelijk SVn fondsdeel voor de nieuwe leningen.

Burgemeester en wethouders van Dongen, De loco-secretaris,

De burgemeester,

Drs. R.G.J. Ehlen MIM

M.C. Bakermans

3